Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi

৫০৯. হত্থিপালজাতকং (১৩)

509. Hatthipālajātakaṃ (13)

৩৩৭.

337.

চিরস্সং ৰত পস্সাম, ব্রাহ্মণং দেৰৰণ্ণিনং।

Cirassaṃ vata passāma, brāhmaṇaṃ devavaṇṇinaṃ;

মহাজটং খারিধরং 1, পঙ্কদন্তং রজস্সিরং॥

Mahājaṭaṃ khāridharaṃ 2, paṅkadantaṃ rajassiraṃ.

৩৩৮.

338.

চিরস্সং ৰত পস্সাম, ইসিং ধম্মগুণে রতং।

Cirassaṃ vata passāma, isiṃ dhammaguṇe rataṃ;

কাসাযৰত্থৰসনং, ৰাকচীরং পটিচ্ছদং॥

Kāsāyavatthavasanaṃ, vākacīraṃ paṭicchadaṃ.

৩৩৯.

339.

আসনং উদকং পজ্জং, পটিগণ্হাতু নো ভৰং।

Āsanaṃ udakaṃ pajjaṃ, paṭigaṇhātu no bhavaṃ;

অগ্ঘে ভৰন্তং পুচ্ছাম, অগ্ঘং কুরুতু নো ভৰং॥

Agghe bhavantaṃ pucchāma, agghaṃ kurutu no bhavaṃ.

৩৪০.

340.

অধিচ্চ ৰেদে পরিযেস ৰিত্তং, পুত্তে গহে 3 তাত পতিট্ঠপেত্ৰা।

Adhicca vede pariyesa vittaṃ, putte gahe 4 tāta patiṭṭhapetvā;

গন্ধে রসে পচ্চনুভুয্য 5 সব্বং, অরঞ্ঞং সাধু মুনি সো পসত্থো॥

Gandhe rase paccanubhuyya 6 sabbaṃ, araññaṃ sādhu muni so pasattho.

৩৪১.

341.

ৰেদা ন সচ্চা ন চ ৰিত্তলাভো, ন পুত্তলাভেন জরং ৰিহন্তি।

Vedā na saccā na ca vittalābho, na puttalābhena jaraṃ vihanti;

গন্ধে রসে মুচ্চন 7 মাহু সন্তো, সকম্মুনা 8 হোতি ফলূপপত্তি॥

Gandhe rase muccana 9 māhu santo, sakammunā 10 hoti phalūpapatti.

৩৪২.

342.

অদ্ধা হি সচ্চং ৰচনং তৰেতং, সকম্মুনা হোতি ফলূপপত্তি।

Addhā hi saccaṃ vacanaṃ tavetaṃ, sakammunā hoti phalūpapatti;

জিণ্ণা চ মাতাপিতরো তৰীমে 11, পস্সেয্যুং তং ৰস্সসতং অরোগং 12

Jiṇṇā ca mātāpitaro tavīme 13, passeyyuṃ taṃ vassasataṃ arogaṃ 14.

৩৪৩.

343.

যস্সস্স সক্খী মরণেন রাজ, জরায মেত্তী নরৰীরসেট্ঠ।

Yassassa sakkhī maraṇena rāja, jarāya mettī naravīraseṭṭha;

যো চাপি জঞ্ঞা ন মরিস্সং কদাচি, পস্সেয্যুং তং ৰস্সসতং অরোগং॥

Yo cāpi jaññā na marissaṃ kadāci, passeyyuṃ taṃ vassasataṃ arogaṃ.

৩৪৪.

344.

যথাপি নাৰং পুরিসো দকম্হি, এরেতি চে নং উপনেতি তীরং।

Yathāpi nāvaṃ puriso dakamhi, ereti ce naṃ upaneti tīraṃ;

এৰম্পি ব্যাধী সততং জরা চ, উপনেতি মচ্চং 15 ৰসমন্তকস্স॥

Evampi byādhī satataṃ jarā ca, upaneti maccaṃ 16 vasamantakassa.

৩৪৫.

345.

পঙ্কো চ কামা পলিপো চ কামা, মনোহরা দুত্তরা মচ্চুধেয্যা।

Paṅko ca kāmā palipo ca kāmā, manoharā duttarā maccudheyyā;

এতস্মিং পঙ্কে পলিপে ব্যসন্না 17, হীনত্তরূপা ন তরন্তি পারং॥

Etasmiṃ paṅke palipe byasannā 18, hīnattarūpā na taranti pāraṃ.

৩৪৬.

346.

অযং পুরে লুদ্দমকাসি কম্মং, স্ৰাযং গহীতো ন হি মোক্খিতো মে।

Ayaṃ pure luddamakāsi kammaṃ, svāyaṃ gahīto na hi mokkhito me;

ওরুন্ধিযা নং পরিরক্খিস্সামি, মাযং পুন লুদ্দমকাসি কম্মং॥

Orundhiyā naṃ parirakkhissāmi, māyaṃ puna luddamakāsi kammaṃ.

৩৪৭.

347.

গৰংৰ 19 নট্ঠং পুরিসো যথা ৰনে, অন্ৰেসতী 20 রাজ অপস্সমানো।

Gavaṃva 21 naṭṭhaṃ puriso yathā vane, anvesatī 22 rāja apassamāno;

এৰং নট্ঠো এসুকারী মমত্থো, সোহং কথং ন গৰেসেয্যং রাজ॥

Evaṃ naṭṭho esukārī mamattho, sohaṃ kathaṃ na gaveseyyaṃ rāja.

৩৪৮.

348.

হিয্যোতি হিয্যতি 23 পোসো, পরেতি পরিহাযতি।

Hiyyoti hiyyati 24 poso, pareti parihāyati;

অনাগতং নেতমত্থীতি ঞত্ৰা, উপ্পন্নছন্দং কো পনুদেয্য ধীরো॥

Anāgataṃ netamatthīti ñatvā, uppannachandaṃ ko panudeyya dhīro.

৩৪৯.

349.

পস্সামি ৰোহং দহরং 25 কুমারিং, মত্তূপমং কেতকপুপ্ফনেত্তং।

Passāmi vohaṃ daharaṃ 26 kumāriṃ, mattūpamaṃ ketakapupphanettaṃ;

অভুত্তভোগে 27 পঠমে ৰযস্মিং, আদায মচ্চু ৰজতে কুমারিং॥

Abhuttabhoge 28 paṭhame vayasmiṃ, ādāya maccu vajate kumāriṃ.

৩৫০.

350.

যুৰা সুজাতো সুমুখো সুদস্সনো, সামো কুসুম্ভপরিকিণ্ণমস্সু।

Yuvā sujāto sumukho sudassano, sāmo kusumbhaparikiṇṇamassu;

হিত্ৰান কামে পটিকচ্চ 29 গেহং, অনুজান মং পব্বজিস্সামি দেৰ॥

Hitvāna kāme paṭikacca 30 gehaṃ, anujāna maṃ pabbajissāmi deva.

৩৫১.

351.

সাখাহি রুক্খো লভতে সমঞ্ঞং, পহীনসাখং পন খাণুমাহু।

Sākhāhi rukkho labhate samaññaṃ, pahīnasākhaṃ pana khāṇumāhu;

পহীনপুত্তস্স মমজ্জ ভোতি, ৰাসেট্ঠি ভিক্খাচরিযায কালো॥

Pahīnaputtassa mamajja bhoti, vāseṭṭhi bhikkhācariyāya kālo.

৩৫২.

352.

