| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
៣. ទ្វេភាគសិក្ខាបទវណ្ណនា
3. Dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā
៥៥២. ទ្វេភាគសិក្ខាបទេ បន ទ្វេ ភាគាតិ ឧក្កដ្ឋបរិច្ឆេទោ កាឡកានំ អធិកគ្គហណស្ស បដិក្ខេបវសេន សិក្ខាបទស្ស បញ្ញត្តត្តា។ តតិយំ ឱទាតានំ ចតុត្ថំ គោចរិយានន្តិ អយំ ហេដ្ឋិមបរិច្ឆេទោ តេសំ អធិកគ្គហណេ បដិក្ខេបាភាវតោ, តស្មា កាឡកានំ ភាគទ្វយតោ អធិកំ ន វដ្ដតិ, សេសានំ បន វុត្តប្បមាណតោ អធិកម្បិ វដ្ដតិ។ ‘‘កាឡកានំយេវ ច អធិកគ្គហណស្ស បដិក្ខិត្តត្តា កាឡកានំ ឧបឌ្ឍំ ឱទាតានំ វា គោចរិយានំ វា ឧបឌ្ឍំ គហេត្វាបិ កាតុំ វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ, ‘‘អនាបត្តិ ពហុតរំ ឱទាតានំ ពហុតរំ គោចរិយានំ អាទិយិត្វា ករោតិ, សុទ្ធំ ឱទាតានំ សុទ្ធំ គោចរិយានំ អាទិយិត្វា ករោតី’’តិ ឥមិនា តំ សមេតិ។ ‘‘កាឡកេ ឱទាតេ ច ឋបេត្វា សេសា គោចរិយេសុយេវ សង្គហំ គច្ឆន្តី’’តិ វទន្តិ។ ទ្វេ កោដ្ឋាសា កាឡកានន្តិ ឯត្ថ បន ‘‘ឯកស្សបិ កាឡកលោមស្ស អតិរេកភាវេ និស្សគ្គិយំ ហោតី’’តិ មាតិកាដ្ឋកថាយំ (កង្ខា. អដ្ឋ. ទ្វេភាគសិក្ខាបទវណ្ណនា) ត្តំ, តំ ‘‘ធារយិត្វា ទ្វេ តុលា អាទាតព្ពា’’តិ វចនតោ តុលាធារណាយ ន សមេតិ ។ ន ហិ លោមេ គណេត្វា តុលាធារណា ករីយតិ, អថ គណេត្វាវ ធារយិតព្ពំ សិយា, កិំ តុលាធារណាយ, តស្មា ឯវមេត្ថ អធិប្បាយោ យុត្តោ សិយា – អចិត្តកត្តា សិក្ខាបទស្ស បុព្ពេ តុលាយ ធារយិត្វា ឋបិតេសុ ឯកម្បិ លោមំ តត្ថ បតេយ្យ, និស្សគ្គិយន្តិ។ អញ្ញថា ទុព្ពិញ្ញេយ្យភាវតោ ទ្វេ តុលា នាទាតព្ពា, ឩនកតរាវ អាទាតព្ពា សិយុំ។
552. Dvebhāgasikkhāpade pana dve bhāgāti ukkaṭṭhaparicchedo kāḷakānaṃ adhikaggahaṇassa paṭikkhepavasena sikkhāpadassa paññattattā. Tatiyaṃ odātānaṃ catutthaṃ gocariyānanti ayaṃ heṭṭhimaparicchedo tesaṃ adhikaggahaṇe paṭikkhepābhāvato, tasmā kāḷakānaṃ bhāgadvayato adhikaṃ na vaṭṭati, sesānaṃ pana vuttappamāṇato adhikampi vaṭṭati. ‘‘Kāḷakānaṃyeva ca adhikaggahaṇassa paṭikkhittattā kāḷakānaṃ upaḍḍhaṃ odātānaṃ vā gocariyānaṃ vā upaḍḍhaṃ gahetvāpi kātuṃ vaṭṭatī’’ti vadanti, ‘‘anāpatti bahutaraṃ odātānaṃ bahutaraṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karoti, suddhaṃ odātānaṃ suddhaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karotī’’ti iminā taṃ sameti. ‘‘Kāḷake odāte ca ṭhapetvā sesā gocariyesuyeva saṅgahaṃ gacchantī’’ti vadanti. Dvekoṭṭhāsā kāḷakānanti ettha pana ‘‘ekassapi kāḷakalomassa atirekabhāve nissaggiyaṃ hotī’’ti mātikāṭṭhakathāyaṃ (kaṅkhā. aṭṭha. dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā) ttaṃ, taṃ ‘‘dhārayitvā dve tulā ādātabbā’’ti vacanato tulādhāraṇāya na sameti . Na hi lome gaṇetvā tulādhāraṇā karīyati, atha gaṇetvāva dhārayitabbaṃ siyā, kiṃ tulādhāraṇāya, tasmā evamettha adhippāyo yutto siyā – acittakattā sikkhāpadassa pubbe tulāya dhārayitvā ṭhapitesu ekampi lomaṃ tattha pateyya, nissaggiyanti. Aññathā dubbiññeyyabhāvato dve tulā nādātabbā, ūnakatarāva ādātabbā siyuṃ.
ទ្វេភាគសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៣. ទ្វេភាគសិក្ខាបទំ • 3. Dvebhāgasikkhāpadaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៣. ទ្វេភាគសិក្ខាបទវណ្ណនា • 3. Dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៣. ទ្វេភាគសិក្ខាបទវណ្ណនា • 3. Dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ១. កោសិយសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Kosiyasikkhāpadavaṇṇanā
