| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
៨. មល្លិកាវិមានវណ្ណនា
8. Mallikāvimānavaṇṇanā
បីតវត្ថេ បីតធជេតិ មល្លិកាវិមានំ។ តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ធម្មចក្កប្បវត្តនមាទិំ កត្វា យាវ សុភទ្ទបរិព្ពាជកវិនយនា កតពុទ្ធកិច្ចេ កុសិនារាយំ ឧបវត្តនេ មល្លរាជូនំ សាលវនេ យមកសាលានមន្តរេ វិសាខបុណ្ណមាយំ បច្ចូសវេលាយំ អនុបាទិសេសាយ និព្ពានធាតុយា បរិនិព្ពុតេ ភគវតិ លោកនាថេ ទេវមនុស្សេហិ តស្ស សរីរបូជាយ កយិរមានាយ តទា កុសិនារាយំ វសមានា ពន្ធុលមល្លស្ស ភរិយា មល្លរាជបុត្តី មល្លិកា នាម ឧបាសិកា សទ្ធា បសន្នា វិសាខាយ មហាឧបាសិកាយ បសាធនសទិសំ អត្តនោ មហាលតាបសាធនំ គន្ធោទកេន ធោវិត្វា ទុកូលចុម្ពដកេន មជ្ជិត្វា អញ្ញញ្ច ពហុំ គន្ធមាលាទិំ គហេត្វា ភគវតោ សរីរំ បូជេសិ។ អយមេត្ថ សង្ខេបោ, វិត្ថារតោ បន មល្លិកាវត្ថុ ធម្មបទវណ្ណនាយំ អាគតមេវ។
Pītavatthepītadhajeti mallikāvimānaṃ. Tassa kā uppatti? Dhammacakkappavattanamādiṃ katvā yāva subhaddaparibbājakavinayanā katabuddhakicce kusinārāyaṃ upavattane mallarājūnaṃ sālavane yamakasālānamantare visākhapuṇṇamāyaṃ paccūsavelāyaṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbute bhagavati lokanāthe devamanussehi tassa sarīrapūjāya kayiramānāya tadā kusinārāyaṃ vasamānā bandhulamallassa bhariyā mallarājaputtī mallikā nāma upāsikā saddhā pasannā visākhāya mahāupāsikāya pasādhanasadisaṃ attano mahālatāpasādhanaṃ gandhodakena dhovitvā dukūlacumbaṭakena majjitvā aññañca bahuṃ gandhamālādiṃ gahetvā bhagavato sarīraṃ pūjesi. Ayamettha saṅkhepo, vitthārato pana mallikāvatthu dhammapadavaṇṇanāyaṃ āgatameva.
សា អបរភាគេ កាលំ កត្វា តាវតិំសេសុ និព្ពត្តិ, តេន បូជានុភាវេន អស្សា អញ្ញេហិ អសាធារណា ឧឡារា ទិព្ពសម្បត្តិ អហោសិ។ វត្ថាលង្ការវិមានានិ សត្តរតនសមុជ្ជលានិ វិសេសតោ សិង្គីសុវណ្ណោភាសានិ អតិវិយ បភស្សរានិ សព្ពា ទិសា អាសិញ្ចមានាវ សុវណ្ណរសធារាបិញ្ជរា ករោន្តិ។ អថាយស្មា នារទោ ទេវចារិកំ ចរន្តោ តំ ទិស្វា ឧបគញ្ឆិ។ សា តំ ទិស្វា វន្ទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គយ្ហ អដ្ឋាសិ។ សោ តំ –
Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsesu nibbatti, tena pūjānubhāvena assā aññehi asādhāraṇā uḷārā dibbasampatti ahosi. Vatthālaṅkāravimānāni sattaratanasamujjalāni visesato siṅgīsuvaṇṇobhāsāni ativiya pabhassarāni sabbā disā āsiñcamānāva suvaṇṇarasadhārāpiñjarā karonti. Athāyasmā nārado devacārikaṃ caranto taṃ disvā upagañchi. Sā taṃ disvā vanditvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi. So taṃ –
៦៥៨.
658.
‘‘បីតវត្ថេ បីតធជេ, បីតាលង្ការភូសិតេ;
‘‘Pītavatthe pītadhaje, pītālaṅkārabhūsite;
បីតន្តរាហិ វគ្គូហិ, អបិឡន្ធាវ សោភសិ។
Pītantarāhi vaggūhi, apiḷandhāva sobhasi.
៦៥៩.
659.
‘‘កា កម្ពុកាយូរធរេ, កញ្ចនាវេឡភូសិតេ;
‘‘Kā kambukāyūradhare, kañcanāveḷabhūsite;
ហេមជាលកសញ្ឆន្នេ, នានារតនមាលិនី។
Hemajālakasañchanne, nānāratanamālinī.
៦៦០.
660.
‘‘សោវណ្ណមយា លោហិតង្គមយា ច, មុត្តាមយា វេឡុរិយមយា ច;
‘‘Sovaṇṇamayā lohitaṅgamayā ca, muttāmayā veḷuriyamayā ca;
មសារគល្លា សហលោហិតង្គា, បារេវតក្ខីហិ មណីហិ ចិត្តតា។
Masāragallā sahalohitaṅgā, pārevatakkhīhi maṇīhi cittatā.
៦៦១.
661.
‘‘កោចិ កោចិ ឯត្ថ មយូរសុស្សរោ, ហំសស្សរញ្ញោ ករវីកសុស្សរោ;
‘‘Koci koci ettha mayūrasussaro, haṃsassarañño karavīkasussaro;
តេសំ សរោ សុយ្យតិ វគ្គុរូបោ, បញ្ចង្គិកំ តូរិយមិវប្បវាទិតំ។
Tesaṃ saro suyyati vaggurūpo, pañcaṅgikaṃ tūriyamivappavāditaṃ.
៦៦២.
662.
‘‘រថោ ច តេ សុភោ វគ្គុ, នានារតនចិត្តិតោ;
‘‘Ratho ca te subho vaggu, nānāratanacittito;
នានាវណ្ណាហិ ធាតូហិ, សុវិភត្តោវ សោភតិ។
Nānāvaṇṇāhi dhātūhi, suvibhattova sobhati.
៦៦៣.
663.
‘‘តស្មិំ រថេ កញ្ចនពិម្ពវណ្ណេ, យា ត្វំ ឋិតា ភាសសិមំ បទេសំ;
‘‘Tasmiṃ rathe kañcanabimbavaṇṇe, yā tvaṃ ṭhitā bhāsasimaṃ padesaṃ;
ទេវតេ បុច្ឆិតាចិក្ខ, កិស្ស កម្មស្សិទំ ផល’’ន្តិ។ – បុច្ឆិ;
Devate pucchitācikkha, kissa kammassidaṃ phala’’nti. – pucchi;
៦៥៨. តត្ថ បីតវត្ថេតិ បរិសុទ្ធចាមីករបភស្សរតាយ បីតោភាសនិវាសនេ។ បីតធជេតិ វិមានទ្វារេ រថេ ច សមុស្សិតហេមមយវិបុលកេតុភាវតោ បីតោភាសធជេ។ បីតាលង្ការភូសិតេតិ បីតោភាសេហិ អាភរណេហិ អលង្កតេ។ សតិបិ អលង្ការានំ នានាវិធរំសិជាលសមុជ្ជលវិវិធរតនវិចិត្តភាវេ តាទិសសុចរិតវិសេសនិព្ពត្តតាយ បន សុបរិសុទ្ធចាមីករមរីចិជាលវិជ្ជោតិតត្តា វិសេសតោ បីតនិភាសានិ តស្សា អាភរណានិ អហេសុំ។ បីតន្តរាហីតិ បីតវណ្ណេហិ ឧត្តរិយេហិ។ ‘‘សន្តរុត្តរបរមំ តេន ភិក្ខុនា តតោ ចីវរំ សាទិតព្ព’’ន្តិអាទីសុ (បារា. ៥២៣-៥២៤) និវាសនេ អន្តរសទ្ទោ អាគតោ, ឥធ បន ‘‘អន្តរសាដកា’’តិអាទីសុ វិយ ឧត្តរិយេ ទដ្ឋព្ពោ។ អន្តរា ឧត្តរិយំ ឧត្តរាសង្គោ ឧបសំព្យានន្តិ បរិយាយសទ្ទា ឯតេ។ វគ្គូហីតិ សោភនេហិ សណ្ហមដ្ឋេហិ។ អបិឡន្ធាវ សោភសីតិ ត្វំ ឥមេហិ អលង្ការេហិ អនលង្កតាបិ អត្តនោ រូបសម្បត្តិយាវ សោភសិ។ តេ បន អលង្ការា តវ សរីរំ បត្វា សោភន្តិ, តស្មា អនលង្កតាបិ ត្វំ អលង្កតសទិសីតិ អធិប្បាយោ។
658. Tattha pītavattheti parisuddhacāmīkarapabhassaratāya pītobhāsanivāsane. Pītadhajeti vimānadvāre rathe ca samussitahemamayavipulaketubhāvato pītobhāsadhaje. Pītālaṅkārabhūsiteti pītobhāsehi ābharaṇehi alaṅkate. Satipi alaṅkārānaṃ nānāvidharaṃsijālasamujjalavividharatanavicittabhāve tādisasucaritavisesanibbattatāya pana suparisuddhacāmīkaramarīcijālavijjotitattā visesato pītanibhāsāni tassā ābharaṇāni ahesuṃ. Pītantarāhīti pītavaṇṇehi uttariyehi. ‘‘Santaruttaraparamaṃ tena bhikkhunā tato cīvaraṃ sāditabba’’ntiādīsu (pārā. 523-524) nivāsane antarasaddo āgato, idha pana ‘‘antarasāṭakā’’tiādīsu viya uttariye daṭṭhabbo. Antarā uttariyaṃ uttarāsaṅgo upasaṃbyānanti pariyāyasaddā ete. Vaggūhīti sobhanehi saṇhamaṭṭhehi. Apiḷandhāva sobhasīti tvaṃ imehi alaṅkārehi analaṅkatāpi attano rūpasampattiyāva sobhasi. Te pana alaṅkārā tava sarīraṃ patvā sobhanti, tasmā analaṅkatāpi tvaṃ alaṅkatasadisīti adhippāyo.
៦៥៩. កា កម្ពុកាយូរធរេតិ កា ត្វំ កតរទេវនិកាយបរិយាបន្នា សុវណ្ណមយបរិហារកធរេ, សុវណ្ណមយកេយូរធរេ វា។ កម្ពុបរិហារកន្តិ ច ហត្ថាលង្ការវិសេសោ វុច្ចតិ, កាយូរន្តិ ភុជាលង្ការវិសេសោ។ អថ វា កម្ពូតិ សុវណ្ណំ, តស្មា កម្ពុកាយូរធរេ សុវណ្ណមយពាហាភរណធរេតិ អត្ថោ។ កញ្ចនាវេឡភូសិតេតិ កញ្ចនមយាវេឡបិឡន្ធនភូសិតេ។ ហេមជាលកសញ្ឆន្នេតិ រតនបរិសិព្ពិតេន ហេមមយេន ជាលកេន ឆាទិតសរីរេ។ នានារតនមាលិនីតិ នក្ខត្តមាលាយ វិយ កាឡបក្ខរត្តិយំ សីសេ បដិមុក្កាហិ វិវិធាហិ រតនាវលីហិ នានារតនមាលិនី កា ត្វន្តិ បុច្ឆតិ។
659.Kā kambukāyūradhareti kā tvaṃ kataradevanikāyapariyāpannā suvaṇṇamayaparihārakadhare, suvaṇṇamayakeyūradhare vā. Kambuparihārakanti ca hatthālaṅkāraviseso vuccati, kāyūranti bhujālaṅkāraviseso. Atha vā kambūti suvaṇṇaṃ, tasmā kambukāyūradhare suvaṇṇamayabāhābharaṇadhareti attho. Kañcanāveḷabhūsiteti kañcanamayāveḷapiḷandhanabhūsite. Hemajālakasañchanneti ratanaparisibbitena hemamayena jālakena chāditasarīre. Nānāratanamālinīti nakkhattamālāya viya kāḷapakkharattiyaṃ sīse paṭimukkāhi vividhāhi ratanāvalīhi nānāratanamālinī kā tvanti pucchati.
