| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi |
២៦. បញ្ចាពាធវត្ថុ
26. Pañcābādhavatthu
៨៨. តេន ខោ បន សមយេន មគធេសុ បញ្ច អាពាធា ឧស្សន្នា ហោន្តិ – កុដ្ឋំ, គណ្ឌោ, កិលាសោ, សោសោ, អបមារោ។ មនុស្សា បញ្ចហិ អាពាធេហិ ផុដ្ឋា ជីវកំ កោមារភច្ចំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទន្តិ – ‘‘សាធុ នោ, អាចរិយ, តិកិច្ឆាហី’’តិ។ ‘‘អហំ ខ្វយ្យោ, ពហុកិច្ចោ ពហុករណីយោ; រាជា ច មេ មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ ឧបដ្ឋាតព្ពោ ឥត្ថាគារញ្ច ពុទ្ធប្បមុខោ ច ភិក្ខុសង្ឃោ; នាហំ សក្កោមិ តិកិច្ឆិតុ’’ន្តិ។ ‘‘សព្ពំ សាបតេយ្យញ្ច តេ, អាចរិយ, ហោតុ; មយញ្ច តេ ទាសា; សាធុ, នោ, អាចរិយ, តិកិច្ឆាហី’’តិ។ ‘‘អហំ ខ្វយ្យោ, ពហុកិច្ចោ ពហុករណីយោ រាជា ច មេ មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ ឧបដ្ឋាតព្ពោ ឥត្ថាគារញ្ច ពុទ្ធប្បមុខោ ច ភិក្ខុសង្ឃោ; នាហំ សក្កោមិ តិកិច្ឆិតុ’’ន្តិ។ អថ ខោ តេសំ មនុស្សានំ ឯតទហោសិ – ‘‘ឥមេ ខោ សមណា សក្យបុត្តិយា សុខសីលា សុខសមាចារា, សុភោជនានិ ភុញ្ជិត្វា និវាតេសុ សយនេសុ សយន្តិ។ យំនូន មយំ សមណេសុ សក្យបុត្តិយេសុ បព្ពជេយ្យាម។ តត្ថ ភិក្ខូ ចេវ ឧបដ្ឋហិស្សន្តិ, ជីវកោ ច កោមារភច្ចោ តិកិច្ឆិស្សតី’’តិ ។ អថ ខោ តេ មនុស្សា ភិក្ខូ ឧបសង្កមិត្វា បព្ពជ្ជំ យាចិំសុ។ តេ ភិក្ខូ បព្ពាជេសុំ, ឧបសម្បាទេសុំ។ តេ ភិក្ខូ ចេវ ឧបដ្ឋហិំសុ ជីវកោ ច កោមារភច្ចោ តិកិច្ឆិ។ តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ ពហូ គិលានេ ភិក្ខូ ឧបដ្ឋហន្តា យាចនពហុលា វិញ្ញត្តិពហុលា វិហរន្តិ – គិលានភត្តំ ទេថ, គិលានុបដ្ឋាកភត្តំ ទេថ, គិលានភេសជ្ជំ ទេថាតិ។ ជីវកោបិ កោមារភច្ចោ ពហូ គិលានេ ភិក្ខូ តិកិច្ឆន្តោ អញ្ញតរំ រាជកិច្ចំ បរិហាបេសិ។
88. Tena kho pana samayena magadhesu pañca ābādhā ussannā honti – kuṭṭhaṃ, gaṇḍo, kilāso, soso, apamāro. Manussā pañcahi ābādhehi phuṭṭhā jīvakaṃ komārabhaccaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadanti – ‘‘sādhu no, ācariya, tikicchāhī’’ti. ‘‘Ahaṃ khvayyo, bahukicco bahukaraṇīyo; rājā ca me māgadho seniyo bimbisāro upaṭṭhātabbo itthāgārañca buddhappamukho ca bhikkhusaṅgho; nāhaṃ sakkomi tikicchitu’’nti. ‘‘Sabbaṃ sāpateyyañca te, ācariya, hotu; mayañca te dāsā; sādhu, no, ācariya, tikicchāhī’’ti. ‘‘Ahaṃ khvayyo, bahukicco bahukaraṇīyo rājā ca me māgadho seniyo bimbisāro upaṭṭhātabbo itthāgārañca buddhappamukho ca bhikkhusaṅgho; nāhaṃ sakkomi tikicchitu’’nti. Atha kho tesaṃ manussānaṃ etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā, subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti. Yaṃnūna mayaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyāma. Tattha bhikkhū ceva upaṭṭhahissanti, jīvako ca komārabhacco tikicchissatī’’ti . Atha kho te manussā bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāciṃsu. Te bhikkhū pabbājesuṃ, upasampādesuṃ. Te bhikkhū ceva upaṭṭhahiṃsu jīvako ca komārabhacco tikicchi. Tena kho pana samayena bhikkhū bahū gilāne bhikkhū upaṭṭhahantā yācanabahulā viññattibahulā viharanti – gilānabhattaṃ detha, gilānupaṭṭhākabhattaṃ detha, gilānabhesajjaṃ dethāti. Jīvakopi komārabhacco bahū gilāne bhikkhū tikicchanto aññataraṃ rājakiccaṃ parihāpesi.
៨៩. អញ្ញតរោបិ បុរិសោ បញ្ចហិ អាពាធេហិ ផុដ្ឋោ ជីវកំ កោមារភច្ចំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោច – ‘‘សាធុ មំ, អាចរិយ, តិកិច្ឆាហី’’តិ។ ‘‘អហំ ខ្វយ្យោ, ពហុកិច្ចោ, ពហុករណីយោ, រាជា ច មេ មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ ឧបដ្ឋាតព្ពោ ឥត្ថាគារញ្ច ពុទ្ធប្បមុខោ ច ភិក្ខុសង្ឃោ; នាហំ សក្កោមិ តិកិច្ឆិតុ’’ន្តិ។ ‘‘សព្ពំ សាបតេយ្យញ្ច តេ, អាចរិយ, ហោតុ, អហញ្ច តេ ទាសោ; សាធុ មំ, អាចរិយ, តិកិច្ឆាហី’’តិ។ ‘‘អហំ ខ្វយ្យោ, ពហុកិច្ចោ ពហុករណីយោ, រាជា ច មេ មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ ឧបដ្ឋាតព្ពោ ឥត្ថាគារញ្ច ពុទ្ធប្បមុខោ ច ភិក្ខុសង្ឃោ, នាហំ សក្កោមិ តិកិច្ឆិតុ’’ន្តិ។ អថ ខោ តស្ស បុរិសស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘ឥមេ ខោ សមណា សក្យបុត្តិយា សុខសីលា សុខសមាចារា, សុភោជនានិ ភុញ្ជិត្វា និវាតេសុ សយនេសុ សយន្តិ។ យំនូនាហំ សមណេសុ សក្យបុត្តិយេសុ បព្ពជេយ្យំ។ តត្ថ ភិក្ខូ ចេវ ឧបដ្ឋហិស្សន្តិ, ជីវកោ ច កោមារភច្ចោ តិកិច្ឆិស្សតិ។ សោម្ហិ 1 អរោគោ វិព្ភមិស្សាមី’’តិ ។ អថ ខោ សោ បុរិសោ ភិក្ខុ ឧបសង្កមិត្វា បព្ពជ្ជំ យាចិ។ តំ ភិក្ខូ បព្ពាជេសុំ, ឧបសម្បាទេសុំ។ តំ ភិក្ខូ ចេវ ឧបដ្ឋហិំសុ, ជីវកោ ច កោមារភច្ចោ តិកិច្ឆិ។ សោ អរោគោ វិព្ភមិ។ អទ្ទសា ខោ ជីវកោ កោមារភច្ចោ តំ បុរិសំ វិព្ភន្តំ, ទិស្វាន តំ បុរិសំ ឯតទវោច – ‘‘ននុ ត្វំ, អយ្យោ, ភិក្ខូសុ បព្ពជិតោ អហោសី’’តិ? ‘‘ឯវំ, អាចរិយា’’តិ។ ‘‘កិស្ស បន ត្វំ, អយ្យោ, ឯវរូបមកាសី’’តិ? អថ ខោ សោ បុរិសោ ជីវកស្ស កោមារភច្ចស្ស ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ ជីវកោ កោមារភច្ចោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភទន្តា 2 បញ្ចហិ អាពាធេហិ ផុដ្ឋំ បព្ពាជេស្សន្តី’’តិ។ អថ ខោ ជីវកោ កោមារភច្ចោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ ជីវកោ កោមារភច្ចោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘សាធុ, ភន្តេ, អយ្យា បញ្ចហិ អាពាធេហិ ផុដ្ឋំ ន បព្ពាជេយ្យុ’’ន្តិ។ អថ ខោ ភគវា ជីវកំ កោមារភច្ចំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ។ អថ ខោ ជីវកោ កោមារភច្ចោ ភគវតា ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សិតោ សមាទបិតោ សមុត្តេជិតោ សម្បហំសិតោ ឧដ្ឋាយាសនា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមិ។ អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ អាពាធេហិ ផុដ្ឋោ បព្ពាជេតព្ពោ។ យោ បព្ពាជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ។
89. Aññataropi puriso pañcahi ābādhehi phuṭṭho jīvakaṃ komārabhaccaṃ upasaṅkamitvā etadavoca – ‘‘sādhu maṃ, ācariya, tikicchāhī’’ti. ‘‘Ahaṃ khvayyo, bahukicco, bahukaraṇīyo, rājā ca me māgadho seniyo bimbisāro upaṭṭhātabbo itthāgārañca buddhappamukho ca bhikkhusaṅgho; nāhaṃ sakkomi tikicchitu’’nti. ‘‘Sabbaṃ sāpateyyañca te, ācariya, hotu, ahañca te dāso; sādhu maṃ, ācariya, tikicchāhī’’ti. ‘‘Ahaṃ khvayyo, bahukicco bahukaraṇīyo, rājā ca me māgadho seniyo bimbisāro upaṭṭhātabbo itthāgārañca buddhappamukho ca bhikkhusaṅgho, nāhaṃ sakkomi tikicchitu’’nti. Atha kho tassa purisassa etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā, subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti. Yaṃnūnāhaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyaṃ. Tattha bhikkhū ceva upaṭṭhahissanti, jīvako ca komārabhacco tikicchissati. Somhi 3 arogo vibbhamissāmī’’ti . Atha kho so puriso bhikkhu upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci. Taṃ bhikkhū pabbājesuṃ, upasampādesuṃ. Taṃ bhikkhū ceva upaṭṭhahiṃsu, jīvako ca komārabhacco tikicchi. So arogo vibbhami. Addasā kho jīvako komārabhacco taṃ purisaṃ vibbhantaṃ, disvāna taṃ purisaṃ etadavoca – ‘‘nanu tvaṃ, ayyo, bhikkhūsu pabbajito ahosī’’ti? ‘‘Evaṃ, ācariyā’’ti. ‘‘Kissa pana tvaṃ, ayyo, evarūpamakāsī’’ti? Atha kho so puriso jīvakassa komārabhaccassa etamatthaṃ ārocesi. Jīvako komārabhacco ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘kathañhi nāma bhadantā 4 pañcahi ābādhehi phuṭṭhaṃ pabbājessantī’’ti. Atha kho jīvako komārabhacco yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho jīvako komārabhacco bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu, bhante, ayyā pañcahi ābādhehi phuṭṭhaṃ na pabbājeyyu’’nti. Atha kho bhagavā jīvakaṃ komārabhaccaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho jīvako komārabhacco bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, pañcahi ābādhehi phuṭṭho pabbājetabbo. Yo pabbājeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
បញ្ចាពាធវត្ថុ និដ្ឋិតំ។
Pañcābādhavatthu niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / បញ្ចាពាធវត្ថុកថា • Pañcābādhavatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / បញ្ចាពាធវត្ថុកថាវណ្ណនា • Pañcābādhavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / បញ្ចាពាធវត្ថុកថាវណ្ណនា • Pañcābādhavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / បញ្ចាពាធវត្ថុកថាវណ្ណនា • Pañcābādhavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ២៦. បញ្ចាពាធវត្ថុកថា • 26. Pañcābādhavatthukathā
