| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បេតវត្ថុបាឡិ • Petavatthupāḷi |
៤. មហាវគ្គោ
4. Mahāvaggo
១. អម្ពសក្ករបេតវត្ថុ
1. Ambasakkarapetavatthu
៥១៧.
517.
វេសាលី នាម នគរត្ថិ វជ្ជីនំ, តត្ថ អហុ លិច្ឆវិ អម្ពសក្ករោ 1;
Vesālī nāma nagaratthi vajjīnaṃ, tattha ahu licchavi ambasakkaro 2;
ទិស្វាន បេតំ នគរស្ស ពាហិរំ, តត្ថេវ បុច្ឆិត្ថ តំ ការណត្ថិកោ។
Disvāna petaṃ nagarassa bāhiraṃ, tattheva pucchittha taṃ kāraṇatthiko.
៥១៨.
518.
‘‘សេយ្យា និសជ្ជា នយិមស្ស អត្ថិ, អភិក្កមោ នត្ថិ បដិក្កមោ ច;
‘‘Seyyā nisajjā nayimassa atthi, abhikkamo natthi paṭikkamo ca;
អសិតបីតខាយិតវត្ថភោគា, បរិចារិកា 3 សាបិ ឥមស្ស នត្ថិ។
Asitapītakhāyitavatthabhogā, paricārikā 4 sāpi imassa natthi.
៥១៩.
519.
‘‘យេ ញាតកា ទិដ្ឋសុតា សុហជ្ជា, អនុកម្បកា យស្ស អហេសុំ បុព្ពេ;
‘‘Ye ñātakā diṭṭhasutā suhajjā, anukampakā yassa ahesuṃ pubbe;
ទដ្ឋុម្បិ តេ ទានិ ន តំ លភន្តិ, វិរាជិតត្តោ 5 ហិ ជនេន តេន។
Daṭṭhumpi te dāni na taṃ labhanti, virājitatto 6 hi janena tena.
៥២០.
520.
‘‘ន ឱគ្គតត្តស្ស ភវន្តិ មិត្តា, ជហន្តិ មិត្តា វិកលំ វិទិត្វា;
‘‘Na oggatattassa bhavanti mittā, jahanti mittā vikalaṃ viditvā;
អត្ថញ្ច ទិស្វា បរិវារយន្តិ, ពហូ មិត្តា ឧគ្គតត្តស្ស ហោន្តិ។
Atthañca disvā parivārayanti, bahū mittā uggatattassa honti.
៥២១.
521.
‘‘និហីនត្តោ សព្ពភោគេហិ កិច្ឆោ, សម្មក្ខិតោ សម្បរិភិន្នគត្តោ;
‘‘Nihīnatto sabbabhogehi kiccho, sammakkhito samparibhinnagatto;
ឧស្សាវពិន្ទូវ បលិម្បមានោ, អជ្ជ សុវេ ជីវិតស្សូបរោធោ។
Ussāvabindūva palimpamāno, ajja suve jīvitassūparodho.
៥២២.
522.
‘‘ឯតាទិសំ ឧត្តមកិច្ឆប្បត្តំ, ឧត្តាសិតំ បុចិមន្ទស្ស សូលេ;
‘‘Etādisaṃ uttamakicchappattaṃ, uttāsitaṃ pucimandassa sūle;
‘អថ ត្វំ កេន វណ្ណេន វទេសិ យក្ខ, ជីវ ភោ ជីវិតមេវ សេយ្យោ’’’តិ។
‘Atha tvaṃ kena vaṇṇena vadesi yakkha, jīva bho jīvitameva seyyo’’’ti.
៥២៣.
523.
‘‘សាលោហិតោ ឯស អហោសិ មយ្ហំ, អហំ សរាមិ បុរិមាយ ជាតិយា;
‘‘Sālohito esa ahosi mayhaṃ, ahaṃ sarāmi purimāya jātiyā;
ទិស្វា ច មេ ការុញ្ញមហោសិ រាជ, មា បាបធម្មោ និរយំ បតាយំ 7។
Disvā ca me kāruññamahosi rāja, mā pāpadhammo nirayaṃ patāyaṃ 8.
៥២៤.
524.
‘‘ឥតោ ចុតោ លិច្ឆវិ ឯស បោសោ, សត្តុស្សទំ និរយំ ឃោររូបំ;
‘‘Ito cuto licchavi esa poso, sattussadaṃ nirayaṃ ghorarūpaṃ;
ឧបបជ្ជតិ ទុក្កដកម្មការី, មហាភិតាបំ កដុកំ ភយានកំ។
Upapajjati dukkaṭakammakārī, mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ bhayānakaṃ.
៥២៥.
525.
‘‘អនេកភាគេន គុណេន សេយ្យោ, អយមេវ សូលោ និរយេន តេន;
‘‘Anekabhāgena guṇena seyyo, ayameva sūlo nirayena tena;
ឯកន្តទុក្ខំ កដុកំ ភយានកំ, ឯកន្តតិព្ពំ និរយំ បតាយំ 9។
Ekantadukkhaṃ kaṭukaṃ bhayānakaṃ, ekantatibbaṃ nirayaṃ patāyaṃ 10.
៥២៦.
526.
‘‘ឥទញ្ច សុត្វា វចនំ មមេសោ, ទុក្ខូបនីតោ វិជហេយ្យ បាណំ;
‘‘Idañca sutvā vacanaṃ mameso, dukkhūpanīto vijaheyya pāṇaṃ;
តស្មា អហំ សន្តិកេ ន ភណាមិ, មា មេ កតោ ជីវិតស្សូបរោធោ’’។
Tasmā ahaṃ santike na bhaṇāmi, mā me kato jīvitassūparodho’’.
៥២៧.
527.
‘‘អញ្ញាតោ ឯសោ 11 បុរិសស្ស អត្ថោ, អញ្ញម្បិ ឥច្ឆាមសេ បុច្ឆិតុំ តុវំ;
‘‘Aññāto eso 12 purisassa attho, aññampi icchāmase pucchituṃ tuvaṃ;
ឱកាសកម្មំ សចេ នោ ករោសិ, បុច្ឆាម តំ នោ ន ច កុជ្ឈិតព្ព’’ន្តិ។
Okāsakammaṃ sace no karosi, pucchāma taṃ no na ca kujjhitabba’’nti.
៥២៨.
528.
‘‘អទ្ធា បដិញ្ញា មេ តទា អហុ 13, នាចិក្ខនា អប្បសន្នស្ស ហោតិ;
‘‘Addhā paṭiññā me tadā ahu 14, nācikkhanā appasannassa hoti;
អកាមា សទ្ធេយ្យវចោតិ កត្វា, បុច្ឆស្សុ មំ កាមំ យថា វិសយ្ហ’’ន្តិ 15។
Akāmā saddheyyavacoti katvā, pucchassu maṃ kāmaṃ yathā visayha’’nti 16.
៥២៩.
529.
‘‘យំ កិញ្ចហំ ចក្ខុនា បស្សិស្សាមិ 17, សព្ពម្បិ តាហំ អភិសទ្ទហេយ្យំ;
‘‘Yaṃ kiñcahaṃ cakkhunā passissāmi 18, sabbampi tāhaṃ abhisaddaheyyaṃ;
ទិស្វាវ តំ នោបិ ចេ សទ្ទហេយ្យំ, ករេយ្យាសិ 19 មេ យក្ខ និយស្សកម្ម’’ន្តិ។
Disvāva taṃ nopi ce saddaheyyaṃ, kareyyāsi 20 me yakkha niyassakamma’’nti.
៥៣០.
530.
‘‘សច្ចប្បដិញ្ញា តវ មេសា ហោតុ, សុត្វាន ធម្មំ លភ សុប្បសាទំ;
‘‘Saccappaṭiññā tava mesā hotu, sutvāna dhammaṃ labha suppasādaṃ;
អញ្ញត្ថិកោ នោ ច បទុដ្ឋចិត្តោ, យំ តេ សុតំ អសុតញ្ចាបិ ធម្មំ;
Aññatthiko no ca paduṭṭhacitto, yaṃ te sutaṃ asutañcāpi dhammaṃ;
៥៣១.
531.
‘‘សេតេន អស្សេន អលង្កតេន, ឧបយាសិ សូលាវុតកស្ស សន្តិកេ;
‘‘Setena assena alaṅkatena, upayāsi sūlāvutakassa santike;
យានំ ឥទំ អព្ភុតំ ទស្សនេយ្យំ, កិស្សេតំ កម្មស្ស អយំ វិបាកោ’’តិ។
Yānaṃ idaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ, kissetaṃ kammassa ayaṃ vipāko’’ti.
៥៣២.
532.
‘‘វេសាលិយា នគរស្ស 23 មជ្ឈេ, ចិក្ខល្លមគ្គេ នរកំ អហោសិ;
‘‘Vesāliyā nagarassa 24 majjhe, cikkhallamagge narakaṃ ahosi;
គោសីសមេកាហំ បសន្នចិត្តោ, សេតំ 25 គហេត្វា នរកស្មិំ និក្ខិបិំ។
Gosīsamekāhaṃ pasannacitto, setaṃ 26 gahetvā narakasmiṃ nikkhipiṃ.
៥៣៣.
533.
‘‘ឯតស្មិំ បាទានិ បតិដ្ឋបេត្វា, មយញ្ច អញ្ញេ ច អតិក្កមិម្ហា;
‘‘Etasmiṃ pādāni patiṭṭhapetvā, mayañca aññe ca atikkamimhā;
យានំ ឥទំ អព្ភុតំ ទស្សនេយ្យំ, តស្សេវ កម្មស្ស អយំ វិបាកោ’’តិ។
Yānaṃ idaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ, tasseva kammassa ayaṃ vipāko’’ti.
៥៣៤.
534.
‘‘វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតិ, គន្ធោ ច តេ សព្ពទិសា បវាយតិ;
‘‘Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsati, gandho ca te sabbadisā pavāyati;
យក្ខិទ្ធិបត្តោសិ មហានុភាវោ, នគ្គោ ចាសិ កិស្ស អយំ វិបាកោ’’តិ។
Yakkhiddhipattosi mahānubhāvo, naggo cāsi kissa ayaṃ vipāko’’ti.
៥៣៥.
535.
‘‘អក្កោធនោ និច្ចបសន្នចិត្តោ, សណ្ហាហិ វាចាហិ ជនំ ឧបេមិ;
‘‘Akkodhano niccapasannacitto, saṇhāhi vācāhi janaṃ upemi;
តស្សេវ កម្មស្ស អយំ វិបាកោ, ទិព្ពោ មេ វណ្ណោ សតតំ បភាសតិ។
Tasseva kammassa ayaṃ vipāko, dibbo me vaṇṇo satataṃ pabhāsati.
៥៣៦.
536.
‘‘យសញ្ច កិត្តិញ្ច ធម្មេ ឋិតានំ, ទិស្វាន មន្តេមិ 27 បសន្នចិត្តោ;
‘‘Yasañca kittiñca dhamme ṭhitānaṃ, disvāna mantemi 28 pasannacitto;
តស្សេវ កម្មស្ស អយំ វិបាកោ, ទិព្ពោ មេ គន្ធោ សតតំ បវាយតិ។
Tasseva kammassa ayaṃ vipāko, dibbo me gandho satataṃ pavāyati.
៥៣៧.
537.
‘‘សហាយានំ តិត្ថស្មិំ ន្ហាយន្តានំ, ថលេ គហេត្វា និទហិស្ស ទុស្សំ;
‘‘Sahāyānaṃ titthasmiṃ nhāyantānaṃ, thale gahetvā nidahissa dussaṃ;
ខិឌ្ឌត្ថិកោ នោ ច បទុដ្ឋចិត្តោ, តេនម្ហិ នគ្គោ កសិរា ច វុត្តី’’តិ។
Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto, tenamhi naggo kasirā ca vuttī’’ti.
៥៣៨.
538.
‘‘យោ កីឡមានោ បករោតិ បាបំ, តស្សេទិសំ កម្មវិបាកមាហុ;
‘‘Yo kīḷamāno pakaroti pāpaṃ, tassedisaṃ kammavipākamāhu;
អកីឡមានោ បន យោ ករោតិ, កិំ តស្ស កម្មស្ស វិបាកមាហូ’’តិ។
Akīḷamāno pana yo karoti, kiṃ tassa kammassa vipākamāhū’’ti.
៥៣៩.
539.
‘‘យេ ទុដ្ឋសង្កប្បមនា មនុស្សា, កាយេន វាចាយ ច សង្កិលិដ្ឋា;
‘‘Ye duṭṭhasaṅkappamanā manussā, kāyena vācāya ca saṅkiliṭṭhā;
កាយស្ស ភេទា អភិសម្បរាយំ, អសំសយំ តេ និរយំ ឧបេន្តិ។
Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ, asaṃsayaṃ te nirayaṃ upenti.
៥៤០.
540.
‘‘អបរេ បន សុគតិមាសមានា, ទានេ រតា សង្គហិតត្តភាវា;
‘‘Apare pana sugatimāsamānā, dāne ratā saṅgahitattabhāvā;
កាយស្ស ភេទា អភិសម្បរាយំ, អសំសយំ តេ សុគតិំ ឧបេន្តី’’តិ។
Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ, asaṃsayaṃ te sugatiṃ upentī’’ti.
៥៤១.
541.
‘‘តំ កិន្តិ ជានេយ្យមហំ អវេច្ច, កល្យាណបាបស្ស អយំ វិបាកោ;
‘‘Taṃ kinti jāneyyamahaṃ avecca, kalyāṇapāpassa ayaṃ vipāko;
កិំ វាហំ ទិស្វា អភិសទ្ទហេយ្យំ, កោ វាបិ មំ សទ្ទហាបេយ្យ ឯត’’ន្តិ។
Kiṃ vāhaṃ disvā abhisaddaheyyaṃ, ko vāpi maṃ saddahāpeyya eta’’nti.
៥៤២.
542.
‘‘ទិស្វា ច សុត្វា អភិសទ្ទហស្សុ, កល្យាណបាបស្ស អយំ វិបាកោ;
‘‘Disvā ca sutvā abhisaddahassu, kalyāṇapāpassa ayaṃ vipāko;
កល្យាណបាបេ ឧភយេ អសន្តេ, សិយា នុ សត្តា សុគតា ទុគ្គតា វា។
Kalyāṇapāpe ubhaye asante, siyā nu sattā sugatā duggatā vā.
៥៤៣.
543.
‘‘នោ ចេត្ថ កម្មានិ ករេយ្យុំ មច្ចា, កល្យាណបាបានិ មនុស្សលោកេ;
‘‘No cettha kammāni kareyyuṃ maccā, kalyāṇapāpāni manussaloke;
នាហេសុំ សត្តា សុគតា ទុគ្គតា វា, ហីនា បណីតា ច មនុស្សលោកេ។
Nāhesuṃ sattā sugatā duggatā vā, hīnā paṇītā ca manussaloke.
៥៤៤.
544.
‘‘យស្មា ច កម្មានិ ករោន្តិ មច្ចា, កល្យាណបាបានិ មនុស្សលោកេ;
‘‘Yasmā ca kammāni karonti maccā, kalyāṇapāpāni manussaloke;
តស្មា ហិ សត្តា សុគតា ទុគ្គតា វា, ហីនា បណីតា ច មនុស្សលោកេ។
Tasmā hi sattā sugatā duggatā vā, hīnā paṇītā ca manussaloke.
៥៤៥.
545.
‘‘ទ្វយជ្ជ កម្មានំ វិបាកមាហុ, សុខស្ស ទុក្ខស្ស ច វេទនីយំ;
‘‘Dvayajja kammānaṃ vipākamāhu, sukhassa dukkhassa ca vedanīyaṃ;
តា ទេវតាយោ បរិចារយន្តិ, បច្ចន្តិ ពាលា ទ្វយតំ អបស្សិនោ។
Tā devatāyo paricārayanti, paccanti bālā dvayataṃ apassino.
៥៤៦.
546.
‘‘ន មត្ថិ កម្មានិ សយំកតានិ, ទត្វាបិ មេ នត្ថិ យោ 29 អាទិសេយ្យ;
‘‘Na matthi kammāni sayaṃkatāni, datvāpi me natthi yo 30 ādiseyya;
អច្ឆាទនំ សយនមថន្នបានំ, តេនម្ហិ នគ្គោ កសិរា ច វុត្តី’’តិ។
Acchādanaṃ sayanamathannapānaṃ, tenamhi naggo kasirā ca vuttī’’ti.
៥៤៧.
547.
‘‘សិយា នុ ខោ ការណំ កិញ្ចិ យក្ខ, អច្ឆាទនំ យេន តុវំ លភេថ;
‘‘Siyā nu kho kāraṇaṃ kiñci yakkha, acchādanaṃ yena tuvaṃ labhetha;
អាចិក្ខ មេ ត្វំ យទត្ថិ ហេតុ, សទ្ធាយិកំ 31 ហេតុវចោ សុណោមា’’តិ។
Ācikkha me tvaṃ yadatthi hetu, saddhāyikaṃ 32 hetuvaco suṇomā’’ti.
៥៤៨.
548.
‘‘កប្បិតកោ 33 នាម ឥធត្ថិ ភិក្ខុ, ឈាយី សុសីលោ អរហា វិមុត្តោ;
‘‘Kappitako 34 nāma idhatthi bhikkhu, jhāyī susīlo arahā vimutto;
គុត្តិន្ទ្រិយោ សំវុតបាតិមោក្ខោ, សីតិភូតោ ឧត្តមទិដ្ឋិបត្តោ។
Guttindriyo saṃvutapātimokkho, sītibhūto uttamadiṭṭhipatto.
៥៤៩.
549.
‘‘សខិលោ វទញ្ញូ សុវចោ សុមុខោ, ស្វាគមោ សុប្បដិមុត្តកោ ច;
‘‘Sakhilo vadaññū suvaco sumukho, svāgamo suppaṭimuttako ca;
បុញ្ញស្ស ខេត្តំ អរណវិហារី, ទេវមនុស្សានញ្ច ទក្ខិណេយ្យោ។
Puññassa khettaṃ araṇavihārī, devamanussānañca dakkhiṇeyyo.
៥៥០.
550.
‘‘សន្តោ វិធូមោ អនីឃោ និរាសោ, មុត្តោ វិសល្លោ អមមោ អវង្កោ;
‘‘Santo vidhūmo anīgho nirāso, mutto visallo amamo avaṅko;
និរូបធី សព្ពបបញ្ចខីណោ, តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តោ ជុតិមា។
Nirūpadhī sabbapapañcakhīṇo, tisso vijjā anuppatto jutimā.
៥៥១.
551.
‘‘អប្បញ្ញាតោ ទិស្វាបិ ន ច សុជានោ, មុនីតិ នំ វជ្ជិសុ វោហរន្តិ;
‘‘Appaññāto disvāpi na ca sujāno, munīti naṃ vajjisu voharanti;
ជានន្តិ តំ យក្ខភូតា អនេជំ, កល្យាណធម្មំ វិចរន្តំ លោកេ។
Jānanti taṃ yakkhabhūtā anejaṃ, kalyāṇadhammaṃ vicarantaṃ loke.
៥៥២.
552.
‘‘តស្ស តុវំ ឯកយុគំ ទុវេ វា, មមុទ្ទិសិត្វាន សចេ ទទេថ;
‘‘Tassa tuvaṃ ekayugaṃ duve vā, mamuddisitvāna sace dadetha;
បដិគ្គហីតានិ ច តានិ អស្សុ, មមញ្ច បស្សេថ សន្នទ្ធទុស្ស’’ន្តិ។
Paṭiggahītāni ca tāni assu, mamañca passetha sannaddhadussa’’nti.
៥៥៣.
553.
‘‘កស្មិំ បទេសេ សមណំ វសន្តំ, គន្ត្វាន បស្សេមុ មយំ ឥទានិ;
‘‘Kasmiṃ padese samaṇaṃ vasantaṃ, gantvāna passemu mayaṃ idāni;
យោ មជ្ជ 35 កង្ខំ វិចិកិច្ឆិតញ្ច, ទិដ្ឋីវិសូកានិ វិនោទយេយ្យា’’តិ។
Yo majja 36 kaṅkhaṃ vicikicchitañca, diṭṭhīvisūkāni vinodayeyyā’’ti.
៥៥៤.
554.
‘‘ឯសោ និសិន្នោ កបិនច្ចនាយំ, បរិវារិតោ ទេវតាហិ ពហូហិ;
‘‘Eso nisinno kapinaccanāyaṃ, parivārito devatāhi bahūhi;
ធម្មិំ កថំ ភាសតិ សច្ចនាមោ, សកស្មិមាចេរកេ អប្បមត្តោ’’តិ។
Dhammiṃ kathaṃ bhāsati saccanāmo, sakasmimācerake appamatto’’ti.
៥៥៥.
555.
‘‘តថាហំ 37 កស្សាមិ គន្ត្វា ឥទានិ, អច្ឆាទយិស្សំ សមណំ យុគេន;
‘‘Tathāhaṃ 38 kassāmi gantvā idāni, acchādayissaṃ samaṇaṃ yugena;
បដិគ្គហិតានិ ច តានិ អស្សុ, តុវញ្ច បស្សេមុ សន្នទ្ធទុស្ស’’ន្តិ។
Paṭiggahitāni ca tāni assu, tuvañca passemu sannaddhadussa’’nti.
៥៥៦.
556.
‘‘មា អក្ខណេ បព្ពជិតំ ឧបាគមិ, សាធុ វោ លិច្ឆវិ នេស ធម្មោ;
‘‘Mā akkhaṇe pabbajitaṃ upāgami, sādhu vo licchavi nesa dhammo;
តតោ ច កាលេ ឧបសង្កមិត្វា, តត្ថេវ បស្សាហិ រហោ និសិន្ន’’ន្តិ។
Tato ca kāle upasaṅkamitvā, tattheva passāhi raho nisinna’’nti.
៥៥៧.
557.
តថាតិ វត្វា អគមាសិ តត្ថ, បរិវារិតោ ទាសគណេន លិច្ឆវិ;
Tathāti vatvā agamāsi tattha, parivārito dāsagaṇena licchavi;
សោ តំ នគរំ ឧបសង្កមិត្វា, វាសូបគច្ឆិត្ថ សកេ និវេសនេ។
So taṃ nagaraṃ upasaṅkamitvā, vāsūpagacchittha sake nivesane.
៥៥៨.
558.
តតោ ច កាលេ គិហិកិច្ចានិ កត្វា, ន្ហត្វា បិវិត្វា ច ខណំ លភិត្វា;
Tato ca kāle gihikiccāni katvā, nhatvā pivitvā ca khaṇaṃ labhitvā;
វិចេយ្យ បេឡាតោ ច យុគានិ អដ្ឋ, គាហាបយី ទាសគណេន លិច្ឆវិ។
Viceyya peḷāto ca yugāni aṭṭha, gāhāpayī dāsagaṇena licchavi.
៥៥៩.
559.
សោ តំ បទេសំ ឧបសង្កមិត្វា, តំ អទ្ទស សមណំ សន្តចិត្តំ;
So taṃ padesaṃ upasaṅkamitvā, taṃ addasa samaṇaṃ santacittaṃ;
បដិក្កន្តំ គោចរតោ និវត្តំ, សីតិភូតំ រុក្ខមូលេ និសិន្នំ។
Paṭikkantaṃ gocarato nivattaṃ, sītibhūtaṃ rukkhamūle nisinnaṃ.
៥៦០.
560.
តមេនមវោច ឧបសង្កមិត្វា, អប្បាពាធំ ផាសុវិហារញ្ច បុច្ឆិ;
Tamenamavoca upasaṅkamitvā, appābādhaṃ phāsuvihārañca pucchi;
‘‘វេសាលិយំ លិច្ឆវិហំ ភទន្តេ, ជានន្តិ មំ លិច្ឆវិ អម្ពសក្ករោ។
‘‘Vesāliyaṃ licchavihaṃ bhadante, jānanti maṃ licchavi ambasakkaro.
៥៦១.
561.
‘‘ឥមានិ មេ អដ្ឋ យុគា សុភានិ 39, បដិគណ្ហ ភន្តេ បទទាមិ តុយ្ហំ;
‘‘Imāni me aṭṭha yugā subhāni 40, paṭigaṇha bhante padadāmi tuyhaṃ;
តេនេវ អត្ថេន ឥធាគតោស្មិ, យថា អហំ អត្តមនោ ភវេយ្យ’’ន្តិ។
Teneva atthena idhāgatosmi, yathā ahaṃ attamano bhaveyya’’nti.
៥៦២.
562.
‘‘ទូរតោវ សមណព្រាហ្មណា ច, និវេសនំ តេ បរិវជ្ជយន្តិ;
‘‘Dūratova samaṇabrāhmaṇā ca, nivesanaṃ te parivajjayanti;
៥៦៣.
563.
‘‘អថាបរេ បាទកុឋារិកាហិ, អវំសិរា សមណា បាតយន្តិ;
‘‘Athāpare pādakuṭhārikāhi, avaṃsirā samaṇā pātayanti;
ឯតាទិសំ បព្ពជិតា វិហេសំ, តយា កតំ សមណា បាបុណន្តិ។
Etādisaṃ pabbajitā vihesaṃ, tayā kataṃ samaṇā pāpuṇanti.
៥៦៤.
564.
‘‘តិណេន តេលម្បិ ន ត្វំ អទាសិ, មូឡ្ហស្ស មគ្គម្បិ ន បាវទាសិ;
‘‘Tiṇena telampi na tvaṃ adāsi, mūḷhassa maggampi na pāvadāsi;
អន្ធស្ស ទណ្ឌំ សយមាទិយាសិ, ឯតាទិសោ កទរិយោ អសំវុតោ តុវំ;
Andhassa daṇḍaṃ sayamādiyāsi, etādiso kadariyo asaṃvuto tuvaṃ;
អថ ត្វំ កេន វណ្ណេន កិមេវ ទិស្វា,
Atha tvaṃ kena vaṇṇena kimeva disvā,
អម្ហេហិ សហ សំវិភាគំ ករោសី’’តិ។
Amhehi saha saṃvibhāgaṃ karosī’’ti.
៥៦៥.
565.
‘‘បច្ចេមិ ភន្តេ យំ ត្វំ វទេសិ, វិហេសយិំ សមណេ ព្រាហ្មណេ ច;
‘‘Paccemi bhante yaṃ tvaṃ vadesi, vihesayiṃ samaṇe brāhmaṇe ca;
ខិឌ្ឌត្ថិកោ នោ ច បទុដ្ឋចិត្តោ, ឯតម្បិ មេ ទុក្កដមេវ ភន្តេ។
Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto, etampi me dukkaṭameva bhante.
៥៦៦.
566.
‘‘ខិឌ្ឌាយ យក្ខោ បសវិត្វា បាបំ, វេទេតិ ទុក្ខំ អសមត្តភោគី;
‘‘Khiḍḍāya yakkho pasavitvā pāpaṃ, vedeti dukkhaṃ asamattabhogī;
ទហរោ យុវា នគ្គនិយស្ស ភាគី, កិំ សុ តតោ ទុក្ខតរស្ស ហោតិ។
Daharo yuvā nagganiyassa bhāgī, kiṃ su tato dukkhatarassa hoti.
៥៦៧.
567.
‘‘តំ ទិស្វា សំវេគមលត្ថំ ភន្តេ, តប្បច្ចយា វាបិ 45 ទទាមិ ទានំ;
‘‘Taṃ disvā saṃvegamalatthaṃ bhante, tappaccayā vāpi 46 dadāmi dānaṃ;
បដិគណ្ហ ភន្តេ វត្ថយុគានិ អដ្ឋ, យក្ខស្សិមា គច្ឆន្តុ ទក្ខិណាយោ’’តិ។
Paṭigaṇha bhante vatthayugāni aṭṭha, yakkhassimā gacchantu dakkhiṇāyo’’ti.
៥៦៨.
568.
‘‘អទ្ធា ហិ ទានំ ពហុធា បសត្ថំ, ទទតោ ច តេ អក្ខយធម្មមត្ថុ;
‘‘Addhā hi dānaṃ bahudhā pasatthaṃ, dadato ca te akkhayadhammamatthu;
បដិគណ្ហាមិ តេ វត្ថយុគានិ អដ្ឋ, យក្ខស្សិមា គច្ឆន្តុ ទក្ខិណាយោ’’តិ។
Paṭigaṇhāmi te vatthayugāni aṭṭha, yakkhassimā gacchantu dakkhiṇāyo’’ti.
៥៦៩.
569.
តតោ ហិ សោ អាចមយិត្វា លិច្ឆវិ, ថេរស្ស ទត្វាន យុគានិ អដ្ឋ;
Tato hi so ācamayitvā licchavi, therassa datvāna yugāni aṭṭha;
‘បដិគ្គហិតានិ ច តានិ អស្សុ, យក្ខញ្ច បស្សេថ សន្នទ្ធទុស្សំ’។
‘Paṭiggahitāni ca tāni assu, yakkhañca passetha sannaddhadussaṃ’.
៥៧០.
570.
តមទ្ទសា ចន្ទនសារលិត្តំ, អាជញ្ញមារូឡ្ហមុឡារវណ្ណំ;
Tamaddasā candanasāralittaṃ, ājaññamārūḷhamuḷāravaṇṇaṃ;
អលង្កតំ សាធុនិវត្ថទុស្សំ, បរិវារិតំ យក្ខមហិទ្ធិបត្តំ។
Alaṅkataṃ sādhunivatthadussaṃ, parivāritaṃ yakkhamahiddhipattaṃ.
៥៧១.
571.
សោ តំ ទិស្វា អត្តមនា ឧទគ្គោ, បហដ្ឋចិត្តោ ច សុភគ្គរូបោ;
So taṃ disvā attamanā udaggo, pahaṭṭhacitto ca subhaggarūpo;
កម្មញ្ច ទិស្វាន មហាវិបាកំ, សន្ទិដ្ឋិកំ ចក្ខុនា សច្ឆិកត្វា។
Kammañca disvāna mahāvipākaṃ, sandiṭṭhikaṃ cakkhunā sacchikatvā.
៥៧២.
572.
តមេនមវោច ឧបសង្កមិត្វា, ‘‘ទស្សាមិ ទានំ សមណព្រាហ្មណានំ;
Tamenamavoca upasaṅkamitvā, ‘‘dassāmi dānaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ;
ន ចាបិ មេ កិញ្ចិ អទេយ្យមត្ថិ, តុវញ្ច មេ យក្ខ ពហូបការោ’’តិ។
Na cāpi me kiñci adeyyamatthi, tuvañca me yakkha bahūpakāro’’ti.
៥៧៣.
573.
‘‘តុវញ្ច មេ លិច្ឆវិ ឯកទេសំ, អទាសិ ទានានិ អមោឃមេតំ;
‘‘Tuvañca me licchavi ekadesaṃ, adāsi dānāni amoghametaṃ;
ស្វាហំ ករិស្សាមិ តយាវ សក្ខិំ, អមានុសោ មានុសកេន សទ្ធិ’’ន្តិ។
Svāhaṃ karissāmi tayāva sakkhiṃ, amānuso mānusakena saddhi’’nti.
៥៧៤.
574.
យាចាមិ តំ 51 បញ្ជលិកោ ភវិត្វា, ឥច្ឆាមិ តំ យក្ខ បុនាបិ ទដ្ឋុ’’ន្តិ។
Yācāmi taṃ 52 pañjaliko bhavitvā, icchāmi taṃ yakkha punāpi daṭṭhu’’nti.
៥៧៥.
575.
‘‘សចេ តុវំ អស្សទ្ធោ ភវិស្សសិ, កទរិយរូបោ វិប្បដិបន្នចិត្តោ;
‘‘Sace tuvaṃ assaddho bhavissasi, kadariyarūpo vippaṭipannacitto;
ត្វំ នេវ មំ លច្ឆសិ 53 ទស្សនាយ, ទិស្វា ច តំ នោបិ ច អាលបិស្សំ។
Tvaṃ neva maṃ lacchasi 54 dassanāya, disvā ca taṃ nopi ca ālapissaṃ.
៥៧៦.
576.
‘‘សចេ បន ត្វំ ភវិស្សសិ ធម្មគារវោ, ទានេ រតោ សង្គហិតត្តភាវោ;
‘‘Sace pana tvaṃ bhavissasi dhammagāravo, dāne rato saṅgahitattabhāvo;
ឱបានភូតោ សមណព្រាហ្មណានំ, ឯវំ មមំ លច្ឆសិ ទស្សនាយ។
Opānabhūto samaṇabrāhmaṇānaṃ, evaṃ mamaṃ lacchasi dassanāya.
៥៧៧.
577.
‘‘ទិស្វា ច តំ អាលបិស្សំ ភទន្តេ, ឥមញ្ច សូលតោ លហុំ បមុញ្ច;
‘‘Disvā ca taṃ ālapissaṃ bhadante, imañca sūlato lahuṃ pamuñca;
យតោ និទានំ អករិម្ហ សក្ខិំ, មញ្ញាមិ សូលាវុតកស្ស ការណា។
Yato nidānaṃ akarimha sakkhiṃ, maññāmi sūlāvutakassa kāraṇā.
៥៧៨.
578.
‘‘តេ អញ្ញមញ្ញំ អករិម្ហ សក្ខិំ, អយញ្ច សូលតោ 55 លហុំ បមុត្តោ;
‘‘Te aññamaññaṃ akarimha sakkhiṃ, ayañca sūlato 56 lahuṃ pamutto;
សក្កច្ច ធម្មានិ សមាចរន្តោ, មុច្ចេយ្យ សោ និរយា ច តម្ហា;
Sakkacca dhammāni samācaranto, mucceyya so nirayā ca tamhā;
កម្មំ សិយា អញ្ញត្រ វេទនីយំ។
Kammaṃ siyā aññatra vedanīyaṃ.
៥៧៩.
579.
‘‘កប្បិតកញ្ច ឧបសង្កមិត្វា, តេនេវ 57 សហ សំវិភជិត្វា កាលេ;
‘‘Kappitakañca upasaṅkamitvā, teneva 58 saha saṃvibhajitvā kāle;
សយំ មុខេនូបនិសជ្ជ បុច្ឆ, សោ តេ អក្ខិស្សតិ ឯតមត្ថំ។
Sayaṃ mukhenūpanisajja puccha, so te akkhissati etamatthaṃ.
៥៨០.
580.
‘‘តមេវ ភិក្ខុំ ឧបសង្កមិត្វា, បុច្ឆស្សុ អញ្ញត្ថិកោ នោ ច បទុដ្ឋចិត្តោ;
‘‘Tameva bhikkhuṃ upasaṅkamitvā, pucchassu aññatthiko no ca paduṭṭhacitto;
សោ តេ សុតំ អសុតញ្ចាបិ ធម្មំ,
So te sutaṃ asutañcāpi dhammaṃ,
សព្ពម្បិ អក្ខិស្សតិ យថា បជាន’’ន្តិ។
Sabbampi akkhissati yathā pajāna’’nti.
៥៨១.
581.
សោ តត្ថ រហស្សំ សមុល្លបិត្វា, សក្ខិំ ករិត្វាន អមានុសេន;
So tattha rahassaṃ samullapitvā, sakkhiṃ karitvāna amānusena;
បក្កាមិ សោ លិច្ឆវីនំ សកាសំ, អថ ព្រវិ បរិសំ សន្និសិន្នំ។
Pakkāmi so licchavīnaṃ sakāsaṃ, atha bravi parisaṃ sannisinnaṃ.
៥៨២.
582.
‘‘សុណន្តុ ភោន្តោ មម ឯកវាក្យំ, វរំ វរិស្សំ លភិស្សាមិ អត្ថំ;
‘‘Suṇantu bhonto mama ekavākyaṃ, varaṃ varissaṃ labhissāmi atthaṃ;
៥៨៣.
583.
‘‘ឯត្តាវតា វីសតិរត្តិមត្តា, យតោ អាវុតោ នេវ ជីវតិ ន មតោ;
‘‘Ettāvatā vīsatirattimattā, yato āvuto neva jīvati na mato;
តាហំ មោចយិស្សាមិ ទានិ, យថាមតិំ អនុជានាតុ សង្ឃោ’’តិ។
Tāhaṃ mocayissāmi dāni, yathāmatiṃ anujānātu saṅgho’’ti.
៥៨៤.
584.
‘‘ឯតញ្ច អញ្ញញ្ច លហុំ បមុញ្ច, កោ តំ វទេថ 63 តថា ករោន្តំ;
‘‘Etañca aññañca lahuṃ pamuñca, ko taṃ vadetha 64 tathā karontaṃ;
យថា បជានាសិ តថា ករោហិ, យថាមតិំ អនុជានាតិ សង្ឃោ’’តិ។
Yathā pajānāsi tathā karohi, yathāmatiṃ anujānāti saṅgho’’ti.
៥៨៥.
585.
សោ តំ បទេសំ ឧបសង្កមិត្វា, សូលាវុតំ មោចយិ ខិប្បមេវ;
So taṃ padesaṃ upasaṅkamitvā, sūlāvutaṃ mocayi khippameva;
‘មា ភាយិ សម្មា’តិ ច តំ អវោច, តិកិច្ឆកានញ្ច ឧបដ្ឋបេសិ។
‘Mā bhāyi sammā’ti ca taṃ avoca, tikicchakānañca upaṭṭhapesi.
៥៨៦.
586.
‘‘កប្បិតកញ្ច ឧបសង្កមិត្វា, តេនេវ សហ 65 សំវិភជិត្វា កាលេ;
‘‘Kappitakañca upasaṅkamitvā, teneva saha 66 saṃvibhajitvā kāle;
សយំ មុខេនូបនិសជ្ជ លិច្ឆវិ, តថេវ បុច្ឆិត្ថ នំ ការណត្ថិកោ។
Sayaṃ mukhenūpanisajja licchavi, tatheva pucchittha naṃ kāraṇatthiko.
៥៨៧.
587.
‘‘សូលាវុតោ បុរិសោ លុទ្ទកម្មោ, បណីតទណ្ឌោ អនុសត្តរូបោ;
‘‘Sūlāvuto puriso luddakammo, paṇītadaṇḍo anusattarūpo;
ឯត្តាវតា វីសតិរត្តិមត្តា, យតោ អាវុតោ នេវ ជីវតិ ន មតោ។
Ettāvatā vīsatirattimattā, yato āvuto neva jīvati na mato.
៥៨៨.
588.
‘‘សោ មោចិតោ គន្ត្វា មយា ឥទានិ, ឯតស្ស យក្ខស្ស វចោ ហិ ភន្តេ;
‘‘So mocito gantvā mayā idāni, etassa yakkhassa vaco hi bhante;
សិយា នុ ខោ ការណំ កិញ្ចិទេវ, យេន សោ និរយំ នោ វជេយ្យ។
Siyā nu kho kāraṇaṃ kiñcideva, yena so nirayaṃ no vajeyya.
៥៨៩.
589.
‘‘អាចិក្ខ ភន្តេ យទិ អត្ថិ ហេតុ, សទ្ធាយិកំ ហេតុវចោ សុណោម;
‘‘Ācikkha bhante yadi atthi hetu, saddhāyikaṃ hetuvaco suṇoma;
ន តេសំ កម្មានំ វិនាសមត្ថិ, អវេទយិត្វា ឥធ ព្យន្តិភាវោ’’តិ។
Na tesaṃ kammānaṃ vināsamatthi, avedayitvā idha byantibhāvo’’ti.
៥៩០.
590.
‘‘សចេ ស ធម្មានិ សមាចរេយ្យ, សក្កច្ច រត្តិន្ទិវមប្បមត្តោ;
‘‘Sace sa dhammāni samācareyya, sakkacca rattindivamappamatto;
មុច្ចេយ្យ សោ និរយា ច តម្ហា, កម្មំ សិយា អញ្ញត្រ វេទនីយ’’ន្តិ។
Mucceyya so nirayā ca tamhā, kammaṃ siyā aññatra vedanīya’’nti.
៥៩១.
591.
‘‘អញ្ញាតោ 67 ឯសោ បុរិសស្ស អត្ថោ, មមម្បិ ទានិ អនុកម្ប ភន្តេ;
‘‘Aññāto 68 eso purisassa attho, mamampi dāni anukampa bhante;
អនុសាស មំ ឱវទ ភូរិបញ្ញ, យថា អហំ នោ និរយំ វជេយ្យ’’ន្តិ។
Anusāsa maṃ ovada bhūripañña, yathā ahaṃ no nirayaṃ vajeyya’’nti.
៥៩២.
592.
‘‘អជ្ជេវ ពុទ្ធំ សរណំ ឧបេហិ, ធម្មញ្ច សង្ឃញ្ច បសន្នចិត្តោ;
‘‘Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ upehi, dhammañca saṅghañca pasannacitto;
តថេវ សិក្ខាយ បទានិ បញ្ច, អខណ្ឌផុល្លានិ សមាទិយស្សុ។
Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu.
៥៩៣.
593.
‘‘បាណាតិបាតា វិរមស្សុ ខិប្បំ, លោកេ អទិន្នំ បរិវជ្ជយស្សុ;
‘‘Pāṇātipātā viramassu khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayassu;
អមជ្ជបោ មា ច មុសា អភាណី, សកេន ទារេន ច ហោហិ តុដ្ឋោ;
Amajjapo mā ca musā abhāṇī, sakena dārena ca hohi tuṭṭho;
ឥមញ្ច អរិយំ 69 អដ្ឋង្គវរេនុបេតំ, សមាទិយាហិ កុសលំ សុខុទ្រយំ។
Imañca ariyaṃ 70 aṭṭhaṅgavarenupetaṃ, samādiyāhi kusalaṃ sukhudrayaṃ.
៥៩៤.
594.
‘‘ចីវរំ បិណ្ឌបាតញ្ច, បច្ចយំ សយនាសនំ;
‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
អន្នំ បានំ ខាទនីយំ, វត្ថសេនាសនានិ ច;
Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca;
៥៩៥.
595.
‘‘ភិក្ខូបិ សីលសម្បន្នេ, វីតរាគេ ពហុស្សុតេ;
‘‘Bhikkhūpi sīlasampanne, vītarāge bahussute;
តប្បេហិ អន្នបានេន, សទា បុញ្ញំ បវឌ្ឍតិ។
Tappehi annapānena, sadā puññaṃ pavaḍḍhati.
៥៩៦.
596.
‘‘ឯវញ្ច ធម្មានិ 73 សមាចរន្តោ, សក្កច្ច រត្តិន្ទិវមប្បមត្តោ;
‘‘Evañca dhammāni 74 samācaranto, sakkacca rattindivamappamatto;
មុញ្ច តុវំ 75 និរយា ច តម្ហា, កម្មំ សិយា អញ្ញត្រ វេទនីយ’’ន្តិ។
Muñca tuvaṃ 76 nirayā ca tamhā, kammaṃ siyā aññatra vedanīya’’nti.
៥៩៧.
597.
‘‘អជ្ជេវ ពុទ្ធំ សរណំ ឧបេមិ, ធម្មញ្ច សង្ឃញ្ច បសន្នចិត្តោ;
‘‘Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ upemi, dhammañca saṅghañca pasannacitto;
តថេវ សិក្ខាយ បទានិ បញ្ច, អខណ្ឌផុល្លានិ សមាទិយាមិ។
Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyāmi.
៥៩៨.
598.
‘‘បាណាតិបាតា វិរមាមិ ខិប្បំ, លោកេ អទិន្នំ បរិវជ្ជយាមិ;
‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi;
អមជ្ជបោ នោ ច មុសា ភណាមិ, សកេន ទារេន ច ហោមិ តុដ្ឋោ;
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho;
ឥមញ្ច អរិយំ អដ្ឋង្គវរេនុបេតំ, សមាទិយាមិ កុសលំ សុខុទ្រយំ។
Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅgavarenupetaṃ, samādiyāmi kusalaṃ sukhudrayaṃ.
៥៩៩.
599.
‘‘ចីវរំ បិណ្ឌបាតញ្ច, បច្ចយំ សយនាសនំ;
‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;
អន្នំ បានំ ខាទនីយំ, វត្ថសេនាសនានិ ច។
Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca.
៦០០.
600.
‘‘ភិក្ខូ ច សីលសម្បន្នេ, វីតរាគេ ពហុស្សុតេ;
‘‘Bhikkhū ca sīlasampanne, vītarāge bahussute;
៦០១.
601.
ឯតាទិសា លិច្ឆវិ អម្ពសក្ករោ, វេសាលិយំ អញ្ញតរោ ឧបាសកោ;
Etādisā licchavi ambasakkaro, vesāliyaṃ aññataro upāsako;
សទ្ធោ មុទូ ការករោ ច ភិក្ខុ, សង្ឃញ្ច សក្កច្ច តទា ឧបដ្ឋហិ។
Saddho mudū kārakaro ca bhikkhu, saṅghañca sakkacca tadā upaṭṭhahi.
៦០២.
602.
សូលាវុតោ ច អរោគោ ហុត្វា, សេរី សុខី បព្ពជ្ជំ ឧបាគមិ 79;
Sūlāvuto ca arogo hutvā, serī sukhī pabbajjaṃ upāgami 80;
ភិក្ខុញ្ច អាគម្ម កប្បិតកុត្តមំ, ឧភោបិ សាមញ្ញផលានិ អជ្ឈគុំ។
Bhikkhuñca āgamma kappitakuttamaṃ, ubhopi sāmaññaphalāni ajjhaguṃ.
៦០៣.
603.
ឯតាទិសា សប្បុរិសាន សេវនា, មហប្ផលា ហោតិ សតំ វិជានតំ;
Etādisā sappurisāna sevanā, mahapphalā hoti sataṃ vijānataṃ;
សូលាវុតោ អគ្គផលំ អផស្សយិ 81, ផលំ កនិដ្ឋំ បន អម្ពសក្ករោ’’តិ។
Sūlāvuto aggaphalaṃ aphassayi 82, phalaṃ kaniṭṭhaṃ pana ambasakkaro’’ti.
អម្ពសក្ករបេតវត្ថុ បឋមំ។
Ambasakkarapetavatthu paṭhamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / បេតវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Petavatthu-aṭṭhakathā / ១. អម្ពសក្ករបេតវត្ថុវណ្ណនា • 1. Ambasakkarapetavatthuvaṇṇanā
