| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
ឧបសម្បទាវិធិកថាវណ្ណនា
Upasampadāvidhikathāvaṇṇanā
១២៥. កុដ្ឋំ គណ្ឌោតិ ឯត្ថ កុដ្ឋាទិគ្គហណេន ហត្ថច្ឆិន្នាទយោបិ គហិតាវ ហោន្តីតិ បោរាណា, តស្មា ‘‘មនុស្សោសិ បុរិសោសី’’តិ ឯតេហិ ភព្ពាភព្ពបុគ្គលបរិវជ្ជនំ ករោតិ។ ‘‘ភុជិស្សោសិ អណណោសី’’តិអាទីហិ បុព្ពេ ហត្ថច្ឆិន្នាធិការេ វុត្តអត្ថវិកប្បេសុ ទុតិយំ វិកប្បំ ឧបថម្ភេតិ។ តត្ថ ‘‘អណណោសិ ភុជិស្សោសី’’តិ អនុក្កមេន អវត្វា ឧប្បដិបាដិយា វចនេន ភុជិស្សោ ហោតិ, ន ច រញ្ញោ ភត្តវេតនវសេន ភដោ។ រាជាធីនត្តា បន សោ រាជភដបក្ខំ ភជតីតិ តព្ពិបក្ខភាវបុច្ឆនត្ថំ ‘‘នសិ រាជភដោ’’តិ វុត្តំ។ អញ្ញថា បញ្ចហិ អាពាធេហិ ផុដ្ឋានំ គហណេនេវ សព្ពេសំ គហណេ សិទ្ធេ ឥតរេ ន វត្តព្ពា។ អថ វត្តព្ពា, សព្ពេបិ វត្តព្ពា សិយុំ។
125.Kuṭṭhaṃ gaṇḍoti ettha kuṭṭhādiggahaṇena hatthacchinnādayopi gahitāva hontīti porāṇā, tasmā ‘‘manussosi purisosī’’ti etehi bhabbābhabbapuggalaparivajjanaṃ karoti. ‘‘Bhujissosi aṇaṇosī’’tiādīhi pubbe hatthacchinnādhikāre vuttaatthavikappesu dutiyaṃ vikappaṃ upathambheti. Tattha ‘‘aṇaṇosi bhujissosī’’ti anukkamena avatvā uppaṭipāṭiyā vacanena bhujisso hoti, na ca rañño bhattavetanavasena bhaṭo. Rājādhīnattā pana so rājabhaṭapakkhaṃ bhajatīti tabbipakkhabhāvapucchanatthaṃ ‘‘nasi rājabhaṭo’’ti vuttaṃ. Aññathā pañcahi ābādhehi phuṭṭhānaṃ gahaṇeneva sabbesaṃ gahaṇe siddhe itare na vattabbā. Atha vattabbā, sabbepi vattabbā siyuṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៦៣. ឧបសម្បទាវិធិ • 63. Upasampadāvidhi
