Only Dharma. Since 1992
/ Vedanta / Bhagavadgita

श्रीमद्भगवद्गीता

Śrīmad Bhagavad Gītā

श्रद्धात्रयविभागयोगः

Śraddhātrayavibhāgayogaḥ

अथ सप्तदशोऽध्यायः । श्रद्धात्रयविभागयोगः

atha saptadaśo'dhyāyaḥ । śraddhātrayavibhāgayogaḥ

अर्जुन उवाच ।

arjuna uvāca ।

ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।
तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः ॥ १७-१॥

ye śāstravidhimutsṛjya yajante śraddhayānvitāḥ ।
teṣāṃ niṣṭhā tu kā kṛṣṇa sattvamāho rajastamaḥ ॥ 17-1॥

श्रीभगवानुवाच ।

śrībhagavānuvāca ।

त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां श‍ृणु ॥ १७-२॥

trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā ।
sāttvikī rājasī caiva tāmasī ceti tāṃ śṛṇu ॥ 17-2॥

सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ १७-३॥

sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata ।
śraddhāmayo'yaṃ puruṣo yo yacchraddhaḥ sa eva saḥ ॥ 17-3॥

यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ १७-४॥

yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ ।
pretānbhūtagaṇāṃścānye yajante tāmasā janāḥ ॥ 17-4॥

अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।
दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः ॥ १७-५॥

aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyante ye tapo janāḥ ।
dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ ॥ 17-5॥

कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।
मां चैवान्तःशरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान् ॥ १७-६॥

karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetasaḥ ।
māṃ caivāntaḥśarīrasthaṃ tānviddhyāsuraniścayān ॥ 17-6॥

आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।
यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं श‍ृणु ॥ १७-७॥

āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ ।
yajñastapastathā dānaṃ teṣāṃ bhedamimaṃ śṛṇu ॥ 17-7॥

आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।
रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥ १७-८॥

āyuḥsattvabalārogyasukhaprītivivardhanāḥ ।
rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hṛdyā āhārāḥ sāttvikapriyāḥ ॥ 17-8॥

कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।
आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ १७-९॥

kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ ।
āhārā rājasasyeṣṭā duḥkhaśokāmayapradāḥ ॥ 17-9॥

यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।
उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ॥ १७-१०॥

yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat ।
ucchiṣṭamapi cāmedhyaṃ bhojanaṃ tāmasapriyam ॥ 17-10॥

अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।
यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः ॥ १७-११॥

aphalākāṅkṣibhiryajño vidhidṛṣṭo ya ijyate ।
yaṣṭavyameveti manaḥ samādhāya sa sāttvikaḥ ॥ 17-11॥

अभिसन्धाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।
इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम् ॥ १७-१२॥

abhisandhāya tu phalaṃ dambhārthamapi caiva yat ।
ijyate bharataśreṣṭha taṃ yajñaṃ viddhi rājasam ॥ 17-12॥

विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।
श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते ॥ १७-१३॥

vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam ।
śraddhāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣate ॥ 17-13॥

देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ १७-१४॥

devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam ।
brahmacaryamahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyate ॥ 17-14॥

अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते ॥ १७-१५॥

anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat ।
svādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyate ॥ 17-15॥

मनः प्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥ १७-१६॥

manaḥ prasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ ।
bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate ॥ 17-16॥

श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः ।
अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते ॥ १७-१७॥

śraddhayā parayā taptaṃ tapastattrividhaṃ naraiḥ ।
aphalākāṅkṣibhiryuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣate ॥ 17-17॥

सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् ।
क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ १७-१८॥

satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat ।
kriyate tadiha proktaṃ rājasaṃ calamadhruvam ॥ 17-18॥

मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७-१९॥

mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ ।
parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam ॥ 17-19॥

दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे ।
देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृतम् ॥ १७-२०॥

dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe ।
deśe kāle ca pātre ca taddānaṃ sāttvikaṃ smṛtam ॥ 17-20॥

यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १७-२१॥

yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ ।
dīyate ca parikliṣṭaṃ taddānaṃ rājasaṃ smṛtam ॥ 17-21॥

अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।
असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७-२२॥

adeśakāle yaddānamapātrebhyaśca dīyate ।
asatkṛtamavajñātaṃ tattāmasamudāhṛtam ॥ 17-22॥

ॐतत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः ।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ १७-२३॥

Om̃tatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ ।
brāhmaṇāstena vedāśca yajñāśca vihitāḥ purā ॥ 17-23॥

तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।
प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १७-२४॥

tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ ।
pravartante vidhānoktāḥ satataṃ brahmavādinām ॥ 17-24॥

तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।
दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ १७-२५॥

tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ ।
dānakriyāśca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅkṣibhiḥ ॥ 17-25॥

सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते ।
प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते ॥ १७-२६॥

sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatprayujyate ।
praśaste karmaṇi tathā sacchabdaḥ pārtha yujyate ॥ 17-26॥

यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।
कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधीयते ॥ १७-२७॥

yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate ।
karma caiva tadarthīyaṃ sadityevābhidhīyate ॥ 17-27॥

अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।
असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह ॥ १७-२८॥

aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat ।
asadityucyate pārtha na ca tatpretya no iha ॥ 17-28॥

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु
ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे
श्रद्धात्रयविभागयोगो नाम सप्तदशोऽध्यायः ॥ १७॥

Om̃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu
brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde
śraddhātrayavibhāgayogo nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ॥ 17॥


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact