Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / д̇хаммасан̇г̇ан̣ий-мууладийгаа • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā

4. адтагат̇ааган̣д̣ам̣

4. Aṭṭhakathākaṇḍaṃ

д̇игаад̇т̇уд̣̇д̇хаараван̣н̣анаа

Tikaatthuddhāravaṇṇanā

1384. наяамаг̇г̇анд̇и суд̇д̇анд̇абхааж̇анийяаад̣̇инаяаг̇аманам̣ ануломаад̣̇инаяаг̇аманан̃жа. д̇амби хи зд̇т̇а ад̇т̇зсу нижчид̇зсу сукам̣ самаанзнд̇и. бан̃худ̣̇д̇хааранд̇и згуунабан̃н̃аасааяа згуунабан̃н̃аасааяа навасу навасу жа бан̃хзсу лаб̣бхамаанасса уд̣̇д̇харан̣ам̣, д̇зсуязва лаб̣бхамаанаанам̣ г̇ан̣анаанам̣ табанам̣ г̇ан̣анаажааро. ад̇т̇уд̣̇д̇хааранд̇и ‘‘имз наама жид̇д̇уббаад̣̇аад̣̇аяо ад̇т̇аа гусалаад̣̇игаа’’д̇и уд̣̇д̇харан̣ам̣. ган̣н̣игам̣ ган̣н̣иганд̇и жид̇д̇уббаад̣̇аган̣д̣аруубаган̣д̣зсу вибхад̇д̇з басадз д̇хаммз ‘‘жад̇уусу бхуумийсу гусалам̣ д̣̇ваад̣̇асаагусалажид̇д̇уббаад̣̇аа’’д̇иаад̣̇инаа раасираасивасзна саха г̇ант̇зд̇ваад̇и ад̇т̇о. гхадаг̇ожчагаа ган̣н̣игавзважанаанзва. зд̇т̇а бана жад̇уусу бхуумийсу гусаланд̇и згаважананид̣̇д̣̇зсо жад̇убхуумагаанам̣ гусалапассаад̣̇ийнам̣ гусалабхаавз згад̇д̇уубаг̇аманад̇о. жид̇д̇уббаад̣̇аган̣д̣аруубаган̣д̣зсу жад̇убхуумижид̇д̇уббаад̣̇аад̣̇ивасзна вин̃н̃аад̇ад̇хаммасса васзнааяам̣ ад̇т̇уд̣̇д̇хаарад̣̇зсанаа аарад̣̇д̇хаад̇и д̇ад̇т̇а яам̣ жад̇уусу бхуумийсу гусалам̣ вибхад̇д̇ам̣ яаава вин̃н̃аад̇ам̣, имз д̇хаммаа гусалаад̇и ад̇т̇о.

1384. Nayamagganti suttantabhājanīyādinayagamanaṃ anulomādinayagamanañca. Tampi hi ettha atthesu nicchitesu sukhaṃ samānenti. Pañhuddhāranti ekūnapaññāsāya ekūnapaññāsāya navasu navasu ca pañhesu labbhamānassa uddharaṇaṃ, tesuyeva labbhamānānaṃ gaṇanānaṃ ṭhapanaṃ gaṇanācāro. Atthuddhāranti ‘‘ime nāma cittuppādādayo atthā kusalādikā’’ti uddharaṇaṃ. Kaṇṇikaṃ kaṇṇikanti cittuppādakaṇḍarūpakaṇḍesu vibhatte pasaṭe dhamme ‘‘catūsu bhūmīsu kusalaṃ dvādasākusalacittuppādā’’tiādinā rāsirāsivasena saha ganthetvāti attho. Ghaṭagocchakā kaṇṇikavevacanāneva. Ettha pana catūsu bhūmīsu kusalanti ekavacananiddeso catubhūmakānaṃ kusalaphassādīnaṃ kusalabhāve ekattūpagamanato. Cittuppādakaṇḍarūpakaṇḍesu catubhūmicittuppādādivasena viññātadhammassa vasenāyaṃ atthuddhāradesanā āraddhāti tattha yaṃ catūsu bhūmīsu kusalaṃ vibhattaṃ yāva viññātaṃ, ime dhammā kusalāti attho.

яад̣̇иби гусалад̇д̇игавид̇т̇ааро буб̣б̣з вин̃н̃аад̇о, д̇ат̇ааби д̇ад̇т̇а д̇хаммаа самаяавасзна пассаад̣̇исабхаававасзна жа вибхад̇д̇аа бхиннаа вин̃н̃аад̇аа, на бана згасмим̣ лагкан̣з самаанзд̇ваа, д̇асмаа д̇ад̇т̇а вуд̇д̇ам̣ самаяаад̣̇ибхзд̣̇ам̣ важ̇ж̇зд̇ваа саб̣б̣абхзд̣̇абхиннаанам̣ згасмим̣ гусалаад̣̇илагкан̣з самаанзд̇ваа б̣од̇ханад̇т̇ам̣ ид̇ха гусалад̇д̇иганид̣̇д̣̇зсо буна вибхад̇д̇о. зд̇т̇а жа згаважанзна гусаланид̣̇д̣̇зсам̣ гад̇ваа б̣ахуважанзна ниг̇аманасса гааран̣ам̣ вуд̇д̇амзва. яад̣̇и д̇хаммаанам̣ гусалад̇д̇з згад̇д̇уубаг̇аманам̣, гасмаа згаважанзна бужчааби на гад̇аа? уд̣̇д̣̇зсз гусала-сад̣̇д̣̇асса д̇хаммависзсанабхаавад̇о д̇аб̣б̣исзсанаанам̣ д̇хаммаанам̣ бужчид̇ад̇д̇аа д̇зсан̃жа анид̣̇д̇хаарид̇асан̇каависзсад̇д̇аа, нид̣̇д̣̇зсз бана жад̇уухи бхуумийхи вид̇т̇аарад̇о вин̃н̃аад̇аахи гусалз висзсзд̇ваа д̣̇ассзд̇ийд̇и яуд̇д̇ам̣ ‘‘жад̇уусу бхуумийсу гусала’’нд̇и згад̇д̇ам̣ нзд̇ваа важанам̣. гусалабад̣̇ан̃хи зд̇т̇а бад̇хаанам̣, д̇ан̃жа висзсид̇аб̣б̣аанабзгкам̣ гусалаагаарамзва ад̇д̇ано сабхаавз тид̇ам̣ г̇ахзд̇ваа бавад̇д̇амаанам̣ згад̇д̇амзва убаад̣̇ааяа бавад̇д̇ад̇и, на бхзд̣̇анд̇и.

Yadipi kusalattikavitthāro pubbe viññāto, tathāpi tattha dhammā samayavasena phassādisabhāvavasena ca vibhattā bhinnā viññātā, na pana ekasmiṃ lakkhaṇe samānetvā, tasmā tattha vuttaṃ samayādibhedaṃ vajjetvā sabbabhedabhinnānaṃ ekasmiṃ kusalādilakkhaṇe samānetvā bodhanatthaṃ idha kusalattikaniddeso puna vibhatto. Ettha ca ekavacanena kusalaniddesaṃ katvā bahuvacanena nigamanassa kāraṇaṃ vuttameva. Yadi dhammānaṃ kusalatte ekattūpagamanaṃ, kasmā ekavacanena pucchāpi na katā? Uddese kusala-saddassa dhammavisesanabhāvato tabbisesanānaṃ dhammānaṃ pucchitattā tesañca aniddhāritasaṅkhāvisesattā, niddese pana catūhi bhūmīhi vitthārato viññātāhi kusale visesetvā dassetīti yuttaṃ ‘‘catūsu bhūmīsu kusala’’nti ekattaṃ netvā vacanaṃ. Kusalapadañhi ettha padhānaṃ, tañca visesitabbānapekkhaṃ kusalākārameva attano sabhāve ṭhitaṃ gahetvā pavattamānaṃ ekattameva upādāya pavattati, na bhedanti.

1385. д̣̇ваад̣̇аса агусалажид̇д̇уббаад̣̇аад̇и зд̇т̇ааби батамаагусалажид̇д̇уббаад̣̇о самаяапассаад̣̇ивасзна бхзд̣̇ам̣ анаамасид̇ваа соманассасахаг̇ад̇ад̣̇идтиг̇ад̇асамбаяуд̇д̇ажид̇д̇уббаад̣̇абхаавз згад̇д̇ам̣ нзд̇ваа вуд̇д̇о, звам̣ яаава д̣̇ваад̣̇асамод̇и ‘‘д̣̇ваад̣̇аса агусалажид̇д̇уббаад̣̇аа’’д̇и вуд̇д̇ам̣. звам̣ жад̇уусу бхуумийсу вибаагод̇иаад̣̇ийсуби яат̇ааяог̇ам̣ яож̇зд̇аб̣б̣ам̣. жид̇д̇уббаад̣̇аад̇и зд̇т̇а уббаж̇ж̇ад̇и зд̇т̇аад̇и уббаад̣̇о, гим̣ уббаж̇ж̇ад̇и? жид̇д̇ам̣, жид̇д̇асса уббаад̣̇о жид̇д̇уббаад̣̇од̇и звам̣ аваяавзна самуд̣̇ааяобалагкан̣авасзна ад̇т̇о самбхавад̇и. зван̃хи сад̇и жид̇д̇ажзд̇асигарааси жид̇д̇уббаад̣̇од̇и сид̣̇д̇хо ход̇и. адтагат̇ааяам̣ бана ‘‘жид̇д̇амзва уббаад̣̇о жид̇д̇уббаад̣̇о’’д̇и ан̃н̃ассуббаж̇ж̇анагасса нивад̇д̇анад̇т̇ам̣ жид̇д̇аг̇г̇ахан̣ам̣ гад̇ам̣, жид̇д̇асса ануббаж̇ж̇анагабхааванивад̇д̇анад̇т̇ам̣ уббаад̣̇аг̇г̇ахан̣ам̣, жид̇д̇уббаад̣̇аган̣д̣з ваа ‘‘жид̇д̇ам̣ уббаннам̣ ход̇ий’’д̇и жид̇д̇асса уббаж̇ж̇анагабхааво баагадод̇и гад̇ваа ‘‘жид̇д̇амзва уббаад̣̇о’’д̇и вуд̇д̇ам̣, жид̇д̇асса ануббаж̇ж̇анагасса нивад̇д̇зд̇аб̣б̣асса саб̣бхааваа уббаад̣̇аг̇г̇ахан̣ам̣ гад̇анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. аяан̃жад̇т̇о ‘‘д̣̇взбан̃жавин̃н̃аан̣ааний’’д̇иаад̣̇ийсу вияа жид̇д̇аббад̇хаано нид̣̇д̣̇зсод̇и гад̇ваа вуд̇д̇од̇и д̣̇адтаб̣б̣о.

1385. Dvādasaakusalacittuppādāti etthāpi paṭhamākusalacittuppādo samayaphassādivasena bhedaṃ anāmasitvā somanassasahagatadiṭṭhigatasampayuttacittuppādabhāve ekattaṃ netvā vutto, evaṃ yāva dvādasamoti ‘‘dvādasa akusalacittuppādā’’ti vuttaṃ. Evaṃ catūsu bhūmīsu vipākotiādīsupi yathāyogaṃ yojetabbaṃ. Cittuppādāti ettha uppajjati etthāti uppādo, kiṃ uppajjati? Cittaṃ, cittassa uppādo cittuppādoti evaṃ avayavena samudāyopalakkhaṇavasena attho sambhavati. Evañhi sati cittacetasikarāsi cittuppādoti siddho hoti. Aṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘cittameva uppādo cittuppādo’’ti aññassuppajjanakassa nivattanatthaṃ cittaggahaṇaṃ kataṃ, cittassa anuppajjanakabhāvanivattanatthaṃ uppādaggahaṇaṃ, cittuppādakaṇḍe vā ‘‘cittaṃ uppannaṃ hotī’’ti cittassa uppajjanakabhāvo pākaṭoti katvā ‘‘cittameva uppādo’’ti vuttaṃ, cittassa anuppajjanakassa nivattetabbassa sabbhāvā uppādaggahaṇaṃ katanti veditabbaṃ. Ayañcattho ‘‘dvepañcaviññāṇānī’’tiādīsu viya cittappadhāno niddesoti katvā vuttoti daṭṭhabbo.

