Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរគាថាបាឡិ • Theragāthāpāḷi

២. សារិបុត្តត្ថេរគាថា

2. Sāriputtattheragāthā

៩៨១.

981.

‘‘យថាចារី យថាសតោ សតីមា, យតសង្កប្បជ្ឈាយិ អប្បមត្តោ;

‘‘Yathācārī yathāsato satīmā, yatasaṅkappajjhāyi appamatto;

អជ្ឈត្តរតោ សមាហិតត្តោ, ឯកោ សន្តុសិតោ តមាហុ ភិក្ខុំ។

Ajjhattarato samāhitatto, eko santusito tamāhu bhikkhuṃ.

៩៨២.

982.

‘‘អល្លំ សុក្ខំ វា ភុញ្ជន្តោ, ន ពាឡ្ហំ សុហិតោ សិយា;

‘‘Allaṃ sukkhaṃ vā bhuñjanto, na bāḷhaṃ suhito siyā;

ឩនូទរោ មិតាហារោ, សតោ ភិក្ខុ បរិព្ពជេ។

Ūnūdaro mitāhāro, sato bhikkhu paribbaje.

៩៨៣.

983.

‘‘ចត្តារោ បញ្ច អាលោបេ, អភុត្វា ឧទកំ បិវេ;

‘‘Cattāro pañca ālope, abhutvā udakaṃ pive;

អលំ ផាសុវិហារាយ, បហិតត្តស្ស ភិក្ខុនោ។

Alaṃ phāsuvihārāya, pahitattassa bhikkhuno.

៩៨៤.

984.

‘‘កប្បិយំ តំ ចេ ឆាទេតិ, ចីវរំ ឥទមត្ថិកំ 1;

‘‘Kappiyaṃ taṃ ce chādeti, cīvaraṃ idamatthikaṃ 2;

អលំ ផាសុវិហារាយ, បហិតត្តស្ស ភិក្ខុនោ។

Alaṃ phāsuvihārāya, pahitattassa bhikkhuno.

៩៨៥.

985.

‘‘បល្លង្កេន និសិន្នស្ស, ជណ្ណុកេ នាភិវស្សតិ;

‘‘Pallaṅkena nisinnassa, jaṇṇuke nābhivassati;

អលំ ផាសុវិហារាយ, បហិតត្តស្ស ភិក្ខុនោ។

Alaṃ phāsuvihārāya, pahitattassa bhikkhuno.

៩៨៦.

986.

3 ‘‘យោ សុខំ ទុក្ខតោ អទ្ទ, ទុក្ខមទ្ទក្ខិ សល្លតោ;

4 ‘‘Yo sukhaṃ dukkhato adda, dukkhamaddakkhi sallato;

ឧភយន្តរេន 5 នាហោសិ, កេន លោកស្មិ កិំ សិយា។

Ubhayantarena 6 nāhosi, kena lokasmi kiṃ siyā.

៩៨៧.

987.

‘‘មា មេ កទាចិ បាបិច្ឆោ, កុសីតោ ហីនវីរិយោ;

‘‘Mā me kadāci pāpiccho, kusīto hīnavīriyo;

អប្បស្សុតោ អនាទរោ, កេន លោកស្មិ កិំ សិយា។

Appassuto anādaro, kena lokasmi kiṃ siyā.

៩៨៨.

988.

‘‘ពហុស្សុតោ ច មេធាវី, សីលេសុ សុសមាហិតោ;

‘‘Bahussuto ca medhāvī, sīlesu susamāhito;

ចេតោសមថមនុយុត្តោ, អបិ មុទ្ធនិ តិដ្ឋតុ។

Cetosamathamanuyutto, api muddhani tiṭṭhatu.

៩៨៩.

989.

‘‘យោ បបញ្ចមនុយុត្តោ, បបញ្ចាភិរតោ មគោ;

‘‘Yo papañcamanuyutto, papañcābhirato mago;

វិរាធយី សោ និព្ពានំ, យោគក្ខេមំ អនុត្តរំ។

Virādhayī so nibbānaṃ, yogakkhemaṃ anuttaraṃ.

៩៩០.

990.

‘‘យោ ច បបញ្ចំ ហិត្វាន, និប្បបញ្ចបថេ រតោ;

‘‘Yo ca papañcaṃ hitvāna, nippapañcapathe rato;

អារាធយី សោ និព្ពានំ, យោគក្ខេមំ អនុត្តរំ។

Ārādhayī so nibbānaṃ, yogakkhemaṃ anuttaraṃ.

៩៩១.

991.

7 ‘‘គាមេ វា យទិ វារញ្ញេ, និន្នេ វា យទិ វា ថលេ;

8 ‘‘Gāme vā yadi vāraññe, ninne vā yadi vā thale;

យត្ថ អរហន្តោ វិហរន្តិ, តំ ភូមិរាមណេយ្យកំ។

Yattha arahanto viharanti, taṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ.

៩៩២.

992.

‘‘រមណីយានិ អរញ្ញានិ, យត្ថ ន រមតី ជនោ;

‘‘Ramaṇīyāni araññāni, yattha na ramatī jano;

វីតរាគា រមិស្សន្តិ, ន តេ កាមគវេសិនោ។

Vītarāgā ramissanti, na te kāmagavesino.

៩៩៣.

993.

9 ‘‘និធីនំវ បវត្តារំ, យំ បស្សេ វជ្ជទស្សិនំ;

10 ‘‘Nidhīnaṃva pavattāraṃ, yaṃ passe vajjadassinaṃ;

និគ្គយ្ហវាទិំ មេធាវិំ, តាទិសំ បណ្ឌិតំ ភជេ;

Niggayhavādiṃ medhāviṃ, tādisaṃ paṇḍitaṃ bhaje;

តាទិសំ ភជមានស្ស, សេយ្យោ ហោតិ ន បាបិយោ។

Tādisaṃ bhajamānassa, seyyo hoti na pāpiyo.

៩៩៤.

994.

11 ‘‘ឱវទេយ្យានុសាសេយ្យ, អសព្ភា ច និវារយេ;

12 ‘‘Ovadeyyānusāseyya, asabbhā ca nivāraye;

សតញ្ហិ សោ បិយោ ហោតិ, អសតំ ហោតិ អប្បិយោ។

Satañhi so piyo hoti, asataṃ hoti appiyo.

៩៩៥.

995.

‘‘អញ្ញស្ស ភគវា ពុទ្ធោ, ធម្មំ ទេសេសិ ចក្ខុមា;

‘‘Aññassa bhagavā buddho, dhammaṃ desesi cakkhumā;

ធម្មេ ទេសិយមានម្ហិ, សោតមោធេសិមត្ថិកោ;

Dhamme desiyamānamhi, sotamodhesimatthiko;

តំ មេ អមោឃំ សវនំ, វិមុត្តោម្ហិ អនាសវោ។

Taṃ me amoghaṃ savanaṃ, vimuttomhi anāsavo.

៩៩៦.

996.

‘‘នេវ បុព្ពេនិវាសាយ, នបិ ទិព្ពស្ស ចក្ខុនោ;

‘‘Neva pubbenivāsāya, napi dibbassa cakkhuno;

ចេតោបរិយាយ ឥទ្ធិយា, ចុតិយា ឧបបត្តិយា;

Cetopariyāya iddhiyā, cutiyā upapattiyā;

សោតធាតុវិសុទ្ធិយា, បណិធី មេ ន វិជ្ជតិ 13

Sotadhātuvisuddhiyā, paṇidhī me na vijjati 14.

៩៩៧.

997.

‘‘រុក្ខមូលំវ និស្សាយ, មុណ្ឌោ សង្ឃាដិបារុតោ;

‘‘Rukkhamūlaṃva nissāya, muṇḍo saṅghāṭipāruto;

បញ្ញាយ ឧត្តមោ ថេរោ, ឧបតិស្សោវ 15 ឈាយតិ។

Paññāya uttamo thero, upatissova 16 jhāyati.

៩៩៨.

998.

‘‘អវិតក្កំ សមាបន្នោ, សម្មាសម្ពុទ្ធសាវកោ;

‘‘Avitakkaṃ samāpanno, sammāsambuddhasāvako;

អរិយេន តុណ្ហីភាវេន, ឧបេតោ ហោតិ តាវទេ។

Ariyena tuṇhībhāvena, upeto hoti tāvade.

៩៩៩.

999.

17 ‘‘យថាបិ បព្ពតោ សេលោ, អចលោ សុប្បតិដ្ឋិតោ;

18 ‘‘Yathāpi pabbato selo, acalo suppatiṭṭhito;

ឯវំ មោហក្ខយា ភិក្ខុ, បព្ពតោវ ន វេធតិ។

Evaṃ mohakkhayā bhikkhu, pabbatova na vedhati.

១០០០.

1000.

‘‘អនង្គណស្ស បោសស្ស, និច្ចំ សុចិគវេសិនោ;

‘‘Anaṅgaṇassa posassa, niccaṃ sucigavesino;

វាលគ្គមត្តំ បាបស្ស, អព្ភមត្តំវ ខាយតិ។

Vālaggamattaṃ pāpassa, abbhamattaṃva khāyati.

១០០១.

1001.

‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ, នាភិនន្ទាមិ ជីវិតំ;

‘‘Nābhinandāmi maraṇaṃ, nābhinandāmi jīvitaṃ;

និក្ខិបិស្សំ ឥមំ កាយំ, សម្បជានោ បតិស្សតោ។

Nikkhipissaṃ imaṃ kāyaṃ, sampajāno patissato.

១០០២.

1002.

‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ, នាភិនន្ទាមិ ជីវិតំ;

‘‘Nābhinandāmi maraṇaṃ, nābhinandāmi jīvitaṃ;

កាលញ្ច បដិកង្ខាមិ, និព្ពិសំ ភតកោ យថា។

Kālañca paṭikaṅkhāmi, nibbisaṃ bhatako yathā.

១០០៣.

1003.

‘‘ឧភយេន មិទំ មរណមេវ, នាមរណំ បច្ឆា វា បុរេ វា;

‘‘Ubhayena midaṃ maraṇameva, nāmaraṇaṃ pacchā vā pure vā;

បដិបជ្ជថ មា វិនស្សថ, ខណោ វោ មា ឧបច្ចគា។

Paṭipajjatha mā vinassatha, khaṇo vo mā upaccagā.

១០០៤.

1004.

‘‘នគរំ យថា បច្ចន្តំ, គុត្តំ សន្តរពាហិរំ;

‘‘Nagaraṃ yathā paccantaṃ, guttaṃ santarabāhiraṃ;

ឯវំ គោបេថ អត្តានំ, ខណោ វោ មា ឧបច្ចគា;

Evaṃ gopetha attānaṃ, khaṇo vo mā upaccagā;

ខណាតីតា ហិ សោចន្តិ, និរយម្ហិ សមប្បិតា។

Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā.

១០០៥.

1005.

‘‘ឧបសន្តោ ឧបរតោ, មន្តភាណី 19 អនុទ្ធតោ;

‘‘Upasanto uparato, mantabhāṇī 20 anuddhato;

ធុនាតិ បាបកេ ធម្មេ, ទុមបត្តំវ មាលុតោ។

Dhunāti pāpake dhamme, dumapattaṃva māluto.

១០០៦.

1006.

‘‘ឧបសន្តោ ឧបរតោ, មន្តភាណី អនុទ្ធតោ;

‘‘Upasanto uparato, mantabhāṇī anuddhato;

អប្បាសិ 21 បាបកេ ធម្មេ, ទុមបត្តំវ មាលុតោ។

Appāsi 22 pāpake dhamme, dumapattaṃva māluto.

១០០៧.

1007.

‘‘ឧបសន្តោ អនាយាសោ, វិប្បសន្នោ អនាវិលោ;

‘‘Upasanto anāyāso, vippasanno anāvilo;

កល្យាណសីលោ មេធាវី, ទុក្ខស្សន្តករោ សិយា។

Kalyāṇasīlo medhāvī, dukkhassantakaro siyā.

១០០៨.

1008.

‘‘ន វិស្សសេ ឯកតិយេសុ ឯវំ, អគារិសុ បព្ពជិតេសុ ចាបិ;

‘‘Na vissase ekatiyesu evaṃ, agārisu pabbajitesu cāpi;

សាធូបិ ហុត្វា ន អសាធុ ហោន្តិ, អសាធុ ហុត្វា បុន សាធុ ហោន្តិ។

Sādhūpi hutvā na asādhu honti, asādhu hutvā puna sādhu honti.

១០០៩.

1009.

‘‘កាមច្ឆន្ទោ ច ព្យាបាទោ, ថិនមិទ្ធញ្ច ភិក្ខុនោ;

‘‘Kāmacchando ca byāpādo, thinamiddhañca bhikkhuno;

ឧទ្ធច្ចំ វិចិកិច្ឆា ច, បញ្ចេតេ ចិត្តកេលិសា។

Uddhaccaṃ vicikicchā ca, pañcete cittakelisā.

១០១០.

1010.

‘‘យស្ស សក្ករិយមានស្ស, អសក្ការេន ចូភយំ;

‘‘Yassa sakkariyamānassa, asakkārena cūbhayaṃ;

សមាធិ ន វិកម្បតិ, អប្បមាទវិហារិនោ។

Samādhi na vikampati, appamādavihārino.

១០១១.

1011.

‘‘តំ ឈាយិនំ សាតតិកំ, សុខុមទិដ្ឋិវិបស្សកំ;

‘‘Taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ, sukhumadiṭṭhivipassakaṃ;

ឧបាទានក្ខយារាមំ, អាហុ សប្បុរិសោ ឥតិ។

Upādānakkhayārāmaṃ, āhu sappuriso iti.

១០១២.

1012.

‘‘មហាសមុទ្ទោ បថវី, បព្ពតោ អនិលោបិ ច;

‘‘Mahāsamuddo pathavī, pabbato anilopi ca;

ឧបមាយ ន យុជ្ជន្តិ, សត្ថុ វរវិមុត្តិយា។

Upamāya na yujjanti, satthu varavimuttiyā.

១០១៣.

1013.

‘‘ចក្កានុវត្តកោ ថេរោ, មហាញាណី សមាហិតោ;

‘‘Cakkānuvattako thero, mahāñāṇī samāhito;

បថវាបគ្គិសមានោ, ន រជ្ជតិ ន ទុស្សតិ។

Pathavāpaggisamāno, na rajjati na dussati.

១០១៤.

1014.

‘‘បញ្ញាបារមិតំ បត្តោ, មហាពុទ្ធិ មហាមតិ;

‘‘Paññāpāramitaṃ patto, mahābuddhi mahāmati;

អជឡោ ជឡសមានោ, សទា ចរតិ និព្ពុតោ។

Ajaḷo jaḷasamāno, sadā carati nibbuto.

១០១៥.

1015.

‘‘បរិចិណ្ណោ មយា សត្ថា…បេ.… ភវនេត្តិ សមូហតា។

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā…pe… bhavanetti samūhatā.

១០១៦.

1016.

‘‘សម្បាទេថប្បមាទេន , ឯសា មេ អនុសាសនី;

‘‘Sampādethappamādena , esā me anusāsanī;

ហន្ទាហំ បរិនិព្ពិស្សំ, វិប្បមុត្តោម្ហិ សព្ពធី’’តិ។

Handāhaṃ parinibbissaṃ, vippamuttomhi sabbadhī’’ti.

… សារិបុត្តោ ថេរោ…។

… Sāriputto thero….







Footnotes:
1. ឥទមត្ថិតំ (សី.)
2. idamatthitaṃ (sī.)
3. សំ. និ. ៤.២៥៣; ឥតិវុ. ៥៣
4. saṃ. ni. 4.253; itivu. 53
5. ឧភយមន្តរេ (សី.)
6. ubhayamantare (sī.)
7. ធ. ប. ៩៨
8. dha. pa. 98
9. ធ. ប. ៧៦
10. dha. pa. 76
11. ធ. ប. ៧៧
12. dha. pa. 77
13. កថា. ៣៧៨
14. kathā. 378
15. ឧបតិស្សោ ច (សី. ក.)
16. upatisso ca (sī. ka.)
17. ឧទា. ២៤
18. udā. 24
19. មត្តភាណី (សី.)
20. mattabhāṇī (sī.)
21. អព្ពហិ (ស្យា.), អភាសិ (?)
22. abbahi (syā.), abhāsi (?)



Related texts:



អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ថេរគាថា-អដ្ឋកថា • Theragāthā-aṭṭhakathā / ២. សារិបុត្តត្ថេរគាថាវណ្ណនា • 2. Sāriputtattheragāthāvaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact