| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរគាថាបាឡិ • Theragāthāpāḷi |
២១. មហានិបាតោ
21. Mahānipāto
១. វង្គីសត្ថេរគាថា
1. Vaṅgīsattheragāthā
១២១៨.
1218.
‘‘និក្ខន្តំ វត មំ សន្តំ, អគារស្មានគារិយំ;
‘‘Nikkhantaṃ vata maṃ santaṃ, agārasmānagāriyaṃ;
វិតក្កា ឧបធាវន្តិ, បគព្ភា កណ្ហតោ ឥមេ។
Vitakkā upadhāvanti, pagabbhā kaṇhato ime.
១២១៩.
1219.
សមន្តា បរិកិរេយ្យុំ, សហស្សំ អបលាយិនំ។
Samantā parikireyyuṃ, sahassaṃ apalāyinaṃ.
១២២០.
1220.
១២២១.
1221.
‘‘សក្ខី ហិ មេ សុតំ ឯតំ, ពុទ្ធស្សាទិច្ចពន្ធុនោ;
‘‘Sakkhī hi me sutaṃ etaṃ, buddhassādiccabandhuno;
និព្ពានគមនំ មគ្គំ, តត្ថ មេ និរតោ មនោ។
Nibbānagamanaṃ maggaṃ, tattha me nirato mano.
១២២២.
1222.
‘‘ឯវំ ចេ មំ វិហរន្តំ, បាបិម ឧបគច្ឆសិ;
‘‘Evaṃ ce maṃ viharantaṃ, pāpima upagacchasi;
តថា មច្ចុ ករិស្សាមិ, ន មេ មគ្គម្បិ ទក្ខសិ។
Tathā maccu karissāmi, na me maggampi dakkhasi.
១២២៣.
1223.
‘‘អរតិញ្ច 9 រតិញ្ច បហាយ, សព្ពសោ គេហសិតញ្ច វិតក្កំ;
‘‘Aratiñca 10 ratiñca pahāya, sabbaso gehasitañca vitakkaṃ;
វនថំ ន ករេយ្យ កុហិញ្ចិ, និព្ពនថោ អវនថោ ស 11 ភិក្ខុ។
Vanathaṃ na kareyya kuhiñci, nibbanatho avanatho sa 12 bhikkhu.
១២២៤.
1224.
‘‘យមិធ បថវិញ្ច វេហាសំ, រូបគតំ ជគតោគធំ កិញ្ចិ;
‘‘Yamidha pathaviñca vehāsaṃ, rūpagataṃ jagatogadhaṃ kiñci;
បរិជីយតិ សព្ពមនិច្ចំ, ឯវំ សមេច្ច ចរន្តិ មុតត្តា។
Parijīyati sabbamaniccaṃ, evaṃ samecca caranti mutattā.
១២២៥.
1225.
‘‘ឧបធីសុ ជនា គធិតាសេ, ទិដ្ឋសុតេ 13 បដិឃេ ច មុតេ ច;
‘‘Upadhīsu janā gadhitāse, diṭṭhasute 14 paṭighe ca mute ca;
ឯត្ថ វិនោទយ ឆន្ទមនេជោ, យោ ហេត្ថ ន លិម្បតិ មុនិ តមាហុ 15។
Ettha vinodaya chandamanejo, yo hettha na limpati muni tamāhu 16.
១២២៦.
1226.
‘‘អថ សដ្ឋិសិតា សវិតក្កា, បុថុជ្ជនតាយ 17 អធម្មា និវិដ្ឋា;
‘‘Atha saṭṭhisitā savitakkā, puthujjanatāya 18 adhammā niviṭṭhā;
ន ច វគ្គគតស្ស កុហិញ្ចិ, នោ បន ទុដ្ឋុល្លគាហី 19 ស ភិក្ខុ។
Na ca vaggagatassa kuhiñci, no pana duṭṭhullagāhī 20 sa bhikkhu.
១២២៧.
1227.
‘‘ទព្ពោ ចិររត្តសមាហិតោ, អកុហកោ និបកោ អបិហាលុ;
‘‘Dabbo cirarattasamāhito, akuhako nipako apihālu;
សន្តំ បទំ អជ្ឈគមា មុនិ, បដិច្ច បរិនិព្ពុតោ កង្ខតិ កាលំ។
Santaṃ padaṃ ajjhagamā muni, paṭicca parinibbuto kaṅkhati kālaṃ.
១២២៨.
1228.
‘‘មានំ បជហស្សុ គោតម, មានបថញ្ច ជហស្សុ អសេសំ;
‘‘Mānaṃ pajahassu gotama, mānapathañca jahassu asesaṃ;
មានបថម្ហិ ស មុច្ឆិតោ, វិប្បដិសារីហុវា ចិររត្តំ។
Mānapathamhi sa mucchito, vippaṭisārīhuvā cirarattaṃ.
១២២៩.
1229.
‘‘មក្ខេន មក្ខិតា បជា, មានហតា និរយំ បបតន្តិ;
‘‘Makkhena makkhitā pajā, mānahatā nirayaṃ papatanti;
សោចន្តិ ជនា ចិររត្តំ, មានហតា និរយំ ឧបបន្នា។
Socanti janā cirarattaṃ, mānahatā nirayaṃ upapannā.
១២៣០.
1230.
‘‘ន ហិ សោចតិ ភិក្ខុ កទាចិ, មគ្គជិនោ សម្មា បដិបន្នោ;
‘‘Na hi socati bhikkhu kadāci, maggajino sammā paṭipanno;
កិត្តិញ្ច សុខញ្ចានុភោតិ, ធម្មទសោតិ តមាហុ តថត្តំ។
Kittiñca sukhañcānubhoti, dhammadasoti tamāhu tathattaṃ.
១២៣១.
1231.
‘‘តស្មា អខិលោ ឥធ 21 បធានវា, នីវរណានិ បហាយ វិសុទ្ធោ;
‘‘Tasmā akhilo idha 22 padhānavā, nīvaraṇāni pahāya visuddho;
មានញ្ច បហាយ អសេសំ, វិជ្ជាយន្តករោ សមិតាវី។
Mānañca pahāya asesaṃ, vijjāyantakaro samitāvī.
១២៣២.
1232.
‘‘កាមរាគេន ឌយ្ហាមិ, ចិត្តំ មេ បរិឌយ្ហតិ;
‘‘Kāmarāgena ḍayhāmi, cittaṃ me pariḍayhati;
សាធុ និព្ពាបនំ ព្រូហិ, អនុកម្បាយ គោតម។
Sādhu nibbāpanaṃ brūhi, anukampāya gotama.
១២៣៣.
1233.
‘‘សញ្ញាយ វិបរិយេសា, ចិត្តំ តេ បរិឌយ្ហតិ;
‘‘Saññāya vipariyesā, cittaṃ te pariḍayhati;
១២៣៤.
1234.
‘‘អសុភាយ ចិត្តំ ភាវេហិ, ឯកគ្គំ សុសមាហិតំ;
‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;
សតិ កាយគតា ត្យត្ថុ, និព្ពិទាពហុលោ ភវ។
Sati kāyagatā tyatthu, nibbidābahulo bhava.
១២៣៥.
1235.
‘‘អនិមិត្តញ្ច ភាវេហិ, មានានុសយមុជ្ជហ;
‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;
តតោ មានាភិសមយា, ឧបសន្តោ ចរិស្សសិ។
Tato mānābhisamayā, upasanto carissasi.
១២៣៦.
1236.
‘‘តមេវ វាចំ ភាសេយ្យ, យាយត្តានំ ន តាបយេ;
‘‘Tameva vācaṃ bhāseyya, yāyattānaṃ na tāpaye;
បរេ ច ន វិហិំសេយ្យ, សា វេ វាចា សុភាសិតា។
Pare ca na vihiṃseyya, sā ve vācā subhāsitā.
១២៣៧.
1237.
‘‘បិយវាចមេវ ភាសេយ្យ, យា វាចា បដិនន្ទិតា;
‘‘Piyavācameva bhāseyya, yā vācā paṭinanditā;
យំ អនាទាយ បាបានិ, បរេសំ ភាសតេ បិយំ។
Yaṃ anādāya pāpāni, paresaṃ bhāsate piyaṃ.
១២៣៨.
1238.
‘‘សច្ចំ វេ អមតា វាចា, ឯស ធម្មោ សនន្តនោ;
‘‘Saccaṃ ve amatā vācā, esa dhammo sanantano;
សច្ចេ អត្ថេ ច ធម្មេ ច, អាហុ សន្តោ បតិដ្ឋិតា។
Sacce atthe ca dhamme ca, āhu santo patiṭṭhitā.
១២៣៩.
1239.
‘‘យំ ពុទ្ធោ ភាសតិ វាចំ, ខេមំ និព្ពានបត្តិយា;
‘‘Yaṃ buddho bhāsati vācaṃ, khemaṃ nibbānapattiyā;
ទុក្ខស្សន្តកិរិយាយ, សា វេ វាចានមុត្តមា។
Dukkhassantakiriyāya, sā ve vācānamuttamā.
១២៤០.
1240.
‘‘គម្ភីរបញ្ញោ មេធាវី, មគ្គាមគ្គស្ស កោវិទោ;
‘‘Gambhīrapañño medhāvī, maggāmaggassa kovido;
សារិបុត្តោ មហាបញ្ញោ, ធម្មំ ទេសេតិ ភិក្ខុនំ។
Sāriputto mahāpañño, dhammaṃ deseti bhikkhunaṃ.
១២៤១.
1241.
‘‘សង្ខិត្តេនបិ ទេសេតិ, វិត្ថារេនបិ ភាសតិ;
‘‘Saṅkhittenapi deseti, vitthārenapi bhāsati;
១២៤២.
1242.
‘‘តស្ស តំ ទេសយន្តស្ស, សុណន្តិ មធុរំ គិរំ;
‘‘Tassa taṃ desayantassa, suṇanti madhuraṃ giraṃ;
សរេន រជនីយេន, សវនីយេន វគ្គុនា;
Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;
ឧទគ្គចិត្តា មុទិតា, សោតំ ឱធេន្តិ ភិក្ខវោ។
Udaggacittā muditā, sotaṃ odhenti bhikkhavo.
១២៤៣.
1243.
‘‘អជ្ជ បន្នរសេ វិសុទ្ធិយា, ភិក្ខូ បញ្ចសតា សមាគតា;
‘‘Ajja pannarase visuddhiyā, bhikkhū pañcasatā samāgatā;
សំយោជនពន្ធនច្ឆិទា, អនីឃា ខីណបុនព្ភវា ឥសី។
Saṃyojanabandhanacchidā, anīghā khīṇapunabbhavā isī.
១២៤៤.
1244.
‘‘ចក្កវត្តី យថា រាជា, អមច្ចបរិវារិតោ;
‘‘Cakkavattī yathā rājā, amaccaparivārito;
សមន្តា អនុបរិយេតិ, សាគរន្តំ មហិំ ឥមំ។
Samantā anupariyeti, sāgarantaṃ mahiṃ imaṃ.
១២៤៥.
1245.
‘‘ឯវំ វិជិតសង្គាមំ, សត្ថវាហំ អនុត្តរំ;
‘‘Evaṃ vijitasaṅgāmaṃ, satthavāhaṃ anuttaraṃ;
សាវកា បយិរុបាសន្តិ, តេវិជ្ជា មច្ចុហាយិនោ។
Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino.
១២៤៦.
1246.
‘‘សព្ពេ ភគវតោ បុត្តា, បលាបេត្ថ ន វិជ្ជតិ;
‘‘Sabbe bhagavato puttā, palāpettha na vijjati;
តណ្ហាសល្លស្ស ហន្តារំ, វន្ទេ អាទិច្ចពន្ធុនំ។
Taṇhāsallassa hantāraṃ, vande ādiccabandhunaṃ.
១២៤៧.
1247.
‘‘បរោសហស្សំ ភិក្ខូនំ, សុគតំ បយិរុបាសតិ;
‘‘Parosahassaṃ bhikkhūnaṃ, sugataṃ payirupāsati;
ទេសេន្តំ វិរជំ ធម្មំ, និព្ពានំ អកុតោភយំ។
Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ, nibbānaṃ akutobhayaṃ.
១២៤៨.
1248.
‘‘សុណន្តិ ធម្មំ វិមលំ, សម្មាសម្ពុទ្ធទេសិតំ;
‘‘Suṇanti dhammaṃ vimalaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;
សោភតិ វត សម្ពុទ្ធោ, ភិក្ខុសង្ឃបុរក្ខតោ។
Sobhati vata sambuddho, bhikkhusaṅghapurakkhato.
១២៤៩.
1249.
‘‘‘នាគនាមោ’សិ ភគវា, ឥសីនំ ឥសិសត្តមោ;
‘‘‘Nāganāmo’si bhagavā, isīnaṃ isisattamo;
មហាមេឃោវ ហុត្វាន, សាវកេ អភិវស្សសិ។
Mahāmeghova hutvāna, sāvake abhivassasi.
១២៥០.
1250.
‘‘ទិវា វិហារា និក្ខម្ម, សត្ថុទស្សនកម្យតា;
‘‘Divā vihārā nikkhamma, satthudassanakamyatā;
សាវកោ តេ មហាវីរ, បាទេ វន្ទតិ វង្គិសោ។
Sāvako te mahāvīra, pāde vandati vaṅgiso.
១២៥១.
1251.
‘‘ឧម្មគ្គបថំ មារស្ស, អភិភុយ្យ ចរតិ បភិជ្ជ ខីលានិ;
‘‘Ummaggapathaṃ mārassa, abhibhuyya carati pabhijja khīlāni;
តំ បស្សថ ពន្ធបមុញ្ចករំ, អសិតំវ ភាគសោ បវិភជ្ជ។
Taṃ passatha bandhapamuñcakaraṃ, asitaṃva bhāgaso pavibhajja.
១២៥២.
1252.
‘‘ឱឃស្ស ហិ និតរណត្ថំ, អនេកវិហិតំ មគ្គំ អក្ខាសិ;
‘‘Oghassa hi nitaraṇatthaṃ, anekavihitaṃ maggaṃ akkhāsi;
តស្មិញ្ច អមតេ អក្ខាតេ, ធម្មទសា ឋិតា អសំហីរា។
Tasmiñca amate akkhāte, dhammadasā ṭhitā asaṃhīrā.
១២៥៣.
1253.
ញត្វា ច សច្ឆិកត្វា ច, អគ្គំ សោ ទេសយិ ទសទ្ធានំ។
Ñatvā ca sacchikatvā ca, aggaṃ so desayi dasaddhānaṃ.
១២៥៤.
1254.
‘‘ឯវំ សុទេសិតេ ធម្មេ, កោ បមាទោ វិជានតំ ធម្មំ;
‘‘Evaṃ sudesite dhamme, ko pamādo vijānataṃ dhammaṃ;
តស្មា ហិ តស្ស ភគវតោ សាសនេ, អប្បមត្តោ សទា នមស្សមនុសិក្ខេ។
Tasmā hi tassa bhagavato sāsane, appamatto sadā namassamanusikkhe.
១២៥៥.
1255.
‘‘ពុទ្ធានុពុទ្ធោ យោ ថេរោ, កោណ្ឌញ្ញោ តិព្ពនិក្កមោ;
‘‘Buddhānubuddho yo thero, koṇḍañño tibbanikkamo;
លាភី សុខវិហារានំ, វិវេកានំ អភិណ្ហសោ។
Lābhī sukhavihārānaṃ, vivekānaṃ abhiṇhaso.
១២៥៦.
1256.
‘‘យំ សាវកេន បត្តព្ពំ, សត្ថុ សាសនការិនា;
‘‘Yaṃ sāvakena pattabbaṃ, satthu sāsanakārinā;
សព្ពស្ស តំ អនុប្បត្តំ, អប្បមត្តស្ស សិក្ខតោ។
Sabbassa taṃ anuppattaṃ, appamattassa sikkhato.
១២៥៧.
1257.
‘‘មហានុភាវោ តេវិជ្ជោ, ចេតោបរិយកោវិទោ;
‘‘Mahānubhāvo tevijjo, cetopariyakovido;
កោណ្ឌញ្ញោ ពុទ្ធទាយាទោ, បាទេ វន្ទតិ សត្ថុនោ។
Koṇḍañño buddhadāyādo, pāde vandati satthuno.
១២៥៨.
1258.
‘‘នគស្ស បស្សេ អាសីនំ, មុនិំ ទុក្ខស្ស បារគុំ;
‘‘Nagassa passe āsīnaṃ, muniṃ dukkhassa pāraguṃ;
សាវកា បយិរុបាសន្តិ, តេវិជ្ជា មច្ចុហាយិនោ។
Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino.
១២៥៩.
1259.
១២៦០.
1260.
‘‘ឯវំ សព្ពង្គសម្បន្នំ, មុនិំ ទុក្ខស្ស បារគុំ;
‘‘Evaṃ sabbaṅgasampannaṃ, muniṃ dukkhassa pāraguṃ;
អនេកាការសម្បន្នំ, បយិរុបាសន្តិ គោតមំ។
Anekākārasampannaṃ, payirupāsanti gotamaṃ.
១២៦១.
1261.
‘‘ចន្ទោ យថា វិគតវលាហកេ នភេ, វិរោចតិ វីតមលោវ ភាណុមា;
‘‘Cando yathā vigatavalāhake nabhe, virocati vītamalova bhāṇumā;
ឯវម្បិ អង្គីរស ត្វំ មហាមុនិ, អតិរោចសិ យសសា សព្ពលោកំ។
Evampi aṅgīrasa tvaṃ mahāmuni, atirocasi yasasā sabbalokaṃ.
១២៦២.
1262.
‘‘កាវេយ្យមត្តា វិចរិម្ហ បុព្ពេ, គាមា គាមំ បុរា បុរំ;
‘‘Kāveyyamattā vicarimha pubbe, gāmā gāmaṃ purā puraṃ;
អថទ្ទសាម សម្ពុទ្ធំ, សព្ពធម្មាន បារគុំ។
Athaddasāma sambuddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.
១២៦៣.
1263.
‘‘សោ មេ ធម្មមទេសេសិ, មុនិ ទុក្ខស្ស បារគូ;
‘‘So me dhammamadesesi, muni dukkhassa pāragū;
១២៦៤.
1264.
‘‘តស្សាហំ វចនំ សុត្វា, ខន្ធេ អាយតនានិ ច;
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, khandhe āyatanāni ca;
ធាតុយោ ច វិទិត្វាន, បព្ពជិំ អនគារិយំ។
Dhātuyo ca viditvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
១២៦៥.
1265.
‘‘ពហូនំ វត អត្ថាយ, ឧប្បជ្ជន្តិ តថាគតា;
‘‘Bahūnaṃ vata atthāya, uppajjanti tathāgatā;
ឥត្ថីនំ បុរិសានញ្ច, យេ តេ សាសនការកា។
Itthīnaṃ purisānañca, ye te sāsanakārakā.
១២៦៦.
1266.
‘‘តេសំ ខោ វត អត្ថាយ, ពោធិមជ្ឈគមា មុនិ;
‘‘Tesaṃ kho vata atthāya, bodhimajjhagamā muni;
ភិក្ខូនំ ភិក្ខុនីនញ្ច, យេ និរាមគតទ្ទសា។
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, ye nirāmagataddasā.
១២៦៧.
1267.
‘‘សុទេសិតា ចក្ខុមតា, ពុទ្ធេនាទិច្ចពន្ធុនា;
‘‘Sudesitā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā;
ចត្តារិ អរិយសច្ចានិ, អនុកម្បាយ បាណិនំ។
Cattāri ariyasaccāni, anukampāya pāṇinaṃ.
១២៦៨.
1268.
‘‘ទុក្ខំ ទុក្ខសមុប្បាទំ, ទុក្ខស្ស ច អតិក្កមំ;
‘‘Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;
អរិយំ ចដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ, ទុក្ខូបសមគាមិនំ។
Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.
១២៦៩.
1269.
‘‘ឯវមេតេ តថា វុត្តា, ទិដ្ឋា មេ តេ យថា តថា;
‘‘Evamete tathā vuttā, diṭṭhā me te yathā tathā;
សទត្ថោ មេ អនុប្បត្តោ, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ។
Sadattho me anuppatto, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
១២៧០.
1270.
‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ, មម ពុទ្ធស្ស សន្តិកេ;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
១២៧១.
1271.
‘‘អភិញ្ញាបារមិប្បត្តោ, សោតធាតុ វិសោធិតា;
‘‘Abhiññāpāramippatto, sotadhātu visodhitā;
តេវិជ្ជោ ឥទ្ធិបត្តោម្ហិ, ចេតោបរិយកោវិទោ។
Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyakovido.
១២៧២.
1272.
‘‘បុច្ឆាមិ សត្ថារមនោមបញ្ញំ, ទិដ្ឋេវ ធម្មេ យោ វិចិកិច្ឆានំ ឆេត្តា;
‘‘Pucchāmi satthāramanomapaññaṃ, diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṃ chettā;
អគ្គាឡវេ កាលមកាសិ ភិក្ខុ, ញាតោ យសស្សី អភិនិព្ពុតត្តោ។
Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, ñāto yasassī abhinibbutatto.
១២៧៣.
1273.
‘‘និគ្រោធកប្បោ ឥតិ តស្ស នាមំ, តយា កតំ ភគវា ព្រាហ្មណស្ស;
‘‘Nigrodhakappo iti tassa nāmaṃ, tayā kataṃ bhagavā brāhmaṇassa;
សោ តំ នមស្សំ អចរិ មុត្យបេខោ, អារទ្ធវីរិយោ ទឡ្ហធម្មទស្សី។
So taṃ namassaṃ acari mutyapekho, āraddhavīriyo daḷhadhammadassī.
១២៧៤.
1274.
‘‘តំ សាវកំ សក្ក មយម្បិ សព្ពេ, អញ្ញាតុមិច្ឆាម សមន្តចក្ខុ;
‘‘Taṃ sāvakaṃ sakka mayampi sabbe, aññātumicchāma samantacakkhu;
សមវដ្ឋិតា នោ សវនាយ សោតា 39, តុវំ នោ សត្ថា ត្វមនុត្តរោសិ’’។
Samavaṭṭhitā no savanāya sotā 40, tuvaṃ no satthā tvamanuttarosi’’.
១២៧៥.
1275.
ឆិន្ទ នោ វិចិកិច្ឆំ ព្រូហិ មេតំ, បរិនិព្ពុតំ វេទយ ភូរិបញ្ញ;
Chinda no vicikicchaṃ brūhi metaṃ, parinibbutaṃ vedaya bhūripañña;
មជ្ឈេវ នោ ភាស សមន្តចក្ខុ, សក្កោវ ទេវាន សហស្សនេត្តោ។
Majjheva no bhāsa samantacakkhu, sakkova devāna sahassanetto.
១២៧៦.
1276.
‘‘យេ កេចិ គន្ថា ឥធ មោហមគ្គា, អញ្ញាណបក្ខា វិចិកិច្ឆឋានា;
‘‘Ye keci ganthā idha mohamaggā, aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā;
តថាគតំ បត្វា ន តេ ភវន្តិ, ចក្ខុញ្ហិ ឯតំ បរមំ នរានំ។
Tathāgataṃ patvā na te bhavanti, cakkhuñhi etaṃ paramaṃ narānaṃ.
១២៧៧.
1277.
‘‘នោ ចេ ហិ ជាតុ បុរិសោ កិលេសេ, វាតោ យថា អព្ភឃនំ វិហានេ;
‘‘No ce hi jātu puriso kilese, vāto yathā abbhaghanaṃ vihāne;
តមោវស្ស និវុតោ សព្ពលោកោ, ជោតិមន្តោបិ ន បភាសេយ្យុំ 41។
Tamovassa nivuto sabbaloko, jotimantopi na pabhāseyyuṃ 42.
១២៧៨.
1278.
‘‘ធីរា ច បជ្ជោតករា ភវន្តិ, តំ តំ អហំ វីរ តថេវ មញ្ញេ;
‘‘Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti, taṃ taṃ ahaṃ vīra tatheva maññe;
វិបស្សិនំ ជានមុបាគមិម្ហ, បរិសាសុ នោ អាវិករោហិ កប្បំ។
Vipassinaṃ jānamupāgamimha, parisāsu no āvikarohi kappaṃ.
១២៧៩.
1279.
‘‘ខិប្បំ គិរំ ឯរយ វគ្គុ វគ្គុំ, ហំសោវ បគ្គយ្ហ សណិកំ និកូជ;
‘‘Khippaṃ giraṃ eraya vaggu vagguṃ, haṃsova paggayha saṇikaṃ nikūja;
ពិន្ទុស្សរេន សុវិកប្បិតេន, សព្ពេវ តេ ឧជ្ជុគតា សុណោម។
Bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugatā suṇoma.
១២៨០.
1280.
‘‘បហីនជាតិមរណំ អសេសំ, និគ្គយ្ហ ធោនំ វទេស្សាមិ 43 ធម្មំ;
‘‘Pahīnajātimaraṇaṃ asesaṃ, niggayha dhonaṃ vadessāmi 44 dhammaṃ;
១២៨១.
1281.
‘‘សម្បន្នវេយ្យាករណំ តវេទំ, សមុជ្ជុបញ្ញស្ស សមុគ្គហីតំ;
‘‘Sampannaveyyākaraṇaṃ tavedaṃ, samujjupaññassa samuggahītaṃ;
អយមញ្ជលិ បច្ឆិមោ សុប្បណាមិតោ, មា មោហយី ជានមនោមបញ្ញ។
Ayamañjali pacchimo suppaṇāmito, mā mohayī jānamanomapañña.
១២៨២.
1282.
‘‘បរោបរំ អរិយធម្មំ វិទិត្វា, មា មោហយី ជានមនោមវីរិយ;
‘‘Paroparaṃ ariyadhammaṃ viditvā, mā mohayī jānamanomavīriya;
វារិំ យថា ឃម្មនិ ឃម្មតត្តោ, វាចាភិកង្ខាមិ សុតំ បវស្ស។
Vāriṃ yathā ghammani ghammatatto, vācābhikaṅkhāmi sutaṃ pavassa.
១២៨៣.
1283.
‘‘យទត្ថិកំ ព្រហ្មចរិយំ អចរី, កប្បាយនោ កច្ចិស្សតំ អមោឃំ;
‘‘Yadatthikaṃ brahmacariyaṃ acarī, kappāyano kaccissataṃ amoghaṃ;
និព្ពាយិ សោ អាទុ សឧបាទិសេសោ 49, យថា វិមុត្តោ អហុ តំ សុណោម។
Nibbāyi so ādu saupādiseso 50, yathā vimutto ahu taṃ suṇoma.
១២៨៤.
1284.
‘‘‘អច្ឆេច្ឆិ តណ្ហំ ឥធ នាមរូបេ,
‘‘‘Acchecchi taṇhaṃ idha nāmarūpe,
(ឥតិ ភគវា) កណ្ហស្ស សោតំ ទីឃរត្តានុសយិតំ;
(Iti bhagavā) kaṇhassa sotaṃ dīgharattānusayitaṃ;
អតារិ ជាតិំ មរណំ អសេសំ’, ឥច្ចព្រវិ ភគវា បញ្ចសេដ្ឋោ។
Atāri jātiṃ maraṇaṃ asesaṃ’, iccabravi bhagavā pañcaseṭṭho.
១២៨៥.
1285.
‘‘ឯស សុត្វា បសីទាមិ, វចោ តេ ឥសិសត្តម;
‘‘Esa sutvā pasīdāmi, vaco te isisattama;
អមោឃំ កិរ មេ បុដ្ឋំ, ន មំ វញ្ចេសិ ព្រាហ្មណោ។
Amoghaṃ kira me puṭṭhaṃ, na maṃ vañcesi brāhmaṇo.
១២៨៦.
1286.
‘‘យថា វាទី តថា ការី, អហុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ;
‘‘Yathā vādī tathā kārī, ahu buddhassa sāvako;
អច្ឆេច្ឆិ មច្ចុនោ ជាលំ, តតំ មាយាវិនោ ទឡ្ហំ។
Acchecchi maccuno jālaṃ, tataṃ māyāvino daḷhaṃ.
១២៨៧.
1287.
‘‘អទ្ទស ភគវា អាទិំ, ឧបាទានស្ស កប្បិយោ;
‘‘Addasa bhagavā ādiṃ, upādānassa kappiyo;
អច្ចគា វត កប្បានោ, មច្ចុធេយ្យំ សុទុត្តរំ។
Accagā vata kappāno, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
១២៨៨.
1288.
‘‘តំ ទេវទេវំ វន្ទាមិ, បុត្តំ តេ ទ្វិបទុត្តម;
‘‘Taṃ devadevaṃ vandāmi, puttaṃ te dvipaduttama;
អនុជាតំ មហាវីរំ, នាគំ នាគស្ស ឱរស’’ន្តិ។
Anujātaṃ mahāvīraṃ, nāgaṃ nāgassa orasa’’nti.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា វង្គីសោ ថេរោ គាថាយោ
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero gāthāyo
អភាសិត្ថាតិ។
Abhāsitthāti.
មហានិបាតោ និដ្ឋិតោ។
Mahānipāto niṭṭhito.
តត្រុទ្ទានំ –
Tatruddānaṃ –
សត្តតិម្ហិ និបាតម្ហិ, វង្គីសោ បដិភាណវា;
Sattatimhi nipātamhi, vaṅgīso paṭibhāṇavā;
ឯកោវ ថេរោ នត្ថញ្ញោ, គាថាយោ ឯកសត្តតីតិ។
Ekova thero natthañño, gāthāyo ekasattatīti.
និដ្ឋិតា ថេរគាថាយោ។
Niṭṭhitā theragāthāyo.
តត្រុទ្ទានំ –
Tatruddānaṃ –
សហស្សំ ហោន្តិ តា គាថា, តីណិ សដ្ឋិសតានិ ច;
Sahassaṃ honti tā gāthā, tīṇi saṭṭhisatāni ca;
ថេរា ច ទ្វេ សតា សដ្ឋិ, ចត្តារោ ច បកាសិតា។
Therā ca dve satā saṭṭhi, cattāro ca pakāsitā.
សីហនាទំ នទិត្វាន, ពុទ្ធបុត្តា អនាសវា;
Sīhanādaṃ naditvāna, buddhaputtā anāsavā;
ខេមន្តំ បាបុណិត្វាន, អគ្គិខន្ធាវ និព្ពុតាតិ។
Khemantaṃ pāpuṇitvāna, aggikhandhāva nibbutāti.
ថេរគាថាបាឡិ និដ្ឋិតា។
Theragāthāpāḷi niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ថេរគាថា-អដ្ឋកថា • Theragāthā-aṭṭhakathā / ១. វង្គីសត្ថេរគាថាវណ្ណនា • 1. Vaṅgīsattheragāthāvaṇṇanā
