| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
អសាធារណាទិវណ្ណនា
Asādhāraṇādivaṇṇanā
៣៣៨. បុរិម បញ្ហន្តិ ‘‘កតិ ឆេទនកានី’’តិអាទិបញ្ហានំ បុរេ វុត្តំ បញ្ហំ។ តត្ថាតិ ‘‘វីសំ ទ្វេ សតានី’’តិអាទិបាឋេ។ ‘‘ទ្វេអនិយតេហី’’តិ បទស្ស អសមាហារទិគុវាក្យំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ទ្វីហិ អនិយតេហី’’តិ។ ‘‘សទ្ធិ’’ន្តិ ឥមិនា សហាទិយោគេ ករណវចនន្តិ ទស្សេតិ។
338.Purima pañhanti ‘‘kati chedanakānī’’tiādipañhānaṃ pure vuttaṃ pañhaṃ. Tatthāti ‘‘vīsaṃ dve satānī’’tiādipāṭhe. ‘‘Dveaniyatehī’’ti padassa asamāhāradiguvākyaṃ dassento āha ‘‘dvīhi aniyatehī’’ti. ‘‘Saddhi’’nti iminā sahādiyoge karaṇavacananti dasseti.
គាថាយំ ‘‘ធោវនញ្ច សិក្ខាបទ’’ន្តិអាទិនា យោជនា កាតព្ពា។ ទ្វេ លោមាតិ ទ្វេ ឯឡកលោមសិក្ខាបទានិ។
Gāthāyaṃ ‘‘dhovanañca sikkhāpada’’ntiādinā yojanā kātabbā. Dve lomāti dve eḷakalomasikkhāpadāni.
‘‘សកលោ’’តិអាទិកាយ អឌ្ឍតេយ្យគាថាយ យោជនា សុវិញ្ញេយ្យាវ។
‘‘Sakalo’’tiādikāya aḍḍhateyyagāthāya yojanā suviññeyyāva.
សង្ឃម្ហា ទស និស្សរេតិ ឯត្ថ ‘‘សង្ឃម្ហា និស្សារីយតី’’តិ (បាចិ. ៦៨០, ៧៣០) ឯវំ វុត្តា ទសាតិ យោជនានយំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សង្ឃម្ហា និស្សារីយតី’’តិអាទិ។ តត្ថាតិ ភិក្ខុនិវិភង្គេ។ តថាតិ យថា ខុទ្ទកា, តថាតិ អត្ថោ។ ឥតីតិ ឯវំ។
Saṅghamhādasa nissareti ettha ‘‘saṅghamhā nissārīyatī’’ti (pāci. 680, 730) evaṃ vuttā dasāti yojanānayaṃ dassento āha ‘‘saṅghamhā nissārīyatī’’tiādi. Tatthāti bhikkhunivibhaṅge. Tathāti yathā khuddakā, tathāti attho. Itīti evaṃ.
តេសន្តិ បារាជិកានំ។ កណ្ហសប្បាទយោ ទុរាសទា វិយ ទុរាសទា ហោន្តីតិ យោជនា។ ‘‘ទុរូបគមនាតិ ឥមិនា សទធាតុយា គត្យត្ថំ ទស្សេតិ។ ទុរាសជ្ជនាតិ ទុក្ខេន អាសជ្ជិតព្ពា, អាសជ្ជិតុំ ន សុករាតិ អត្ថោ។ សមូបមាតិ សមឧបមា។ សមូបមាការំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘យថា’’តិអាទិ។
Tesanti pārājikānaṃ. Kaṇhasappādayo durāsadā viya durāsadā hontīti yojanā. ‘‘Durūpagamanāti iminā sadadhātuyā gatyatthaṃ dasseti. Durāsajjanāti dukkhena āsajjitabbā, āsajjituṃ na sukarāti attho. Samūpamāti samaupamā. Samūpamākāraṃ dassento āha ‘‘yathā’’tiādi.
សាធារណន្តិ អដ្ឋហិ បារាជិកេហិ សាធារណំ។ ឯកេកស្ស បារាជិកស្សាតិ សម្ពន្ធោ។ អវិរូឡ្ហី ភវន្តិ តេតិ ឯត្ថ ឧបមានោបមេយ្យានំ បាកដភាវំ កត្វា យោជនានយំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘យថា ឯតេ’’តិអាទិ។ អវិរូឡ្ហិធម្មាតិ អវិរូឡ្ហីសភាវា។ បកតិសីលភាវេនាតិ បកតិយា សីលវន្តភាវេន, ‘‘បកតិសីលាភាវេនា’’តិបិ បាឋោ, បកតិសីលស្ស អភាវេន, អភាវហេតូតិ អត្ថោ។ ឯត្តាវតាតិ ឯត្តកេន ‘‘អដ្ឋេវ បារាជិកា’’តិអាទិវចនមត្តេន, ទស្សិតំ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ។ វិភត្តិយោតិ បារាជិកាទិវសេន វិភជិតព្ពាតិ វិភត្តិយោតិ។ តត្ថាតិ ‘‘តេវីសតិ សង្ឃាទិសេសា’’តិអាទិបាឋេ ។ សព្ពសង្គាហិកវចនន្តិ សព្ពេសំ តិណ្ណំ សមថានំ, សព្ពាសំ វា អាបត្តីនំ សមថានំ សង្គាហិកវចនំ។ ‘‘ទ្វីហិ សមថេហី’’តិ សម្មុខាវិនយេន ច បដិញ្ញាតករណេន ចាតិ ទ្វីហិ សមថេហិ។
Sādhāraṇanti aṭṭhahi pārājikehi sādhāraṇaṃ. Ekekassa pārājikassāti sambandho. Avirūḷhī bhavanti teti ettha upamānopameyyānaṃ pākaṭabhāvaṃ katvā yojanānayaṃ dassento āha ‘‘yathā ete’’tiādi. Avirūḷhidhammāti avirūḷhīsabhāvā. Pakatisīlabhāvenāti pakatiyā sīlavantabhāvena, ‘‘pakatisīlābhāvenā’’tipi pāṭho, pakatisīlassa abhāvena, abhāvahetūti attho. Ettāvatāti ettakena ‘‘aṭṭheva pārājikā’’tiādivacanamattena, dassitaṃ hotīti sambandho. Vibhattiyoti pārājikādivasena vibhajitabbāti vibhattiyoti. Tatthāti ‘‘tevīsati saṅghādisesā’’tiādipāṭhe . Sabbasaṅgāhikavacananti sabbesaṃ tiṇṇaṃ samathānaṃ, sabbāsaṃ vā āpattīnaṃ samathānaṃ saṅgāhikavacanaṃ. ‘‘Dvīhi samathehī’’ti sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena cāti dvīhi samathehi.
ឯតន្តិ ‘‘ទ្វេ ឧបោសថា ទ្វេ បវារណា’’តិ វចនំ។ វិភជនានីតិ វិភជិតព្ពានំ វិភជនកិរិយាយ អវិនាភាវតោ ភាវវសេន វុត្តំ, តស្មា វិភជិតព្ពាតិ វិភត្តិយោតិ វចនត្ថោ កាតព្ពោ។ អបរាបិ ឥមា វិភត្តិយោ ហោន្តីតិ យោជនា។ ហេដ្ឋា វុត្តស្ស ‘‘វិភត្តិមត្តទស្សនេនេវ ចេតំ វុត្តំ, ន សមថេហិ វូបសមនវសេនា’’តិ វចនស្ស អត្ថនយតោ អញ្ញំ អត្ថនយំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អថវា’’តិអាទិ, ‘‘ឥមាបិ វិភត្តិយោ’’តិ បទំ ‘‘និស្សាយា’’តិ បទេ អវុត្តកម្មំ ។ និស្សាយ អាបជ្ជន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ តាតិ អាបត្តិយោ។ វុត្តប្បការេហេវាតិ តីហិ សមថេហីតិ វុត្តបការេហេវ។ តំមូលិកានន្តិ តេ ឯវ ឧបោសថាទយោ មូលមេតាសន្តិ តំមូលិកា, តាសំ។ ឥមិនា ការិយូបចារេន វុត្តនយំ ទស្សេតិ។ តា វិភត្តិយោតិ ឧបោសថាទិវិភត្តិយោ។
Etanti ‘‘dve uposathā dve pavāraṇā’’ti vacanaṃ. Vibhajanānīti vibhajitabbānaṃ vibhajanakiriyāya avinābhāvato bhāvavasena vuttaṃ, tasmā vibhajitabbāti vibhattiyoti vacanattho kātabbo. Aparāpi imā vibhattiyo hontīti yojanā. Heṭṭhā vuttassa ‘‘vibhattimattadassaneneva cetaṃ vuttaṃ, na samathehi vūpasamanavasenā’’ti vacanassa atthanayato aññaṃ atthanayaṃ dassento āha ‘‘athavā’’tiādi, ‘‘imāpi vibhattiyo’’ti padaṃ ‘‘nissāyā’’ti pade avuttakammaṃ . Nissāya āpajjantīti sambandho. Tāti āpattiyo. Vuttappakārehevāti tīhi samathehīti vuttapakāreheva. Taṃmūlikānanti te eva uposathādayo mūlametāsanti taṃmūlikā, tāsaṃ. Iminā kāriyūpacārena vuttanayaṃ dasseti. Tā vibhattiyoti uposathādivibhattiyo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / បរិវារបាឡិ • Parivārapāḷi / ៤. អសាធារណាទិ • 4. Asādhāraṇādi
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / បរិវារ-អដ្ឋកថា • Parivāra-aṭṭhakathā / អសាធារណាទិវណ្ណនា • Asādhāraṇādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / អសាធារណាទិវណ្ណនា • Asādhāraṇādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / អសាធារណាទិវណ្ណនា • Asādhāraṇādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / សត្តនគរេសុ បញ្ញត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា • Sattanagaresu paññattasikkhāpadavaṇṇanā
