| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បេតវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Petavatthu-aṭṭhakathā |
៦. កុមារបេតវត្ថុវណ្ណនា
6. Kumārapetavatthuvaṇṇanā
សាវត្ថិ នាម នគរន្តិ ឥទំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ ទ្វេ បេតេ អារព្ភ កថេសិ។ សាវត្ថិយំ កិរ កោសលរញ្ញោ ទ្វេ បុត្តា បាសាទិកា បឋមវយេ ឋិតា យោព្ពនមទមត្តា បរទារកម្មំ កត្វា កាលំ កត្វា បរិខាបិដ្ឋេ បេតា ហុត្វា និព្ពត្តិំសុ។ តេ រត្តិយំ ភេរវេន សទ្ទេន បរិទេវិំសុ។ មនុស្សា តំ សុត្វា ភីតតសិតា ‘‘ឯវំ កតេ ឥទំ អវមង្គលំ វូបសម្មតី’’តិ ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស មហាទានំ ទត្វា តំ បវត្តិំ ភគវតោ អារោចេសុំ។ ភគវា ‘‘ឧបាសកា តស្ស សទ្ទស្ស សវនេន តុម្ហាកំ ន កោចិ អន្តរាយោ’’តិ វត្វា តស្ស ការណំ អាចិក្ខិត្វា តេសំ ធម្មំ ទេសេតុំ –
Sāvatthināma nagaranti idaṃ satthā jetavane viharanto dve pete ārabbha kathesi. Sāvatthiyaṃ kira kosalarañño dve puttā pāsādikā paṭhamavaye ṭhitā yobbanamadamattā paradārakammaṃ katvā kālaṃ katvā parikhāpiṭṭhe petā hutvā nibbattiṃsu. Te rattiyaṃ bheravena saddena parideviṃsu. Manussā taṃ sutvā bhītatasitā ‘‘evaṃ kate idaṃ avamaṅgalaṃ vūpasammatī’’ti buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesuṃ. Bhagavā ‘‘upāsakā tassa saddassa savanena tumhākaṃ na koci antarāyo’’ti vatvā tassa kāraṇaṃ ācikkhitvā tesaṃ dhammaṃ desetuṃ –
៧៤៦.
746.
‘‘សាវត្ថិ នាម នគរំ, ហិមវន្តស្ស បស្សតោ;
‘‘Sāvatthi nāma nagaraṃ, himavantassa passato;
តត្ថ អាសុំ ទ្វេ កុមារា, រាជបុត្តាតិ មេ សុតំ។
Tattha āsuṃ dve kumārā, rājaputtāti me sutaṃ.
៧៤៧.
747.
‘‘សម្មត្តា រជនីយេសុ, កាមស្សាទាភិនន្ទិនោ;
‘‘Sammattā rajanīyesu, kāmassādābhinandino;
បច្ចុប្បន្នសុខេ គិទ្ធា, ន តេ បស្សិំសុនាគតំ។
Paccuppannasukhe giddhā, na te passiṃsunāgataṃ.
៧៤៨.
748.
‘‘តេ ចុតា ច មនុស្សត្តា, បរលោកំ ឥតោ គតា;
‘‘Te cutā ca manussattā, paralokaṃ ito gatā;
តេធ ឃោសេន្ត្យទិស្សន្តា, បុព្ពេ ទុក្កដមត្តនោ។
Tedha ghosentyadissantā, pubbe dukkaṭamattano.
៧៤៩.
749.
‘‘ពហូសុ វត សន្តេសុ, ទេយ្យធម្មេ ឧបដ្ឋិតេ;
‘‘Bahūsu vata santesu, deyyadhamme upaṭṭhite;
នាសក្ខិម្ហា ច អត្តានំ, បរិត្តំ កាតុំ សុខាវហំ។
Nāsakkhimhā ca attānaṃ, parittaṃ kātuṃ sukhāvahaṃ.
៧៥០.
750.
‘‘កិំ តតោ បាបកំ អស្ស, យំ នោ រាជកុលា ចុតា;
‘‘Kiṃ tato pāpakaṃ assa, yaṃ no rājakulā cutā;
ឧបបន្នា បេត្តិវិសយំ, ខុប្បិបាសសមប្បិតា។
Upapannā pettivisayaṃ, khuppipāsasamappitā.
៧៥១.
751.
‘‘សាមិនោ ឥធ ហុត្វាន, ហោន្តិ អសាមិនោ តហិំ;
‘‘Sāmino idha hutvāna, honti asāmino tahiṃ;
ភមន្តិ ខុប្បិបាសាយ, មនុស្សា ឧន្នតោនតា។
Bhamanti khuppipāsāya, manussā unnatonatā.
៧៥២.
752.
‘‘ឯតមាទីនវំ ញត្វា, ឥស្សរមទសម្ភវំ;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, issaramadasambhavaṃ;
បហាយ ឥស្សរមទំ, ភវេ សគ្គគតោ នរោ;
Pahāya issaramadaṃ, bhave saggagato naro;
កាយស្ស ភេទា សប្បញ្ញោ, សគ្គំ សោ ឧបបជ្ជតី’’តិ – គាថា អភាសិ;
Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti – gāthā abhāsi;
៧៤៦. តត្ថ ឥតិ មេ សុតន្តិ ន កេវលំ អត្តនោ ញាណេន ទិដ្ឋមេវ, អថ ខោ លោកេ បាកដភាវេន ឯវំ មយា សុតន្តិ អត្ថោ។
746. Tattha iti me sutanti na kevalaṃ attano ñāṇena diṭṭhameva, atha kho loke pākaṭabhāvena evaṃ mayā sutanti attho.
៧៤៧. កាមស្សាទាភិនន្ទិនោតិ កាមគុណេសុ អស្សាទវសេន អភិនន្ទនសីលា។ បច្ចុប្បន្នសុខេ គិទ្ធាតិ វត្តមានសុខមត្តេ គិទ្ធា គថិតា ហុត្វា។ ន តេ បស្សិំសុនាគតន្តិ ទុច្ចរិតំ បហាយ សុចរិតំ ចរិត្វា អនាគតំ អាយតិំ ទេវមនុស្សេសុ លទ្ធព្ពំ សុខំ តេ ន ចិន្តេសុំ។
747.Kāmassādābhinandinoti kāmaguṇesu assādavasena abhinandanasīlā. Paccuppannasukhe giddhāti vattamānasukhamatte giddhā gathitā hutvā. Na te passiṃsunāgatanti duccaritaṃ pahāya sucaritaṃ caritvā anāgataṃ āyatiṃ devamanussesu laddhabbaṃ sukhaṃ te na cintesuṃ.
៧៤៨. តេធ ឃោសេន្ត្យទិស្សន្តាតិ តេ បុព្ពេ រាជបុត្តភូតា បេតា ឥធ សាវត្ថិយា សមីបេ អទិស្សមានរូបា ឃោសេន្តិ កន្ទន្តិ។ កិំ កន្ទន្តីតិ អាហ ‘‘បុព្ពេ ទុក្កដមត្តនោ’’តិ។
748.Tedha ghosentyadissantāti te pubbe rājaputtabhūtā petā idha sāvatthiyā samīpe adissamānarūpā ghosenti kandanti. Kiṃ kandantīti āha ‘‘pubbe dukkaṭamattano’’ti.
៧៤៩. ឥទានិ តេសំ កន្ទនស្ស ការណំ ហេតុតោ ច ផលតោ ច វិភជិត្វា ទស្សេតុំ ‘‘ពហូសុ វត សន្តេសូ’’តិអាទិ វុត្តំ។
749. Idāni tesaṃ kandanassa kāraṇaṃ hetuto ca phalato ca vibhajitvā dassetuṃ ‘‘bahūsu vata santesū’’tiādi vuttaṃ.
តត្ថ ពហូសុ វត សន្តេសូតិ អនេកេសុ ទក្ខិណេយ្យេសុ វិជ្ជមានេសុ។ ទេយ្យធម្មេ ឧបដ្ឋិតេតិ អត្តនោ សន្តកេ ទាតព្ពទេយ្យធម្មេបិ សមីបេ ឋិតេ, លព្ភមានេតិ អត្ថោ។ បរិត្តំ សុខាវហន្តិ អប្បមត្តកម្បិ អាយតិំ សុខាវហំ បុញ្ញំ កត្វា អត្តានំ សោត្ថិំ និរុបទ្ទវំ កាតុំ នាសក្ខិម្ហា វតាតិ យោជនា។
Tattha bahūsu vata santesūti anekesu dakkhiṇeyyesu vijjamānesu. Deyyadhamme upaṭṭhiteti attano santake dātabbadeyyadhammepi samīpe ṭhite, labbhamāneti attho. Parittaṃ sukhāvahanti appamattakampi āyatiṃ sukhāvahaṃ puññaṃ katvā attānaṃ sotthiṃ nirupaddavaṃ kātuṃ nāsakkhimhā vatāti yojanā.
៧៥០. កិំ តតោ បាបកំ អស្សាតិ តតោ បាបកំ លាមកំ នាម កិំ អញ្ញំ អស្ស សិយា។ យំ នោ រាជកុលា ចុតាតិ យេន បាបកម្មេន មយំ រាជកុលតោ ចុតា ឥធ បេត្តិវិសយំ ឧបបន្នា បេតេសុ និព្ពត្តា ខុប្បិបាសសមប្បិតា វិចរាមាតិ អត្ថោ។
750.Kiṃ tato pāpakaṃ assāti tato pāpakaṃ lāmakaṃ nāma kiṃ aññaṃ assa siyā. Yaṃ no rājakulā cutāti yena pāpakammena mayaṃ rājakulato cutā idha pettivisayaṃ upapannā petesu nibbattā khuppipāsasamappitā vicarāmāti attho.
៧៥១. សាមិនោ ឥធ ហុត្វានាតិ ឥធ ឥមស្មិំ លោកេ យស្មិំយេវ ឋានេ បុព្ពេ សាមិនោ ហុត្វា វិចរន្តិ, តហិំ តស្មិំយេវ ឋានេ ហោន្តិ អស្សាមិនោ។ មនុស្សា ឧន្នតោនតាតិ មនុស្សកាលេ សាមិនោ ហុត្វា កាលកតា កម្មវសេន ឱនតា ភមន្តិ ខុប្បិបាសាយ, បស្ស សំសារបកតិន្តិ ទស្សេតិ។
751.Sāmino idha hutvānāti idha imasmiṃ loke yasmiṃyeva ṭhāne pubbe sāmino hutvā vicaranti, tahiṃ tasmiṃyeva ṭhāne honti assāmino. Manussā unnatonatāti manussakāle sāmino hutvā kālakatā kammavasena onatā bhamanti khuppipāsāya, passa saṃsārapakatinti dasseti.
៧៥២. ឯតមាទីនវំ ញត្វា, ឥស្សរមទសម្ភវន្តិ ឯតំ ឥស្សរិយមទវសេន សម្ភូតំ អបាយូបបត្តិសង្ខាតំ អាទីនវំ ទោសំ ញត្វា បហាយ ឥស្សរិយមទំ បុញ្ញប្បសុតោ ហុត្វា។ ភវេ សគ្គគតោ នរោតិ សគ្គំ ទេវលោកំ គតោយេវ ភវេយ្យ។
752.Etamādīnavaṃ ñatvā, issaramadasambhavanti etaṃ issariyamadavasena sambhūtaṃ apāyūpapattisaṅkhātaṃ ādīnavaṃ dosaṃ ñatvā pahāya issariyamadaṃ puññappasuto hutvā. Bhave saggagato naroti saggaṃ devalokaṃ gatoyeva bhaveyya.
ឥតិ សត្ថា តេសំ បេតានំ បវត្តិំ កថេត្វា តេហិ មនុស្សេហិ កតំ ទានំ តេសំ បេតានំ ឧទ្ទិសាបេត្វា សម្បត្តបរិសាយ អជ្ឈាសយានុរូបំ ធម្មំ ទេសេសិ។ សា ទេសនា មហាជនស្ស សាត្ថិកា អហោសីតិ។
Iti satthā tesaṃ petānaṃ pavattiṃ kathetvā tehi manussehi kataṃ dānaṃ tesaṃ petānaṃ uddisāpetvā sampattaparisāya ajjhāsayānurūpaṃ dhammaṃ desesi. Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
កុមារបេតវត្ថុវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Kumārapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / បេតវត្ថុបាឡិ • Petavatthupāḷi / ៦. កុមារបេតវត្ថុ • 6. Kumārapetavatthu
