| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / នេត្តិប្បករណ-ដីកា • Nettippakaraṇa-ṭīkā |
១៦. សមារោបនហារវិភង្គវណ្ណនា
16. Samāropanahāravibhaṅgavaṇṇanā
៥០. សុត្តេន គហិតេតិ សុត្តេ វុត្តេ។ បទដ្ឋានគ្គហណំ អធិដ្ឋានវិសយទស្សនត្ថំ, វេវចនគ្គហណំ អធិវចនវិភាគទស្សនត្ថន្តិ យោជនា។ វិសយាធិដ្ឋានភាវតោតិ វិសយសង្ខាតបវត្តិដ្ឋានភាវតោ។ វនីយតីតិ ភជីយតិ។ វនតីតិ ភជតិ សេវតិ។ វនុតេតិ យាចតិ, បត្ថេតីតិ អត្ថោ ។ បញ្ច កាមគុណា កាមតណ្ហាយ ការណំ ហោតិ អារម្មណបច្ចយតាយ។ និមិត្តគ្គាហោ អនុព្យញ្ជនគ្គាហស្ស ការណំ ហោតិ ឧបនិស្សយតាយាតិ ឯវំ សេសេសុបិ យថារហំ ការណតា វត្តព្ពា។
50.Suttena gahiteti sutte vutte. Padaṭṭhānaggahaṇaṃ adhiṭṭhānavisayadassanatthaṃ, vevacanaggahaṇaṃ adhivacanavibhāgadassanatthanti yojanā. Visayādhiṭṭhānabhāvatoti visayasaṅkhātapavattiṭṭhānabhāvato. Vanīyatīti bhajīyati. Vanatīti bhajati sevati. Vanuteti yācati, patthetīti attho . Pañca kāmaguṇā kāmataṇhāya kāraṇaṃ hoti ārammaṇapaccayatāya. Nimittaggāho anubyañjanaggāhassa kāraṇaṃ hoti upanissayatāyāti evaṃ sesesupi yathārahaṃ kāraṇatā vattabbā.
៥១. ‘‘កាយេ កាយានុបស្សី វិហរាហី’’តិអាទីសុ យំ វត្តព្ពំ, តំ ហេដ្ឋា លក្ខណហារវិភង្គវណ្ណនាយំ (នេត្តិ. អដ្ឋ. ២៣) វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពំ។ អយំ បន វិសេសោ – រូបធម្មបរិញ្ញាយាតិ រូបូបិកវិញ្ញាណដ្ឋិតិបរិញ្ញាយ។
51.‘‘Kāye kāyānupassī viharāhī’’tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā lakkhaṇahāravibhaṅgavaṇṇanāyaṃ (netti. aṭṭha. 23) vuttanayeneva veditabbaṃ. Ayaṃ pana viseso – rūpadhammapariññāyāti rūpūpikaviññāṇaṭṭhitipariññāya.
‘‘ទុក្ខ’’ន្តិ បស្សន្តី សា វេទនានុបស្សនាតិ យោជេតព្ពំ។ វេទនាហេតុបរិញ្ញាយាតិ ផស្សបរិញ្ញាយ។ ‘‘វេទនាវសេនា’’តិ បទេន អត្តនា ឧប្បាទិតទុក្ខវសេន។ វេទនាបរិញ្ញាយាតិ វេទនូបិកវិញ្ញាណដ្ឋិតិបរិញ្ញាយ។ និច្ចាភិនិវេសបដិបក្ខតោ អនិច្ចានុបស្សនាយាតិ អធិប្បាយោ។ និច្ចសញ្ញានិមិត្តស្សាតិ និច្ចសញ្ញាហេតុកស្ស។ សញ្ញាបរិញ្ញាយាតិ សញ្ញូបិកវិញ្ញាណដ្ឋិតិបរិញ្ញាយ។ បឋមមគ្គវជ្ឈត្តា អគតិគមនស្ស វុត្តំ ‘‘ទិដ្ឋាភិនិវេសស្ស…បេ.… អគតិគមនស្ស ចា’’តិ។
‘‘Dukkha’’nti passantī sā vedanānupassanāti yojetabbaṃ. Vedanāhetupariññāyāti phassapariññāya. ‘‘Vedanāvasenā’’ti padena attanā uppāditadukkhavasena. Vedanāpariññāyāti vedanūpikaviññāṇaṭṭhitipariññāya. Niccābhinivesapaṭipakkhato aniccānupassanāyāti adhippāyo. Niccasaññānimittassāti niccasaññāhetukassa. Saññāpariññāyāti saññūpikaviññāṇaṭṭhitipariññāya. Paṭhamamaggavajjhattā agatigamanassa vuttaṃ ‘‘diṭṭhābhinivesassa…pe… agatigamanassa cā’’ti.
សង្ខារបរិញ្ញាយាតិ សង្ខារូបិកវិញ្ញាណដ្ឋិតិបរិញ្ញាយ។
Saṅkhārapariññāyāti saṅkhārūpikaviññāṇaṭṭhitipariññāya.
សមារោបនហារវិភង្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Samāropanahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
និដ្ឋិតា ច ហារវិភង្គវណ្ណនា។
Niṭṭhitā ca hāravibhaṅgavaṇṇanā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / នេត្តិប្បករណបាឡិ • Nettippakaraṇapāḷi / ១៦. សមារោបនហារវិភង្គោ • 16. Samāropanahāravibhaṅgo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / នេត្តិប្បករណ-អដ្ឋកថា • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ១៦. សមារោបនហារវិភង្គវណ្ណនា • 16. Samāropanahāravibhaṅgavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ខុទ្ទកនិកាយ (ដីកា) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / នេត្តិវិភាវិនី • Nettivibhāvinī / ១៦. សមារោបនហារវិភង្គវិភាវនា • 16. Samāropanahāravibhaṅgavibhāvanā
