Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / ธมฺมปทปาฬิ • Dhammapadapāḷi

๒๔. ตณฺหาวโคฺค

24. Taṇhāvaggo

๓๓๔.

334.

มนุชสฺส ปมตฺตจาริโน, ตณฺหา วฑฺฒติ มาลุวา วิย;

Manujassa pamattacārino, taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;

โส ปฺลวตี 1 หุรา หุรํ, ผลมิจฺฉํว วนสฺมิ วานโรฯ

So plavatī 2 hurā huraṃ, phalamicchaṃva vanasmi vānaro.

๓๓๕.

335.

ยํ เอสา สหเต ชมฺมี, ตณฺหา โลเก วิสตฺติกา;

Yaṃ esā sahate jammī, taṇhā loke visattikā;

โสกา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ, อภิวฎฺฐํว 3 พีรณํฯ

Sokā tassa pavaḍḍhanti, abhivaṭṭhaṃva 4 bīraṇaṃ.

๓๓๖.

336.

โย เจตํ สหเต ชมฺมิํ, ตณฺหํ โลเก ทุรจฺจยํ;

Yo cetaṃ sahate jammiṃ, taṇhaṃ loke duraccayaṃ;

โสกา ตมฺหา ปปตนฺติ, อุทพินฺทุว โปกฺขราฯ

Sokā tamhā papatanti, udabinduva pokkharā.

๓๓๗.

337.

ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว, ยาวเนฺตตฺถ สมาคตา;

Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo, yāvantettha samāgatā;

ตณฺหาย มูลํ ขณถ, อุสีรโตฺถว พีรณํ;

Taṇhāya mūlaṃ khaṇatha, usīratthova bīraṇaṃ;

มา โว นฬํว โสโตว, มาโร ภญฺชิ ปุนปฺปุนํฯ

Mā vo naḷaṃva sotova, māro bhañji punappunaṃ.

๓๓๘.

338.

ยถาปิ มูเล อนุปทฺทเว ทเฬฺห, ฉิโนฺนปิ รุโกฺข ปุนเรว รูหติ;

Yathāpi mūle anupaddave daḷhe, chinnopi rukkho punareva rūhati;

เอวมฺปิ ตณฺหานุสเย อนูหเต, นิพฺพตฺตตี ทุกฺขมิทํ ปุนปฺปุนํฯ

Evampi taṇhānusaye anūhate, nibbattatī dukkhamidaṃ punappunaṃ.

๓๓๙.

339.

ยสฺส ฉตฺติํสติ โสตา, มนาปสวนา ภุสา;

Yassa chattiṃsati sotā, manāpasavanā bhusā;

มาหา 5 วหนฺติ ทุทฺทิฎฺฐิํ, สงฺกปฺปา ราคนิสฺสิตาฯ

Māhā 6 vahanti duddiṭṭhiṃ, saṅkappā rāganissitā.

๓๔๐.

340.

สวนฺติ สพฺพธิ โสตา, ลตา อุปฺปชฺช 7 ติฎฺฐติ;

Savanti sabbadhi sotā, latā uppajja 8 tiṭṭhati;

ตญฺจ ทิสฺวา ลตํ ชาตํ, มูลํ ปญฺญาย ฉินฺทถฯ

Tañca disvā lataṃ jātaṃ, mūlaṃ paññāya chindatha.

๓๔๑.

341.

สริตานิ สิเนหิตานิ จ, โสมนสฺสานิ ภวนฺติ ชนฺตุโน;

Saritāni sinehitāni ca, somanassāni bhavanti jantuno;

เต สาตสิตา สุเขสิโน, เต เว ชาติชรูปคา นราฯ

Te sātasitā sukhesino, te ve jātijarūpagā narā.

๓๔๒.

342.

ตสิณาย ปุรกฺขตา ปชา, ปริสปฺปนฺติ สโสว พนฺธิโต 9;

Tasiṇāya purakkhatā pajā, parisappanti sasova bandhito 10;

สํโยชนสงฺคสตฺตกา, ทุกฺขมุเปนฺติ ปุนปฺปุนํ จิรายฯ

Saṃyojanasaṅgasattakā, dukkhamupenti punappunaṃ cirāya.

๓๔๓.

343.

ตสิณาย ปุรกฺขตา ปชา, ปริสปฺปนฺติ สโสว พนฺธิโต;

Tasiṇāya purakkhatā pajā, parisappanti sasova bandhito;

ตสฺมา ตสิณํ วิโนทเย, อากงฺขนฺต 11 วิราคมตฺตโนฯ

Tasmā tasiṇaṃ vinodaye, ākaṅkhanta 12 virāgamattano.

๓๔๔.

344.

