| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
សន្ថតភាណវារោ
Santhatabhāṇavāro
វជ្ជិបុត្តកវត្ថុកថាវណ្ណនា
Vajjiputtakavatthukathāvaṇṇanā
៤៣-៤៤. វជ្ជិបុត្តកវត្ថុកថាយ បាឡិយំ ‘‘វេសាលិកា…បេ.… មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិំសូ’’តិ ឯត្ថ តេ ញាតិកុលំ គន្ត្វា គិហិលិង្គំ គហេត្វា ‘‘គិហិភូតា មយ’’ន្តិ សញ្ញាយ មេថុនំ បដិសេវិំសូតិ គហេតព្ពំ, តេនាហ ញាតិព្យសនេនបិ ផុដ្ឋាតិអាទិ។ ញាតីនំ វិនាសោ រាជទណ្ឌាទិការណេន ហោតីតិ អាហ រាជទណ្ឌឥច្ចាទិ។ ធញ្ញហិរញ្ញទាសិទាសគោមហិំសាទិធនានិ ភោគា នាម, តេសម្បិ រាជទណ្ឌាទិនាវ វិនាសោតិ អាហ ‘‘ឯស នយោ ទុតិយបទេបី’’តិ។ ន សព្ពញ្ញុពុទ្ធោតិអាទិនា តីសុ វត្ថូសុ អប្បសន្នាវ សាសនេ អភព្ពាតិ សញ្ញាយ អត្តនោ ភព្ពតំ បកាសេន្តា ន មយន្តិអាទិមាហំសូតិ វេទិតព្ពំ។ ‘‘អដ្ឋតិំសារម្មណេសូ’’តិ បាឡិយំ អនាគតេ អាលោកាកាសកសិណេ វជ្ជេត្វា វុត្តំ, តេហិ បន សទ្ធិំ ចត្តាលីស ហោន្តិ។ វិភត្តា កុសលា ធម្មាតិ ‘‘ឥមស្មិំ អារម្មណេ ឥទំ ហោតី’’តិ វិភាគសោ ទស្សិតា សឧបចារជ្ឈានា មហគ្គតកុសលា ធម្មា។ គិហិបលិពោធន្តិ សហសោកិតាទិវសេន គិហីសុ ព្យាវដតំ។ អាវាសបលិពោធន្តិ សេនាសនេសុ នវកម្មាទិវសេន និច្ចព្យាវដតំ។ ទុប្បរិច្ចាគានំ ឥមេសំ ទ្វិន្នំ បលិពោធានំ វសេន សព្ពេបិ បលិពោធា សង្គហិតា ឯវាតិ វេទិតព្ពំ។
43-44. Vajjiputtakavatthukathāya pāḷiyaṃ ‘‘vesālikā…pe… methunaṃ dhammaṃ paṭiseviṃsū’’ti ettha te ñātikulaṃ gantvā gihiliṅgaṃ gahetvā ‘‘gihibhūtā maya’’nti saññāya methunaṃ paṭiseviṃsūti gahetabbaṃ, tenāha ñātibyasanenapi phuṭṭhātiādi. Ñātīnaṃ vināso rājadaṇḍādikāraṇena hotīti āha rājadaṇḍaiccādi. Dhaññahiraññadāsidāsagomahiṃsādidhanāni bhogā nāma, tesampi rājadaṇḍādināva vināsoti āha ‘‘esa nayo dutiyapadepī’’ti. Na sabbaññubuddhotiādinā tīsu vatthūsu appasannāva sāsane abhabbāti saññāya attano bhabbataṃ pakāsentā na mayantiādimāhaṃsūti veditabbaṃ. ‘‘Aṭṭhatiṃsārammaṇesū’’ti pāḷiyaṃ anāgate ālokākāsakasiṇe vajjetvā vuttaṃ, tehi pana saddhiṃ cattālīsa honti. Vibhattā kusalā dhammāti ‘‘imasmiṃ ārammaṇe idaṃ hotī’’ti vibhāgaso dassitā saupacārajjhānā mahaggatakusalā dhammā. Gihipalibodhanti sahasokitādivasena gihīsu byāvaṭataṃ. Āvāsapalibodhanti senāsanesu navakammādivasena niccabyāvaṭataṃ. Duppariccāgānaṃ imesaṃ dvinnaṃ palibodhānaṃ vasena sabbepi palibodhā saṅgahitā evāti veditabbaṃ.
យេនាតិ ការណេន។ អសំវាសោតិ ឥទំ តស្មិំ អត្តភាវេ កេនចិបិ បរិយាយេន ភិក្ខុ ហុត្វា ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ សំវាសំ នារហតីតិ ឥមមត្ថំ សន្ធាយ វុត្តន្តិ អាហ ‘‘អសំវាសោ’’តិ។ បញ្ញត្តំ សមូហនេយ្យាតិ ‘‘សោ អាគតោ ន បព្ពាជេតព្ពោ’’តិ អវត្វា ‘‘ន ឧបសម្បាទេតព្ពោ’’តិ ឯត្តកស្សេវ វុត្តត្តា បារាជិកស្ស សាមណេរភូមិ អនុញ្ញាតាតិ វិញ្ញាយតិ, តេនាហ សាមណេរភូមិយំ បន ឋិតោតិអាទិ។ ‘‘យោ បន ភិក្ខូ’’តិ វុត្តត្តា (បារា. ៣៩) បច្ចក្ខាតសិក្ខោ យស្មា ភិក្ខុ ន ហោតិ, មេថុនសេវនេ ច បារាជិកំ នាបជ្ជតិ, តស្មាស្ស ‘‘អាគតោ ឧបសម្បាទេតព្ពោ’’តិ ឧបសម្បទំ អនុជានន្តោ បារាជិកំ ន សមូហនតិ នាម, តេនាហ ‘‘ភិក្ខុភាវេ ឋត្វា អវិបន្នសីលតាយា’’តិ។ ឧត្តមត្ថំ អរហត្តំ, និព្ពានមេវ វា។
Yenāti kāraṇena. Asaṃvāsoti idaṃ tasmiṃ attabhāve kenacipi pariyāyena bhikkhu hutvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāsaṃ nārahatīti imamatthaṃ sandhāya vuttanti āha ‘‘asaṃvāso’’ti. Paññattaṃ samūhaneyyāti ‘‘so āgato na pabbājetabbo’’ti avatvā ‘‘na upasampādetabbo’’ti ettakasseva vuttattā pārājikassa sāmaṇerabhūmi anuññātāti viññāyati, tenāha sāmaṇerabhūmiyaṃ pana ṭhitotiādi. ‘‘Yo pana bhikkhū’’ti vuttattā (pārā. 39) paccakkhātasikkho yasmā bhikkhu na hoti, methunasevane ca pārājikaṃ nāpajjati, tasmāssa ‘‘āgato upasampādetabbo’’ti upasampadaṃ anujānanto pārājikaṃ na samūhanati nāma, tenāha ‘‘bhikkhubhāve ṭhatvā avipannasīlatāyā’’ti. Uttamatthaṃ arahattaṃ, nibbānameva vā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ១. បឋមបារាជិកំ • 1. Paṭhamapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ១. បឋមបារាជិកំ • 1. Paṭhamapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / វជ្ជិបុត្តកវត្ថុវណ្ណនា • Vajjiputtakavatthuvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / វជ្ជិបុត្តកវត្ថុវណ្ណនា • Vajjiputtakavatthuvaṇṇanā