1420. часу д̣̇ваарзсууд̇и зд̇т̇а бан̃жад̣̇ваарз вад̇д̇аб̣б̣амзва над̇т̇и, манод̣̇ваарзби барид̇д̇аарамман̣амзва ж̇аванам̣ д̇ад̣̇аарамман̣асан̇каад̇ам̣ бхаван̇г̇ам̣ ануб̣анд̇хад̇и. д̇ан̃хи барид̇д̇асса гаммасса вибааго, вибааго жа идтаанидтаарамман̣аанубхаванам̣, гаммаануруубо жа вибааго ход̇ийд̇и барид̇д̇агаммавибааго барид̇д̇аарамман̣ассзва анубхаванам̣ ход̇и. д̇асмаа саб̣б̣ам̣ д̇ад̣̇аарамман̣ам̣ ‘‘барид̇д̇аарамман̣а’’нд̇и вуд̇д̇ам̣. яад̣̇и звам̣ махаг̇г̇ад̇авибаагоби махаг̇г̇ад̇аанубхаванамзва аабаж̇ж̇ад̇ийд̇и жз? на, самаад̇хиббад̇хаанасса гаммасса аббанааббад̇д̇асса сан̃н̃аавасаарамман̣асса д̇аад̣̇исзнзва вибаагзна бхавид̇аб̣б̣ад̇д̇аа. д̇асмаа самаад̇хи сукаанубхаванабхууд̇о, соби гаммаануруубад̇оязва гаммаарамман̣о ход̇ийд̇и д̣̇адтаб̣б̣о. гаммаануруубад̇о зва жа д̇ад̣̇аарамман̣ам̣ барид̇д̇аарамман̣амби махаг̇г̇ад̇аж̇аванам̣ наануб̣анд̇хад̇и. д̇ад̇о зва бадисанд̇хиаад̣̇ибхууд̇о гаамааважаравибааго гамманимид̇д̇амби барид̇д̇амзва аарамман̣ам̣ гарод̇и, на махаг̇г̇ад̇ам̣ аббамаан̣ам̣ ваа. яасмаа бана вуд̇д̇ам̣ ‘‘махаг̇г̇ад̇аарамман̣о д̇хаммо барид̇д̇аарамман̣асса д̇хаммасса гаммабажжаязна бажжаяо, аббамаан̣аарамман̣о д̇хаммо барид̇д̇аарамман̣асса д̇хаммасса гаммабажжаязна бажжаяо’’д̇и, на жа махаг̇г̇ад̇аббамаан̣авибааго барид̇д̇аарамман̣о ад̇т̇и, ид̇ха жа саб̣б̣агаамааважаравибаагаанам̣ барид̇д̇аарамман̣ад̇аава вуд̇д̇аа, д̇асмаа гаммаануруубад̇о махаг̇г̇ад̇аббамаан̣аарамман̣амби барид̇д̇агаммам̣ яад̣̇и бадисанд̇хим̣ д̣̇зд̇и, гаммаг̇ад̇инимид̇д̇аарамман̣амзва д̣̇зд̇и. бавад̇д̇ивибаагамби руубаад̣̇ибарид̇д̇аарамман̣амзваад̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. кийн̣аасаваанам̣ ваасанаавасзна сад̇ивиббаяуд̇д̇ахасанам̣ бавад̇д̇амаанам̣ барид̇д̇зсвзва бавад̇д̇ад̇и, на ид̇арзсу гилзсавирахз д̇аад̣̇исахасанабажжаяабхааваабхаавад̇о. д̇асмаа д̇асса барид̇д̇аарамман̣ад̇аа вуд̇д̇аа. кийн̣аасаваанам̣ асаггажжад̣̇аанаад̣̇ийни аад̣̇араагаран̣авасзнзва взд̣̇ид̇аб̣б̣аани, на госаж̇ж̇аад̣̇иагусалавасзна. бадиббассад̣̇д̇хасаб̣б̣уссуггаа хи д̇з уд̇д̇амабурисаад̇и. д̇зсам̣ аад̣̇араагаран̣ан̃жа нируссуггад̇аа зваад̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣аа.

1420. Chasu dvāresūti ettha pañcadvāre vattabbameva natthi, manodvārepi parittārammaṇameva javanaṃ tadārammaṇasaṅkhātaṃ bhavaṅgaṃ anubandhati. Tañhi parittassa kammassa vipāko, vipāko ca iṭṭhāniṭṭhārammaṇānubhavanaṃ, kammānurūpo ca vipāko hotīti parittakammavipāko parittārammaṇasseva anubhavanaṃ hoti. Tasmā sabbaṃ tadārammaṇaṃ ‘‘parittārammaṇa’’nti vuttaṃ. Yadi evaṃ mahaggatavipākopi mahaggatānubhavanameva āpajjatīti ce? Na, samādhippadhānassa kammassa appanāppattassa saññāvasārammaṇassa tādiseneva vipākena bhavitabbattā. Tasmā samādhi sukhānubhavanabhūto, sopi kammānurūpatoyeva kammārammaṇo hotīti daṭṭhabbo. Kammānurūpato eva ca tadārammaṇaṃ parittārammaṇampi mahaggatajavanaṃ nānubandhati. Tato eva paṭisandhiādibhūto kāmāvacaravipāko kammanimittampi parittameva ārammaṇaṃ karoti, na mahaggataṃ appamāṇaṃ vā. Yasmā pana vuttaṃ ‘‘mahaggatārammaṇo dhammo parittārammaṇassa dhammassa kammapaccayena paccayo, appamāṇārammaṇo dhammo parittārammaṇassa dhammassa kammapaccayena paccayo’’ti, na ca mahaggatappamāṇavipāko parittārammaṇo atthi, idha ca sabbakāmāvacaravipākānaṃ parittārammaṇatāva vuttā, tasmā kammānurūpato mahaggatappamāṇārammaṇampi parittakammaṃ yadi paṭisandhiṃ deti, kammagatinimittārammaṇameva deti. Pavattivipākampi rūpādiparittārammaṇamevāti veditabbaṃ. Khīṇāsavānaṃ vāsanāvasena sativippayuttahasanaṃ pavattamānaṃ parittesveva pavattati, na itaresu kilesavirahe tādisahasanapaccayabhāvābhāvato. Tasmā tassa parittārammaṇatā vuttā. Khīṇāsavānaṃ asakkaccadānādīni ādarākaraṇavaseneva veditabbāni, na kosajjādiakusalavasena. Paṭippassaddhasabbussukkā hi te uttamapurisāti. Tesaṃ ādarākaraṇañca nirussukkatā evāti veditabbā.

1421. ад̇ибаг̇ун̣аананд̇и важанам̣ нираад̣̇арасса н̃аан̣авиббаяуд̇д̇абажжавзгкан̣асса висаяад̣̇ассанам̣, на д̇ассзваад̇и висаяанияаманам̣. н̃аан̣асамбаяуд̇д̇ассаби хи ад̇ибаг̇ун̣аанам̣ висаяад̇аа судтуд̇арам̣ ход̇и зва. яат̇аа баг̇ун̣ам̣ г̇ант̇ам̣ саж̇жхааяанд̇о д̣̇вз д̇аяо ваажанаамаг̇г̇з г̇ад̇зби на саллагкзд̇и н̃аан̣авиббаяуд̇д̇асад̇иманд̇зна саж̇жхааяид̇ад̇д̇аа, звам̣ баг̇ун̣аж̇жхаанзсуби бавад̇д̇и ход̇ийд̇и ааха ‘‘ад̇ибаг̇ун̣аана’’нд̇иаад̣̇и. гасин̣анимид̇д̇аад̣̇ибан̃н̃ад̇д̇ийд̇и буб̣б̣з д̣̇ассид̇ам̣ саб̣б̣ам̣ убаад̣̇аабан̃н̃ад̇д̇имааха. д̇ам̣ бана руубаад̣̇аяо вияа авиж̇ж̇амаано виж̇ж̇амаано жа ад̇т̇од̇и аажарияаа вад̣̇анд̇и. саммуд̇исажжз бана вужжамаанаанам̣ гасин̣анимид̇д̇аад̣̇и ваажаавад̇т̇умад̇д̇ад̇о важанавохаарзнзва бан̃н̃ад̇д̇ийд̇и вужжад̇и. д̇асса хи бан̃н̃аабанам̣ авиж̇ж̇амаанабан̃н̃ад̇д̇ийд̇и д̇асса авиж̇ж̇амаанад̇д̇ам̣ адтагат̇ааяам̣ вуд̇д̇анд̇и. авиж̇ж̇амаанамби бана д̇ам̣ виж̇ж̇амаанамива г̇ахзд̇ваа бавад̇д̇амаанааяа сан̃н̃ааяа барид̇д̇аад̣̇ийсу ‘‘аяам̣ наама д̇хаммо аарамман̣а’’нд̇и на саггаа вад̇д̇ум̣ д̇з зва д̇хаммз убаад̣̇ааяа бавад̇д̇амаанааяаби д̇хаммзсвзва адтаанад̇о. д̇асмаа саа сасамбаяуд̇д̇аа барид̇д̇аад̣̇иаарамман̣аад̇и на вад̇д̇аб̣б̣аад̇и вуд̇д̇аа. навад̇д̇аб̣б̣аарамман̣аад̇и ид̣̇ам̣ бана важанам̣ яат̇ааг̇ахид̇аагаарасса сан̃н̃аависаяасса навад̇д̇аб̣б̣ад̇ам̣ санд̇хааяа навад̇д̇аб̣б̣ам̣ аарамман̣ам̣ зд̇зсанд̇и навад̇д̇аб̣б̣аарамман̣аа, жид̇д̇уббаад̣̇аад̇и ан̃н̃абад̣̇ад̇т̇асамаасам̣ гад̇ваа адтагат̇ааяам̣ вуд̇д̇ам̣.

1421. Atipaguṇānanti vacanaṃ nirādarassa ñāṇavippayuttapaccavekkhaṇassa visayadassanaṃ, na tassevāti visayaniyamanaṃ. Ñāṇasampayuttassapi hi atipaguṇānaṃ visayatā suṭṭhutaraṃ hoti eva. Yathā paguṇaṃ ganthaṃ sajjhāyanto dve tayo vācanāmagge gatepi na sallakkheti ñāṇavippayuttasatimantena sajjhāyitattā, evaṃ paguṇajjhānesupi pavatti hotīti āha ‘‘atipaguṇāna’’ntiādi. Kasiṇanimittādipaññattīti pubbe dassitaṃ sabbaṃ upādāpaññattimāha. Taṃ pana rūpādayo viya avijjamāno vijjamāno ca atthoti ācariyā vadanti. Sammutisacce pana vuccamānānaṃ kasiṇanimittādi vācāvatthumattato vacanavohāreneva paññattīti vuccati. Tassa hi paññāpanaṃ avijjamānapaññattīti tassa avijjamānattaṃ aṭṭhakathāyaṃ vuttanti. Avijjamānampi pana taṃ vijjamānamiva gahetvā pavattamānāya saññāya parittādīsu ‘‘ayaṃ nāma dhammo ārammaṇa’’nti na sakkā vattuṃ te eva dhamme upādāya pavattamānāyapi dhammesveva aṭṭhānato. Tasmā sā sasampayuttā parittādiārammaṇāti na vattabbāti vuttā. Navattabbārammaṇāti idaṃ pana vacanaṃ yathāgahitākārassa saññāvisayassa navattabbataṃ sandhāya navattabbaṃ ārammaṇaṃ etesanti navattabbārammaṇā, cittuppādāti aññapadatthasamāsaṃ katvā aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ.

жад̇убан̃н̃аасажид̇д̇уббаад̣̇аанам̣ руубасса жа васзна бан̃жабан̣н̣аасааяа. гзваланд̇и винаа бараамасанзна. анидтан̇г̇ад̇авасзнаад̇и анижчаяаг̇аманавасзна, анижчаяам̣ ваа д̣̇взл̣хам̣ г̇ад̇о жид̇д̇уббаад̣̇о анидтан̇г̇ад̇о, д̇знаагаарзна бавад̇д̇и ‘‘анидтан̇г̇ад̇авасзна бавад̇д̇ий’’д̇и вуд̇д̇аа. наанаарамман̣зсу жид̇д̇асса вигкибанам̣ вигкзбо. анавадтаанам̣ авуубасамо. г̇од̇рабхувод̣̇аанз г̇од̇рабхууд̇и г̇ахзд̇ваа ‘‘г̇од̇рабхугаалз’’д̇и ааха.

Catupaññāsacittuppādānaṃ rūpassa ca vasena pañcapaṇṇāsāya. Kevalanti vinā parāmasanena. Aniṭṭhaṅgatavasenāti anicchayagamanavasena, anicchayaṃ vā dveḷhaṃ gato cittuppādo aniṭṭhaṅgato, tenākārena pavatti ‘‘aniṭṭhaṅgatavasena pavattī’’ti vuttā. Nānārammaṇesu cittassa vikkhipanaṃ vikkhepo. Anavaṭṭhānaṃ avūpasamo. Gotrabhuvodāne gotrabhūti gahetvā ‘‘gotrabhukāle’’ti āha.

саб̣б̣ад̇т̇абаад̣̇агажад̇уд̇т̇анд̇и ид̇ха саб̣б̣ад̇т̇а-сад̣̇д̣̇о саамиад̇т̇о д̣̇адтаб̣б̣о, саб̣б̣зсу ваа вибассанаад̣̇ийсу баад̣̇агам̣ гааран̣ам̣ саб̣б̣ад̇т̇абаад̣̇аганд̇и паласса висаяабхаавзна нид̣̇д̣̇зсо. аагаасагасин̣ажад̇уд̇т̇анд̇и барижчзд̣̇аагаасагасин̣ажад̇уд̇т̇амааха. д̇ан̃хи руубааважарам̣, на ид̇аранд̇и. гусалад̇оби д̣̇ваад̣̇асавид̇хам̣ гирияад̇обийд̇и жад̇увийсад̇ивид̇хад̇аа вуд̇д̇аа ход̇и. ваддассаби баад̣̇агам̣ ход̇иязваад̇и гусалам̣ гирияан̃жа згад̇о гад̇ваа саб̣б̣ад̇т̇абаад̣̇агам̣ вуд̇д̇анд̇и гирияаж̇жхаанасса аваддабаад̣̇агад̇д̇аа саасан̇гам̣ вад̣̇ад̇и. махаг̇г̇ад̇ажид̇д̇з самод̣̇ахад̇ийд̇и ид̣̇ам̣ ‘‘со звам̣ самаахид̇з жид̇д̇з’’д̇иаад̣̇инаа наязна вуд̇д̇ам̣ баагадам̣ баад̣̇агаж̇жхаанажид̇д̇ам̣ баригаммзхи г̇ахзд̇ваа жид̇д̇з руубагааяам̣ ад̇хидтаанажид̇д̇зна самод̣̇ахад̇ийд̇и гад̇ваа вуд̇д̇ам̣. баад̣̇агаж̇жхаанажид̇д̇ам̣ руубагааяз самод̣̇ахад̇ийд̇и ид̣̇амби яат̇аавуд̇д̇ам̣ баад̣̇агаж̇жхаанажид̇д̇ам̣ аарамман̣ам̣ гад̇ваа жид̇д̇асанд̇аанам̣ руубагааяз самод̣̇ахид̇ам̣ д̇ад̣̇ануг̇ад̇игам̣ гад̇ваа ад̇хидтаад̇ийд̇и гад̇ваа вуд̇д̇ам̣, ид̣̇ам̣ бана ад̇хидтаанад̣̇ваяам̣ ад̣̇иссамаанагааяад̇ам̣ д̣̇иссамаанагааяад̇ан̃жа аабаад̣̇зд̇и. г̇анд̇угаамад̇аабаригаммавасзна д̇ам̣самбаяуд̇д̇ааяа сан̃н̃ааяа сукасан̃н̃аалахусан̃н̃аабхаавад̇о г̇аманамби нибпаад̣̇зд̇ийд̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣.

Sabbatthapādakacatutthanti idha sabbattha-saddo sāmiattho daṭṭhabbo, sabbesu vā vipassanādīsu pādakaṃ kāraṇaṃ sabbatthapādakanti phalassa visayabhāvena niddeso. Ākāsakasiṇacatutthanti paricchedākāsakasiṇacatutthamāha. Tañhi rūpāvacaraṃ, na itaranti. Kusalatopi dvādasavidhaṃ kiriyatopīti catuvīsatividhatā vuttā hoti. Vaṭṭassapi pādakaṃ hotiyevāti kusalaṃ kiriyañca ekato katvā sabbatthapādakaṃ vuttanti kiriyajjhānassa avaṭṭapādakattā sāsaṅkaṃ vadati. Mahaggatacitte samodahatīti idaṃ ‘‘so evaṃ samāhite citte’’tiādinā nayena vuttaṃ pākaṭaṃ pādakajjhānacittaṃ parikammehi gahetvā citte rūpakāyaṃ adhiṭṭhānacittena samodahatīti katvā vuttaṃ. Pādakajjhānacittaṃ rūpakāye samodahatīti idampi yathāvuttaṃ pādakajjhānacittaṃ ārammaṇaṃ katvā cittasantānaṃ rūpakāye samodahitaṃ tadanugatikaṃ katvā adhiṭṭhātīti katvā vuttaṃ, idaṃ pana adhiṭṭhānadvayaṃ adissamānakāyataṃ dissamānakāyatañca āpādeti. Gantukāmatāparikammavasena taṃsampayuttāya saññāya sukhasaññālahusaññābhāvato gamanampi nipphādetīti daṭṭhabbaṃ.

сод̇аабаннасса жид̇д̇анд̇и сод̇аабаннасса баадибуг̇г̇алигам̣ маг̇г̇апалажид̇д̇анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. маараад̣̇ийнан̃хи бхаг̇авад̇о жид̇д̇аж̇аананам̣ вуд̇д̇анд̇и жзд̇обарияан̃аан̣алаабхий гасмаа саасаважид̇д̇ам̣ на ж̇ааниссад̇ийд̇и. чиннавадумагаа чиннасам̣саараваддаа б̣уд̣̇д̇хаа. маг̇г̇апаланиб̣б̣аанабажжавзгкан̣ад̇обийд̇и зд̇т̇а маг̇г̇апалабажжавзгкан̣аани д̇аава буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣зна маг̇г̇апалзсу н̃аад̇зсу бавад̇д̇анд̇и, ниб̣б̣аанабажжавзгкан̣ан̃жа ниб̣б̣аанаарамман̣зсу аббамаан̣ад̇хаммзсу н̃аад̇зсууд̇и маг̇г̇аад̣̇ибажжавзгкан̣аани буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣асса аббамаан̣аарамман̣ад̇ам̣ саад̇хзнд̇ийд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣аани. ‘‘аббамаан̣аа канд̇хаа буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣асса аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’ижжзва (бадтаа. 2.12.58) хи вуд̇д̇ам̣, на ниб̣б̣аананд̇и. д̇асмаа буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣зна зва маг̇г̇апалабажжавзгкан̣агижжз вужжамаанзби ниб̣б̣аанабажжавзгкан̣ад̇аа на саггаа вад̇д̇ум̣, адтагат̇ааяам̣ бана д̇ассаби ниб̣б̣аанаарамман̣ад̇аа анун̃н̃аад̇аад̇и д̣̇иссад̇и. гаамааважарзниб̣б̣ад̇д̇иссад̇ийд̇и ниб̣б̣ад̇д̇агканд̇хаж̇аананамааха. ниб̣б̣аанад̇хаад̇уяаа бариниб̣б̣ааяиссад̇ийд̇и ниб̣б̣аанаарамман̣зхи маг̇г̇апалзхи гилзсабариниб̣б̣аанабхууд̇зхи бариниб̣б̣ааяиссад̇ийд̇и ад̇т̇о самбхавад̇и.

Sotāpannassa cittanti sotāpannassa pāṭipuggalikaṃ maggaphalacittanti veditabbaṃ. Mārādīnañhi bhagavato cittajānanaṃ vuttanti cetopariyañāṇalābhī kasmā sāsavacittaṃ na jānissatīti. Chinnavaṭumakā chinnasaṃsāravaṭṭā buddhā. Maggaphalanibbānapaccavekkhaṇatopīti ettha maggaphalapaccavekkhaṇāni tāva pubbenivāsānussatiñāṇena maggaphalesu ñātesu pavattanti, nibbānapaccavekkhaṇañca nibbānārammaṇesu appamāṇadhammesu ñātesūti maggādipaccavekkhaṇāni pubbenivāsānussatiñāṇassa appamāṇārammaṇataṃ sādhentīti veditabbāni. ‘‘Appamāṇā khandhā pubbenivāsānussatiñāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo’’icceva (paṭṭhā. 2.12.58) hi vuttaṃ, na nibbānanti. Tasmā pubbenivāsānussatiñāṇena eva maggaphalapaccavekkhaṇakicce vuccamānepi nibbānapaccavekkhaṇatā na sakkā vattuṃ, aṭṭhakathāyaṃ pana tassapi nibbānārammaṇatā anuññātāti dissati. Kāmāvacarenibbattissatīti nibbattakkhandhajānanamāha. Nibbānadhātuyā parinibbāyissatīti nibbānārammaṇehi maggaphalehi kilesaparinibbānabhūtehi parinibbāyissatīti attho sambhavati.

1429. асахаж̇аад̇ад̇д̇аад̇и асамбаяуд̇д̇ад̇д̇аад̇и ад̇т̇о. на хи аруубад̇хаммаанам̣ аруубад̇хаммзхи сахаж̇аад̇ад̇аа самбаяог̇ад̇о ан̃н̃аа ад̇т̇ийд̇и. ‘‘ан̃н̃ад̇хаммаарамман̣агаалз’’д̇и вуд̇д̇ам̣, маг̇г̇аарамман̣агаалзби бана г̇арум̣ агаран̣з маг̇г̇аад̇хибад̇ибхаавзна навад̇д̇аб̣б̣ад̇аа яож̇зд̇аб̣б̣аа.

1429. Asahajātattāti asampayuttattāti attho. Na hi arūpadhammānaṃ arūpadhammehi sahajātatā sampayogato aññā atthīti. ‘‘Aññadhammārammaṇakāle’’ti vuttaṃ, maggārammaṇakālepi pana garuṃ akaraṇe maggādhipatibhāvena navattabbatā yojetabbā.

1433. нияог̇аад̇и нияог̇ад̇од̇и имамад̇т̇ам̣ санд̇хааяа ‘‘нияамзнаа’’д̇и ааха, нияог̇аванд̇о ваа нияог̇аа, нияад̇аад̇и ад̇т̇о. жид̇д̇уббаад̣̇аган̣д̣з хи б̣од̇хид̇зсу жид̇д̇уббаад̣̇зсу зганд̇зна анааг̇ад̇аарамман̣о гожи над̇т̇ийд̇и.

1433. Niyogāti niyogatoti imamatthaṃ sandhāya ‘‘niyamenā’’ti āha, niyogavanto vā niyogā, niyatāti attho. Cittuppādakaṇḍe hi bodhitesu cittuppādesu ekantena anāgatārammaṇo koci natthīti.

1434. гаммам̣ ваа гамманимид̇д̇ам̣ ваа аараб̣бха бавад̇д̇ияам̣ ад̇ийд̇аарамман̣ааваад̇и вуд̇д̇ам̣, гамманимид̇д̇ам̣ бана аараб̣бха бавад̇д̇ияам̣ бажжуббаннаарамман̣абхааван̃жа бадисанд̇хияаа бадижжасамуббаад̣̇авибхан̇г̇аван̣н̣анааяам̣ вагкад̇и. д̇асмаа ид̣̇ам̣ манод̣̇вааражуд̇ияам̣ ад̇ийд̇агамманимид̇д̇ам̣ манод̣̇ваарз аабаат̇аг̇ад̇ам̣ санд̇хааяа вуд̇д̇анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. сад̇ад̣̇аарамман̣ааяа жуд̇ияаа бан̃жажид̇д̇агкан̣аавасидтааяугз г̇ад̇инимид̇д̇з бадисанд̇хияаа бавад̇д̇ааяа жад̇д̇аари бхаван̇г̇аани бажжуббаннаарамман̣аани, ид̇арад̇т̇а жа ча санд̇хааяааха ‘‘д̇ад̇о барам̣ бхаван̇г̇агаалз жаа’’д̇и. яад̣̇аа хи г̇ад̇инимид̇д̇аарамман̣з ж̇аванз бавад̇д̇з ануббаннз зва д̇ад̣̇аарамман̣з жуд̇и ход̇и руубааважарааруубааважарасад̇д̇асса вияа гаамад̇хаад̇ум̣ убабаж̇ж̇анд̇асса, д̇ад̣̇аа бадисанд̇хид̇о бараани ча бхаван̇г̇аани бажжуббаннаарамман̣аани хонд̇ийд̇и. д̣̇идтисамбаяуд̇д̇зхи ассаад̣̇анаад̣̇ийни сабараамаасаанзва д̣̇адтаб̣б̣аани. бан̣н̣ад̇д̇иниб̣б̣аанаарамман̣аанан̃жа ж̇аванаанам̣ бурзжааригагаалзд̇и язсам̣ бурзжааригагаалз зганд̇зна ааваж̇ж̇анааяа ад̇ийд̇аад̣̇иаарамман̣абхаавзна навад̇д̇аб̣б̣ад̇аа, д̇зсам̣ васзна наяам̣ д̣̇ассзд̇и. ниб̣б̣аанаарамман̣аанамби ж̇аванаанам̣ бурзжааригагаалз саа д̇ат̇аа на вад̇д̇аб̣б̣аа, на бана зганд̇зна маг̇г̇апалавийт̇ийсу д̇ассаа аниб̣б̣аанаарамман̣ад̇д̇аа.

