| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Aṅguttara Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationองฺคุตฺตร นิกาย ๕ฯ๑๓๙
Numbered Discourses 5.139
๑๔ฯ ราชวคฺค
14. Kings
อกฺขมสุตฺต
Cannot Endure
“ปญฺจหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคโต รญฺโญ นาโค น ราชารโห โหติ น ราชโภคฺโค, น รญฺโญ องฺคํเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติฯ กตเมหิ ปญฺจหิ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ รูปานํ, อกฺขโม สทฺทานํ, อกฺขโม คนฺธานํ, อกฺขโม รสานํ, อกฺขโม โผฏฺฐพฺพานํฯ
“Bhikkhus, a royal bull elephant with five factors is not worthy of a king, not fit to serve a king, and is not considered a factor of kingship. What five? It’s when a royal bull elephant can’t endure sights, sounds, smells, tastes, and touches.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ รูปานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต หตฺถิกายํ วา ทิสฺวา อสฺสกายํ วา ทิสฺวา รถกายํ วา ทิสฺวา ปตฺติกายํ วา ทิสฺวา สํสีทติ วิสีทติ, น สนฺถมฺภติ น สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ รูปานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can’t endure sights? It’s when a royal bull elephant gone to battle falters and founders at the sight of a division of elephants, of cavalry, of chariots, or of infantry. It doesn’t stay firm, and fails to plunge into battle. That’s how a royal bull elephant can’t endure sights.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ สทฺทานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต หตฺถิสทฺทํ วา สุตฺวา อสฺสสทฺทํ วา สุตฺวา รถสทฺทํ วา สุตฺวา ปตฺติสทฺทํ วา สุตฺวา เภริปณวสงฺขติณวนินฺนาทสทฺทํ วา สุตฺวา สํสีทติ วิสีทติ, น สนฺถมฺภติ น สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ สทฺทานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can’t endure sounds? It’s when a royal bull elephant gone to battle falters and founders at the sound of a division of elephants, of cavalry, of chariots, or of infantry, or the thunder of the drums, kettledrums, horns, and cymbals. It doesn’t stay firm, and fails to plunge into battle. That’s how a royal bull elephant can’t endure sounds.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ คนฺธานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต เย เต รญฺโญ นาคา อภิชาตา สงฺคามาวจรา เตสํ มุตฺตกรีสสฺส คนฺธํ ฆายิตฺวา สํสีทติ วิสีทติ, น สนฺถมฺภติ น สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ คนฺธานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can’t endure smells? It’s when a royal bull elephant gone to battle falters and founders when it smells the odor of the feces and urine of battle-hardened, pedigree royal bull elephants. It doesn’t stay firm, and fails to plunge into battle. That’s how a royal bull elephant can’t endure smells.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ รสานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต เอกิสฺสา วา ติโณทกทตฺติยา วิมานิโต ทฺวีหิ วา ตีหิ วา จตูหิ วา ปญฺจหิ วา ติโณทกทตฺตีหิ วิมานิโต สํสีทติ วิสีทติ, น สนฺถมฺภติ น สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ รสานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can’t endure tastes? It’s when a royal bull elephant gone to battle falters and founders when it misses a meal of grass and water, or it misses two, three, four, or five meals. It doesn’t stay firm, and fails to plunge into battle. That’s how a royal bull elephant can’t endure tastes.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ โผฏฺฐพฺพานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต เอเกน วา สรเวเคน วิทฺโธ, ทฺวีหิ วา ตีหิ วา จตูหิ วา ปญฺจหิ วา สรเวเคหิ วิทฺโธ สํสีทติ วิสีทติ, น สนฺถมฺภติ น สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ โผฏฺฐพฺพานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can’t endure touches? It’s when a royal bull elephant gone to battle falters and founders when struck by a swift arrow, or by two, three, four, or five swift arrows. It doesn’t stay firm, and fails to plunge into battle. That’s how a royal bull elephant can’t endure touches.
อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต รญฺโญ นาโค น ราชารโห โหติ น ราชโภคฺโค น รญฺโญ องฺคํเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติฯ
A royal bull elephant with these five factors is not worthy of a king, not fit to serve a king, and is not considered a factor of kingship.
เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ น อาหุเนโยฺย โหติ น ปาหุเนโยฺย น ทกฺขิเณโยฺย น อญฺชลิกรณีโย น อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสฯ กตเมหิ ปญฺจหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ รูปานํ, อกฺขโม สทฺทานํ, อกฺขโม คนฺธานํ, อกฺขโม รสานํ, อกฺขโม โผฏฺฐพฺพานํฯ
In the same way, a bhikkhu with five qualities is not worthy of offerings dedicated to the gods, not worthy of hospitality, not worthy of a religious donation, not worthy of veneration with joined palms, and is not the supreme field of merit for the world. What five? It’s when a bhikkhu can’t endure sights, sounds, smells, tastes, and touches.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ รูปานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา รชนีเย รูเป สารชฺชติ, น สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ รูปานํฯ
And how is it that a bhikkhu can’t endure sights? It’s when a bhikkhu, seeing a sight with their eyes, is aroused by a desirable sight, so is not able to still the mind. That’s how a bhikkhu can’t endure sights.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ สทฺทานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ โสเตน สทฺทํ สุตฺวา รชนีเย สทฺเท สารชฺชติ, น สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ สทฺทานํฯ
And how is it that a bhikkhu can’t endure sounds? It’s when a bhikkhu, hearing a sound with their ears, is aroused by a desirable sound, so is not able to still the mind. That’s how a bhikkhu can’t endure sounds.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ คนฺธานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา รชนีเย คนฺเธ สารชฺชติ, น สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ คนฺธานํฯ
And how is it that a bhikkhu can’t endure smells? It’s when a bhikkhu, smelling an odor with their nose, is aroused by a desirable smell, so is not able to still the mind. That’s how a bhikkhu can’t endure smells.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ รสานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา รชนีเย รเส สารชฺชติ, น สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ รสานํฯ
And how is it that a bhikkhu can’t endure tastes? It’s when a bhikkhu, tasting a flavor with their tongue, is aroused by desirable tastes, so is not able to still the mind. That’s how a bhikkhu can’t endure tastes.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ โผฏฺฐพฺพานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา รชนีเย โผฏฺฐพฺเพ สารชฺชติ, น สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ โผฏฺฐพฺพานํฯ
And how is it that a bhikkhu can’t endure touches? It’s when a bhikkhu, feeling a touch with their body, is aroused by a desirable touch, so is not able to still the mind. That’s how a bhikkhu can’t endure touches.
อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ น อาหุเนโยฺย โหติ น ปาหุเนโยฺย น ทกฺขิเณโยฺย น อญฺชลิกรณีโย น อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสฯ
A bhikkhu with these five qualities is not worthy of offerings dedicated to the gods, not worthy of hospitality, not worthy of a religious donation, not worthy of veneration with joined palms, and is not the supreme field of merit for the world.
ปญฺจหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคโต รญฺโญ นาโค ราชารโห โหติ ราชโภคฺโค, รญฺโญ องฺคํเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติฯ กตเมหิ ปญฺจหิ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ รูปานํ, ขโม สทฺทานํ, ขโม คนฺธานํ, ขโม รสานํ, ขโม โผฏฺฐพฺพานํฯ
A royal bull elephant with five factors is worthy of a king, fit to serve a king, and is considered a factor of kingship. What five? It’s when a royal bull elephant can endure sights, sounds, smells, tastes, and touches.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ รูปานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต หตฺถิกายํ วา ทิสฺวา อสฺสกายํ วา ทิสฺวา รถกายํ วา ทิสฺวา ปตฺติกายํ วา ทิสฺวา น สํสีทติ น วิสีทติ, สนฺถมฺภติ สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ รูปานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can endure sights? It’s when a royal bull elephant gone to battle does not falter or founder at the sight of a division of elephants, of cavalry, of chariots, or of infantry. It stays firm, and plunges into battle. That’s how a royal bull elephant can endure sights.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ สทฺทานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต หตฺถิสทฺทํ วา สุตฺวา อสฺสสทฺทํ วา สุตฺวา รถสทฺทํ วา สุตฺวา ปตฺติสทฺทํ วา สุตฺวา เภริปณวสงฺขติณวนินฺนาทสทฺทํ วา สุตฺวา น สํสีทติ น วิสีทติ, สนฺถมฺภติ สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ สทฺทานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can endure sounds? It’s when a royal bull elephant does not falter or founder at the sound of a division of elephants, of cavalry, of chariots, or of infantry, or the thunder of the drums, kettledrums, horns, and cymbals. It stays firm, and plunges into battle. That’s how a royal bull elephant can endure sounds.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ คนฺธานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต เย เต รญฺโญ นาคา อภิชาตา สงฺคามาวจรา เตสํ มุตฺตกรีสสฺส คนฺธํ ฆายิตฺวา น สํสีทติ น วิสีทติ, สนฺถมฺภติ สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ คนฺธานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can endure smells? It’s when a royal bull elephant gone to battle does not falter or founder when it smells the odor of the feces and urine of battle-hardened, pedigree royal bull elephants. It stays firm, and plunges into battle. That’s how a royal bull elephant can endure smells.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ รสานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต เอกิสฺสา วา ติโณทกทตฺติยา วิมานิโต ทฺวีหิ วา ตีหิ วา จตูหิ วา ปญฺจหิ วา ติโณทกทตฺตีหิ วิมานิโต น สํสีทติ น วิสีทติ, สนฺถมฺภติ สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ รสานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can endure tastes? It’s when a royal bull elephant gone to battle does not falter or founder when it misses a meal of grass and water, or it misses two, three, four, or five meals. It stays firm, and plunges into battle. That’s how a royal bull elephant can endure tastes.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ โผฏฺฐพฺพานํ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค สงฺคามคโต เอเกน วา สรเวเคน วิทฺโธ, ทฺวีหิ วา ตีหิ วา จตูหิ วา ปญฺจหิ วา สรเวเคหิ วิทฺโธ น สํสีทติ น วิสีทติ, สนฺถมฺภติ สกฺโกติ สงฺคามํ โอตริตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ นาโค ขโม โหติ โผฏฺฐพฺพานํฯ
And how is it that a royal bull elephant can endure touches? It’s when a royal bull elephant gone to battle does not falter or founder when struck by a swift arrow, or by two, three, four, or five swift arrows. It stays firm, and plunges into battle. That’s how a royal bull elephant can endure touches.
อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต รญฺโญ นาโค ราชารโห โหติ ราชโภคฺโค, รญฺโญ องฺคํเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติฯ
A royal bull elephant with these five factors is worthy of a king, fit to serve a king, and is considered a factor of kingship.
เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อาหุเนโยฺย โหติ ปาหุเนโยฺย ทกฺขิเณโยฺย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสฯ กตเมหิ ปญฺจหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ รูปานํ, ขโม สทฺทานํ, ขโม คนฺธานํ, ขโม รสานํ, ขโม โผฏฺฐพฺพานํฯ
In the same way, a bhikkhu with five qualities is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of veneration with joined palms, and is the supreme field of merit for the world. What five? It’s when a bhikkhu can endure sights, sounds, smells, tastes, and touches.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ รูปานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา รชนีเย รูเป น สารชฺชติ, สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ รูปานํฯ
And how is it that a bhikkhu can endure sights? It’s when a bhikkhu, seeing a sight with their eyes, is not aroused by a desirable sight, so is able to still the mind. That’s how a bhikkhu can endure sights.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ สทฺทานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ โสเตน สทฺทํ สุตฺวา รชนีเย สทฺเท น สารชฺชติ, สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ สทฺทานํฯ
And how is it that a bhikkhu can endure sounds? It’s when a bhikkhu, hearing a sound with their ears, is not aroused by desirable sounds, so is able to still the mind. That’s how a bhikkhu can endure sounds.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ คนฺธานํฯ อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา รชนีเย คนฺเธ น สารชฺชติ, สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ คนฺธานํฯ
And how is it that a bhikkhu can endure smells? It’s when a bhikkhu, smelling an odor with their nose, is not aroused by a desirable smell, so is able to still the mind. That’s how a bhikkhu can endure smells.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ รสานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา รชนีเย รเส น สารชฺชติ, สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ รสานํฯ
And how is it that a bhikkhu can endure tastes? It’s when a bhikkhu, tasting a flavor with their tongue, is not aroused by desirable tastes, so is able to still the mind. That’s how a bhikkhu can endure tastes.
กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ โผฏฺฐพฺพานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา รชนีเย โผฏฺฐพฺเพ น สารชฺชติ, สกฺโกติ จิตฺตํ สมาทหิตุํฯ เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ขโม โหติ โผฏฺฐพฺพานํฯ
And how is it that a bhikkhu can endure touches? It’s when a bhikkhu, feeling a touch with their body, is not aroused by a desirable touch, so is able to still the mind. That’s how a bhikkhu can endure touches.
อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อาหุเนโยฺย โหติ ปาหุเนโยฺย ทกฺขิเณโยฺย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา”ติฯ
A bhikkhu with these five qualities is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of veneration with joined palms, and is the supreme field of merit for the world.”
นวมํฯ
The authoritative text of the Aṅguttara Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