៦៦០. សោវណ្ណមយាតិអាទិ យាហិ រតនមាលាហិ សា ទេវតា នានារតនមាលិនីតិ វុត្តា, តាសំ ទស្សនំ។ តត្ថ សោវណ្ណមយាតិ សិង្គីសុវណ្ណមយា មាលា។ លោហិតង្គមយាតិ បទុមរាគាទិរត្តមណិមយា។ មសារគល្លាតិ មសារគល្លមណិមយា។ សហលោហិតង្គាតិ លោហិតង្គមណិមយាហិ សទ្ធិំ កពរមណិមយា ចេវ លោហិតង្គសង្ខាតរត្តមណិមយា ចាតិ អត្ថោ។ បារេវតក្ខីហិ មណីហិ ចិត្តតាតិ បារេវតក្ខិសទិសេហិ មណីហិ យថាវុត្តមណីហិ ច សង្ខតចិត្តភាវា ឥមា តវ កេសហត្ថេ រតនមាលាតិ អធិប្បាយោ។
660.Sovaṇṇamayātiādi yāhi ratanamālāhi sā devatā nānāratanamālinīti vuttā, tāsaṃ dassanaṃ. Tattha sovaṇṇamayāti siṅgīsuvaṇṇamayā mālā. Lohitaṅgamayāti padumarāgādirattamaṇimayā. Masāragallāti masāragallamaṇimayā. Sahalohitaṅgāti lohitaṅgamaṇimayāhi saddhiṃ kabaramaṇimayā ceva lohitaṅgasaṅkhātarattamaṇimayā cāti attho. Pārevatakkhīhi maṇīhi cittatāti pārevatakkhisadisehi maṇīhi yathāvuttamaṇīhi ca saṅkhatacittabhāvā imā tava kesahatthe ratanamālāti adhippāyo.
៦៦១. កោចិ កោចីតិ ឯកច្ចោ ឯកច្ចោ។ ឯត្ថាតិ ឯតេសុ មាលាទាមេសុ។ មយូរសុស្សរោតិ មយូរោ វិយ សុន្ទរនាទោ។ ហំសស្សរញ្ញោតិ ហំសស្សរោ អញ្ញោ, ហំសសទិសស្សរោ អបរោ។ ករវីកសុស្សរោតិ ករវីកោ វិយ សោភនស្សរោ។ តេសំ មាលាទាមានំ យថា មយូរស្សរោ, ហំសស្សរោ , ករវីកស្សរោ, ឯវំ វគ្គុរូបោ មធុរាការោ សរោ សុយ្យតិ។ កិមិវ ? បញ្ចង្គិកំ តូរិយមិវប្បវាទិតំ។ យថា កុសលេន វាទិតេ បញ្ចង្គិកេ តូរិយេ, ឯវំ តេសំ សរោ សុយ្យតិ, វគ្គុរូបោតិ អត្ថោ។ ភុម្មត្ថេ ហិ ឥទំ ឧបយោគវចនំ។
661.Koci kocīti ekacco ekacco. Etthāti etesu mālādāmesu. Mayūrasussaroti mayūro viya sundaranādo. Haṃsassaraññoti haṃsassaro añño, haṃsasadisassaro aparo. Karavīkasussaroti karavīko viya sobhanassaro. Tesaṃ mālādāmānaṃ yathā mayūrassaro, haṃsassaro , karavīkassaro, evaṃ vaggurūpo madhurākāro saro suyyati. Kimiva ? Pañcaṅgikaṃ tūriyamivappavāditaṃ. Yathā kusalena vādite pañcaṅgike tūriye, evaṃ tesaṃ saro suyyati, vaggurūpoti attho. Bhummatthe hi idaṃ upayogavacanaṃ.
៦៦២. នានាវណ្ណាហិ ធាតូហីតិ អនេករូបាហិ អក្ខចក្កឦសាទិអវយវធាតូហិ។ សុវិភត្តោវ សោភតីតិ អវយវានំ អញ្ញមញ្ញំ យុត្តប្បមាណតាយ វិភត្តិវិភាគសម្បត្តិយា ច សុវិភត្តោវ ហុត្វា វិរាជតិ។ អថ វា សុវិភត្តោវាតិ កេវលំ កម្មនិព្ពត្តោបិ សុសិក្ខិតេន សិប្បាចរិយេន វិភត្តោវ វិរចិតោ វិយ សោភតីតិ អត្ថោ។
662.Nānāvaṇṇāhi dhātūhīti anekarūpāhi akkhacakkaīsādiavayavadhātūhi. Suvibhattova sobhatīti avayavānaṃ aññamaññaṃ yuttappamāṇatāya vibhattivibhāgasampattiyā ca suvibhattova hutvā virājati. Atha vā suvibhattovāti kevalaṃ kammanibbattopi susikkhitena sippācariyena vibhattova viracito viya sobhatīti attho.
៦៦៣. កញ្ចនពិម្ពវណ្ណេតិ សាតិសយំ បីតោភាសតាយ កញ្ចនពិម្ពកសទិសេ តស្មិំ រថេ។ កញ្ចនពិម្ពវណ្ណេតិ វា តស្សា ទេវតាយ អាលបនំ , គន្ធោទកេន ធោវិត្វា ជាតិហិង្គុលករសេន មជ្ជិត្វា ទុកូលចុម្ពដកេន មជ្ជិតកញ្ចនបដិមាសទិសេតិ អត្ថោ។ ភាសសិមំ បទេសន្តិ ឥមំ សកលម្បិ ភូមិបទេសំ ភាសយសិ វិជ្ជោតយសិ។
663.Kañcanabimbavaṇṇeti sātisayaṃ pītobhāsatāya kañcanabimbakasadise tasmiṃ rathe. Kañcanabimbavaṇṇeti vā tassā devatāya ālapanaṃ , gandhodakena dhovitvā jātihiṅgulakarasena majjitvā dukūlacumbaṭakena majjitakañcanapaṭimāsadiseti attho. Bhāsasimaṃ padesanti imaṃ sakalampi bhūmipadesaṃ bhāsayasi vijjotayasi.
ឯវំ ថេរេន បុច្ឆិតា សាបិ ទេវតា ឥមាហិ គាថាហិ ព្យាកាសិ –
Evaṃ therena pucchitā sāpi devatā imāhi gāthāhi byākāsi –
៦៦៤.
664.
‘‘សោវណ្ណជាលំ មណិសោណ្ណចិត្តិតំ, មុត្តាចិតំ ហេមជាលេន ឆន្នំ;
‘‘Sovaṇṇajālaṃ maṇisoṇṇacittitaṃ, muttācitaṃ hemajālena channaṃ;
បរិនិព្ពុតេ គោតមេ អប្បមេយ្យេ, បសន្នចិត្តា អហមាភិរោបយិំ។
Parinibbute gotame appameyye, pasannacittā ahamābhiropayiṃ.
៦៦៥.
665.
‘‘តាហំ កម្មំ ករិត្វាន, កុសលំ ពុទ្ធវណ្ណិតំ;
‘‘Tāhaṃ kammaṃ karitvāna, kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ;
អបេតសោកា សុខិតា, សម្បមោទាមនាមយា’’តិ។
Apetasokā sukhitā, sampamodāmanāmayā’’ti.
៦៦៤. តត្ថ សោវណ្ណជាលន្តិ សរីរប្បមាណេន កតំ សុវណ្ណមយំ ជាលំ។ មណិសោណ្ណចិត្តិតន្តិ សីសាទិដ្ឋានេសុ សីសូបគគីវូបគាទិអាភរណវសេន នានាវិធេហិ មណីហិ ច សុវណ្ណេន ច ចិត្តិតំ។ មុត្តាចិតន្តិ អន្តរន្តរា អាពទ្ធាហិ មុត្តាវលីហិ អាចិតំ។ ហេមជាលេន ឆន្នន្តិ ហេមមយេន បភាជាលេន ឆន្នំ។ តញ្ហិ នានាវិធេហិ មណីហិ ចេវ សុវណ្ណេន ច ចិត្តិតំ មុត្តាវលីហិ អាចិតម្បិ សុបរិសុទ្ធស្ស រត្តសុវណ្ណស្សេវ យេភុយ្យតាយ ទិវាករកិរណសម្ផស្សតោ អតិវិយ បភស្សរេន ហេមមយេន បភាជាលេន សញ្ឆាទិតំ ឯកោភាសំ ហុត្វា កញ្ចនាទាសំ វិយ តិដ្ឋតិ។ បរិនិព្ពុតេតិ អនុបាទិសេសាយ និព្ពានធាតុយា បរិនិព្ពុតេ។ គោតមេតិ ភគវន្តំ គោត្តេន និទ្ទិសតិ។ អប្បមេយ្យេតិ គុណានុភាវតោ បមិនិតុំ អសក្កុណេយ្យេ។ បសន្នចិត្តាតិ កម្មផលវិសយាយ ពុទ្ធារម្មណាយ ច សទ្ធាយ បសន្នមានសា។ អភិរោបយិន្តិ បូជាវសេន សរីរេ រោបេសិំ បដិមុញ្ចិំ។
664. Tattha sovaṇṇajālanti sarīrappamāṇena kataṃ suvaṇṇamayaṃ jālaṃ. Maṇisoṇṇacittitanti sīsādiṭṭhānesu sīsūpagagīvūpagādiābharaṇavasena nānāvidhehi maṇīhi ca suvaṇṇena ca cittitaṃ. Muttācitanti antarantarā ābaddhāhi muttāvalīhi ācitaṃ. Hemajālena channanti hemamayena pabhājālena channaṃ. Tañhi nānāvidhehi maṇīhi ceva suvaṇṇena ca cittitaṃ muttāvalīhi ācitampi suparisuddhassa rattasuvaṇṇasseva yebhuyyatāya divākarakiraṇasamphassato ativiya pabhassarena hemamayena pabhājālena sañchāditaṃ ekobhāsaṃ hutvā kañcanādāsaṃ viya tiṭṭhati. Parinibbuteti anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbute. Gotameti bhagavantaṃ gottena niddisati. Appameyyeti guṇānubhāvato paminituṃ asakkuṇeyye. Pasannacittāti kammaphalavisayāya buddhārammaṇāya ca saddhāya pasannamānasā. Abhiropayinti pūjāvasena sarīre ropesiṃ paṭimuñciṃ.
៦៦៥. តាហន្តិ តំ អហំ។ កុសលន្តិ កុច្ឆិតសលនាទិអត្ថេន កុសលំ។ ពុទ្ធវណ្ណិតន្តិ ‘‘យាវតា, ភិក្ខវេ, សត្តា អបទា វា ទ្វិបទា វា’’តិអាទិនា (សំ. និ. ៥.១៣៩; អ. និ. ៤.៣៤) សម្មាសម្ពុទ្ធេន បសត្ថំ។ អបេតសោកាតិ សោកហេតូនំ ភោគព្យសនាទីនំ អភាវេន អបគតសោកា។ តេន ចិត្តទុក្ខាភាវមាហ។ សុខិតាតិ សញ្ជាតសុខា សុខប្បត្តា។ ឯតេន សរីរទុក្ខាភាវំ វទតិ។ ចិត្តទុក្ខាភាវេន ចស្សា បមោទាបត្តិ, សរីរទុក្ខាភាវេន អរោគតា។ តេនាហ ‘‘សម្បមោទាមនាមយា’’តិ។ សេសំ វុត្តនយមេវ។ អយញ្ច អត្ថោ តទា អត្តនា ទេវតាយ ច កថិតនិយាមេនេវ សង្គីតិកាលេ អាយស្មតា នារទេន ធម្មសង្គាហកានំ អារោចិតោ, តេ ច តំ តថេវ សង្គហំ អារោបយិំសូតិ។
665.Tāhanti taṃ ahaṃ. Kusalanti kucchitasalanādiatthena kusalaṃ. Buddhavaṇṇitanti ‘‘yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā’’tiādinā (saṃ. ni. 5.139; a. ni. 4.34) sammāsambuddhena pasatthaṃ. Apetasokāti sokahetūnaṃ bhogabyasanādīnaṃ abhāvena apagatasokā. Tena cittadukkhābhāvamāha. Sukhitāti sañjātasukhā sukhappattā. Etena sarīradukkhābhāvaṃ vadati. Cittadukkhābhāvena cassā pamodāpatti, sarīradukkhābhāvena arogatā. Tenāha ‘‘sampamodāmanāmayā’’ti. Sesaṃ vuttanayameva. Ayañca attho tadā attanā devatāya ca kathitaniyāmeneva saṅgītikāle āyasmatā nāradena dhammasaṅgāhakānaṃ ārocito, te ca taṃ tatheva saṅgahaṃ āropayiṃsūti.
មល្លិកាវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Mallikāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi / ៨. មល្លិកាវិមានវត្ថុ • 8. Mallikāvimānavatthu