1434. Kammaṃ vā kammanimittaṃ vā ārabbha pavattiyaṃ atītārammaṇāvāti vuttaṃ, kammanimittaṃ pana ārabbha pavattiyaṃ paccuppannārammaṇabhāvañca paṭisandhiyā paṭiccasamuppādavibhaṅgavaṇṇanāyaṃ vakkhati. Tasmā idaṃ manodvāracutiyaṃ atītakammanimittaṃ manodvāre āpāthagataṃ sandhāya vuttanti veditabbaṃ. Satadārammaṇāya cutiyā pañcacittakkhaṇāvasiṭṭhāyuke gatinimitte paṭisandhiyā pavattāya cattāri bhavaṅgāni paccuppannārammaṇāni, itarattha ca cha sandhāyāha ‘‘tato paraṃ bhavaṅgakāle cā’’ti. Yadā hi gatinimittārammaṇe javane pavatte anuppanne eva tadārammaṇe cuti hoti rūpāvacarārūpāvacarasattassa viya kāmadhātuṃ upapajjantassa, tadā paṭisandhito parāni cha bhavaṅgāni paccuppannārammaṇāni hontīti. Diṭṭhisampayuttehi assādanādīni saparāmāsāneva daṭṭhabbāni. Paṇṇattinibbānārammaṇānañca javanānaṃ purecārikakāleti yesaṃ purecārikakāle ekantena āvajjanāya atītādiārammaṇabhāvena navattabbatā, tesaṃ vasena nayaṃ dasseti. Nibbānārammaṇānampi javanānaṃ purecārikakāle sā tathā na vattabbā, na pana ekantena maggaphalavīthīsu tassā anibbānārammaṇattā.

имз г̇анд̇хаад̇и нану бажжуббаннаа г̇анд̇хаа г̇ахид̇аа, гат̇ам̣ зд̇т̇а анааг̇ад̇аарамман̣ад̇аа ход̇ийд̇и? ‘‘адтаарасавассаад̇хигаани д̣̇вз вассасад̇аани маа суссим̣суу’’д̇и бавад̇д̇ид̇о, анааг̇ад̇з маа суссим̣ сууд̇и хи анааг̇ад̇ам̣ г̇анд̇хам̣ г̇ахзд̇ваа бавад̇д̇ад̇ийд̇и ад̇хиббааяо. жид̇д̇авасзна гааяам̣ барин̣аамзнд̇о абхимукийбхууд̇ам̣ д̇ад̣̇аа виж̇ж̇амаанамзва гааяам̣ аарамман̣ам̣ гарод̇ийд̇и бажжуббаннаарамман̣ам̣ ад̇хидтаанажид̇д̇ам̣ ход̇и. д̇ат̇аа ад̇д̇ано гааяасса д̣̇ийгхарассаан̣ут̇ууланийлаад̣̇ибхааваабаад̣̇анавасзна ан̃н̃асса жа баадихаарияасса гаран̣з яож̇зд̇аб̣б̣ам̣ . зд̇т̇анд̇арз згад̣̇взсанд̇ад̇иваараа взд̣̇ид̇аб̣б̣аад̇и зд̇т̇анд̇арз бавад̇д̇аа руубасанд̇ад̇иаруубасанд̇ад̇иваараа згад̣̇взсанд̇ад̇иваараа наамаад̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣аад̇и ад̇т̇о. ад̇ибарид̇д̇асабхаавауд̇уаад̣̇исамудтаанаа ваа ‘‘згад̣̇взсанд̇ад̇иваараа’’д̇и вуд̇д̇аа. убхаяамзд̇ам̣ бажжуббаннанд̇и ад̣̇д̇хаабажжуббаннам̣ хонд̇ам̣ зд̇ам̣ убхаяам̣ ход̇ийд̇и ад̇т̇о. сам̣хийрад̇ийд̇и д̇ан̣хаад̣̇идтаабхинанд̣̇анаахи аагад̣дхийяад̇и.

Ime gandhāti nanu paccuppannā gandhā gahitā, kathaṃ ettha anāgatārammaṇatā hotīti? ‘‘Aṭṭhārasavassādhikāni dve vassasatāni mā sussiṃsū’’ti pavattito, anāgate mā sussiṃ sūti hi anāgataṃ gandhaṃ gahetvā pavattatīti adhippāyo. Cittavasena kāyaṃ pariṇāmento abhimukhībhūtaṃ tadā vijjamānameva kāyaṃ ārammaṇaṃ karotīti paccuppannārammaṇaṃ adhiṭṭhānacittaṃ hoti. Tathā attano kāyassa dīgharassāṇuthūlanīlādibhāvāpādanavasena aññassa ca pāṭihāriyassa karaṇe yojetabbaṃ . Etthantare ekadvesantativārā veditabbāti etthantare pavattā rūpasantatiarūpasantativārā ekadvesantativārā nāmāti veditabbāti attho. Atiparittasabhāvautuādisamuṭṭhānā vā ‘‘ekadvesantativārā’’ti vuttā. Ubhayametaṃ paccuppannanti addhāpaccuppannaṃ hontaṃ etaṃ ubhayaṃ hotīti attho. Saṃhīratīti taṇhādiṭṭhābhinandanāhi ākaḍḍhīyati.

гзжийд̇и абхаяаг̇ириваасинод̇и вад̣̇анд̇и, д̇з бана жид̇д̇асса тид̇игкан̣ам̣ на ижчанд̇ийд̇и ‘‘тид̇игкан̣з ваа бадивиж̇жхад̇ий’’д̇и на вад̇д̇аб̣б̣ам̣ сияаа. д̇ат̇аа яз ‘‘ид̣̇д̇химасса жа барасса жа згагкан̣з вад̇д̇амаанам̣ жид̇д̇ам̣ уббаж̇ж̇ад̇ий’’д̇и вад̣̇анд̇и, д̇зсам̣ ‘‘тид̇игкан̣з ваа бхан̇г̇агкан̣з ваа бадивиж̇жхад̇ий’’д̇и важанам̣ на самзд̇и. на хи д̇асмим̣ кан̣ад̣̇ваяз уббаж̇ж̇амаанам̣ баражид̇д̇зна саха згагкан̣з уббаж̇ж̇ад̇и наамаад̇и. тид̇ибхан̇г̇агкан̣зсу жа уббаж̇ж̇амаанам̣ згад̣̇зсам̣ бажжуббаннаарамман̣ам̣, згад̣̇зсам̣ ад̇ийд̇аарамман̣ам̣ аабаж̇ж̇ад̇и. яан̃жа вуд̇д̇ам̣ ‘‘барасса жид̇д̇ам̣ ж̇ааниссаамийд̇и раасивасзна махааж̇анасса жид̇д̇з ааваж̇ж̇ид̇з’’д̇и, зд̇т̇а жа махааж̇ано ад̇д̇анаа барз анзгз буг̇г̇алаад̇и барзсам̣ жид̇д̇ам̣ ж̇ааниссаамийд̇и ааваж̇ж̇анаббавад̇д̇и вад̇д̇аб̣б̣аа сияаа. ат̇ааби барассаад̇и махааж̇анассаад̇и ад̇т̇о самбхавзяяа, д̇ат̇ааби д̇асса буг̇г̇алассзва ваа жид̇д̇араасим̣ ааваж̇ж̇ид̇ваа згасса бадивиж̇жханам̣ аяуд̇д̇ам̣. на хи раасиааваж̇ж̇анам̣ згад̣̇зсааваж̇ж̇анам̣ ход̇ийд̇и. д̇асмаа д̇зхи ‘‘махааж̇анасса жид̇д̇з ааваж̇ж̇ид̇з’’д̇иаад̣̇и на вад̇д̇аб̣б̣ам̣.

Kecīti abhayagirivāsinoti vadanti, te pana cittassa ṭhitikkhaṇaṃ na icchantīti ‘‘ṭhitikkhaṇe vā paṭivijjhatī’’ti na vattabbaṃ siyā. Tathā ye ‘‘iddhimassa ca parassa ca ekakkhaṇe vattamānaṃ cittaṃ uppajjatī’’ti vadanti, tesaṃ ‘‘ṭhitikkhaṇe vā bhaṅgakkhaṇe vā paṭivijjhatī’’ti vacanaṃ na sameti. Na hi tasmiṃ khaṇadvaye uppajjamānaṃ paracittena saha ekakkhaṇe uppajjati nāmāti. Ṭhitibhaṅgakkhaṇesu ca uppajjamānaṃ ekadesaṃ paccuppannārammaṇaṃ, ekadesaṃ atītārammaṇaṃ āpajjati. Yañca vuttaṃ ‘‘parassa cittaṃ jānissāmīti rāsivasena mahājanassa citte āvajjite’’ti, ettha ca mahājano attanā pare aneke puggalāti paresaṃ cittaṃ jānissāmīti āvajjanappavatti vattabbā siyā. Athāpi parassāti mahājanassāti attho sambhaveyya, tathāpi tassa puggalasseva vā cittarāsiṃ āvajjitvā ekassa paṭivijjhanaṃ ayuttaṃ. Na hi rāsiāvajjanaṃ ekadesāvajjanaṃ hotīti. Tasmā tehi ‘‘mahājanassa citte āvajjite’’tiādi na vattabbaṃ.

яам̣ бана д̇з вад̣̇анд̇и ‘‘яасмаа ид̣̇д̇химасса жа барасса жа згагкан̣з жид̇д̇ам̣ уббаж̇ж̇ад̇ий’’д̇и, д̇ад̇т̇ааяам̣ ад̇хиббааяо сияаа – жзд̇обарияан̃аан̣алаабхий барасса жид̇д̇ам̣ н̃аад̇угаамо баад̣̇агаж̇жхаанам̣ самаабаж̇ж̇ид̇ваа вудтааяа ад̇ийд̇аад̣̇ивибхааг̇ам̣ агад̇ваа жид̇д̇асааман̃н̃зна ‘‘имасса жид̇д̇ам̣ ж̇аанаамий’’д̇и баригаммам̣ гад̇ваа буна баад̣̇агаж̇жхаанам̣ самаабаж̇ж̇ид̇ваа вудтааяа сааман̃н̃знзва жид̇д̇ам̣ ааваж̇ж̇ид̇ваа д̇ин̣н̣ам̣ жад̇уннам̣ ваа баригаммаанам̣ ананд̇араа жзд̇обарияан̃аан̣зна баражид̇д̇ам̣ бадивиж̇жхад̇и вибхаавзд̇и руубам̣ вияа д̣̇иб̣б̣ажагкунаа. д̇ад̇о барам̣ бана гаамааважаражид̇д̇зхи сарааг̇аад̣̇ивавад̇т̇аанам̣ ход̇и нийлаад̣̇ивавад̇т̇аанам̣ вияа. д̇ад̇т̇а д̣̇иб̣б̣ажагкунаа д̣̇идтахад̣̇аяавад̇т̇уруубасса сад̇д̇асса абхимукийбхууд̇асса жид̇д̇асааман̃н̃зна жид̇д̇ам̣ ааваж̇ж̇аяамаанам̣ ааваж̇ж̇анам̣ абхимукийбхууд̇ам̣ виж̇ж̇амаанам̣ жид̇д̇ам̣ аарамман̣ам̣ гад̇ваа жид̇д̇ам̣ ааваж̇ж̇зд̇и. баригаммаани жа д̇ам̣ д̇ам̣ виж̇ж̇амаанам̣ жид̇д̇ам̣ жид̇д̇асааман̃н̃знзва аарамман̣ам̣ гад̇ваа жид̇д̇аж̇аананабаригаммаани худ̇ваа бавад̇д̇анд̇и. жзд̇обарияан̃аан̣ам̣ бана виж̇ж̇амаанам̣ жид̇д̇ам̣ бадивиж̇жханд̇ам̣ вибхаавзнд̇ам̣ д̇зна саха згагкан̣з зва уббаж̇ж̇ад̇и. д̇ад̇т̇а яасмаа санд̇аанасса санд̇аанаг̇г̇ахан̣ад̇о згад̇д̇авасзна ааваж̇ж̇анаад̣̇ийни жид̇д̇анд̇взва бавад̇д̇аани, д̇ан̃жа жид̇д̇амзва, яам̣ жзд̇обарияан̃аан̣зна вибхаавид̇ам̣, д̇асмаа самаанаагаараббавад̇д̇ид̇о на анидтз маг̇г̇апалавийт̇ид̇о ан̃н̃асмим̣ таанз наанаарамман̣ад̇аа ааваж̇ж̇анаж̇аванаанам̣ ход̇и. бажжуббаннаарамман̣ан̃жа баригаммам̣ бажжуббаннаарамман̣асса жзд̇обарияан̃аан̣асса аасзванабажжаяод̇и сид̣̇д̇хам̣ ход̇и. ад̇ийд̇ад̇д̇иго жа звам̣ абхинно ход̇и. ан̃н̃ат̇аа санд̇ад̇ибажжуббаннз ад̣̇д̇хаабажжуббаннз жа бажжуббаннанд̇и ид̇ха вужжамаанз ад̇ийд̇аанааг̇ад̇аанан̃жа бажжуббаннад̇аа аабаж̇ж̇зяяа, д̇ат̇аа жа сад̇и ‘‘бажжуббанно д̇хаммо бажжуббаннасса д̇хаммасса ананд̇арабажжаязна бажжаяо’’д̇иаад̣̇и вад̇д̇аб̣б̣ам̣ сияаа, на жа д̇ам̣ вуд̇д̇ам̣. ‘‘ад̇ийд̇о д̇хаммо бажжуббаннасса д̇хаммасса ананд̇арабажжаязна бажжаяо, буримаа буримаа ад̇ийд̇аа канд̇хаа бажчимаанам̣ бажчимаанам̣ бажжуббаннаанам̣ канд̇хаанам̣ ананд̇ара…бз… ануломам̣ г̇од̇рабхуссаа’’д̇иаад̣̇иважанад̇о (бадтаа. 2.18.5) бана ад̣̇д̇хаасанд̇ад̇ибажжуббаннзсвзва ананд̇араад̇ийд̇аа жад̇д̇ааро канд̇хаа ад̇ийд̇аад̇и вин̃н̃ааяанд̇и, на жа абхид̇хаммамаад̇игааяа ааг̇ад̇асса бажжуббаннабад̣̇асса ад̣̇д̇хаасанд̇ад̇ибажжуббаннабад̣̇ад̇т̇ад̇аа гад̇т̇ажи баал̣ияам̣ вуд̇д̇аа. д̇асмаа д̇зхи ид̣̇д̇химасса жа барасса жа згагкан̣з жид̇д̇уббад̇д̇ияаа жзд̇обарияан̃аан̣асса бажжуббаннаарамман̣ад̇аа вуд̇д̇аа. яад̣̇аа бана ‘‘яам̣ имасса жид̇д̇ам̣ бавад̇д̇ам̣, д̇ам̣ ж̇аанаами. яам̣ бхависсад̇и, д̇ам̣ ж̇ааниссаамий’’д̇и ваа аабхог̇ам̣ гад̇ваа баад̣̇агаж̇жхаанасамаабаж̇ж̇анаад̣̇ийни гарод̇и, д̇ад̣̇аа ааваж̇ж̇анабаригаммаани жзд̇обарияан̃аан̣ан̃жа ад̇ийд̇аанааг̇ад̇аарамман̣аанзва хонд̇и ааваж̇ж̇анзнзва вибхааг̇асса гад̇ад̇д̇аа.

Yaṃ pana te vadanti ‘‘yasmā iddhimassa ca parassa ca ekakkhaṇe cittaṃ uppajjatī’’ti, tatthāyaṃ adhippāyo siyā – cetopariyañāṇalābhī parassa cittaṃ ñātukāmo pādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya atītādivibhāgaṃ akatvā cittasāmaññena ‘‘imassa cittaṃ jānāmī’’ti parikammaṃ katvā puna pādakajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya sāmaññeneva cittaṃ āvajjitvā tiṇṇaṃ catunnaṃ vā parikammānaṃ anantarā cetopariyañāṇena paracittaṃ paṭivijjhati vibhāveti rūpaṃ viya dibbacakkhunā. Tato paraṃ pana kāmāvacaracittehi sarāgādivavatthānaṃ hoti nīlādivavatthānaṃ viya. Tattha dibbacakkhunā diṭṭhahadayavatthurūpassa sattassa abhimukhībhūtassa cittasāmaññena cittaṃ āvajjayamānaṃ āvajjanaṃ abhimukhībhūtaṃ vijjamānaṃ cittaṃ ārammaṇaṃ katvā cittaṃ āvajjeti. Parikammāni ca taṃ taṃ vijjamānaṃ cittaṃ cittasāmaññeneva ārammaṇaṃ katvā cittajānanaparikammāni hutvā pavattanti. Cetopariyañāṇaṃ pana vijjamānaṃ cittaṃ paṭivijjhantaṃ vibhāventaṃ tena saha ekakkhaṇe eva uppajjati. Tattha yasmā santānassa santānaggahaṇato ekattavasena āvajjanādīni cittantveva pavattāni, tañca cittameva, yaṃ cetopariyañāṇena vibhāvitaṃ, tasmā samānākārappavattito na aniṭṭhe maggaphalavīthito aññasmiṃ ṭhāne nānārammaṇatā āvajjanajavanānaṃ hoti. Paccuppannārammaṇañca parikammaṃ paccuppannārammaṇassa cetopariyañāṇassa āsevanapaccayoti siddhaṃ hoti. Atītattiko ca evaṃ abhinno hoti. Aññathā santatipaccuppanne addhāpaccuppanne ca paccuppannanti idha vuccamāne atītānāgatānañca paccuppannatā āpajjeyya, tathā ca sati ‘‘paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa anantarapaccayena paccayo’’tiādi vattabbaṃ siyā, na ca taṃ vuttaṃ. ‘‘Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa anantarapaccayena paccayo, purimā purimā atītā khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ paccuppannānaṃ khandhānaṃ anantara…pe… anulomaṃ gotrabhussā’’tiādivacanato (paṭṭhā. 2.18.5) pana addhāsantatipaccuppannesveva anantarātītā cattāro khandhā atītāti viññāyanti, na ca abhidhammamātikāya āgatassa paccuppannapadassa addhāsantatipaccuppannapadatthatā katthaci pāḷiyaṃ vuttā. Tasmā tehi iddhimassa ca parassa ca ekakkhaṇe cittuppattiyā cetopariyañāṇassa paccuppannārammaṇatā vuttā. Yadā pana ‘‘yaṃ imassa cittaṃ pavattaṃ, taṃ jānāmi. Yaṃ bhavissati, taṃ jānissāmī’’ti vā ābhogaṃ katvā pādakajjhānasamāpajjanādīni karoti, tadā āvajjanaparikammāni cetopariyañāṇañca atītānāgatārammaṇāneva honti āvajjaneneva vibhāgassa katattā.

яз бана ‘‘ид̣̇д̇химаа барасса жид̇д̇ам̣ ж̇аанид̇угаамо ааваж̇ж̇зд̇и, ааваж̇ж̇анам̣ кан̣абажжуббаннам̣ аарамман̣ам̣ гад̇ваа д̇знзва саха нируж̇жхад̇и, д̇ад̇о жад̇д̇аари бан̃жа ваа ж̇аванаани. язсам̣ бажчимам̣ ид̣̇д̇хижид̇д̇ам̣, сзсаани гаамааважараани, д̇зсам̣ саб̣б̣зсамби д̇ад̣̇зва нируд̣̇д̇хам̣ жид̇д̇амаарамман̣ам̣ ход̇и, на жа д̇аани наанаарамман̣аани хонд̇и, ад̣̇д̇хаавасзна бажжуббаннаарамман̣ад̇д̇аа’’д̇и ид̣̇ам̣ важанам̣ ниссааяа ‘‘ааваж̇ж̇анаж̇аванаанам̣ бажжуббаннаад̇ийд̇аарамман̣абхаавзби наанаарамман̣ад̇д̇аабхааво вияа згад̣̇вид̇ижад̇убан̃жажид̇д̇агкан̣аанааг̇ад̇зсуби жид̇д̇зсу ааваж̇ж̇ид̇зсу ааваж̇ж̇анаж̇аванаанам̣ яат̇аасамбхавам̣ анааг̇ад̇абажжуббаннаад̇ийд̇аарамман̣абхаавзби наанаарамман̣ад̇аа на сияаа, д̇зна жад̇убан̃жажид̇д̇агкан̣аанааг̇ад̇з ааваж̇ж̇ид̇з анааг̇ад̇аарамман̣абаригаммаананд̇арам̣ кан̣абажжуббаннаарамман̣ам̣ жзд̇обарияан̃аан̣ам̣ сид̣̇д̇ха’’нд̇и вад̣̇анд̇и, д̇зсам̣ ваад̣̇о ‘‘анааг̇ад̇аарамман̣о д̇хаммо бажжуббаннаарамман̣асса д̇хаммасса аасзванабажжаязна бажжаяо, бажжуббаннаарамман̣о д̇хаммо ад̇ийд̇аарамман̣асса д̇хаммасса аасзванабажжаязна бажжаяо’’д̇и имзсам̣ бан̃хаанам̣ ануд̣̇д̇хадад̇д̇аа г̇ан̣анааяа жа ‘‘аасзванз д̇ийн̣ий’’д̇и вуд̇д̇ад̇д̇аа на сиж̇жхад̇и. на хи гусалагирияамахаг̇г̇ад̇ам̣ анаасзванам̣ ад̇т̇ийд̇и.

Ye pana ‘‘iddhimā parassa cittaṃ jānitukāmo āvajjeti, āvajjanaṃ khaṇapaccuppannaṃ ārammaṇaṃ katvā teneva saha nirujjhati, tato cattāri pañca vā javanāni. Yesaṃ pacchimaṃ iddhicittaṃ, sesāni kāmāvacarāni, tesaṃ sabbesampi tadeva niruddhaṃ cittamārammaṇaṃ hoti, na ca tāni nānārammaṇāni honti, addhāvasena paccuppannārammaṇattā’’ti idaṃ vacanaṃ nissāya ‘‘āvajjanajavanānaṃ paccuppannātītārammaṇabhāvepi nānārammaṇattābhāvo viya ekadviticatupañcacittakkhaṇānāgatesupi cittesu āvajjitesu āvajjanajavanānaṃ yathāsambhavaṃ anāgatapaccuppannātītārammaṇabhāvepi nānārammaṇatā na siyā, tena catupañcacittakkhaṇānāgate āvajjite anāgatārammaṇaparikammānantaraṃ khaṇapaccuppannārammaṇaṃ cetopariyañāṇaṃ siddha’’nti vadanti, tesaṃ vādo ‘‘anāgatārammaṇo dhammo paccuppannārammaṇassa dhammassa āsevanapaccayena paccayo, paccuppannārammaṇo dhammo atītārammaṇassa dhammassa āsevanapaccayena paccayo’’ti imesaṃ pañhānaṃ anuddhaṭattā gaṇanāya ca ‘‘āsevane tīṇī’’ti vuttattā na sijjhati. Na hi kusalakiriyamahaggataṃ anāsevanaṃ atthīti.

зд̇асса жа ваад̣̇асса ниссаяабхааво ааваж̇ж̇анаж̇аванаанам̣ кан̣абажжуббаннанируд̣̇д̇хаарамман̣ад̇ааважанасса на сиж̇жхад̇и, яам̣ бавад̇д̇ам̣ яам̣ бавад̇д̇иссад̇ийд̇и ваа висзсам̣ агад̇ваа г̇ахан̣з ааваж̇ж̇анасса анааг̇ад̇аг̇г̇ахан̣абхаавам̣, д̇ад̣̇абхааваа ж̇аванаанамби вад̇д̇амаанаг̇г̇ахан̣аабхааван̃жа санд̇хааязва д̇асса вуд̇д̇ад̇д̇аа. д̇ад̣̇аа хи бхаван̇г̇ажаланаананд̇арам̣ абхимукийбхууд̇амзва жид̇д̇ам̣ аараб̣бха ааваж̇ж̇анаа бавад̇д̇ад̇ийд̇и. ж̇аананажид̇д̇ассаби вад̇д̇амаанаарамман̣абхаавз ааваж̇ж̇анаж̇аананажид̇д̇аанам̣ сахадтаанад̣̇осаабад̇д̇ияаа раасизгад̣̇зсааваж̇ж̇анабадивзд̇хз самбад̇д̇асамбад̇д̇ааваж̇ж̇анаж̇аананз жа анидтз таанз ааваж̇ж̇анаж̇аванаанам̣ наанаарамман̣абхаавад̣̇осаабад̇д̇ияаа жа яам̣ вуд̇д̇ам̣ ‘‘кан̣абажжуббаннам̣ жид̇д̇ам̣ жзд̇обарияан̃аан̣асса аарамман̣ам̣ ход̇ий’’д̇и, д̇ам̣ аяуд̇д̇анд̇и бадигкибид̇ваа яат̇аавуд̇д̇ад̣̇осаанаабад̇д̇игаалавасзнзва ад̣̇д̇хаасанд̇ад̇ибажжуббаннаарамман̣ад̇д̇аа наанаарамман̣ад̇аабхаавам̣ д̣̇исваа ааваж̇ж̇анаж̇аванаанам̣ вад̇д̇амаанад̇ам̣ нируд̣̇д̇хаарамман̣абхааво вуд̇д̇од̇и, д̇амби важанам̣ буримаваад̣̇ино наануж̇аанзяяум̣. д̇асмин̃хи сад̇и ааваж̇ж̇анаа гусалаананд̇иаад̣̇ийсу вияа ан̃н̃абад̣̇асан̇г̇ахид̇асса ананд̇арабажжаяавид̇хаанад̇о ‘‘бажжуббаннаарамман̣аа ааваж̇ж̇анаа ад̇ийд̇аарамман̣аанам̣ канд̇хаанам̣ ананд̇арабажжаязна бажжаяо’’д̇и вад̇д̇аб̣б̣ам̣ сияаа, на жа вуд̇д̇анд̇и.

Etassa ca vādassa nissayabhāvo āvajjanajavanānaṃ khaṇapaccuppannaniruddhārammaṇatāvacanassa na sijjhati, yaṃ pavattaṃ yaṃ pavattissatīti vā visesaṃ akatvā gahaṇe āvajjanassa anāgataggahaṇabhāvaṃ, tadabhāvā javanānampi vattamānaggahaṇābhāvañca sandhāyeva tassa vuttattā. Tadā hi bhavaṅgacalanānantaraṃ abhimukhībhūtameva cittaṃ ārabbha āvajjanā pavattatīti. Jānanacittassapi vattamānārammaṇabhāve āvajjanajānanacittānaṃ sahaṭṭhānadosāpattiyā rāsiekadesāvajjanapaṭivedhe sampattasampattāvajjanajānane ca aniṭṭhe ṭhāne āvajjanajavanānaṃ nānārammaṇabhāvadosāpattiyā ca yaṃ vuttaṃ ‘‘khaṇapaccuppannaṃ cittaṃ cetopariyañāṇassa ārammaṇaṃ hotī’’ti, taṃ ayuttanti paṭikkhipitvā yathāvuttadosānāpattikālavaseneva addhāsantatipaccuppannārammaṇattā nānārammaṇatābhāvaṃ disvā āvajjanajavanānaṃ vattamānataṃ niruddhārammaṇabhāvo vuttoti, tampi vacanaṃ purimavādino nānujāneyyuṃ. Tasmiñhi sati āvajjanā kusalānantiādīsu viya aññapadasaṅgahitassa anantarapaccayavidhānato ‘‘paccuppannārammaṇā āvajjanā atītārammaṇānaṃ khandhānaṃ anantarapaccayena paccayo’’ti vattabbaṃ siyā, na ca vuttanti.

гасмаа банзвам̣ жзд̇обарияан̃аан̣асса бажжуббаннаарамман̣ад̇аа вижаарид̇аа, нану ‘‘ад̇ийд̇о д̇хаммо бажжуббаннасса д̇хаммасса, анааг̇ад̇о д̇хаммо бажжуббаннасса д̇хаммасса аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и зд̇зсам̣ вибхан̇г̇зсу ‘‘ад̇ийд̇аа канд̇хаа ид̣̇д̇хивид̇хан̃аан̣ассажзд̇обарияан̃аан̣асса буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣асса яат̇аагаммуубаг̇ан̃аан̣асса ааваж̇ж̇анааяа аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 2.18.2), ‘‘анааг̇ад̇аа канд̇хаа ид̣̇д̇хивид̇хан̃аан̣асса жзд̇обарияан̃аан̣асса анааг̇ад̇ам̣сан̃аан̣асса ааваж̇ж̇анааяа аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 2.17.3-4), уббаннад̇д̇игз жа ‘‘ануббаннааканд̇хаа, уббаад̣̇ино канд̇хаа ид̣̇д̇хивид̇хан̃аан̣асса жзд̇обарияан̃аан̣асса анааг̇ад̇ам̣сан̃аан̣асса ааваж̇ж̇анааяа аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и жзд̇обарияан̃аан̣аг̇г̇ахан̣ам̣ гад̇ваа ‘‘бажжуббанно д̇хаммо бажжуббаннассаа’’д̇и зд̇асса вибхан̇г̇з ‘‘бажжуббаннаа канд̇хаа ид̣̇д̇хивид̇хан̃аан̣асса ааваж̇ж̇анааяа аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 2.18.3), уббаннад̇д̇игз жа ‘‘уббаннаа канд̇хаа ид̣̇д̇хивид̇хан̃аан̣асса ааваж̇ж̇анааяа аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 2.17.2) зд̇д̇агассзва вуд̇д̇ад̇д̇аа ‘‘бажжуббаннажид̇д̇з жзд̇обарияан̃аан̣ам̣ наббавад̇д̇ад̇ий’’д̇и вин̃н̃ааяад̇и. яад̣̇и хи бавад̇д̇зяяа, буримзсу вияа ид̇арзсу жа жзд̇обарияан̃аан̣аг̇г̇ахан̣ам̣ гад̇д̇аб̣б̣ам̣ сияаад̇и? сажжам̣ гад̇д̇аб̣б̣ам̣, наяад̣̇ассанавасзна банзд̇ам̣ сам̣кид̇д̇анд̇и ан̃н̃ааяа баал̣ияаа вин̃н̃ааяад̇и. ‘‘ад̇ийд̇аарамман̣о д̇хаммо бажжуббаннаарамман̣асса д̇хаммасса аарамман̣абажжаязна бажжаяо (бадтаа. 2.19.20), анааг̇ад̇аарамман̣о д̇хаммо бажжуббаннаарамман̣асса. бажжуббаннаарамман̣о д̇хаммо бажжуббаннаарамман̣ассаа’’д̇и (бадтаа. 2.19.22) зд̇зсан̃хи вибхан̇г̇зсу ‘‘жзд̇обарияан̃аан̣зна ад̇ийд̇аарамман̣абажжуббаннажид̇д̇асаман̇г̇исса жид̇д̇ам̣ ж̇аанаад̇и. ад̇ийд̇аарамман̣аа бажжуббаннаа канд̇хаа жзд̇обарияан̃аан̣асса ааваж̇ж̇анааяа аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 2.19.22), ‘‘жзд̇обарияан̃аан̣зна анааг̇ад̇аарамман̣абажжуббаннажид̇д̇асаман̇г̇исса жид̇д̇ам̣…бз… жзд̇обарияан̃аан̣зна бажжуббаннаарамман̣абажжуббаннажид̇д̇асаман̇г̇исса жид̇д̇ам̣ ж̇аанаад̇и. бажжуббаннаарамман̣аа бажжуббаннаа канд̇хаа жзд̇обарияан̃аан̣асса ааваж̇ж̇анааяа аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 2.19.21) жзд̇обарияан̃аан̣асса бажжуббаннаарамман̣з бавад̇д̇и вуд̇д̇аад̇и. д̇знзвааяам̣ вижааран̣аа гад̇аад̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣аа.

Kasmā panevaṃ cetopariyañāṇassa paccuppannārammaṇatā vicāritā, nanu ‘‘atīto dhammo paccuppannassa dhammassa, anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo’’ti etesaṃ vibhaṅgesu ‘‘atītā khandhā iddhividhañāṇassacetopariyañāṇassa pubbenivāsānussatiñāṇassa yathākammūpagañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 2.18.2), ‘‘anāgatā khandhā iddhividhañāṇassa cetopariyañāṇassa anāgataṃsañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 2.17.3-4), uppannattike ca ‘‘anuppannākhandhā, uppādino khandhā iddhividhañāṇassa cetopariyañāṇassa anāgataṃsañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo’’ti cetopariyañāṇaggahaṇaṃ katvā ‘‘paccuppanno dhammo paccuppannassā’’ti etassa vibhaṅge ‘‘paccuppannā khandhā iddhividhañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 2.18.3), uppannattike ca ‘‘uppannā khandhā iddhividhañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 2.17.2) ettakasseva vuttattā ‘‘paccuppannacitte cetopariyañāṇaṃ nappavattatī’’ti viññāyati. Yadi hi pavatteyya, purimesu viya itaresu ca cetopariyañāṇaggahaṇaṃ kattabbaṃ siyāti? Saccaṃ kattabbaṃ, nayadassanavasena panetaṃ saṃkhittanti aññāya pāḷiyā viññāyati. ‘‘Atītārammaṇo dhammo paccuppannārammaṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo (paṭṭhā. 2.19.20), anāgatārammaṇo dhammo paccuppannārammaṇassa. Paccuppannārammaṇo dhammo paccuppannārammaṇassā’’ti (paṭṭhā. 2.19.22) etesañhi vibhaṅgesu ‘‘cetopariyañāṇena atītārammaṇapaccuppannacittasamaṅgissa cittaṃ jānāti. Atītārammaṇā paccuppannā khandhā cetopariyañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 2.19.22), ‘‘cetopariyañāṇena anāgatārammaṇapaccuppannacittasamaṅgissa cittaṃ…pe… cetopariyañāṇena paccuppannārammaṇapaccuppannacittasamaṅgissa cittaṃ jānāti. Paccuppannārammaṇā paccuppannā khandhā cetopariyañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 2.19.21) cetopariyañāṇassa paccuppannārammaṇe pavatti vuttāti. Tenevāyaṃ vicāraṇā katāti veditabbā.

д̇зсанд̇и д̇зсу д̣̇вийсу н̃аан̣зсууд̇и нид̣̇д̇хааран̣з саамиважанам̣. гусалаа канд̇хаад̇и ид̣̇д̇хивид̇хабуб̣б̣зниваасаанааг̇ад̇ам̣сан̃аан̣аабзгко б̣ахуважананид̣̇д̣̇зсо, на жзд̇обарияан̃аан̣аяат̇аагаммуубаг̇ан̃аан̣аабзгкод̇и. д̇зсам̣ жад̇угканд̇хаарамман̣абхаавасса асаад̇хагод̇и жз? на, ан̃н̃ад̇т̇а ‘‘авид̇аггавижаарамад̇д̇аа канд̇хаа жа вижааро жа жзд̇обарияан̃аан̣асса буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣асса анааг̇ад̇ам̣сан̃аан̣асса аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 2.6.72) ‘‘савид̇аггасавижаараа канд̇хаа жа вид̇агго жа жзд̇обарияан̃аан̣асса буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣асса анааг̇ад̇ам̣сан̃аан̣асса аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 2.6.69) жа вуд̇д̇ад̇д̇аа жзд̇обарияан̃аан̣аабзгкоби б̣ахуважананид̣̇д̣̇зсод̇и имассад̇т̇асса сид̣̇д̇хид̇о. звамаби яат̇аагаммуубаг̇ан̃аан̣асса ‘‘авид̇аггавижаарамад̇д̇аа канд̇хаа жа вижааро жаа’’д̇иаад̣̇ийсу авуд̇д̇ад̇д̇аа жад̇угканд̇хаарамман̣ад̇аа на сиж̇жхад̇ийд̇и? на, д̇ад̇т̇а аважанасса ан̃н̃агааран̣ад̇д̇аа. яат̇аагаммуубаг̇ан̃аан̣зна хи гаммасам̣садтаа жад̇д̇ааро канд̇хаа гаммаббамукзна г̇аяханд̇и. д̇ан̃хи яат̇аа жзд̇обарияан̃аан̣ам̣ буримабаригаммавасзна савид̇аггаад̣̇ивибхааг̇ам̣ сарааг̇аад̣̇ивибхааг̇ан̃жа жид̇д̇ам̣ вибхаавзд̇и, на звам̣ савибхааг̇ам̣ вибхаавзд̇и, гаммавасзнзва бана самуд̣̇ааяам̣ вибхаавзд̇ийд̇и ‘‘авид̇аггавижаарамад̇д̇аа канд̇хаа жа вижааро жаа’’д̇иаад̣̇игз вибхааг̇агаран̣з д̇ам̣ на вуд̇д̇ам̣, на жад̇угканд̇хаанаарамман̣ад̇од̇и. ид̣̇ам̣ бана аважанасса гааран̣анд̇и. гзжи д̇ад̇т̇ааби ‘‘буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣асса яат̇аагаммуубаг̇ан̃аан̣асса анааг̇ад̇ам̣сан̃аан̣ассаа’’д̇и батанд̇и зва. на хи д̇ам̣ гусалаагусалавибхааг̇ам̣ вияа савид̇аггаад̣̇ивибхааг̇ам̣ гаммам̣ вибхаавзд̇ум̣ асамад̇т̇ам̣. д̣̇ужжарид̇асужарид̇абхаававибхааванамби хи лобхаад̣̇иалобхаад̣̇исамбаяог̇ависзсавибхааванам̣ ход̇ийд̇и.

Tesanti tesu dvīsu ñāṇesūti niddhāraṇe sāmivacanaṃ. Kusalā khandhāti iddhividhapubbenivāsānāgataṃsañāṇāpekkho bahuvacananiddeso, na cetopariyañāṇayathākammūpagañāṇāpekkhoti. Tesaṃ catukkhandhārammaṇabhāvassa asādhakoti ce? Na, aññattha ‘‘avitakkavicāramattā khandhā ca vicāro ca cetopariyañāṇassa pubbenivāsānussatiñāṇassa anāgataṃsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 2.6.72) ‘‘savitakkasavicārā khandhā ca vitakko ca cetopariyañāṇassa pubbenivāsānussatiñāṇassa anāgataṃsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 2.6.69) ca vuttattā cetopariyañāṇāpekkhopi bahuvacananiddesoti imassatthassa siddhito. Evamapi yathākammūpagañāṇassa ‘‘avitakkavicāramattā khandhā ca vicāro cā’’tiādīsu avuttattā catukkhandhārammaṇatā na sijjhatīti? Na, tattha avacanassa aññakāraṇattā. Yathākammūpagañāṇena hi kammasaṃsaṭṭhā cattāro khandhā kammappamukhena gayhanti. Tañhi yathā cetopariyañāṇaṃ purimaparikammavasena savitakkādivibhāgaṃ sarāgādivibhāgañca cittaṃ vibhāveti, na evaṃ savibhāgaṃ vibhāveti, kammavaseneva pana samudāyaṃ vibhāvetīti ‘‘avitakkavicāramattā khandhā ca vicāro cā’’tiādike vibhāgakaraṇe taṃ na vuttaṃ, na catukkhandhānārammaṇatoti. Idaṃ pana avacanassa kāraṇanti. Keci tatthāpi ‘‘pubbenivāsānussatiñāṇassa yathākammūpagañāṇassa anāgataṃsañāṇassā’’ti paṭhanti eva. Na hi taṃ kusalākusalavibhāgaṃ viya savitakkādivibhāgaṃ kammaṃ vibhāvetuṃ asamatthaṃ. Duccaritasucaritabhāvavibhāvanampi hi lobhādialobhādisampayogavisesavibhāvanaṃ hotīti.

1435. нияагаж̇жхад̇д̇абарияааяасса абхаавзнаад̇и сабхаавад̇хаммад̇д̇аа гзнажи барияааязна нияагаж̇жхад̇д̇ам̣ ахонд̇ам̣ саб̣б̣ат̇аа б̣ахид̣̇д̇хаабхаавзнзва ‘‘зганд̇аб̣ахид̣̇д̇хаа’’д̇и вуд̇д̇ам̣, на асабхаавад̇хаммад̇д̇аа б̣ахид̣̇д̇хааби ахонд̇ам̣ гасин̣аад̣̇и вияа нияагаж̇жхад̇д̇амад̇д̇асса асамбхавад̇о. асабхаавад̇хаммад̇д̇аа зва хи гасин̣аад̣̇иаж̇жхад̇д̇ад̇хаммабхууд̇о жа гожи бхааво на ход̇ийд̇и аж̇жхад̇д̇ад̇д̇игз на вуд̇д̇анд̇и ад̇хиббааяо. д̇ам̣ саб̣б̣ам̣ аагин̃жан̃н̃ааяад̇анаад̣̇и ад̇ийд̇аарамман̣ад̇д̇игз ‘‘навад̇д̇аб̣б̣аарамман̣а’’нд̇и вуд̇д̇анд̇и самб̣анд̇хо. зд̇т̇а жа вуд̇д̇анд̇и анун̃н̃аад̇ад̇д̇аа важанад̇од̇и зд̇зхи гааран̣зхи багаасид̇анд̇и ад̇т̇о.

1435. Niyakajjhattapariyāyassaabhāvenāti sabhāvadhammattā kenaci pariyāyena niyakajjhattaṃ ahontaṃ sabbathā bahiddhābhāveneva ‘‘ekantabahiddhā’’ti vuttaṃ, na asabhāvadhammattā bahiddhāpi ahontaṃ kasiṇādi viya niyakajjhattamattassa asambhavato. Asabhāvadhammattā eva hi kasiṇādiajjhattadhammabhūto ca koci bhāvo na hotīti ajjhattattike na vuttanti adhippāyo. Taṃ sabbaṃ ākiñcaññāyatanādi atītārammaṇattike ‘‘navattabbārammaṇa’’nti vuttanti sambandho. Ettha ca vuttanti anuññātattā vacanatoti etehi kāraṇehi pakāsitanti attho.

ид̣̇аани д̇анд̇и ‘‘зд̇ан̃хи аагин̃жан̃н̃ааяад̇ана’’нд̇и вуд̇д̇ам̣ аагин̃жан̃н̃ааяад̇анам̣ д̇ам̣-сад̣̇д̣̇зна аагад̣дхид̇ваа вад̣̇ад̇и. яо банааяамзд̇т̇а ад̇т̇о вуд̇д̇о ‘‘аагин̃жан̃н̃ааяад̇анам̣ згамби ид̇ха вужжамаанам̣ ад̇ийд̇аарамман̣ад̇д̇игз д̇зна сахзгаарамман̣ад̇амби санд̇хааяа гаамааважарагусалаад̣̇ийнам̣ навад̇д̇аб̣б̣аарамман̣ад̇ааяа вуд̇д̇ад̇д̇аа ид̇хааби д̇зсам̣ навад̇д̇аб̣б̣аарамман̣абхаавам̣ д̣̇ийбзд̇ийд̇и гад̇ваа д̇асмим̣ вуд̇д̇з д̇ааниби вуд̇д̇аанзва хонд̇и, д̇асмаа висум̣ на вуд̇д̇ааний’’д̇и, д̇аман̃н̃з наануж̇аананд̇и. на хи ийд̣̇исам̣ лзсаважанам̣ адтагат̇ааган̣д̣з ад̇т̇и. яад̣̇и сияаа, барид̇д̇аарамман̣ад̇д̇игз язсам̣ самаанаарамман̣аанам̣ барид̇д̇аад̣̇иаарамман̣ад̇аа навад̇д̇аб̣б̣ад̇аа жа вуд̇д̇аа. буна ад̇ийд̇аарамман̣ад̇д̇игз д̇зсу згамзва вад̇ваа ан̃н̃ам̣ на вад̇д̇аб̣б̣ам̣ сияаа. д̇ат̇аа взд̣̇анаад̇д̇игз самаанавзд̣̇анаанам̣ язсам̣ сукааяа взд̣̇анааяа самбаяуд̇д̇ад̇аа вуд̇д̇аа, д̇зсу згамзва бийд̇ид̇д̇игз сукасахаг̇ад̇анид̣̇д̣̇зсз вад̇ваа ан̃н̃ам̣ на вад̇д̇аб̣б̣ам̣ сияаа. звам̣ убзгкаасахаг̇ад̇анид̣̇д̣̇зсаад̣̇ийсу яож̇зд̇аб̣б̣ам̣. лзсзна бана винаа адтагат̇ааган̣д̣з ад̇т̇уд̣̇д̇хаарасса гад̇ад̇д̇аа аагин̃жан̃н̃ааяад̇анасса вияа гаамааважарагусалаад̣̇ийнамби аж̇жхад̇д̇аарамман̣ад̇д̇игз навад̇д̇аб̣б̣ад̇ааяа сад̇и д̇ааниби навад̇д̇аб̣б̣аанийд̇и вад̇д̇аб̣б̣аани, на бана вуд̇д̇аани. д̇асмаа абхааванаасааман̃н̃зби яааяа абхааванаанидтаббавад̇д̇ияаа аагин̃жан̃н̃ааяад̇анам̣ бавад̇д̇амаанам̣ навад̇д̇аб̣б̣ам̣ ж̇аад̇ам̣, д̇ассаа бавад̇д̇ияаа абхаавзна д̇аани навад̇д̇аб̣б̣аанийд̇и на вуд̇д̇аани. г̇ахан̣ависзсаниммид̇аанзва хи гасин̣аад̣̇ийни сабхаавад̇о авиж̇ж̇амаанаанийд̇и д̇ад̣̇аарамман̣аанам̣ б̣ахид̣̇д̇хааг̇ахан̣авасзна б̣ахид̣̇д̇хаарамман̣ад̇аа вуд̇д̇аа. аагин̃жан̃н̃ааяад̇анам̣ бана на б̣ахид̣̇д̇хааг̇ахан̣абхаавзна бавад̇д̇ад̇и, нааби аж̇жхад̇д̇аг̇г̇ахан̣абхаавзна бавад̇д̇ад̇ийд̇и навад̇д̇аб̣б̣анд̇и вуд̇д̇ам̣. язна бана г̇ахан̣аагаарзна аагин̃жан̃н̃ааяад̇анам̣ бавад̇д̇ад̇и, на д̇зна саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣амби бавад̇д̇ад̇и. яад̣̇и бавад̇д̇зяяа, д̇амби аагин̃жан̃н̃ааяад̇анамзва бхавзяяа. яат̇аа хи гилзсаанам̣ г̇ожарам̣ бавад̇д̇ивисзсан̃жа саб̣б̣ам̣ ж̇аананд̇ам̣ саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ на яат̇аа д̇з г̇ан̣ханд̇и, д̇ат̇аа г̇ан̣хаад̇и д̇ассаби гилзсабхааваабад̇д̇ид̇о, звам̣ аагин̃жан̃н̃ааяад̇анасса жа бавад̇д̇анаагаарам̣ яат̇аасабхаавад̇о ж̇аананд̇ам̣ д̇ам̣ аагин̃жан̃н̃ааяад̇анамива на г̇ан̣хаад̇и , гиман̇г̇ам̣ бана ан̃н̃анд̇и. д̇зна гаамааважарагусалаанам̣ навад̇д̇аб̣б̣ад̇аа на вуд̇д̇аад̇и. аяам̣ ‘‘аагин̃жан̃н̃ааяад̇анасса висаяабхууд̇о абаг̇амо наама зго ад̇т̇о ад̇т̇ий’’д̇и анижчанд̇аанам̣ аажарияаанам̣ винижчаяо.

Idāni tanti ‘‘etañhi ākiñcaññāyatana’’nti vuttaṃ ākiñcaññāyatanaṃ taṃ-saddena ākaḍḍhitvā vadati. Yo panāyamettha attho vutto ‘‘ākiñcaññāyatanaṃ ekampi idha vuccamānaṃ atītārammaṇattike tena sahekārammaṇatampi sandhāya kāmāvacarakusalādīnaṃ navattabbārammaṇatāya vuttattā idhāpi tesaṃ navattabbārammaṇabhāvaṃ dīpetīti katvā tasmiṃ vutte tānipi vuttāneva honti, tasmā visuṃ na vuttānī’’ti, tamaññe nānujānanti. Na hi īdisaṃ lesavacanaṃ aṭṭhakathākaṇḍe atthi. Yadi siyā, parittārammaṇattike yesaṃ samānārammaṇānaṃ parittādiārammaṇatā navattabbatā ca vuttā. Puna atītārammaṇattike tesu ekameva vatvā aññaṃ na vattabbaṃ siyā. Tathā vedanāttike samānavedanānaṃ yesaṃ sukhāya vedanāya sampayuttatā vuttā, tesu ekameva pītittike sukhasahagataniddese vatvā aññaṃ na vattabbaṃ siyā. Evaṃ upekkhāsahagataniddesādīsu yojetabbaṃ. Lesena pana vinā aṭṭhakathākaṇḍe atthuddhārassa katattā ākiñcaññāyatanassa viya kāmāvacarakusalādīnampi ajjhattārammaṇattike navattabbatāya sati tānipi navattabbānīti vattabbāni, na pana vuttāni. Tasmā abhāvanāsāmaññepi yāya abhāvanāniṭṭhappavattiyā ākiñcaññāyatanaṃ pavattamānaṃ navattabbaṃ jātaṃ, tassā pavattiyā abhāvena tāni navattabbānīti na vuttāni. Gahaṇavisesanimmitāneva hi kasiṇādīni sabhāvato avijjamānānīti tadārammaṇānaṃ bahiddhāgahaṇavasena bahiddhārammaṇatā vuttā. Ākiñcaññāyatanaṃ pana na bahiddhāgahaṇabhāvena pavattati, nāpi ajjhattaggahaṇabhāvena pavattatīti navattabbanti vuttaṃ. Yena pana gahaṇākārena ākiñcaññāyatanaṃ pavattati, na tena sabbaññutaññāṇampi pavattati. Yadi pavatteyya, tampi ākiñcaññāyatanameva bhaveyya. Yathā hi kilesānaṃ gocaraṃ pavattivisesañca sabbaṃ jānantaṃ sabbaññutaññāṇaṃ na yathā te gaṇhanti, tathā gaṇhāti tassapi kilesabhāvāpattito, evaṃ ākiñcaññāyatanassa ca pavattanākāraṃ yathāsabhāvato jānantaṃ taṃ ākiñcaññāyatanamiva na gaṇhāti , kimaṅgaṃ pana aññanti. Tena kāmāvacarakusalānaṃ navattabbatā na vuttāti. Ayaṃ ‘‘ākiñcaññāyatanassa visayabhūto apagamo nāma eko attho atthī’’ti anicchantānaṃ ācariyānaṃ vinicchayo.

вибаагам̣ бана на гассажи аарамман̣ам̣ ход̇ийд̇и вибаагам̣ аагаасаанан̃жааяад̇анам̣ вибаагаад̣̇ийсу вин̃н̃аан̣ан̃жааяад̇анзсу на гассажи аарамман̣ам̣ ход̇ийд̇и ад̇т̇о, д̇ат̇аа аагин̃жан̃н̃ааяад̇анан̃жа нзвасан̃н̃аанаасан̃н̃ааяад̇анасса. яат̇аа хи вибаагад̇д̇игз вибаагад̇хаммад̇хамманзвавибааганавибаагад̇хаммад̇хаммамуулагзсу бан̃хзсу ‘‘аагаасаанан̃жааяад̇анагусалам̣ вин̃н̃аан̣ан̃жааяад̇анагусаласса аарамман̣абажжаязна бажжаяо, аагин̃жан̃н̃ааяад̇анагусалам̣ нзвасан̃н̃аанаасан̃н̃ааяад̇анагусаласса, д̇ат̇аа вибаагасса гирияасса. аагаасаанан̃жааяад̇анагирияам̣ вин̃н̃аан̣ан̃жааяад̇анагирияасса. аагин̃жан̃н̃ааяад̇анагирияам̣ нзвасан̃н̃аанаасан̃н̃ааяад̇анагирияасса аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и (бадтаа. 1.1.406, 410) вуд̇д̇ам̣, на д̇ат̇аа вибаагад̇хаммамуулагзсу ‘‘аагаасаанан̃жааяад̇анааагин̃жан̃н̃ааяад̇анавибаагаа вин̃н̃аан̣ан̃жааяад̇ананзвасан̃н̃аанаасан̃н̃ааяад̇анавибаагагусалагирияаанам̣ аарамман̣абажжаязна бажжаяо’’д̇и вуд̇д̇аа. вибаагад̇о вудтахид̇ваа жид̇д̇асса абхинийхаараасамбхавад̇од̇и вибаагам̣ аарамман̣ам̣ гад̇ваа абхинийхаараасамбхавад̇од̇и ад̇т̇о. вибаагасса хи аарамман̣ам̣ гад̇ваа над̇т̇и абхинийхаарод̇и.

Vipākaṃ pana na kassaci ārammaṇaṃ hotīti vipākaṃ ākāsānañcāyatanaṃ vipākādīsu viññāṇañcāyatanesu na kassaci ārammaṇaṃ hotīti attho, tathā ākiñcaññāyatanañca nevasaññānāsaññāyatanassa. Yathā hi vipākattike vipākadhammadhammanevavipākanavipākadhammadhammamūlakesu pañhesu ‘‘ākāsānañcāyatanakusalaṃ viññāṇañcāyatanakusalassa ārammaṇapaccayena paccayo, ākiñcaññāyatanakusalaṃ nevasaññānāsaññāyatanakusalassa, tathā vipākassa kiriyassa. Ākāsānañcāyatanakiriyaṃ viññāṇañcāyatanakiriyassa. Ākiñcaññāyatanakiriyaṃ nevasaññānāsaññāyatanakiriyassa ārammaṇapaccayena paccayo’’ti (paṭṭhā. 1.1.406, 410) vuttaṃ, na tathā vipākadhammamūlakesu ‘‘ākāsānañcāyatanaākiñcaññāyatanavipākā viññāṇañcāyatananevasaññānāsaññāyatanavipākakusalakiriyānaṃ ārammaṇapaccayena paccayo’’ti vuttā. Vipākato vuṭṭhahitvā cittassa abhinīhārāsambhavatoti vipākaṃ ārammaṇaṃ katvā abhinīhārāsambhavatoti attho. Vipākassa hi ārammaṇaṃ katvā natthi abhinīhāroti.

ад̇д̇ано канд̇хаад̣̇ийнийд̇и аруубагканд̇хз ‘‘канд̇хаа’’д̇и г̇ахзд̇ваа аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна руубам̣ г̇ан̣хаад̇и. аж̇жхад̇д̇ам̣ ваа г̇аяхамаанам̣ аханд̇и бан̃н̃ад̇д̇им̣ аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна г̇ан̣хаад̇и. зса наяо барзсам̣ канд̇хаад̣̇иг̇г̇ахан̣з жа. буна бан̃н̃ад̇д̇иг̇г̇ахан̣зна гасин̣авихаараад̣̇ианинд̣̇рияаб̣ад̣̇д̇хубаад̣̇ааяабан̃н̃ад̇д̇имааха. аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна ваа ахам̣ барам̣ бан̣н̣ад̇д̇иг̇г̇ахан̣з саб̣б̣ам̣ убаад̣̇ааяабан̃н̃ад̇д̇им̣. гаммаад̣̇ийсу гаммам̣ аж̇жхад̇д̇ам̣, гамманимид̇д̇ам̣ убхаяам̣, г̇ад̇инимид̇д̇ам̣ б̣ахид̣̇д̇хаад̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣. ад̇д̇ано сарийрз зва гими худ̇ваа ниб̣б̣ад̇д̇амаанасса г̇ад̇инимид̇д̇амби аж̇жхад̇д̇ам̣ сияаа. маллигааяа гуммаасам̣ д̣̇ад̣̇амаанааяа ран̃н̃о аг̇г̇амахзсидтааналаабхам̣, санд̇ад̇имахаамад̇д̇асса хад̇т̇игканд̇хаг̇ад̇асса арахад̇д̇аббад̇д̇им̣, суманамаалаагаарасса жа бубпамудтинаа бууж̇знд̇асса бажжзгаб̣од̇хисажчигирияам̣ ниссааяа бхаг̇аваа сид̇ам̣ баад̇ваагааси.

Attano khandhādīnīti arūpakkhandhe ‘‘khandhā’’ti gahetvā ādi-saddena rūpaṃ gaṇhāti. Ajjhattaṃ vā gayhamānaṃ ahanti paññattiṃ ādi-saddena gaṇhāti. Esa nayo paresaṃ khandhādiggahaṇe ca. Puna paññattiggahaṇena kasiṇavihārādianindriyabaddhupādāyapaññattimāha. Ādi-saddena vā ahaṃ paraṃ paṇṇattiggahaṇe sabbaṃ upādāyapaññattiṃ. Kammādīsu kammaṃ ajjhattaṃ, kammanimittaṃ ubhayaṃ, gatinimittaṃ bahiddhāti daṭṭhabbaṃ. Attano sarīre eva kimi hutvā nibbattamānassa gatinimittampi ajjhattaṃ siyā. Mallikāya kummāsaṃ dadamānāya rañño aggamahesiṭṭhānalābhaṃ, santatimahāmattassa hatthikkhandhagatassa arahattappattiṃ, sumanamālākārassa ca pupphamuṭṭhinā pūjentassa paccekabodhisacchikiriyaṃ nissāya bhagavā sitaṃ pātvākāsi.

имасмим̣ д̇игз огаасам̣ лабханд̇ийд̇и барид̇д̇аарамман̣аад̇ийд̇аарамман̣ад̇д̇игзсу алад̣̇д̇хогаасаани навад̇д̇аб̣б̣аанийд̇и вуд̇д̇аани, ид̇ха бана навад̇д̇аб̣б̣аани на хонд̇и, аж̇жхад̇д̇аад̣̇ийсу згаарамман̣ад̇ам̣ лабханд̇ийд̇и ад̇т̇о. зд̇аани хи бан̃жа саб̣б̣ад̇т̇абаад̣̇агаагаасаалогагасин̣ажад̇уд̇т̇аанам̣ гасин̣аарамман̣ад̇д̇аа, б̣рахмавихааражад̇уд̇т̇асса бан̃н̃ад̇д̇иаарамман̣ад̇д̇аа, аанаабаанажад̇уд̇т̇асса нимид̇д̇аарамман̣ад̇д̇аа б̣ахид̣̇д̇хаарамман̣аанийд̇и. сагааяажид̇д̇аананд̇и сагагааяажид̇д̇аанам̣, д̇зна баяож̇анам̣ над̇т̇и, д̇асмаа на д̇ам̣ аж̇жхад̇д̇аарамман̣анд̇и ад̇т̇о. анинд̣̇рияаб̣ад̣̇д̇хасса ваа руубассаад̇и зд̇т̇а ‘‘д̇иссаннам̣ ваа бан̃н̃ад̇д̇ийна’’нд̇и ид̣̇амби ваа-сад̣̇д̣̇зна аахарид̇аб̣б̣ам̣, наяад̣̇ассанам̣ ваа зд̇ам̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣. ийд̣̇исз хи гаалз б̣ахид̣̇д̇хаарамман̣анд̇и.

Imasmiṃ tike okāsaṃ labhantīti parittārammaṇātītārammaṇattikesu aladdhokāsāni navattabbānīti vuttāni, idha pana navattabbāni na honti, ajjhattādīsu ekārammaṇataṃ labhantīti attho. Etāni hi pañca sabbatthapādakākāsālokakasiṇacatutthānaṃ kasiṇārammaṇattā, brahmavihāracatutthassa paññattiārammaṇattā, ānāpānacatutthassa nimittārammaṇattā bahiddhārammaṇānīti. Sakāyacittānanti sakakāyacittānaṃ, tena payojanaṃ natthi, tasmā na taṃ ajjhattārammaṇanti attho. Anindriyabaddhassa vā rūpassāti ettha ‘‘tissannaṃ vā paññattīna’’nti idampi -saddena āharitabbaṃ, nayadassanaṃ vā etaṃ daṭṭhabbaṃ. Īdise hi kāle bahiddhārammaṇanti.

д̇игаад̇т̇уд̣̇д̇хаараван̣н̣анаа нидтид̇аа.

Tikaatthuddhāravaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / абхид̇хаммабидага • Abhidhammapiṭaka / д̇хаммасан̇г̇ан̣ийбаал̣и • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / д̇игаад̇т̇уд̣̇д̇хааро • Tikaatthuddhāro

адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / абхид̇хаммабидага (адтагат̇аа) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / д̇хаммасан̇г̇ан̣и-адтагат̇аа • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / д̇игаад̇т̇уд̣̇д̇хаараван̣н̣анаа • Tikaatthuddhāravaṇṇanā

дийгаа • Tīkā / абхид̇хаммабидага (дийгаа) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / д̇хаммасан̇г̇ан̣ий-анудийгаа • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā / д̇игаад̇т̇уд̣̇д̇хаараван̣н̣анаа • Tikaatthuddhāravaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact