Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya

១០. សង្ខារុបបត្តិសុត្តំ

10. Saṅkhārupapattisuttaṃ

១៦០. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ។ ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។ ភគវា ឯតទវោច – ‘‘សង្ខារុបបត្តិំ 1 វោ, ភិក្ខវេ, ទេសេស្សាមិ, តំ សុណាថ, សាធុកំ មនសិ ករោថ; ភាសិស្សាមី’’តិ។ ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។ ភគវា ឯតទវោច –

160. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘saṅkhārupapattiṃ 2 vo, bhikkhave, desessāmi, taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

១៦១. ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន សមន្នាគតោ ហោតិ, សុតេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ចាគេន សមន្នាគតោ ហោតិ, បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា ខត្តិយមហាសាលានំ 3 សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា 4 ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា 5 សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

161. ‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā khattiyamahāsālānaṃ 6 sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti . Tassa te saṅkhārā ca vihārā 7 ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā 8 saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៦២. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន សមន្នាគតោ ហោតិ, សុតេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ចាគេន សមន្នាគតោ ហោតិ, បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា ព្រាហ្មណមហាសាលានំ…បេ.… គហបតិមហាសាលានំ 9 សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

162. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brāhmaṇamahāsālānaṃ…pe… gahapatimahāsālānaṃ 10 sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៦៣. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន សមន្នាគតោ ហោតិ, សុតេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ចាគេន សមន្នាគតោ ហោតិ, បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – ‘ចាតុមហារាជិកា 11 ទេវា ទីឃាយុកា វណ្ណវន្តោ សុខពហុលា’តិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា ចាតុមហារាជិកានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

163. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘cātumahārājikā 12 devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti . So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៦៤. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន សមន្នាគតោ ហោតិ, សុតេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ចាគេន សមន្នាគតោ ហោតិ, បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – តាវតិំសា ទេវា…បេ.… យាមា ទេវា… តុសិតា ទេវា… និម្មានរតី ទេវា… បរនិម្មិតវសវត្តី ទេវា ទីឃាយុកា វណ្ណវន្តោ សុខពហុលាតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា បរនិម្មិតវសវត្តីនំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

164. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – tāvatiṃsā devā…pe… yāmā devā… tusitā devā… nimmānaratī devā… paranimmitavasavattī devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti . So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៦៥. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន សមន្នាគតោ ហោតិ, សុតេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ចាគេន សមន្នាគតោ ហោតិ, បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – ‘សហស្សោ ព្រហ្មា ទីឃាយុកោ វណ្ណវា សុខពហុលោ’តិ។ សហស្សោ, ភិក្ខវេ, ព្រហ្មា សហស្សិលោកធាតុំ 13 ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា 14 វិហរតិ។ យេបិ តត្ថ សត្តា ឧបបន្នា តេបិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុមា បុរិសោ ឯកំ អាមណ្ឌំ ហត្ថេ ករិត្វា បច្ចវេក្ខេយ្យ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, សហស្សោ ព្រហ្មា សហស្សិលោកធាតុំ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ យេបិ តត្ថ សត្តា ឧបបន្នា តេបិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សហស្សស្ស ព្រហ្មុនោ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

165. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘sahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahulo’ti. Sahasso, bhikkhave, brahmā sahassilokadhātuṃ 15 pharitvā adhimuccitvā 16 viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso ekaṃ āmaṇḍaṃ hatthe karitvā paccavekkheyya; evameva kho, bhikkhave, sahasso brahmā sahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sahassassa brahmuno sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៦៦. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន សមន្នាគតោ ហោតិ, សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – ទ្វិសហស្សោ ព្រហ្មា…បេ.… តិសហស្សោ ព្រហ្មា… ចតុសហស្សោ ព្រហ្មា… បញ្ចសហស្សោ ព្រហ្មា ទីឃាយុកោ វណ្ណវា សុខពហុលោតិ។ បញ្ចសហស្សោ, ភិក្ខវេ, ព្រហ្មា បញ្ចសហស្សិលោកធាតុំ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ យេបិ តត្ថ សត្តា ឧបបន្នា តេបិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុមា បុរិសោ បញ្ច អាមណ្ឌានិ ហត្ថេ ករិត្វា បច្ចវេក្ខេយ្យ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចសហស្សោ ព្រហ្មា បញ្ចសហស្សិលោកធាតុំ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ យេបិ តត្ថ សត្តា ឧបបន្នា តេបិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា បញ្ចសហស្សស្ស ព្រហ្មុនោ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

166. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – dvisahasso brahmā…pe… tisahasso brahmā… catusahasso brahmā… pañcasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahuloti. Pañcasahasso, bhikkhave, brahmā pañcasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso pañca āmaṇḍāni hatthe karitvā paccavekkheyya; evameva kho, bhikkhave, pañcasahasso brahmā pañcasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pañcasahassassa brahmuno sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៦៧. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន សមន្នាគតោ ហោតិ, សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – ‘ទសសហស្សោ ព្រហ្មា ទីឃាយុកោ វណ្ណវា សុខពហុលោ’តិ។ ទសសហស្សោ, ភិក្ខវេ, ព្រហ្មា ទសសហស្សិលោកធាតុំ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ យេបិ តត្ថ សត្តា ឧបបន្នា តេបិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, មណិ វេឡុរិយោ សុភោ ជាតិមា អដ្ឋំសោ សុបរិកម្មកតោ បណ្ឌុកម្ពលេ និក្ខិត្តោ ភាសតេ ច តបតេ ច 17 វិរោចតិ ច; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ទសសហស្សោ ព្រហ្មា ទសសហស្សិលោកធាតុំ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ យេបិ តត្ថ សត្តា ឧបបន្នា តេបិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា ទសសហស្សស្ស ព្រហ្មុនោ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

167. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘dasasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahulo’ti. Dasasahasso, bhikkhave, brahmā dasasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca 18 virocati ca; evameva kho, bhikkhave, dasasahasso brahmā dasasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā dasasahassassa brahmuno sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៦៨. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន… សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – ‘សតសហស្សោ ព្រហ្មា ទីឃាយុកោ វណ្ណវា សុខពហុលោ’តិ។ សតសហស្សោ, ភិក្ខវេ, ព្រហ្មា សតសហស្សិលោកធាតុំ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ យេបិ តត្ថ សត្តា ឧបបន្នា តេបិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, និក្ខំ ជម្ពោនទំ 19 ទក្ខកម្មារបុត្តឧក្កាមុខសុកុសលសម្បហដ្ឋំ បណ្ឌុកម្ពលេ និក្ខិត្តំ ភាសតេ ច តបតេ ច វិរោចតិ ច; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, សតសហស្សោ ព្រហ្មា សតសហស្សិលោកធាតុំ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ យេបិ តត្ថ សត្តា ឧបបន្នា តេបិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សតសហស្សស្ស ព្រហ្មុនោ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

168. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘satasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahulo’ti. Satasahasso, bhikkhave, brahmā satasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, nikkhaṃ jambonadaṃ 20 dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṃ paṇḍukambale nikkhittaṃ bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, satasahasso brahmā satasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā satasahassassa brahmuno sahabyataṃ upapajjeyya’nti . So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៦៩. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន… សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – អាភា ទេវា…បេ.… បរិត្តាភា ទេវា… អប្បមាណាភា ទេវា… អាភស្សរា ទេវា ទីឃាយុកា វណ្ណវន្តោ សុខពហុលាតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អាភស្សរានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

169. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ābhā devā…pe… parittābhā devā… appamāṇābhā devā… ābhassarā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ābhassarānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៧០. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន … សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – បរិត្តសុភា ទេវា…បេ.… អប្បមាណសុភា ទេវា… សុភកិណ្ហា ទេវា ទីឃាយុកា វណ្ណវន្តោ សុខពហុលាតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុភកិណ្ហានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

170. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena … sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – parittasubhā devā…pe… appamāṇasubhā devā… subhakiṇhā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā subhakiṇhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៧១. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន… សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – វេហប្ផលា ទេវា…បេ.… អវិហា ទេវា… អតប្បា ទេវា… សុទស្សា ទេវា… សុទស្សី ទេវា… អកនិដ្ឋា ទេវា ទីឃាយុកា វណ្ណវន្តោ សុខពហុលាតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អកនិដ្ឋានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

171. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – vehapphalā devā…pe… avihā devā… atappā devā… sudassā devā… sudassī devā… akaniṭṭhā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā akaniṭṭhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៧២. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន… សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – ‘អាកាសានញ្ចាយតនូបគា ទេវា ទីឃាយុកា ចិរដ្ឋិតិកា សុខពហុលា’តិ ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អាកាសានញ្ចាយតនូបគានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

172. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘ākāsānañcāyatanūpagā devā dīghāyukā ciraṭṭhitikā sukhabahulā’ti . Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៧៣. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន… សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – ‘វិញ្ញាណញ្ចាយតនូបគា ទេវា ទីឃាយុកា ចិរដ្ឋិតិកា សុខពហុលា’តិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា វិញ្ញាណញ្ចាយតនូបគានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

173. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘viññāṇañcāyatanūpagā devā dīghāyukā ciraṭṭhitikā sukhabahulā’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៧៤. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន… សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស សុតំ ហោតិ – អាកិញ្ចញ្ញាយតនូបគា ទេវា…បេ.… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនូបគា ទេវា ទីឃាយុកា ចិរដ្ឋិតិកា សុខពហុលាតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនូបគានំ ទេវានំ សហព្យតំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ។ សោ តំ ចិត្តំ ទហតិ, តំ ចិត្តំ អធិដ្ឋាតិ, តំ ចិត្តំ ភាវេតិ។ តស្ស តេ សង្ខារា ច វិហារា ច ឯវំ ភាវិតា ឯវំ ពហុលីកតា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តន្តិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, មគ្គោ អយំ បដិបទា តត្រុបបត្តិយា សំវត្តតិ។

174. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ākiñcaññāyatanūpagā devā…pe… nevasaññānāsaññāyatanūpagā devā dīghāyukā ciraṭṭhitikā sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.

១៧៥. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ ហោតិ, សីលេន… សុតេន… ចាគេន… បញ្ញាយ សមន្នាគតោ ហោតិ។ តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហោ វតាហំ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរេយ្យ’ន្តិ។ សោ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ន កត្ថចិ ឧបបជ្ជតី’’តិ 21។

175. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ, bhikkhave, bhikkhu na katthaci upapajjatī’’ti 22.

ឥទមវោច ភគវា។ អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.

សង្ខារុបបត្តិសុត្តំ និដ្ឋិតំ ទសមំ។

Saṅkhārupapattisuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ.

អនុបទវគ្គោ និដ្ឋិតោ ទុតិយោ។

Anupadavaggo niṭṭhito dutiyo.

តស្សុទ្ទានំ –

Tassuddānaṃ –

អនុបាទ-សោធន-បោរិសធម្មោ, សេវិតព្ព-ពហុធាតុ-វិភត្តិ;

Anupāda-sodhana-porisadhammo, sevitabba-bahudhātu-vibhatti;

ពុទ្ធស្ស កិត្តិនាម-ចត្តារីសេន, អានាបានោ កាយគតោ ឧបបត្តិ 23។

Buddhassa kittināma-cattārīsena, ānāpāno kāyagato upapatti 24.




Next: ១. ចូឡសុញ្ញតសុត្តំ • 1. Cūḷasuññatasuttaṃ




Footnotes:
1. សង្ខារូបបត្តិំ (ស្យា. កំ.), សង្ខារុប្បត្តិំ (សី. បី.)
2. saṅkhārūpapattiṃ (syā. kaṃ.), saṅkhāruppattiṃ (sī. pī.)
3. ខត្តិយមហាសាលានំ វា (ស្យា. កំ. បី.)
4. វិហារោ (សី. បី.)
5. តត្រូបបត្តិយា (ស្យា. កំ.), តត្រុប្បត្តិយា (សី. បី.)
6. khattiyamahāsālānaṃ vā (syā. kaṃ. pī.)
7. vihāro (sī. pī.)
8. tatrūpapattiyā (syā. kaṃ.), tatruppattiyā (sī. pī.)
9. ព្រាហ្មណមហាសាលានំ វា គហបតិមហាសាលានំ វា (ស្យា. កំ. បី.)
10. brāhmaṇamahāsālānaṃ vā gahapatimahāsālānaṃ vā (syā. kaṃ. pī.)
11. ចាតុម្មហារាជិកា (សី. ស្យា. កំ. បី.)
12. cātummahārājikā (sī. syā. kaṃ. pī.)
13. សហស្សិំ លោកធាតុំ (សី.)
14. អធិមុញ្ចិត្វា (ក.)
15. sahassiṃ lokadhātuṃ (sī.)
16. adhimuñcitvā (ka.)
17. ភាសតិ ច តបតិ ច (សី. ស្យា. កំ. បី.)
18. bhāsati ca tapati ca (sī. syā. kaṃ. pī.)
19. នេក្ខំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)
20. nekkhaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)
21. ន កត្ថចិ ឧបបជ្ជតិ, ន កុហិញ្ចិ ឧបបជ្ជតីតិ (សី. បី.), ន កត្ថចិ ឧបបជ្ជតិ, ន កុហិញ្ចិ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតីតិ។ (ក.)
22. na katthaci upapajjati, na kuhiñci upapajjatīti (sī. pī.), na katthaci upapajjati, na kuhiñci upasampajja viharatīti. (ka.)
23. ឥតោ បរំ ស្យា. កំ. ក. បោត្ថកេសុ ឯវម្បិ ទិស្សតិ –-§ចន្ទកេ វិមលេ បរិសុទ្ធេ, បុណ្ណសម្មោទិនិរោធអត្តនោ;§ទន្ធា ពហុជនសេវិតំ ធម្មវរំ, យំ អនុបទំ វគ្គវរំ ទុតិយាតិ
24. ito paraṃ syā. kaṃ. ka. potthakesu evampi dissati –-§candake vimale parisuddhe, puṇṇasammodinirodhaattano;§dandhā bahujanasevitaṃ dhammavaraṃ, yaṃ anupadaṃ vaggavaraṃ dutiyāti



Related texts:



អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ១០. សង្ខារុបបត្តិសុត្តវណ្ណនា • 10. Saṅkhārupapattisuttavaṇṇanā

ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ១០. សង្ខារុបបត្តិសុត្តវណ្ណនា • 10. Saṅkhārupapattisuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact