| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā |
[৪৯৫] ১২. দসব্রাহ্মণজাতকৰণ্ণনা
[495] 12. Dasabrāhmaṇajātakavaṇṇanā
রাজা অৰোচ ৰিধুরন্তি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো অসদিসদানং আরব্ভ কথেসি। তং অট্ঠকনিপাতে আদিত্তজাতকে (জা॰ ১.৮.৬৯ আদযো) ৰিত্থারিতমেৰ। রাজা কির তং দানং দদন্তো সত্থারং জেট্ঠকং কত্ৰা পঞ্চ ভিক্খুসতানি ৰিচিনিত্ৰা গণ্হিত্ৰা মহাখীণাসৰানংযেৰ অদাসি। অথস্স গুণকথং কথেন্তা ‘‘আৰুসো, রাজা অসদিসদানং দদন্তো ৰিচিনিত্ৰা মহপ্ফলট্ঠানে অদাসী’’তি ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং। সত্থা আগন্ত্ৰা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘ইমায নামা’’তি ৰুত্তে ‘‘অনচ্ছরিযং, ভিক্খৰে, যং কোসলরাজা মাদিসস্স বুদ্ধস্স উপট্ঠাকো হুত্ৰা ৰিচেয্যদানং দেতি, পোরাণকপণ্ডিতা অনুপ্পন্নে বুদ্ধেপি ৰিচেয্যদানং অদংসূ’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।
Rājāavoca vidhuranti idaṃ satthā jetavane viharanto asadisadānaṃ ārabbha kathesi. Taṃ aṭṭhakanipāte ādittajātake (jā. 1.8.69 ādayo) vitthāritameva. Rājā kira taṃ dānaṃ dadanto satthāraṃ jeṭṭhakaṃ katvā pañca bhikkhusatāni vicinitvā gaṇhitvā mahākhīṇāsavānaṃyeva adāsi. Athassa guṇakathaṃ kathentā ‘‘āvuso, rājā asadisadānaṃ dadanto vicinitvā mahapphalaṭṭhāne adāsī’’ti dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘anacchariyaṃ, bhikkhave, yaṃ kosalarājā mādisassa buddhassa upaṭṭhāko hutvā viceyyadānaṃ deti, porāṇakapaṇḍitā anuppanne buddhepi viceyyadānaṃ adaṃsū’’ti vatvā atītaṃ āhari.
অতীতে কুরুরট্ঠে ইন্দপত্থনগরে যুধিট্ঠিলগোত্তো কোরব্যো নাম রাজা রজ্জং কারেসি। তস্স ৰিধুরো নাম অমচ্চো অত্থঞ্চ ধম্মঞ্চ অনুসাসতি। রাজা সকলজম্বুদীপং খোভেত্ৰা মহাদানং দেতি। তং গহেত্ৰা ভুঞ্জন্তেসু একোপি পঞ্চসীলমত্তং রক্খন্তো নাম নত্থি, সব্বে দুস্সীলাৰ, দানং রাজানং ন তোসেতি। রাজা ‘‘ৰিচেয্যদানং মহপ্ফল’’ন্তি সীলৰন্তানং দাতুকামো হুত্ৰা চিন্তেসি ‘‘ৰিধুরপণ্ডিতেন সদ্ধিং মন্তযিস্সামী’’তি। সো তং উপট্ঠানং আগতং আসনে নিসীদাপেত্ৰা পঞ্হং পুচ্ছি। তমত্থং পকাসেন্তো সত্থা উপড্ঢগাথমাহ –
Atīte kururaṭṭhe indapatthanagare yudhiṭṭhilagotto korabyo nāma rājā rajjaṃ kāresi. Tassa vidhuro nāma amacco atthañca dhammañca anusāsati. Rājā sakalajambudīpaṃ khobhetvā mahādānaṃ deti. Taṃ gahetvā bhuñjantesu ekopi pañcasīlamattaṃ rakkhanto nāma natthi, sabbe dussīlāva, dānaṃ rājānaṃ na toseti. Rājā ‘‘viceyyadānaṃ mahapphala’’nti sīlavantānaṃ dātukāmo hutvā cintesi ‘‘vidhurapaṇḍitena saddhiṃ mantayissāmī’’ti. So taṃ upaṭṭhānaṃ āgataṃ āsane nisīdāpetvā pañhaṃ pucchi. Tamatthaṃ pakāsento satthā upaḍḍhagāthamāha –
২২২.
222.
‘‘রাজা অৰোচ ৰিধুরং, ধম্মকামো যুধিট্ঠিলো’’তি।
‘‘Rājā avoca vidhuraṃ, dhammakāmo yudhiṭṭhilo’’ti;
পরতো রঞ্ঞো চ ৰিধুরস্স চ ৰচনপটিৰচনং হোতি –
Parato rañño ca vidhurassa ca vacanapaṭivacanaṃ hoti –
‘‘ব্রাহ্মণে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
‘‘Brāhmaṇe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২২৩.
223.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২২৪.
224.
‘‘দুল্লভা ব্রাহ্মণা দেৰ, সীলৰন্তো বহুস্সুতা।
‘‘Dullabhā brāhmaṇā deva, sīlavanto bahussutā;
ৰিরতা মেথুনা ধম্মা, যে তে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং॥
Viratā methunā dhammā, ye te bhuñjeyyu bhojanaṃ.
২২৫.
225.
‘‘দস খলু মহারাজ, যা তা ব্রাহ্মণজাতিযো।
‘‘Dasa khalu mahārāja, yā tā brāhmaṇajātiyo;
তেসং ৰিভঙ্গং ৰিচযং, ৰিত্থারেন সুণোহি মে॥
Tesaṃ vibhaṅgaṃ vicayaṃ, vitthārena suṇohi me.
২২৬.
226.
‘‘পসিব্বকে গহেত্ৰান, পুণ্ণে মূলস্স সংৰুতে।
‘‘Pasibbake gahetvāna, puṇṇe mūlassa saṃvute;
ওসধিকাযো গন্থেন্তি, ন্হাপযন্তি জপন্তি চ॥
Osadhikāyo ganthenti, nhāpayanti japanti ca.
২২৭.
227.
‘‘তিকিচ্ছকসমা রাজ, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Tikicchakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২২৮.
228.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২২৯.
229.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৩০.
230.
‘‘কিঙ্কিণিকাযো গহেত্ৰা, ঘোসেন্তি পুরতোপি তে।
‘‘Kiṅkiṇikāyo gahetvā, ghosenti puratopi te;
পেসনানিপি গচ্ছন্তি, রথচরিযাসু সিক্খরে॥
Pesanānipi gacchanti, rathacariyāsu sikkhare.
২৩১.
231.
‘‘পরিচারকসমা রাজ, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Paricārakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৩২.
232.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৩৩.
233.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৩৪.
234.
‘‘কমণ্ডলুং গহেত্ৰান, ৰঙ্কদণ্ডঞ্চ ব্রাহ্মণা।
‘‘Kamaṇḍaluṃ gahetvāna, vaṅkadaṇḍañca brāhmaṇā;
পচ্চুপেস্সন্তি রাজানো, গামেসু নিগমেসু চ।
Paccupessanti rājāno, gāmesu nigamesu ca;
নাদিন্নে ৰুট্ঠহিস্সাম, গামম্হি ৰা ৰনম্হি ৰা॥
Nādinne vuṭṭhahissāma, gāmamhi vā vanamhi vā.
২৩৫.
235.
‘‘নিগ্গাহকসমা রাজ, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Niggāhakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৩৬.
236.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৩৭.
237.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৩৮.
238.
‘‘পরূল়্হকচ্ছনখলোমা, পঙ্কদন্তা রজস্সিরা।
‘‘Parūḷhakacchanakhalomā, paṅkadantā rajassirā;
ওকিণ্ণা রজরেণূহি, যাচকা ৰিচরন্তি তে॥
Okiṇṇā rajareṇūhi, yācakā vicaranti te.
২৩৯.
239.
‘‘খাণুঘাতসমা রাজ, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Khāṇughātasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৪০.
240.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৪১.
241.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৪২.
242.
‘‘হরীতকং আমলকং, অম্বং জম্বুং ৰিভীতকং।
‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambaṃ jambuṃ vibhītakaṃ;
লবুজং দন্তপোণানি, বেলুৰা বদরানি চ॥
Labujaṃ dantapoṇāni, beluvā badarāni ca.
২৪৩.
243.
‘‘রাজাযতনং উচ্ছুপুটং, ধূমনেত্তং মধুঅঞ্জনং।
‘‘Rājāyatanaṃ ucchupuṭaṃ, dhūmanettaṃ madhuañjanaṃ;
উচ্চাৰচানি পণিযানি, ৰিপণেন্তি জনাধিপ॥
Uccāvacāni paṇiyāni, vipaṇenti janādhipa.
২৪৪.
244.
‘‘ৰাণিজকসমা রাজ, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Vāṇijakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৪৫.
245.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৪৬.
246.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৪৭.
247.
‘‘কসিৰাণিজ্জং কারেন্তি, পোসযন্তি অজেল়কে।
‘‘Kasivāṇijjaṃ kārenti, posayanti ajeḷake;
কুমারিযো পৰেচ্ছন্তি, ৰিৰাহন্তাৰহন্তি চ॥
Kumāriyo pavecchanti, vivāhantāvahanti ca.
২৪৮.
248.
‘‘সমা অম্বট্ঠৰেস্সেহি, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Samā ambaṭṭhavessehi, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৪৯.
249.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৫০.
250.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৫১.
251.
‘‘নিক্খিত্তভিক্খং ভুঞ্জন্তি, গামেস্ৰেকে পুরোহিতা।
‘‘Nikkhittabhikkhaṃ bhuñjanti, gāmesveke purohitā;
বহূ তে পরিপুচ্ছন্তি, অণ্ডচ্ছেদা নিলঞ্ছকা॥
Bahū te paripucchanti, aṇḍacchedā nilañchakā.
২৫২.
252.
‘‘পসূপি তত্থ হঞ্ঞন্তি, মহিংসা সূকরা অজা।
‘‘Pasūpi tattha haññanti, mahiṃsā sūkarā ajā;
গোঘাতকসমা রাজ, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Goghātakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৫৩.
253.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৫৪.
254.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৫৫.
255.
‘‘অসিচম্মং গহেত্ৰান, খগ্গং পগ্গয্হ ব্রাহ্মণা।
‘‘Asicammaṃ gahetvāna, khaggaṃ paggayha brāhmaṇā;
ৰেস্সপথেসু তিট্ঠন্তি, সত্থং অব্বাহযন্তিপি॥
Vessapathesu tiṭṭhanti, satthaṃ abbāhayantipi.
২৫৬.
256.
‘‘সমা গোপনিসাদেহি, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Samā gopanisādehi, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৫৭.
257.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৫৮.
258.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৫৯.
259.
‘‘অরঞ্ঞে কুটিকং কত্ৰা, কুটানি কারযন্তি তে।
‘‘Araññe kuṭikaṃ katvā, kuṭāni kārayanti te;
সসবিল়ারে বাধেন্তি, আগোধা মচ্ছকচ্ছপং॥
Sasabiḷāre bādhenti, āgodhā macchakacchapaṃ.
২৬০.
260.
‘‘তে লুদ্দকসমা রাজ, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Te luddakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৬১.
261.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৬২.
262.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
২৬৩.
263.
‘‘অঞ্ঞে ধনস্স কামা হি, হেট্ঠামঞ্চে পসক্কিতা।
‘‘Aññe dhanassa kāmā hi, heṭṭhāmañce pasakkitā;
রাজানো উপরি ন্হাযন্তি, সোমযাগে উপট্ঠিতে॥
Rājāno upari nhāyanti, somayāge upaṭṭhite.
২৬৪.
264.
‘‘মলমজ্জকসমা রাজ, তেপি ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
‘‘Malamajjakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
২৬৫.
265.
‘‘অপেতা তে চ ব্রহ্মঞ্ঞা, (ইতি রাজা কোরব্যো)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ন তে ৰুচ্চন্তি ব্রাহ্মণা।
Na te vuccanti brāhmaṇā;
অঞ্ঞে ৰিধুর পরিযেস, সীলৰন্তে বহুস্সুতে॥
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
২৬৬.
266.
‘‘ৰিরতে মেথুনা ধম্মা, যে মে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং।
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
দক্খিণং সম্ম দস্সাম, যত্থ দিন্নং মহপ্ফল’’ন্তি॥
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphala’’nti.
তত্থ সীলৰন্তেতি মগ্গেনাগতসীলে। বহুস্সুতেতি পটিৰেধবহুস্সুতে। দক্খিণন্তি দানং। যে তেতি যে ধম্মিকা সমণব্রাহ্মণা তৰ দানং ভুঞ্জেয্যুং, তে দুল্লভা। ব্রাহ্মণজাতিযোতি ব্রাহ্মণকুলানি। তেসং ৰিভঙ্গং ৰিচযন্তি তেসং ব্রাহ্মণানং ৰিভঙ্গং মম পঞ্ঞায ৰিচিতভাৰং ৰিত্থারেন সুণোহি। সংৰুতেতি বদ্ধমুখে। ওসধিকাযো গন্থেন্তীতি ‘‘ইদং ইমস্স রোগস্স ভেসজ্জং, ইদং ইমস্স রোগস্স ভেসজ্জ’’ন্তি এৰং সিলোকে বন্ধিত্ৰা মনুস্সানং দেন্তি। ন্হাপযন্তীতি নহাপনং নাম করোন্তি। জপন্তি চাতি ভূতৰিজ্জং পরিৰত্তেন্তি। তিকিচ্ছকসমাতি ৰেজ্জসদিসা। তেপি ৰুচ্চন্তীতি তেপি ‘‘ব্রাহ্মণা ৰা মযং, অব্রাহ্মণা ৰা’’তি অজানিত্ৰা ৰেজ্জকম্মেন জীৰিকং কপ্পেন্তা ৰোহারেন ‘‘ব্রাহ্মণা’’তি ৰুচ্চন্তি। অক্খাতা তেতি ইমে তে মযা ৰেজ্জব্রাহ্মণা নাম অক্খাতা। নিপতামসেতি ৰদেহি দানি, কিং তাদিসে ব্রাহ্মণে নিপতাম, নিমন্তনত্থায উপসঙ্কমাম, অত্থি তে এতেহি অত্থোতি পুচ্ছতি। ব্রহ্মঞ্ঞাতি ব্রাহ্মণধম্মতো। ন তে ৰুচ্চন্তীতি তে বাহিতপাপতায ব্রাহ্মণা নাম ন ৰুচ্চন্তি।
Tattha sīlavanteti maggenāgatasīle. Bahussuteti paṭivedhabahussute. Dakkhiṇanti dānaṃ. Ye teti ye dhammikā samaṇabrāhmaṇā tava dānaṃ bhuñjeyyuṃ, te dullabhā. Brāhmaṇajātiyoti brāhmaṇakulāni. Tesaṃ vibhaṅgaṃ vicayanti tesaṃ brāhmaṇānaṃ vibhaṅgaṃ mama paññāya vicitabhāvaṃ vitthārena suṇohi. Saṃvuteti baddhamukhe. Osadhikāyo ganthentīti ‘‘idaṃ imassa rogassa bhesajjaṃ, idaṃ imassa rogassa bhesajja’’nti evaṃ siloke bandhitvā manussānaṃ denti. Nhāpayantīti nahāpanaṃ nāma karonti. Japanti cāti bhūtavijjaṃ parivattenti. Tikicchakasamāti vejjasadisā. Tepi vuccantīti tepi ‘‘brāhmaṇā vā mayaṃ, abrāhmaṇā vā’’ti ajānitvā vejjakammena jīvikaṃ kappentā vohārena ‘‘brāhmaṇā’’ti vuccanti. Akkhātā teti ime te mayā vejjabrāhmaṇā nāma akkhātā. Nipatāmaseti vadehi dāni, kiṃ tādise brāhmaṇe nipatāma, nimantanatthāya upasaṅkamāma, atthi te etehi atthoti pucchati. Brahmaññāti brāhmaṇadhammato. Na te vuccantīti te bāhitapāpatāya brāhmaṇā nāma na vuccanti.
কিঙ্কিণিকাযোতি মহারাজ, অপরেপি ব্রাহ্মণা অত্তনো ব্রাহ্মণধম্মং ছড্ডেত্ৰা জীৰিকত্থায রাজরাজমহামত্তানং পুরতো কংসতাল়ে গহেত্ৰা ৰাদেন্তা গাযন্তা গচ্ছন্তি। পেসনানিপীতি দাসকম্মকরা ৰিয পেসনানিপি গচ্ছন্তি। রথচরিযাসূতি রথসিপ্পং সিক্খন্তি। পরিচারকসমাতি দাসকম্মকরসদিসা। ৰঙ্কদণ্ডন্তি ৰঙ্কদণ্ডকট্ঠং। পচ্চুপেস্সন্তি রাজানোতি রাজরাজমহামত্তে পটিচ্চ আগম্ম সন্ধায উপসেৰন্তি। গামেসু নিগমেসু চাতি তেসং নিৰেসনদ্ৰারে নিসীদন্তি। নিগ্গাহকসমাতি নিগ্গহকারকেহি বলিসাধকরাজপুরিসেহি সমা। যথা তে পুরিসা ‘‘অগ্গহেত্ৰা ন গমিস্সামা’’তি নিগ্গহং কত্ৰা গণ্হন্তিযেৰ, তথা ‘‘গামে ৰা ৰনে ৰা অলদ্ধা মরন্তাপি ন ৰুট্ঠহিস্সামা’’তি উপৰসন্তি। তেপীতি তেপি বলিসাধকসদিসা পাপধম্মা।
Kiṅkiṇikāyoti mahārāja, aparepi brāhmaṇā attano brāhmaṇadhammaṃ chaḍḍetvā jīvikatthāya rājarājamahāmattānaṃ purato kaṃsatāḷe gahetvā vādentā gāyantā gacchanti. Pesanānipīti dāsakammakarā viya pesanānipi gacchanti. Rathacariyāsūti rathasippaṃ sikkhanti. Paricārakasamāti dāsakammakarasadisā. Vaṅkadaṇḍanti vaṅkadaṇḍakaṭṭhaṃ. Paccupessanti rājānoti rājarājamahāmatte paṭicca āgamma sandhāya upasevanti. Gāmesu nigamesu cāti tesaṃ nivesanadvāre nisīdanti. Niggāhakasamāti niggahakārakehi balisādhakarājapurisehi samā. Yathā te purisā ‘‘aggahetvā na gamissāmā’’ti niggahaṃ katvā gaṇhantiyeva, tathā ‘‘gāme vā vane vā aladdhā marantāpi na vuṭṭhahissāmā’’ti upavasanti. Tepīti tepi balisādhakasadisā pāpadhammā.
রজরেণূহীতি রজেহি চ পংসূহি চ ওকিণ্ণা। যাচকাতি ধনযাচকা। খাণুঘাতসমাতি মলীনসরীরতায ঝামখেত্তে খাণুঘাতকেহি ভূমিং খণিত্ৰা ঝামখাণুকউদ্ধরণকমনুস্সেহি সমানা, ‘‘অগ্গহেত্ৰা ন গমিস্সামা’’তি নিচ্চলভাৰেন ঠিতত্তা নিখণিত্ৰা ঠপিতৰতিখাণুকা ৰিযাতিপি অত্থো। তেপীতি তেপি তথা লদ্ধং ধনং ৰড্ঢিযা পযোজেত্ৰা পুন তথেৰ ঠিতত্তা দুস্সীলা ব্রাহ্মণা।
Rajareṇūhīti rajehi ca paṃsūhi ca okiṇṇā. Yācakāti dhanayācakā. Khāṇughātasamāti malīnasarīratāya jhāmakhette khāṇughātakehi bhūmiṃ khaṇitvā jhāmakhāṇukauddharaṇakamanussehi samānā, ‘‘aggahetvā na gamissāmā’’ti niccalabhāvena ṭhitattā nikhaṇitvā ṭhapitavatikhāṇukā viyātipi attho. Tepīti tepi tathā laddhaṃ dhanaṃ vaḍḍhiyā payojetvā puna tatheva ṭhitattā dussīlā brāhmaṇā.
উচ্ছুপুটন্তি উচ্ছুঞ্চেৰ ফাণিতপুটঞ্চ। মধুঅঞ্জনন্তি মধুঞ্চেৰ অঞ্জনঞ্চ। উচ্চাৰচানীতি মহগ্ঘঅপ্পগ্ঘানি। পণিযানীতি ভণ্ডানি। ৰিপণেন্তীতি ৰিক্কিণন্তি। তেপীতি তেপি ইমানি এত্তকানি ৰিক্কিণিত্ৰা জীৰিককপ্পকা ৰাণিজকব্রাহ্মণা। পোসযন্তীতি গোরসৰিক্কযেন জীৰিককপ্পনত্থং পোসেন্তি। পৰেচ্ছন্তীতি অত্তনো ধীতরো হিরঞ্ঞসুৰণ্ণং গহেত্ৰা পরেসং দেন্তি। তে এৰং পরেসং দদমানা ৰিৰাহন্তি নাম, অত্তনো পুত্তানং অত্থায গণ্হমানা আৰাহন্তি নাম। অম্বট্ঠৰেস্সেহীতি কুটুম্বিকেহি চেৰ গহপতীহি চ সমা, তেপি ৰোহারৰসেন ‘‘ব্রাহ্মণা’’তি ৰুচ্চন্তি।
Ucchupuṭanti ucchuñceva phāṇitapuṭañca. Madhuañjananti madhuñceva añjanañca. Uccāvacānīti mahagghaappagghāni. Paṇiyānīti bhaṇḍāni. Vipaṇentīti vikkiṇanti. Tepīti tepi imāni ettakāni vikkiṇitvā jīvikakappakā vāṇijakabrāhmaṇā. Posayantīti gorasavikkayena jīvikakappanatthaṃ posenti. Pavecchantīti attano dhītaro hiraññasuvaṇṇaṃ gahetvā paresaṃ denti. Te evaṃ paresaṃ dadamānā vivāhanti nāma, attano puttānaṃ atthāya gaṇhamānā āvāhanti nāma. Ambaṭṭhavessehīti kuṭumbikehi ceva gahapatīhi ca samā, tepi vohāravasena ‘‘brāhmaṇā’’ti vuccanti.
নিক্খিত্তভিক্খন্তি গামপুরোহিতা হুত্ৰা অত্তনো অত্থায নিবদ্ধভিক্খং। বহূ তেতি বহূ জনা এতে গামপুরোহিতে নক্খত্তমুহুত্তমঙ্গলানি পুচ্ছন্তি। অণ্ডচ্ছেদা নিলঞ্ছকাতি ভতিং গহেত্ৰা বলিবদ্দানং অণ্ডচ্ছেদকা চেৰ তিসূলাদিঅঙ্ককরণেন লঞ্ছকা চ, লক্খণকারকাতি অত্থো। তত্থাতি তেসং গামপুরোহিতানং গেহেসু মংসৰিক্কিণনত্থং এতে পসুআদযোপি হঞ্ঞন্তি। তেপীতি তেপি গোঘাতকসমা ব্রাহ্মণাতি ৰুচ্চন্তি।
Nikkhittabhikkhanti gāmapurohitā hutvā attano atthāya nibaddhabhikkhaṃ. Bahū teti bahū janā ete gāmapurohite nakkhattamuhuttamaṅgalāni pucchanti. Aṇḍacchedā nilañchakāti bhatiṃ gahetvā balibaddānaṃ aṇḍacchedakā ceva tisūlādiaṅkakaraṇena lañchakā ca, lakkhaṇakārakāti attho. Tatthāti tesaṃ gāmapurohitānaṃ gehesu maṃsavikkiṇanatthaṃ ete pasuādayopi haññanti. Tepīti tepi goghātakasamā brāhmaṇāti vuccanti.
অসিচম্মন্তি অসিলট্ঠিঞ্চেৰ কণ্ডৰারণঞ্চ। ৰেস্সপথেসূতি ৰাণিজানং গমনমগ্গেসু। সত্থং অব্বাহযন্তীতি সত্থৰাহানং হত্থতো সতম্পি সহস্সম্পি গহেত্ৰা সত্থে চোরাটৰিং অতিবাহেন্তি। গোপনিসাদেহীতি গোপালকেহি চেৰ নিসাদেহি চ গামঘাতকচোরেহি সমাতি ৰুত্তং। তেপীতি তেপি এৰরূপা ব্রাহ্মণাতি ৰুচ্চন্তি। কুটানি কারযন্তি তেতি কূটপাসাদীনি রোপেন্তি। সসবিল়ারেতি সসে চেৰ বিল়ারে চ। এতেন থলচরে মিগে দস্সেতি। আগোধা মচ্ছকচ্ছপন্তি থলজেসু তাৰ আগোধতো মহন্তে চ খুদ্দকে চ পাণযো বাধেন্তি মারেন্তি, জলজেসু মচ্ছকচ্ছপে। তেপীতি তেপি লুদ্দকসমা ব্রাহ্মণাতি ৰুচ্চন্তি।
Asicammanti asilaṭṭhiñceva kaṇḍavāraṇañca. Vessapathesūti vāṇijānaṃ gamanamaggesu. Satthaṃ abbāhayantīti satthavāhānaṃ hatthato satampi sahassampi gahetvā satthe corāṭaviṃ atibāhenti. Gopanisādehīti gopālakehi ceva nisādehi ca gāmaghātakacorehi samāti vuttaṃ. Tepīti tepi evarūpā brāhmaṇāti vuccanti. Kuṭāni kārayanti teti kūṭapāsādīni ropenti. Sasabiḷāreti sase ceva biḷāre ca. Etena thalacare mige dasseti. Āgodhā macchakacchapanti thalajesu tāva āgodhato mahante ca khuddake ca pāṇayo bādhenti mārenti, jalajesu macchakacchape. Tepīti tepi luddakasamā brāhmaṇāti vuccanti.
অঞ্ঞে ধনস্স কামা হীতি অপরে ব্রাহ্মণা ধনং পত্থেন্তা। হেট্ঠামঞ্চে পসক্কিতাতি ‘‘কলিপৰাহকম্মং কারেস্সামা’’তি রতনমযং মঞ্চং কারেত্ৰা তস্স হেট্ঠা নিপন্না অচ্ছন্তি। অথ নেসং সোমযাগে উপট্ঠিতে রাজানো উপরি নহাযন্তি, তে কির সোমযাগে নিট্ঠিতে আগন্ত্ৰা তস্মিং মঞ্চে নিসীদন্তি। অথ নে অঞ্ঞে ব্রাহ্মণা ‘‘কলিং পৰাহেস্সামা’’তি নহাপেন্তি। রতনমঞ্চো চেৰ রঞ্ঞো রাজালঙ্কারো চ সব্বো হেট্ঠামঞ্চে নিপন্নস্সেৰ হোতি। তেপীতি তেপি মলমজ্জকেহি নহাপিতেহি সদিসা ব্রাহ্মণাতি ৰুচ্চন্তি।
Aññedhanassa kāmā hīti apare brāhmaṇā dhanaṃ patthentā. Heṭṭhāmañce pasakkitāti ‘‘kalipavāhakammaṃ kāressāmā’’ti ratanamayaṃ mañcaṃ kāretvā tassa heṭṭhā nipannā acchanti. Atha nesaṃ somayāge upaṭṭhite rājāno upari nahāyanti, te kira somayāge niṭṭhite āgantvā tasmiṃ mañce nisīdanti. Atha ne aññe brāhmaṇā ‘‘kaliṃ pavāhessāmā’’ti nahāpenti. Ratanamañco ceva rañño rājālaṅkāro ca sabbo heṭṭhāmañce nipannasseva hoti. Tepīti tepi malamajjakehi nahāpitehi sadisā brāhmaṇāti vuccanti.
এৰঞ্চিমে ৰোহারমত্তব্রাহ্মণে দস্সেত্ৰা ইদানি পরমত্থব্রাহ্মণে দস্সেন্তো দ্ৰে গাথা অভাসি –
Evañcime vohāramattabrāhmaṇe dassetvā idāni paramatthabrāhmaṇe dassento dve gāthā abhāsi –
২৬৭.
267.
‘‘অত্থি খো ব্রাহ্মণা দেৰ, সীলৰন্তো বহুস্সুতা।
‘‘Atthi kho brāhmaṇā deva, sīlavanto bahussutā;
ৰিরতা মেথুনা ধম্মা, যে তে ভুঞ্জেয্যু ভোজনং॥
Viratā methunā dhammā, ye te bhuñjeyyu bhojanaṃ.
২৬৮.
268.
‘‘একঞ্চ ভত্তং ভুঞ্জন্তি, ন চ মজ্জং পিৰন্তি তে।
‘‘Ekañca bhattaṃ bhuñjanti, na ca majjaṃ pivanti te;
অক্খাতা তে মহারাজ, তাদিসে নিপতামসে’’তি॥
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase’’ti.
তত্থ সীলৰন্তোতি অরিযসীলেন সমন্নাগতা। বহুস্সুতাতি পটিৰেধবাহুসচ্চেন সমন্নাগতা। তাদিসেতি এৰরূপে বাহিতপাপে পচ্চেকবুদ্ধব্রাহ্মণে নিমন্তনত্থায উপসঙ্কমামাতি।
Tattha sīlavantoti ariyasīlena samannāgatā. Bahussutāti paṭivedhabāhusaccena samannāgatā. Tādiseti evarūpe bāhitapāpe paccekabuddhabrāhmaṇe nimantanatthāya upasaṅkamāmāti.
রাজা তস্স কথং সুত্ৰা পুচ্ছি ‘‘সম্ম ৰিধুর, এৰরূপা অগ্গদক্খিণেয্যা ব্রাহ্মণা কহং ৰসন্তী’’তি? উত্তরহিমৰন্তে নন্দমূলকপব্ভারে, মহারাজাতি। ‘‘তেন হি, পণ্ডিত, তৰ বলেন ময্হং তে ব্রাহ্মণে পরিযেসা’’তি তুট্ঠমানসো গাথমাহ –
Rājā tassa kathaṃ sutvā pucchi ‘‘samma vidhura, evarūpā aggadakkhiṇeyyā brāhmaṇā kahaṃ vasantī’’ti? Uttarahimavante nandamūlakapabbhāre, mahārājāti. ‘‘Tena hi, paṇḍita, tava balena mayhaṃ te brāhmaṇe pariyesā’’ti tuṭṭhamānaso gāthamāha –
২৬৯.
269.
‘‘এতে খো ব্রাহ্মণা ৰিধুর, সীসৰন্তো বহুস্সুতা।
‘‘Ete kho brāhmaṇā vidhura, sīsavanto bahussutā;
এতে ৰিধুর পরিযেস, খিপ্পঞ্চ নে নিমন্তযা’’তি॥
Ete vidhura pariyesa, khippañca ne nimantayā’’ti.
মহাসত্তো ‘‘সাধূ’’তি তস্স ৰচনং সম্পটিচ্ছিত্ৰা ‘‘তেন হি, মহারাজ, নগরং অলঙ্কারাপেত্ৰা সব্বে নগরৰাসিনো দানং দত্ৰা উপোসথং অধিট্ঠায সমাদিন্নসীলা হোন্তূ’’তি ভেরিং চরাপেত্ৰা ‘‘তুম্হেপি সদ্ধিং পরিজনেন উপোসথং সমাদিযথা’’তি ৰত্ৰা সযং পাতোৰ ভুঞ্জিত্ৰা উপোসথং সমাদায সাযন্হসমযে জাতিপুপ্ফপুণ্ণং সুৰণ্ণসমুগ্গং আহরাপেত্ৰা রঞ্ঞা সদ্ধিং পঞ্চপতিট্ঠিতং পতিট্ঠহিত্ৰা পচ্চেকবুদ্ধানং গুণে অনুস্সরিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা ‘‘উত্তরহিমৰন্তে নন্দমূলকপব্ভারৰাসিনো পঞ্চসতা পচ্চেকবুদ্ধা স্ৰে অম্হাকং ভিক্খং গণ্হন্তূ’’তি নিমন্তেত্ৰা আকাসে অট্ঠ পুপ্ফমুট্ঠিযো ৰিস্সজ্জেসি। তদা তত্থ পঞ্চসতা পচ্চেকবুদ্ধা ৰসন্তি, পুপ্ফানি গন্ত্ৰা তেসং উপরি পতিংসু। তে আৰজ্জেন্তা তং কারণং ঞত্ৰা ‘‘মারিসা, ৰিধুরপণ্ডিতেন নিমন্তিতম্হ, ন খো পনেস ইত্তরসত্তো, বুদ্ধঙ্কুরো এস, ইমস্মিংযেৰ কপ্পে বুদ্ধো ভৰিস্সতি, করিস্সামস্স সঙ্গহ’’ন্তি নিমন্তনং অধিৰাসযিংসু। মহাসত্তো পুপ্ফানং অনাগমনসঞ্ঞায অধিৰাসিতভাৰং ঞত্ৰা ‘‘মহারাজ, স্ৰে পচ্চেকবুদ্ধা আগমিস্সন্তি, সক্কারসম্মানং করোহী’’তি আহ। রাজা পুনদিৰসে মহাসক্কারং কত্ৰা মহাতলে মহারহানি আসনানি পঞ্ঞপেসি। পচ্চেকবুদ্ধা অনোতত্তদহে কতসরীরপটিজগ্গনা ৰেলং সল্লক্খেত্ৰা আকাসেনাগন্ত্ৰা রাজঙ্গণে ওতরিংসু। রাজা চ বোধিসত্তো চ পসন্নমানসা তেসং হত্থতো পত্তানি গহেত্ৰা পাসাদং আরোপেত্ৰা নিসীদাপেত্ৰা দক্খিণোদকং দত্ৰা পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন পরিৰিসিংসু। ভত্তকিচ্চপরিযোসানে চ পুনদিৰসত্থাযাতি এৰং সত্ত দিৰসে নিমন্তেত্ৰা মহাদানং দত্ৰা সত্তমে দিৰসে সব্বপরিক্খারে অদংসু। তে অনুমোদনং কত্ৰা আকাসেন তত্থেৰ গতা, পরিক্খারাপি তেহি সদ্ধিংযেৰ গতা।
Mahāsatto ‘‘sādhū’’ti tassa vacanaṃ sampaṭicchitvā ‘‘tena hi, mahārāja, nagaraṃ alaṅkārāpetvā sabbe nagaravāsino dānaṃ datvā uposathaṃ adhiṭṭhāya samādinnasīlā hontū’’ti bheriṃ carāpetvā ‘‘tumhepi saddhiṃ parijanena uposathaṃ samādiyathā’’ti vatvā sayaṃ pātova bhuñjitvā uposathaṃ samādāya sāyanhasamaye jātipupphapuṇṇaṃ suvaṇṇasamuggaṃ āharāpetvā raññā saddhiṃ pañcapatiṭṭhitaṃ patiṭṭhahitvā paccekabuddhānaṃ guṇe anussaritvā vanditvā ‘‘uttarahimavante nandamūlakapabbhāravāsino pañcasatā paccekabuddhā sve amhākaṃ bhikkhaṃ gaṇhantū’’ti nimantetvā ākāse aṭṭha pupphamuṭṭhiyo vissajjesi. Tadā tattha pañcasatā paccekabuddhā vasanti, pupphāni gantvā tesaṃ upari patiṃsu. Te āvajjentā taṃ kāraṇaṃ ñatvā ‘‘mārisā, vidhurapaṇḍitena nimantitamha, na kho panesa ittarasatto, buddhaṅkuro esa, imasmiṃyeva kappe buddho bhavissati, karissāmassa saṅgaha’’nti nimantanaṃ adhivāsayiṃsu. Mahāsatto pupphānaṃ anāgamanasaññāya adhivāsitabhāvaṃ ñatvā ‘‘mahārāja, sve paccekabuddhā āgamissanti, sakkārasammānaṃ karohī’’ti āha. Rājā punadivase mahāsakkāraṃ katvā mahātale mahārahāni āsanāni paññapesi. Paccekabuddhā anotattadahe katasarīrapaṭijagganā velaṃ sallakkhetvā ākāsenāgantvā rājaṅgaṇe otariṃsu. Rājā ca bodhisatto ca pasannamānasā tesaṃ hatthato pattāni gahetvā pāsādaṃ āropetvā nisīdāpetvā dakkhiṇodakaṃ datvā paṇītena khādanīyena bhojanīyena parivisiṃsu. Bhattakiccapariyosāne ca punadivasatthāyāti evaṃ satta divase nimantetvā mahādānaṃ datvā sattame divase sabbaparikkhāre adaṃsu. Te anumodanaṃ katvā ākāsena tattheva gatā, parikkhārāpi tehi saddhiṃyeva gatā.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা ‘‘অনচ্ছরিযং, ভিক্খৰে, কোসলরঞ্ঞো মম উপট্ঠাকস্স সতো ৰিচেয্যদানং দাতুং, পোরাণকপণ্ডিতা অনুপ্পন্নেপি বুদ্ধে দানং অদংসুযেৰা’’তি ৰত্ৰা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা রাজা আনন্দো অহোসি, ৰিধুরপণ্ডিতো পন অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā ‘‘anacchariyaṃ, bhikkhave, kosalarañño mama upaṭṭhākassa sato viceyyadānaṃ dātuṃ, porāṇakapaṇḍitā anuppannepi buddhe dānaṃ adaṃsuyevā’’ti vatvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā rājā ānando ahosi, vidhurapaṇḍito pana ahameva ahosi’’nti.
দসব্রাহ্মণজাতকৰণ্ণনা দ্ৰাদসমা।
Dasabrāhmaṇajātakavaṇṇanā dvādasamā.
Related texts:
তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ৪৯৫. দসব্রাহ্মণজাতকং • 495. Dasabrāhmaṇajātakaṃ
