| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / બુદ્ધવંસપાળિ • Buddhavaṃsapāḷi |
૪. કોણ્ડઞ્ઞબુદ્ધવંસો
4. Koṇḍaññabuddhavaṃso
૧.
1.
દીપઙ્કરસ્સ અપરેન, કોણ્ડઞ્ઞો નામ નાયકો;
Dīpaṅkarassa aparena, koṇḍañño nāma nāyako;
અનન્તતેજો અમિતયસો, અપ્પમેય્યો દુરાસદો.
Anantatejo amitayaso, appameyyo durāsado.
૨.
2.
ધરણૂપમો ખમનેન, સીલેન સાગરૂપમો;
Dharaṇūpamo khamanena, sīlena sāgarūpamo;
સમાધિના મેરૂપમો, ઞાણેન ગગનૂપમો.
Samādhinā merūpamo, ñāṇena gaganūpamo.
૩.
3.
ઇન્દ્રિયબલબોજ્ઝઙ્ગ-મગ્ગસચ્ચપ્પકાસનં;
Indriyabalabojjhaṅga-maggasaccappakāsanaṃ;
પકાસેસિ સદા બુદ્ધો, હિતાય સબ્બપાણિનં.
Pakāsesi sadā buddho, hitāya sabbapāṇinaṃ.
૪.
4.
ધમ્મચક્કં પવત્તેન્તે, કોણ્ડઞ્ઞે લોકનાયકે;
Dhammacakkaṃ pavattente, koṇḍaññe lokanāyake;
કોટિસતસહસ્સાનં, પઠમાભિસમયો અહુ.
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.
૫.
5.
તતો પરમ્પિ દેસેન્તે, નરમરૂનં સમાગમે;
Tato parampi desente, naramarūnaṃ samāgame;
નવુતિકોટિસહસ્સાનં, દુતિયાભિસમયો અહુ.
Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.
૬.
6.
તિત્થિયે અભિમદ્દન્તો, યદા ધમ્મમદેસયિ;
Titthiye abhimaddanto, yadā dhammamadesayi;
અસીતિકોટિસહસ્સાનં, તતિયાભિસમયો અહુ.
Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.
૭.
7.
સન્નિપાતા તયો આસું, કોણ્ડઞ્ઞસ્સ મહેસિનો;
Sannipātā tayo āsuṃ, koṇḍaññassa mahesino;
ખીણાસવાનં વિમલાનં, સન્તચિત્તાન તાદિનં.
Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.
૮.
8.
કોટિસતસહસ્સાનં, પઠમો આસિ સમાગમો;
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;
દુતિયો કોટિસહસ્સાનં, તતિયો નવુતિકોટિનં.
Dutiyo koṭisahassānaṃ, tatiyo navutikoṭinaṃ.
૯.
9.
અહં તેન સમયેન, વિજિતાવી નામ ખત્તિયો;
Ahaṃ tena samayena, vijitāvī nāma khattiyo;
સમુદ્દં અન્તમન્તેન, ઇસ્સરિયં વત્તયામહં.
Samuddaṃ antamantena, issariyaṃ vattayāmahaṃ.
૧૦.
10.
કોટિસતસહસ્સાનં , વિમલાનં મહેસિનં;
Koṭisatasahassānaṃ , vimalānaṃ mahesinaṃ;
સહ લોકગ્ગનાથેન, પરમન્નેન તપ્પયિં.
Saha lokagganāthena, paramannena tappayiṃ.
૧૧.
11.
સોપિ મં બુદ્ધો બ્યાકાસિ, કોણ્ડઞ્ઞો લોકનાયકો;
Sopi maṃ buddho byākāsi, koṇḍañño lokanāyako;
‘‘અપરિમેય્યિતો કપ્પે, બુદ્ધો લોકે ભવિસ્સતિ.
‘‘Aparimeyyito kappe, buddho loke bhavissati.
૧૨.
12.
‘‘પધાનં પદહિત્વાન, કત્વા દુક્કરકારિકં;
‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;
અસ્સત્થમૂલે સમ્બુદ્ધો, બુજ્ઝિસ્સતિ મહાયસો.
Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.
૧૩.
13.
‘‘ઇમસ્સ જનિકા માતા, માયા નામ ભવિસ્સતિ;
‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;
પિતા સુદ્ધોદનો નામ, અયં હેસ્સતિ ગોતમો.
Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.
૧૪.
14.
‘‘કોલિતો ઉપતિસ્સો ચ, અગ્ગા હેસ્સન્તિ સાવકા;
‘‘Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;
આનન્દો નામુપટ્ઠાકો, ઉપટ્ઠિસ્સતિમં જિનં.
Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.
૧૫.
15.
‘‘ખેમા ઉપ્પલવણ્ણા ચ, અગ્ગા હેસ્સન્તિ સાવિકા;
‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;
બોધિ તસ્સ ભગવતો, અસ્સત્થોતિ પવુચ્ચતિ.
Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.
૧૬.
16.
‘‘ચિત્તો ચ હત્થાળવકો, અગ્ગા હેસ્સન્તુપટ્ઠકા;
‘‘Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;
નન્દમાતા ચ ઉત્તરા, અગ્ગા હેસ્સન્તુપટ્ઠિકા;
Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā;
આયુ વસ્સસતં તસ્સ, ગોતમસ્સ યસસ્સિનો’’.
Āyu vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino’’.
૧૭.
17.
ઇદં સુત્વાન વચનં, અસમસ્સ મહેસિનો;
Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;
આમોદિતા નરમરૂ, બુદ્ધબીજં કિર અયં.
Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.
૧૮.
18.
ઉક્કુટ્ઠિસદ્દા વત્તન્તિ, અપ્ફોટેન્તિ હસન્તિ ચ;
Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca;
કતઞ્જલી નમસ્સન્તિ, દસસહસ્સિદેવતા.
Katañjalī namassanti, dasasahassidevatā.
૧૯.
19.
‘‘યદિમસ્સ લોકનાથસ્સ, વિરજ્ઝિસ્સામ સાસનં;
‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;
અનાગતમ્હિ અદ્ધાને, હેસ્સામ સમ્મુખા ઇમં.
Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.
૨૦.
20.
‘‘યથા મનુસ્સા નદિં તરન્તા, પટિતિત્થં વિરજ્ઝિય;
‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;
હેટ્ઠાતિત્થે ગહેત્વાન, ઉત્તરન્તિ મહાનદિં.
Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.
૨૧.
21.
‘‘એવમેવ મયં સબ્બે, યદિ મુઞ્ચામિમં જિનં;
‘‘Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;
અનાગતમ્હિ અદ્ધાને, હેસ્સામ સમ્મુખા ઇમં’’.
Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.
૨૨.
22.
તસ્સાહં વચનં સુત્વા, ભિય્યો ચિત્તં પસાદયિં;
Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;
તમેવ અત્થં સાધેન્તો, મહારજ્જં જિને અદં;
Tameva atthaṃ sādhento, mahārajjaṃ jine adaṃ;
૨૩.
23.
સુત્તન્તં વિનયઞ્ચાપિ, નવઙ્ગં સત્થુસાસનં;
Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;
સબ્બં પરિયાપુણિત્વાન, સોભયિં જિનસાસનં.
Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.
૨૪.
24.
તત્થપ્પમત્તો વિહરન્તો, નિસજ્જટ્ઠાનચઙ્કમે;
Tatthappamatto viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;
અભિઞ્ઞાપારમિં ગન્ત્વા, બ્રહ્મલોકમગઞ્છહં.
Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.
૨૫.
25.
નગરં રમ્મવતી નામ, સુનન્દો નામ ખત્તિયો;
Nagaraṃ rammavatī nāma, sunando nāma khattiyo;
સુજાતા નામ જનિકા, કોણ્ડઞ્ઞસ્સ મહેસિનો.
Sujātā nāma janikā, koṇḍaññassa mahesino.
૨૬.
26.
સુચિ સુરુચિ સુભો ચ, તયો પાસાદમુત્તમા.
Suci suruci subho ca, tayo pāsādamuttamā.
૨૭.
27.
તીણિસતસહસ્સાનિ, નારિયો સમલઙ્કતા;
Tīṇisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
રુચિદેવી નામ નારી, વિજિતસેનો અત્રજો.
Rucidevī nāma nārī, vijitaseno atrajo.
૨૮.
28.
