| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
អាណត្តិកថាវណ្ណនា
Āṇattikathāvaṇṇanā
១២១. អាណត្តិកថាយំ អសម្មោហត្ថន្តិ យស្មា សង្កេតកម្មនិមិត្តកម្មានិ ករោន្តោ ឯកោ បុរេភត្តាទីសុ វា អក្ខិនិខណនាទីនិ វា ទិស្វា ‘‘គណ្ហា’’តិ វទតិ, ឯកោ គហេតព្ពភណ្ឌនិស្សិតំ កត្វា ‘‘បុរេភត្តំ ឯវំវណ្ណសណ្ឋានំ ភណ្ឌំ គណ្ហា’’តិ វទតិ, ឯកោ ‘‘ត្វំ ឥត្ថន្នាមស្ស បាវទ, សោ អញ្ញស្ស បាវទតូ’’តិអាទិនា បុគ្គលបដិបាដិយា ច អាណាបេតិ, តស្មា កាលវសេន កិរិយាវសេន ភណ្ឌវសេន បុគ្គលវសេន ច អាណត្តេ វិសង្កេតាវិសង្កេតវសេន ឯតេសុ សង្កេតកម្មនិមិត្តកម្មេសុ អសម្មោហត្ថំ។ និមិត្តសញ្ញំ កត្វាតិ ‘‘ឦទិសំ នាម ភណ្ឌ’’ន្តិ វណ្ណសណ្ឋានាទិវសេន គហណស្ស និមិត្តភូតំ សញ្ញាណំ កត្វា។
121. Āṇattikathāyaṃ asammohatthanti yasmā saṅketakammanimittakammāni karonto eko purebhattādīsu vā akkhinikhaṇanādīni vā disvā ‘‘gaṇhā’’ti vadati, eko gahetabbabhaṇḍanissitaṃ katvā ‘‘purebhattaṃ evaṃvaṇṇasaṇṭhānaṃ bhaṇḍaṃ gaṇhā’’ti vadati, eko ‘‘tvaṃ itthannāmassa pāvada, so aññassa pāvadatū’’tiādinā puggalapaṭipāṭiyā ca āṇāpeti, tasmā kālavasena kiriyāvasena bhaṇḍavasena puggalavasena ca āṇatte visaṅketāvisaṅketavasena etesu saṅketakammanimittakammesu asammohatthaṃ. Nimittasaññaṃ katvāti ‘‘īdisaṃ nāma bhaṇḍa’’nti vaṇṇasaṇṭhānādivasena gahaṇassa nimittabhūtaṃ saññāṇaṃ katvā.
យថាធិប្បាយំ គច្ឆតីតិ ទុតិយោ តតិយស្ស, តតិយោ ចតុត្ថស្សាតិ ឯវំ បដិបាដិយា ចេ វទន្តីតិ វុត្តំ ហោតិ។ សចេ បន ទុតិយោ ចតុត្ថស្ស អារោចេតិ, ន យថាធិប្បាយំ អាណត្តិ គតាតិ នេវត្ថិ ថុល្លច្ចយំ, បឋមំ វុត្តទុក្កដមេវ ហោតិ។ តទេវ ហោតីតិ ភណ្ឌគ្គហណំ វិនា កេវលំ សាសនប្បដិគ្គហណមត្តស្សេវ សិទ្ធត្តា តទេវ ថុល្លច្ចយំ ហោតិ , ន ទុក្កដំ នាបិ បារាជិកន្តិ អត្ថោ។ សព្ពត្ថាតិ ឦទិសេសុ សព្ពដ្ឋានេសុ។
Yathādhippāyaṃ gacchatīti dutiyo tatiyassa, tatiyo catutthassāti evaṃ paṭipāṭiyā ce vadantīti vuttaṃ hoti. Sace pana dutiyo catutthassa āroceti, na yathādhippāyaṃ āṇatti gatāti nevatthi thullaccayaṃ, paṭhamaṃ vuttadukkaṭameva hoti. Tadeva hotīti bhaṇḍaggahaṇaṃ vinā kevalaṃ sāsanappaṭiggahaṇamattasseva siddhattā tadeva thullaccayaṃ hoti , na dukkaṭaṃ nāpi pārājikanti attho. Sabbatthāti īdisesu sabbaṭṭhānesu.
តេសម្បិ ទុក្កដន្តិ អារោចនបច្ចយា ទុក្កដំ។ បដិគ្គហិតមត្តេតិ ឯត្ថ អវស្សំ ចេ បដិគ្គណ្ហាតិ, តតោ បុព្ពេវ អាចរិយស្ស ថុល្លច្ចយំ, ន បន បដិគ្គហិតេតិ ទដ្ឋព្ពំ។ កស្មា បនស្ស ថុល្លច្ចយន្តិ អាហ – ‘‘មហាជនោ ហិ តេន បាបេ និយោជិតោ’’តិ។
Tesampi dukkaṭanti ārocanapaccayā dukkaṭaṃ. Paṭiggahitamatteti ettha avassaṃ ce paṭiggaṇhāti, tato pubbeva ācariyassa thullaccayaṃ, na pana paṭiggahiteti daṭṭhabbaṃ. Kasmā panassa thullaccayanti āha – ‘‘mahājano hi tena pāpe niyojito’’ti.
មូលដ្ឋស្សេវ ទុក្កដន្តិ អយំ តាវ អដ្ឋកថានយោ, អាចរិយា បន ‘‘វិសង្កេតត្តា ឯវ មូលដ្ឋស្សាតិ បាឡិយំ អវុត្តត្តា បដិគ្គណ្ហន្តស្សេវ តំ ទុក្កដំ វុត្តំ, ឥមិនាវ ហេដ្ឋា អាគតវារេសុបិ បដិគ្គណ្ហន្តានំ បដិគ្គហណេ ទុក្កដំ វេទិតព្ពំ, តំ បន តត្ថ ឱកាសាភាវតោ អវត្វា ឥធ វុត្ត’’ន្តិ វទន្តិ។
Mūlaṭṭhasseva dukkaṭanti ayaṃ tāva aṭṭhakathānayo, ācariyā pana ‘‘visaṅketattā eva mūlaṭṭhassāti pāḷiyaṃ avuttattā paṭiggaṇhantasseva taṃ dukkaṭaṃ vuttaṃ, imināva heṭṭhā āgatavāresupi paṭiggaṇhantānaṃ paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ veditabbaṃ, taṃ pana tattha okāsābhāvato avatvā idha vutta’’nti vadanti.
ឯវំ បុន អាណត្តិយាបិ ទុក្កដមេវ ហោតីតិ បឋមំ អត្ថសាធកត្តាភាវតោ វុត្តំ។ អាណត្តិក្ខណេយេវ បារាជិកោតិ មគ្គានន្តរផលំ វិយ អត្ថសាធិកាណត្តិចេតនាក្ខណេយេវ បារាជិកោ។ ពធិរតាយាតិ ឧច្ចំ ភណន្តោ ពធិរតាយ វា ន សាវេតីតិ វុត្តំ ហោតិ។ ‘‘អាណត្តោ អហំ តយា’’តិ ឥមស្មិំ វារេ បុន បដិក្ខិបិតព្ពាភាវេន អត្ថសាធកត្តាភាវតោ មូលដ្ឋស្ស នត្ថិ បារាជិកំ។ ‘‘បណ្ណេ វា សិលាយ វា យត្ថ កត្ថចិ ‘ចោរិយំ កាតព្ព’ន្តិ លិខិត្វា ឋបិតេ បារាជិកមេវា’’តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ។ តំ បន យស្មា អទិន្នាទានតោ បរិយាយកថាយ មុច្ចតិ, តស្មា វីមំសិត្វា គហេតព្ពំ។ យទិ បន ‘‘អសុកស្មិំ នាម ឋានេ អសុកំ នាម ភណ្ឌំ ឋិតំ, តំ អវហរា’’តិ បណ្ណេ លិខិត្វា កស្សចិ បេសេតិ, សោ ចេ តំ ភណ្ឌំ អវហរតិ, អាណត្តិយា អវហដំ នាម ហោតីតិ យុត្តំ អាណាបកស្ស បារាជិកំ។
Evaṃ puna āṇattiyāpi dukkaṭameva hotīti paṭhamaṃ atthasādhakattābhāvato vuttaṃ. Āṇattikkhaṇeyeva pārājikoti maggānantaraphalaṃ viya atthasādhikāṇatticetanākkhaṇeyeva pārājiko. Badhiratāyāti uccaṃ bhaṇanto badhiratāya vā na sāvetīti vuttaṃ hoti. ‘‘Āṇatto ahaṃ tayā’’ti imasmiṃ vāre puna paṭikkhipitabbābhāvena atthasādhakattābhāvato mūlaṭṭhassa natthi pārājikaṃ. ‘‘Paṇṇe vā silāya vā yattha katthaci ‘coriyaṃ kātabba’nti likhitvā ṭhapite pārājikamevā’’ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Taṃ pana yasmā adinnādānato pariyāyakathāya muccati, tasmā vīmaṃsitvā gahetabbaṃ. Yadi pana ‘‘asukasmiṃ nāma ṭhāne asukaṃ nāma bhaṇḍaṃ ṭhitaṃ, taṃ avaharā’’ti paṇṇe likhitvā kassaci peseti, so ce taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āṇattiyā avahaṭaṃ nāma hotīti yuttaṃ āṇāpakassa pārājikaṃ.
អាណត្តិកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Āṇattikathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ភូមដ្ឋកថាទិវណ្ណនា • Bhūmaṭṭhakathādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / អាណត្តិកថាវណ្ណនា • Āṇattikathāvaṇṇanā
