| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
៥. ទន្តភូមិសុត្តវណ្ណនា
5. Dantabhūmisuttavaṇṇanā
២១៣. ផុសេយ្យាតិ ញាណផុសនា នាម អធិប្បេតា, តស្មា លភេយ្យាតិ អធិគច្ឆេយ្យ។ ឯវំ បដិបន្នោតិ, ‘‘អប្បមត្តោ អាតាបី បហិតត្តោ’’តិ វុត្តប្បការេន បដិបន្នោ។ អជាននកោដ្ឋាសេយេវាតិ អវធារណេន អត្តនិ កតំ ទោសារោបនំ និវត្តេតិ។
213.Phuseyyāti ñāṇaphusanā nāma adhippetā, tasmā labheyyāti adhigaccheyya. Evaṃ paṭipannoti, ‘‘appamatto ātāpī pahitatto’’ti vuttappakārena paṭipanno. Ajānanakoṭṭhāseyevāti avadhāraṇena attani kataṃ dosāropanaṃ nivatteti.
២១៤. អប្បនាឧបចារន្តិ អប្បនញ្ចេវ ឧបចារញ្ច បាបេត្វា កថេសីតិ អត្ថំ វទន្តិ, អប្បនាសហិតោ បន ឧបចារោ អប្បនាឧបចារោ, តំ បាបេត្វា កថេសីតិ អត្ថោ។
214.Appanāupacāranti appanañceva upacārañca pāpetvā kathesīti atthaṃ vadanti, appanāsahito pana upacāro appanāupacāro, taṃ pāpetvā kathesīti attho.
និក្ខមតីតិ និក្ខមោ, អវគ្គាហកាមតោ និក្ខមនំ និក្ខមោ ឯវ នេក្ខម្មោ, បឋមជ្ឈានាទិ។ សតិ កិលេសកាមេ អត្តនោ ឧបហារំ ឧបចារេត្វា អស្សាទេត្វា បរិភុញ្ជតិ នាមាតិ អាហ – ‘‘ទុវិធេបិ កាមេ បរិភុញ្ជមានោ’’តិ។ ទុវិធេបីតិ ហីនបណីតាទិវសេន ទុវិធេ។
Nikkhamatīti nikkhamo, avaggāhakāmato nikkhamanaṃ nikkhamo eva nekkhammo, paṭhamajjhānādi. Sati kilesakāme attano upahāraṃ upacāretvā assādetvā paribhuñjati nāmāti āha – ‘‘duvidhepi kāme paribhuñjamāno’’ti. Duvidhepīti hīnapaṇītādivasena duvidhe.
២១៥. កូដាការន្តិ គាឡ្ហសាឋេយ្យំ អប្បតិរូបេ ឋានេ ខន្ធគតបាតនាទិ។ ទន្តគមនន្តិ ទន្តេហិ និព្ពិសេវនេហិ គន្ធព្ពគតិំ។ បត្តព្ពំ ភូមិន្តិ សម្មាកិរិយាយ លទ្ធព្ពសម្បត្តិំ។
215.Kūṭākāranti gāḷhasāṭheyyaṃ appatirūpe ṭhāne khandhagatapātanādi. Dantagamananti dantehi nibbisevanehi gandhabbagatiṃ. Pattabbaṃ bhūminti sammākiriyāya laddhabbasampattiṃ.
២១៦. ព្យតិហរណវសេន លង្ឃកំ វិលង្ឃកំ, អញ្ញមញ្ញហត្ថគ្គហណំ។ តេនាហ – ‘‘ហត្ថេន ហត្ថំ គហេត្វា’’តិ។
216. Byatiharaṇavasena laṅghakaṃ vilaṅghakaṃ, aññamaññahatthaggahaṇaṃ. Tenāha – ‘‘hatthena hatthaṃ gahetvā’’ti.
២១៧. គហេតុំ សមត្ថោតិ គណិការហត្ថិនីហិ ឧបលាបេត្វា អរញ្ញហត្ថិំ វចនវសេន គហេតុំ សមត្ថោ។ អតិបស្សិត្វា អតិដ្ឋានវសេន បស្សិត្វា។ ឯត្ថគេធាតិ ឯតស្មិំ អរញ្ញេ នាគវនេ បវត្តគេធា។ សុខាយតីតិ សុខំ អយតិ បវត្តេតិ, ‘‘សុខំ ហរតី’’តិ វា បាឋោ។ ឌិណ្ឌិមោ អានកោ។ និហិតសព្ពវង្កទោសោតិ អបគតសព្ពសាឋេយ្យទោសោ។ អបនីតកសាវោតិ អបេតសារម្ភកសាវោ។
217.Gahetuṃ samatthoti gaṇikārahatthinīhi upalāpetvā araññahatthiṃ vacanavasena gahetuṃ samattho. Atipassitvā atiṭṭhānavasena passitvā. Etthagedhāti etasmiṃ araññe nāgavane pavattagedhā. Sukhāyatīti sukhaṃ ayati pavatteti, ‘‘sukhaṃ haratī’’ti vā pāṭho. Ḍiṇḍimo ānako. Nihitasabbavaṅkadosoti apagatasabbasāṭheyyadoso. Apanītakasāvoti apetasārambhakasāvo.
២១៩. បញ្ចកាមគុណនិស្សិតសីលានន្តិ អកុសលានំ។ គេហស្សិតសីលានន្តិ វា វដ្ដសន្និស្សិតសីលានំ។
219.Pañcakāmaguṇanissitasīlānanti akusalānaṃ. Gehassitasīlānanti vā vaṭṭasannissitasīlānaṃ.
២២២. ឯស នយោ សព្ពត្ថាតិ, ‘‘មជ្ឈិមោ, ទហរោ’’តិ អាគតេសុ ឧបមាវារេសុ, ‘‘ថេរោ’’តិអាទិនា អាគតេសុ ឧបមេយ្យវារេសូតិ បញ្ចសុ សំកិលេសបក្ខិយេសុ វារេសុ ឯស យថាវុត្តោវ នយោតិ វេទិតព្ពោ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
222.Esanayo sabbatthāti, ‘‘majjhimo, daharo’’ti āgatesu upamāvāresu, ‘‘thero’’tiādinā āgatesu upameyyavāresūti pañcasu saṃkilesapakkhiyesu vāresu esa yathāvuttova nayoti veditabbo. Sesaṃ suviññeyyameva.
ទន្តភូមិសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា។
Dantabhūmisuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៥. ទន្តភូមិសុត្តំ • 5. Dantabhūmisuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៥. ទន្តភូមិសុត្តវណ្ណនា • 5. Dantabhūmisuttavaṇṇanā