નિમિત્તે ચતુરો દિસ્વા, રથયાનેન નિક્ખમિ;
Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;
અનૂનદસમાસાનિ, પધાનં પદહી જિનો.
Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.
૨૯.
29.
બ્રહ્મુના યાચિતો સન્તો, કોણ્ડઞ્ઞો દ્વિપદુત્તમો;
Brahmunā yācito santo, koṇḍañño dvipaduttamo;
વત્તિ ચક્કં મહાવીરો, દેવાનં નગરુત્તમે.
Vatti cakkaṃ mahāvīro, devānaṃ nagaruttame.
૩૦.
30.
ભદ્દો ચેવ સુભદ્દો ચ, અહેસું અગ્ગસાવકા;
Bhaddo ceva subhaddo ca, ahesuṃ aggasāvakā;
અનુરુદ્ધો નામુપટ્ઠાકો, કોણ્ડઞ્ઞસ્સ મહેસિનો.
Anuruddho nāmupaṭṭhāko, koṇḍaññassa mahesino.
૩૧.
31.
તિસ્સા ચ ઉપતિસ્સા ચ, અહેસું અગ્ગસાવિકા;
Tissā ca upatissā ca, ahesuṃ aggasāvikā;
સાલકલ્યાણિકો બોધિ, કોણ્ડઞ્ઞસ્સ મહેસિનો.
Sālakalyāṇiko bodhi, koṇḍaññassa mahesino.
૩૨.
32.
સોણો ચ ઉપસોણો ચ, અહેસું અગ્ગુપટ્ઠકા;
Soṇo ca upasoṇo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;
નન્દા ચેવ સિરીમા ચ, અહેસું અગ્ગુપટ્ઠિકા.
Nandā ceva sirīmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.
૩૩.
33.
સો અટ્ઠાસીતિ હત્થાનિ, અચ્ચુગ્ગતો મહામુનિ;
So aṭṭhāsīti hatthāni, accuggato mahāmuni;
સોભતે ઉળુરાજાવ સૂરિયો મજ્ઝન્હિકે યથા.
Sobhate uḷurājāva sūriyo majjhanhike yathā.
૩૪.
34.
વસ્સસતસહસ્સાનિ , આયુ વિજ્જતિ તાવદે;
Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade;
તાવતા તિટ્ઠમાનો સો, તારેસિ જનતં બહું.
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
૩૫.
35.
ખીણાસવેહિ વિમલેહિ, વિચિત્તા આસિ મેદની;
Khīṇāsavehi vimalehi, vicittā āsi medanī;
યથા ગગનમુળૂહિ, એવં સો ઉપસોભથ.
Yathā gaganamuḷūhi, evaṃ so upasobhatha.
૩૬.
36.
તેપિ નાગા અપ્પમેય્યા, અસઙ્ખોભા દુરાસદા;
Tepi nāgā appameyyā, asaṅkhobhā durāsadā;
વિજ્જુપાતંવ દસ્સેત્વા, નિબ્બુતા તે મહાયસા.
Vijjupātaṃva dassetvā, nibbutā te mahāyasā.
૩૭.
37.
સા ચ અતુલિયા જિનસ્સ ઇદ્ધિ, ઞાણપરિભાવિતો ચ સમાધિ;
Sā ca atuliyā jinassa iddhi, ñāṇaparibhāvito ca samādhi;
સબ્બં તમન્તરહિતં, નનુ રિત્તા સબ્બસઙ્ખારા.
Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.
૩૮.
38.
કોણ્ડઞ્ઞો પવરો બુદ્ધો, ચન્દારામમ્હિ નિબ્બુતો;
Koṇḍañño pavaro buddho, candārāmamhi nibbuto;
તત્થેવ ચેતિયો ચિત્તો, સત્ત યોજનમુસ્સિતોતિ.
Tattheva cetiyo citto, satta yojanamussitoti.
કોણ્ડઞ્ઞસ્સ ભગવતો વંસો દુતિયો.
Koṇḍaññassa bhagavato vaṃso dutiyo.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ખુદ્દકનિકાય (અટ્ઠકથા) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / બુદ્ધવંસ-અટ્ઠકથા • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ૪. કોણ્ડઞ્ઞબુદ્ધવંસવણ્ણના • 4. Koṇḍaññabuddhavaṃsavaṇṇanā