โย นิพฺพนโถ วนาธิมุโตฺต, วนมุโตฺต วนเมว ธาวติ;

Yo nibbanatho vanādhimutto, vanamutto vanameva dhāvati;

ตํ ปุคฺคลเมถ ปสฺสถ, มุโตฺต พนฺธนเมว ธาวติฯ

Taṃ puggalametha passatha, mutto bandhanameva dhāvati.

๓๔๕.

345.

น ตํ ทฬฺหํ พนฺธนมาหุ ธีรา, ยทายสํ ทารุชปพฺพชญฺจ 13;

Na taṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā, yadāyasaṃ dārujapabbajañca 14;

สารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ, ปุเตฺตสุ ทาเรสุ จ ยา อเปกฺขาฯ

Sārattarattā maṇikuṇḍalesu, puttesu dāresu ca yā apekkhā.

๓๔๖.

346.

เอตํ ทฬฺหํ พนฺธนมาหุ ธีรา, โอหารินํ สิถิลํ ทุปฺปมุญฺจํ;

Etaṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā, ohārinaṃ sithilaṃ duppamuñcaṃ;

เอตมฺปิ เฉตฺวาน ปริพฺพชนฺติ, อนเปกฺขิโน กามสุขํ ปหายฯ

Etampi chetvāna paribbajanti, anapekkhino kāmasukhaṃ pahāya.

๓๔๗.

347.

เย ราครตฺตานุปตนฺติ โสตํ, สยํกตํ มกฺกฎโกว ชาลํ;

Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, sayaṃkataṃ makkaṭakova jālaṃ;

เอตมฺปิ เฉตฺวาน วชนฺติ ธีรา, อนเปกฺขิโน สพฺพทุกฺขํ ปหายฯ

Etampi chetvāna vajanti dhīrā, anapekkhino sabbadukkhaṃ pahāya.

๓๔๘.

348.

มุญฺจ ปุเร มุญฺจ ปจฺฉโต, มเชฺฌ มุญฺจ ภวสฺส ปารคู;

Muñca pure muñca pacchato, majjhe muñca bhavassa pāragū;

สพฺพตฺถ วิมุตฺตมานโส, น ปุนํ ชาติชรํ อุเปหิสิฯ

Sabbattha vimuttamānaso, na punaṃ jātijaraṃ upehisi.

๓๔๙.

349.

วิตกฺกมถิตสฺส ชนฺตุโน, ติพฺพราคสฺส สุภานุปสฺสิโน;

Vitakkamathitassa jantuno, tibbarāgassa subhānupassino;

ภิโยฺย ตณฺหา ปวฑฺฒติ, เอส โข ทฬฺหํ 15 กโรติ พนฺธนํฯ

Bhiyyo taṇhā pavaḍḍhati, esa kho daḷhaṃ 16 karoti bandhanaṃ.

๓๕๐.

350.

วิตกฺกูปสเม จ 17 โย รโต, อสุภํ ภาวยเต สทา สโต;

Vitakkūpasame ca 18 yo rato, asubhaṃ bhāvayate sadā sato;

เอส 19 โข พฺยนฺติ กาหิติ, เอส 20 เฉจฺฉติ มารพนฺธนํฯ

Esa 21 kho byanti kāhiti, esa 22 checchati mārabandhanaṃ.

๓๕๑.

351.

นิฎฺฐงฺคโต อสนฺตาสี, วีตตโณฺห อนงฺคโณ;

Niṭṭhaṅgato asantāsī, vītataṇho anaṅgaṇo;

อจฺฉินฺทิ ภวสลฺลานิ, อนฺติโมยํ สมุสฺสโยฯ

Acchindi bhavasallāni, antimoyaṃ samussayo.

๓๕๒.

352.

วีตตโณฺห อนาทาโน, นิรุตฺติปทโกวิโท;

Vītataṇho anādāno, niruttipadakovido;

อกฺขรานํ สนฺนิปาตํ, ชญฺญา ปุพฺพาปรานิ จ;

Akkharānaṃ sannipātaṃ, jaññā pubbāparāni ca;

ส เว ‘‘อนฺติมสารีโร, มหาปโญฺญ มหาปุริโส’’ติ วุจฺจติฯ

Sa ve ‘‘antimasārīro, mahāpañño mahāpuriso’’ti vuccati.

๓๕๓.

353.

สพฺพาภิภู สพฺพวิทูหมสฺมิ, สเพฺพสุ ธเมฺมสุ อนูปลิโตฺต;

Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi, sabbesu dhammesu anūpalitto;

สพฺพญฺชโห ตณฺหกฺขเย วิมุโตฺต, สยํ อภิญฺญาย กมุทฺทิเสยฺยํฯ

Sabbañjaho taṇhakkhaye vimutto, sayaṃ abhiññāya kamuddiseyyaṃ.

๓๕๔.

354.

สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ, สพฺพรสํ ธมฺมรโส ชินาติ;

Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti, sabbarasaṃ dhammaraso jināti;

สพฺพรติํ ธมฺมรติ ชินาติ, ตณฺหกฺขโย สพฺพทุกฺขํ ชินาติฯ

Sabbaratiṃ dhammarati jināti, taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jināti.

๓๕๕.

355.

หนนฺติ โภคา ทุเมฺมธํ, โน จ ปารคเวสิโน;

Hananti bhogā dummedhaṃ, no ca pāragavesino;

โภคตณฺหาย ทุเมฺมโธ, หนฺติ อเญฺญว อตฺตนํฯ

Bhogataṇhāya dummedho, hanti aññeva attanaṃ.

๓๕๖.

356.

ติณโทสานิ เขตฺตานิ, ราคโทสา อยํ ปชา;

Tiṇadosāni khettāni, rāgadosā ayaṃ pajā;

ตสฺมา หิ วีตราเคสุ, ทินฺนํ โหติ มหปฺผลํฯ

Tasmā hi vītarāgesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.

๓๕๗.

357.

ติณโทสานิ เขตฺตานิ, โทสโทสา อยํ ปชา;

Tiṇadosāni khettāni, dosadosā ayaṃ pajā;

ตสฺมา หิ วีตโทเสสุ, ทินฺนํ โหติ มหปฺผลํฯ

Tasmā hi vītadosesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.

๓๕๘.

358.

ติณโทสานิ เขตฺตานิ, โมหโทสา อยํ ปชา;

Tiṇadosāni khettāni, mohadosā ayaṃ pajā;

ตสฺมา หิ วีตโมเหสุ, ทินฺนํ โหติ มหปฺผลํฯ

Tasmā hi vītamohesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.

๓๕๙.

359.

(ติณโทสานิ เขตฺตานิ, อิจฺฉาโทสา อยํ ปชา;

(Tiṇadosāni khettāni, icchādosā ayaṃ pajā;

ตสฺมา หิ วิคติเจฺฉสุ, ทินฺนํ โหติ มหปฺผลํฯ) 23

Tasmā hi vigaticchesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.) 24

ติณโทสานิ เขตฺตานิ, ตณฺหาโทสา อยํ ปชา;

Tiṇadosāni khettāni, taṇhādosā ayaṃ pajā;

ตสฺมา หิ วีตตเณฺหสุ, ทินฺนํ โหติ มหปฺผลํฯ

Tasmā hi vītataṇhesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.

ตณฺหาวโคฺค จตุวีสติโม นิฎฺฐิโตฯ

Taṇhāvaggo catuvīsatimo niṭṭhito.




Next: ๒๕. ภิกฺขุวโคฺค • 25. Bhikkhuvaggo




Footnotes:
1. ปฺลวติ (สี. ปี.), ปลเวตี (ก.), อุปฺลวติ (?)
2. plavati (sī. pī.), palavetī (ka.), uplavati (?)
3. อภิวฑฺฒํว (สฺยา.), อภิวฎฺฎํว (ปี.), อภิวุฑฺฒํว (ก.)
4. abhivaḍḍhaṃva (syā.), abhivaṭṭaṃva (pī.), abhivuḍḍhaṃva (ka.)
5. วาหา (สี. สฺยา. ปี.)
6. vāhā (sī. syā. pī.)
7. อุพฺภิชฺช (สี. สฺยา. กํ. ปี.)
8. ubbhijja (sī. syā. kaṃ. pī.)
9. พาธิโต (พหูสุ)
10. bādhito (bahūsu)
11. ภิกฺขู อากงฺขี (สี.), ภิกฺขุ อากงฺขํ (สฺยา.)
12. bhikkhū ākaṅkhī (sī.), bhikkhu ākaṅkhaṃ (syā.)
13. ทารูชํ พพฺพชญฺจ (สี. ปี.)
14. dārūjaṃ babbajañca (sī. pī.)
15. เอส คาฬฺหํ (ก.)
16. esa gāḷhaṃ (ka.)
17. วิตกฺกูปสเมว (ก.)
18. vitakkūpasameva (ka.)
19. เอโส (?)
20. เอโส (?)
21. eso (?)
22. eso (?)
23. ( ) วิเทสโปตฺถเกสุ นตฺถิ, อฎฺฐกถายมฺปิ น ทิสฺสติ
24. ( ) videsapotthakesu natthi, aṭṭhakathāyampi na dissati



Related texts:



อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ธมฺมปท-อฎฺฐกถา • Dhammapada-aṭṭhakathā / ๒๔. ตณฺหาวโคฺค • 24. Taṇhāvaggo


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact