| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ចូឡនិទ្ទេស-អដ្ឋកថា • Cūḷaniddesa-aṭṭhakathā |
២. តិស្សមេត្តេយ្យមាណវសុត្តនិទ្ទេសវណ្ណនា
2. Tissametteyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
៩. ទុតិយេ តិស្សមេត្តេយ្យសុត្តនិទ្ទេសេ – កោធ សន្តុសិតោតិ និដ្ឋិតេ បន អជិតសុត្តេ ‘‘កថំ លោកំ អវេក្ខន្តំ, មច្ចុរាជា ន បស្សតី’’តិ (សុ. និ. ១១២៤; ចូឡនិ. មោឃរាជមាណវបុច្ឆា ១៤៣) ឯវំ មោឃរាជា បុច្ឆិតុំ អារភិ។ ‘‘ន តាវស្ស ឥន្ទ្រិយានិ បរិបាកំ គតានី’’តិ ញត្វា ភគវា ‘‘តិដ្ឋ ត្វំ, មោឃរាជ, អញ្ញោ បុច្ឆតូ’’តិ បដិក្ខិបិ។ តតោ តិស្សមេត្តេយ្យោ អត្តនោ សំសយំ បុច្ឆន្តោ ‘‘កោធាតិ គាថមាហ។ តត្ថ កោធ សន្តុសិតោតិ កោ ឥធ សត្តោ តុដ្ឋោ។ ឥញ្ជិតាតិ តណ្ហាទិដ្ឋិវិប្ផន្ទិតានិ។ ឧភន្តមភិញ្ញាយាតិ ឧភោ អន្តេ អភិជានិត្វា។ មន្តា ន លិប្បតីតិ បញ្ញាយ ន លិប្បតិ។
9. Dutiye tissametteyyasuttaniddese – kodha santusitoti niṭṭhite pana ajitasutte ‘‘kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī’’ti (su. ni. 1124; cūḷani. mogharājamāṇavapucchā 143) evaṃ mogharājā pucchituṃ ārabhi. ‘‘Na tāvassa indriyāni paripākaṃ gatānī’’ti ñatvā bhagavā ‘‘tiṭṭha tvaṃ, mogharāja, añño pucchatū’’ti paṭikkhipi. Tato tissametteyyo attano saṃsayaṃ pucchanto ‘‘kodhāti gāthamāha. Tattha kodha santusitoti ko idha satto tuṭṭho. Iñjitāti taṇhādiṭṭhivipphanditāni. Ubhantamabhiññāyāti ubho ante abhijānitvā. Mantā na lippatīti paññāya na lippati.
បរិបុណ្ណសង្កប្បោតិ នេក្ខម្មាទិវិតក្កេហិ បរិបុណ្ណសង្កប្បត្តា បរិបុណ្ណមនោរថោ។
Paripuṇṇasaṅkappoti nekkhammādivitakkehi paripuṇṇasaṅkappattā paripuṇṇamanoratho.
តណ្ហិញ្ជិតន្តិ តណ្ហាយ ចលិតំ។ ទិដ្ឋិញ្ជិតាទីសុបិ ឯសេវ នយោ។ កាមិញ្ជិតន្តិ កិលេសកាមេហិ ឥញ្ជិតំ ផន្ទិតំ។ ‘‘កម្មិញ្ជិត’’ន្តិបិ បាឋោ, តំ ន សុន្ទរំ។
Taṇhiñjitanti taṇhāya calitaṃ. Diṭṭhiñjitādīsupi eseva nayo. Kāmiñjitanti kilesakāmehi iñjitaṃ phanditaṃ. ‘‘Kammiñjita’’ntipi pāṭho, taṃ na sundaraṃ.
មហន្តោ បុរិសោតិ មហាបុរិសោ។ ឧត្តមោ បុរិសោតិ អគ្គបុរិសោ។ បធានោ បុរិសោតិ សេដ្ឋបុរិសោ។ អលាមកោ បុរិសោតិ វិសិដ្ឋបុរិសោ។ ជេដ្ឋកោ បុរិសោតិ បាមោក្ខបុរិសោ។ ន ហេដ្ឋិមកោ បុរិសោតិ ឧត្តមបុរិសោ។ បុរិសានំ កោដិប្បត្តោ បុរិសោតិ បធានបុរិសោ។ សព្ពេសំ ឥច្ឆិតោ បុរិសោតិ បវរបុរិសោ។
Mahanto purisoti mahāpuriso. Uttamo purisoti aggapuriso. Padhāno purisoti seṭṭhapuriso. Alāmako purisoti visiṭṭhapuriso. Jeṭṭhako purisoti pāmokkhapuriso. Na heṭṭhimako purisoti uttamapuriso. Purisānaṃ koṭippatto purisoti padhānapuriso. Sabbesaṃ icchito purisoti pavarapuriso.
សិព្ពិនិមច្ចគាតិ តណ្ហំ អតិអគា, អតិក្កមិត្វា ឋិតោ។ ឧបច្ចគាតិ ភុសំ អតិអគា។
Sibbinimaccagāti taṇhaṃ atiagā, atikkamitvā ṭhito. Upaccagāti bhusaṃ atiagā.
១០. តស្សេតមត្ថំ ភគវា ព្យាករោន្តោ ‘‘កាមេសូ’’តិ គាថាទ្វយមាហ។ តត្ថ កាមេសុ ព្រហ្មចរិយវាតិ កាមនិមិត្តំ ព្រហ្មចរិយវា, កាមេសុ អាទីនវំ ទិស្វា មគ្គព្រហ្មចរិយេន សមន្នាគតោតិ វុត្តំ ហោតិ។ ឯត្តាវតា សន្តុសិតតំ ទស្សេតិ។ ‘‘វីតតណ្ហោ’’តិអាទីហិ អនិញ្ជិតតំ។ តត្ថ សង្ខាយ និព្ពុតោតិ អនិច្ចាទិវសេន ធម្មេ វីមំសិត្វា រាគាទិនិព្ពានេន និព្ពុតោ។
10. Tassetamatthaṃ bhagavā byākaronto ‘‘kāmesū’’ti gāthādvayamāha. Tattha kāmesu brahmacariyavāti kāmanimittaṃ brahmacariyavā, kāmesu ādīnavaṃ disvā maggabrahmacariyena samannāgatoti vuttaṃ hoti. Ettāvatā santusitataṃ dasseti. ‘‘Vītataṇho’’tiādīhi aniñjitataṃ. Tattha saṅkhāya nibbutoti aniccādivasena dhamme vīmaṃsitvā rāgādinibbānena nibbuto.
អសទ្ធម្មសមាបត្តិយាតិ នីចធម្មសមាយោគតោ។ អារតីតិ អារកា រមនំ។ វិរតីតិ តាយ វិនា រមនំ។ បដិវិរតីតិ បដិនិវត្តិត្វា តាយ វិនា រមនំ។ វេរមណីតិ វេរវិនាសនំ។ អកិរិយាតិ កិរិយាបច្ឆិន្ទនំ។ អករណន្តិ ករណបរិច្ឆិន្ទនំ។ អនជ្ឈាបត្តីតិ អនាបជ្ជនតា។ វេលាអនតិក្កមោតិ សីមាអនតិក្កមោ។ សេសំ តត្ថ តត្ថ វុត្តនយត្តា បាកដមេវ។
Asaddhammasamāpattiyāti nīcadhammasamāyogato. Āratīti ārakā ramanaṃ. Viratīti tāya vinā ramanaṃ. Paṭiviratīti paṭinivattitvā tāya vinā ramanaṃ. Veramaṇīti veravināsanaṃ. Akiriyāti kiriyāpacchindanaṃ. Akaraṇanti karaṇaparicchindanaṃ. Anajjhāpattīti anāpajjanatā. Velāanatikkamoti sīmāanatikkamo. Sesaṃ tattha tattha vuttanayattā pākaṭameva.
ឯវំ ភគវា ឥទម្បិ សុត្តំ អរហត្តនិកូដេនេវ ទេសេសិ។ ទេសនាបរិយោសានេ អយម្បិ ព្រាហ្មណោ អរហត្តេ បតិដ្ឋាសិ សទ្ធិំ អន្តេវាសិកសហស្សេន, អញ្ញេសញ្ច អនេកសហស្សានំ ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទិ។ សេសំ បុព្ពសទិសមេវ។
Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi. Desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsikasahassena, aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. Sesaṃ pubbasadisameva.
សទ្ធម្មប្បជ្ជោតិកាយ ចូឡនិទ្ទេស-អដ្ឋកថាយ
Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
តិស្សមេត្តេយ្យមាណវសុត្តនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Tissametteyyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ • Cūḷaniddesapāḷi
២. តិស្សមេត្តេយ្យមាណវបុច្ឆា • 2. Tissametteyyamāṇavapucchā
២. តិស្សមេត្តេយ្យមាណវបុច្ឆានិទ្ទេសោ • 2. Tissametteyyamāṇavapucchāniddeso