অঘস্মি কোঞ্চাৰ যথা হিমচ্চযে, কতানি 31 জালানি পদালিয 32 হংসা।

Aghasmi koñcāva yathā himaccaye, katāni 33 jālāni padāliya 34 haṃsā;

গচ্ছন্তি পুত্তা চ পতী চ ময্হং, সাহং কথং নানুৰজে পজানং॥

Gacchanti puttā ca patī ca mayhaṃ, sāhaṃ kathaṃ nānuvaje pajānaṃ.

৩৫৩.

353.

এতে ভুত্ৰা ৰমিত্ৰা চ, পক্কমন্তি ৰিহঙ্গমা।

Ete bhutvā vamitvā ca, pakkamanti vihaṅgamā;

যে চ ভুত্ৰান ৰমিংসু, তে মে হত্থত্ত 35 মাগতা॥

Ye ca bhutvāna vamiṃsu, te me hatthatta 36 māgatā.

৩৫৪.

354.

অৰমী ব্রাহ্মণো কামে, সো 37 ত্ৰং পচ্চাৰমিস্সসি।

Avamī brāhmaṇo kāme, so 38 tvaṃ paccāvamissasi;

ৰন্তাদো পুরিসো রাজ, ন সো হোতি পসংসিযো॥

Vantādo puriso rāja, na so hoti pasaṃsiyo.

৩৫৫.

355.

পঙ্কে চ 39 পোসং পলিপে ব্যসন্নং, বলী যথা দুব্বলমুদ্ধরেয্য।

Paṅke ca 40 posaṃ palipe byasannaṃ, balī yathā dubbalamuddhareyya;

এৰম্পি মং ত্ৰং উদতারি ভোতি, পঞ্চালি গাথাহি সুভাসিতাহি॥

Evampi maṃ tvaṃ udatāri bhoti, pañcāli gāthāhi subhāsitāhi.

৩৫৬.

356.

ইদং ৰত্ৰা মহারাজা, এসুকারী দিসম্পতি।

Idaṃ vatvā mahārājā, esukārī disampati;

রট্ঠং হিত্ৰান পব্বজি, নাগো ছেত্ৰাৰ বন্ধনং॥

Raṭṭhaṃ hitvāna pabbaji, nāgo chetvāva bandhanaṃ.

৩৫৭.

357.

রাজা চ পব্বজ্জমরোচযিত্থ, রট্ঠং পহায নরৰীরসেট্ঠো।

Rājā ca pabbajjamarocayittha, raṭṭhaṃ pahāya naravīraseṭṭho;

তুৰম্পি নো হোতি যথেৰ রাজা, অম্হেহি গুত্তা অনুসাস রজ্জং॥

Tuvampi no hoti yatheva rājā, amhehi guttā anusāsa rajjaṃ.

৩৫৮.

358.

রাজা চ পব্বজ্জমরোচযিত্থ, রট্ঠং পহায নরৰীরসেট্ঠো।

Rājā ca pabbajjamarocayittha, raṭṭhaṃ pahāya naravīraseṭṭho;

অহম্পি একা 41 চরিস্সামি লোকে, হিত্ৰান কামানি মনোরমানি॥

Ahampi ekā 42 carissāmi loke, hitvāna kāmāni manoramāni.

৩৫৯.

359.

রাজা চ পব্বজ্জমরোচযিত্থ, রট্ঠং পহায নরৰীরসেট্ঠো।

Rājā ca pabbajjamarocayittha, raṭṭhaṃ pahāya naravīraseṭṭho;

অহম্পি একা চরিস্সামি লোকে, হিত্ৰান কামানি যথোধিকানি॥

Ahampi ekā carissāmi loke, hitvāna kāmāni yathodhikāni.

৩৬০.

360.

অচ্চেন্তি কালা তরযন্তি রত্তিযো, ৰযোগুণা অনুপুব্বং জহন্তি।

Accenti kālā tarayanti rattiyo, vayoguṇā anupubbaṃ jahanti;

অহম্পি একা চরিস্সামি লোকে, হিত্ৰান কামানি মনোরমানি॥

Ahampi ekā carissāmi loke, hitvāna kāmāni manoramāni.

৩৬১.

361.

অচ্চেন্তি কালা তরযন্তি রত্তিযো, ৰযোগুণা অনুপুব্বং জহন্তি।

Accenti kālā tarayanti rattiyo, vayoguṇā anupubbaṃ jahanti;

অহম্পি একা চরিস্সামি লোকে, হিত্ৰান কামানি যথোধিকানি॥

Ahampi ekā carissāmi loke, hitvāna kāmāni yathodhikāni.

৩৬২.

362.

অচ্চেন্তি কালা তরযন্তি রত্তিযো, ৰযোগুণা অনুপুব্বং জহন্তি।

Accenti kālā tarayanti rattiyo, vayoguṇā anupubbaṃ jahanti;

অহম্পি একা চরিস্সামি লোকে, সীতিভূতা 43 সব্বমতিচ্চ সঙ্গন্তি॥

Ahampi ekā carissāmi loke, sītibhūtā 44 sabbamaticca saṅganti.

হত্থিপালজাতকং তেরসমং।

Hatthipālajātakaṃ terasamaṃ.







Footnotes:
1. ভারধরং (পী॰)
2. bhāradharaṃ (pī.)
3. গেহে (সী॰ স্যা॰ পী॰)
4. gehe (sī. syā. pī.)
5. পচ্চনুভোত্ৰ (স্যা॰), পচ্চনুভুত্ৰ (পী॰)
6. paccanubhotva (syā.), paccanubhutva (pī.)
7. মুঞ্চন (সী॰ ক॰)
8. সকম্মনা (সী॰ পী॰)
9. muñcana (sī. ka.)
10. sakammanā (sī. pī.)
11. তৰেমে (সী॰), তৰ যিমে (স্যা॰ পী॰)
12. অরোগ্যং (স্যা॰ ক॰)
13. taveme (sī.), tava yime (syā. pī.)
14. arogyaṃ (syā. ka.)
15. মচ্চু (স্যা॰ পী॰)
16. maccu (syā. pī.)
17. ৰিসন্না (স্যা॰ ক॰)
18. visannā (syā. ka.)
19. গাৰংৰ (সী॰)
20. পরিযেসতী (সী॰ পী॰)
21. gāvaṃva (sī.)
22. pariyesatī (sī. pī.)
23. হীযোতি হীযতি (সী॰)
24. hīyoti hīyati (sī.)
25. দহরী (স্যা॰ পী॰ ক॰)
26. daharī (syā. pī. ka.)
27. অভুত্ৰ ভোগে (স্যা॰ ক॰ অট্ঠ॰), অভুত্ৰ ভোগে (পী॰), ভোগে অতুত্ৰা (ক॰)
28. abhutva bhoge (syā. ka. aṭṭha.), abhutva bhoge (pī.), bhoge atutvā (ka.)
29. পটিগচ্চ (সী॰), পটিগচ্ছ (স্যা॰ পী॰)
30. paṭigacca (sī.), paṭigaccha (syā. pī.)
31. তন্তানি (সী॰ পী॰)
32. পদালেয্য (সী॰)
33. tantāni (sī. pī.)
34. padāleyya (sī.)
35. হত্থত্থ (সী॰ স্যা॰ পী॰)
36. hatthattha (sī. syā. pī.)
37. তে (সী॰ পী॰)
38. te (sī. pī.)
39. পঙ্কেৰ (সী॰ পী॰)
40. paṅkeva (sī. pī.)
41. একাৰ (সী॰)
42. ekāva (sī.)
43. সীতীভূতা (সী॰)
44. sītībhūtā (sī.)



Related texts:



অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / খুদ্দকনিকায (অট্ঠকথা) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā / [৫০৯] ১৩. হত্থিপালজাতকৰণ্ণনা • [509] 13. Hatthipālajātakavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact