| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
បញ្ចាពាធវត្ថុកថាវណ្ណនា
Pañcābādhavatthukathāvaṇṇanā
៨៨-៩. បញ្ចាពាធាទិវត្ថូសុ បាឡិយំ សោម្ហិ អរោគោ, វិព្ភមិស្សាមីតិ សោ អហំ អរោគោ, វិព្ភមិស្សាមីតិ អត្ថោ។ នខបិដ្ឋិប្បមាណន្តិ កនិដ្ឋង្គុលិនខបិដ្ឋិ អធិប្បេតា។ ‘‘បដិច្ឆន្នេ ឋានេ នខបិដ្ឋិប្បមាណំ អវឌ្ឍនកបក្ខេ ឋិតំ ហោតិ, វដ្ដតី’’តិ វុត្តត្តា អប្បដិច្ឆន្នដ្ឋានេ តាទិសម្បិ ន វដ្ដតិ, បដិច្ឆន្នដ្ឋានេបិ ច វឌ្ឍនកបក្ខេ ឋិតោបិ ន វដ្ដតីតិ សិទ្ធមេវ ហោតិ។ បាកដដ្ឋានេបិ បន នខបិដ្ឋិប្បមាណតោ ឩនតរំ អវឌ្ឍនកំ វដ្ដតីតិ យេ គណ្ហេយ្យុំ, តេសំ តំ គហណំ បដិសេធេតុំ ‘‘មុខេ បនា’’តិអាទិ វុត្តំ។
88-9. Pañcābādhādivatthūsu pāḷiyaṃ somhi arogo, vibbhamissāmīti so ahaṃ arogo, vibbhamissāmīti attho. Nakhapiṭṭhippamāṇanti kaniṭṭhaṅgulinakhapiṭṭhi adhippetā. ‘‘Paṭicchanne ṭhāne nakhapiṭṭhippamāṇaṃ avaḍḍhanakapakkhe ṭhitaṃ hoti, vaṭṭatī’’ti vuttattā appaṭicchannaṭṭhāne tādisampi na vaṭṭati, paṭicchannaṭṭhānepi ca vaḍḍhanakapakkhe ṭhitopi na vaṭṭatīti siddhameva hoti. Pākaṭaṭṭhānepi pana nakhapiṭṭhippamāṇato ūnataraṃ avaḍḍhanakaṃ vaṭṭatīti ye gaṇheyyuṃ, tesaṃ taṃ gahaṇaṃ paṭisedhetuṃ ‘‘mukhe panā’’tiādi vuttaṃ.
កោលដ្ឋិមត្តកោបីតិ ពទរដ្ឋិប្បមាណោបិ។ អវឌ្ឍនកបក្ខេ ឋិតោបិ ន វដ្ដតីតិ ឯត្ថ បិ-សទ្ទេន កោលដ្ឋិមត្តតោ ខុទ្ទកតរោបិ គណ្ឌោ ន វដ្ដតីតិ ទស្សេតិ។ តេនាហ ‘‘សច្ឆវិំ ការេត្វា’’តិ, វិជ្ជមានច្ឆវិំ កត្វាតិ អត្ថោ។ ‘‘សញ្ឆវិ’’ន្តិ វា បាឋោ, សញ្ជាតច្ឆវិន្តិ អត្ថោ។ គណ្ឌាទីសុ វូបសន្តេសុបិ គណ្ឌានំ វិវណ្ណម្បិ ហោតិ, តំ វដ្ដតិ។
Kolaṭṭhimattakopīti badaraṭṭhippamāṇopi. Avaḍḍhanakapakkhe ṭhitopi na vaṭṭatīti ettha pi-saddena kolaṭṭhimattato khuddakataropi gaṇḍo na vaṭṭatīti dasseti. Tenāha ‘‘sacchaviṃ kāretvā’’ti, vijjamānacchaviṃ katvāti attho. ‘‘Sañchavi’’nti vā pāṭho, sañjātacchavinti attho. Gaṇḍādīsu vūpasantesupi gaṇḍānaṃ vivaṇṇampi hoti, taṃ vaṭṭati.
បទុមបុណ្ឌរីកបត្តវណ្ណន្តិ រត្តបទុមសេតបទុមបុប្ផទលវណ្ណំ។ កុដ្ឋេ វុត្តនយេនេវាតិ បដិច្ឆន្នដ្ឋានេ អវឌ្ឍនកំ វដ្ដតិ, អញ្ញត្ថ ន កិញ្ចិបិ វដ្ដតីតិ វុត្តនយំ ទស្សេតិ។ សោសព្យាធីតិ ខយរោគោ។ យក្ខុម្មារោតិ កទាចិ កទាចិ អាគន្ត្វា ភូមិយំ បាតេត្វា ហត្ថមុខាទិកំ អវយវំ ភូមិយំ ឃំសនកោ យក្ខោវ រោគោ។
Padumapuṇḍarīkapattavaṇṇanti rattapadumasetapadumapupphadalavaṇṇaṃ. Kuṭṭhe vuttanayenevāti paṭicchannaṭṭhāne avaḍḍhanakaṃ vaṭṭati, aññattha na kiñcipi vaṭṭatīti vuttanayaṃ dasseti. Sosabyādhīti khayarogo. Yakkhummāroti kadāci kadāci āgantvā bhūmiyaṃ pātetvā hatthamukhādikaṃ avayavaṃ bhūmiyaṃ ghaṃsanako yakkhova rogo.
បញ្ចាពាធវត្ថុកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Pañcābādhavatthukathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ២៦. បញ្ចាពាធវត្ថុ • 26. Pañcābādhavatthu
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / បញ្ចាពាធវត្ថុកថា • Pañcābādhavatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / បញ្ចាពាធវត្ថុកថាវណ្ណនា • Pañcābādhavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / បញ្ចាពាធវត្ថុកថាវណ្ណនា • Pañcābādhavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ២៦. បញ្ចាពាធវត្ថុកថា • 26. Pañcābādhavatthukathā
