| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
តិរច្ឆានគតវត្ថុកថា
Tiracchānagatavatthukathā
១១១. នាគយោនិយា អដ្ដីយតីតិ ឯត្ថ កិញ្ចាបិ សោ បវត្តិយំ កុសលវិបាកេន ទេវសម្បត្តិសទិសំ ឥស្សរិយសម្បត្តិំ អនុភោតិ, អកុសលវិបាកបដិសន្ធិកស្ស បន តស្ស សជាតិយា មេថុនបដិសេវនេ ច វិស្សដ្ឋនិទ្ទោក្កមនេ ច នាគសរីរំ បាតុភវតិ ឧទកសញ្ចារិកំ មណ្ឌូកភក្ខំ, តស្មា សោ តាយ នាគយោនិយា អដ្ដីយតិ។ ហរាយតីតិ លជ្ជតិ។ ជិគុច្ឆតីតិ អត្តភាវំ ជិគុច្ឆតិ។ តស្ស ភិក្ខុនោ និក្ខន្តេតិ តស្មិំ ភិក្ខុស្មិំ និក្ខន្តេ។ អថ វា តស្ស ភិក្ខុនោ និក្ខមនេតិ អត្ថោ។ វិស្សដ្ឋោ និទ្ទំ ឱក្កមីតិ តស្មិំ អនិក្ខន្តេ វិស្សរភយេន សតិំ អវិស្សជ្ជិត្វា កបិមិទ្ធវសេនេវ និទ្ទាយន្តោ និក្ខន្តេ សតិំ វិស្សជ្ជិត្វា វិស្សដ្ឋោ និរាសង្កោ មហានិទ្ទំ បដិបជ្ជិ។ វិស្សរមកាសីតិ ភយវសេន សមណសញ្ញំ បហាយ វិរូបំ មហាសទ្ទមកាសិ។
111.Nāgayoniyāaṭṭīyatīti ettha kiñcāpi so pavattiyaṃ kusalavipākena devasampattisadisaṃ issariyasampattiṃ anubhoti, akusalavipākapaṭisandhikassa pana tassa sajātiyā methunapaṭisevane ca vissaṭṭhaniddokkamane ca nāgasarīraṃ pātubhavati udakasañcārikaṃ maṇḍūkabhakkhaṃ, tasmā so tāya nāgayoniyā aṭṭīyati. Harāyatīti lajjati. Jigucchatīti attabhāvaṃ jigucchati. Tassa bhikkhuno nikkhanteti tasmiṃ bhikkhusmiṃ nikkhante. Atha vā tassa bhikkhuno nikkhamaneti attho. Vissaṭṭho niddaṃ okkamīti tasmiṃ anikkhante vissarabhayena satiṃ avissajjitvā kapimiddhavaseneva niddāyanto nikkhante satiṃ vissajjitvā vissaṭṭho nirāsaṅko mahāniddaṃ paṭipajji. Vissaramakāsīti bhayavasena samaṇasaññaṃ pahāya virūpaṃ mahāsaddamakāsi.
តុម្ហេ ខោត្ថាតិ តុម្ហេ ខោ អត្ថ; អការស្ស លោបំ កត្វា វុត្តំ។ តុម្ហេ ខោ នាគា ឈានវិបស្សនាមគ្គផលានំ អភព្ពត្តា ឥមស្មិំ ធម្មវិនយេ អវិរុឡ្ហិធម្មា អត្ថ, វិរុឡ្ហិធម្មា ន ភវថាតិ អយមេត្ថ សង្ខេបត្ថោ។ សជាតិយាតិ នាគិយា ឯវ។ យទា បន មនុស្សិត្ថិអាទិភេទាយ អញ្ញជាតិយា បដិសេវតិ, តទា ទេវបុត្តោ វិយ ហោតិ។ ឯត្ថ ច បវត្តិយំ អភិណ្ហំ សភាវបាតុកម្មទស្សនវសេន ‘‘ទ្វេ បច្ចយា’’តិ វុត្តំ។ នាគស្ស បន បញ្ចសុ កាលេសុ សភាវបាតុកម្មំ ហោតិ – បដិសន្ធិកាលេ, តចជហនកាលេ, សជាតិយា មេថុនកាលេ, វិស្សដ្ឋនិទ្ទោក្កមនកាលេ, ចុតិកាលេតិ។
Tumhe khotthāti tumhe kho attha; akārassa lopaṃ katvā vuttaṃ. Tumhe kho nāgā jhānavipassanāmaggaphalānaṃ abhabbattā imasmiṃ dhammavinaye aviruḷhidhammā attha, viruḷhidhammā na bhavathāti ayamettha saṅkhepattho. Sajātiyāti nāgiyā eva. Yadā pana manussitthiādibhedāya aññajātiyā paṭisevati, tadā devaputto viya hoti. Ettha ca pavattiyaṃ abhiṇhaṃ sabhāvapātukammadassanavasena ‘‘dve paccayā’’ti vuttaṃ. Nāgassa pana pañcasu kālesu sabhāvapātukammaṃ hoti – paṭisandhikāle, tacajahanakāle, sajātiyā methunakāle, vissaṭṭhaniddokkamanakāle, cutikāleti.
តិរច្ឆានគតោ ភិក្ខវេតិ ឯត្ថ នាគោ វា ហោតុ សុបណ្ណមាណវកាទីនំ វា អញ្ញតរោ, អន្តមសោ សក្កំ ទេវរាជានំ ឧបាទាយ យោ កោចិ អមនុស្សជាតិយោ, សព្ពោវ ឥមស្មិំ អត្ថេ តិរច្ឆានគតោតិ វេទិតព្ពោ។ សោ នេវ ឧបសម្បាទេតព្ពោ, ន បព្ពាជេតព្ពោ, ឧបសម្បន្នោបិ នាសេតព្ពោតិ។
Tiracchānagato bhikkhaveti ettha nāgo vā hotu supaṇṇamāṇavakādīnaṃ vā aññataro, antamaso sakkaṃ devarājānaṃ upādāya yo koci amanussajātiyo, sabbova imasmiṃ atthe tiracchānagatoti veditabbo. So neva upasampādetabbo, na pabbājetabbo, upasampannopi nāsetabboti.
តិរច្ឆានគតវត្ថុកថា និដ្ឋិតា។
Tiracchānagatavatthukathā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៤៩. តិរច្ឆានគតវត្ថុ • 49. Tiracchānagatavatthu
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / តិត្ថិយបក្កន្តកកថាវណ្ណនា • Titthiyapakkantakakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / តិរច្ឆានគតវត្ថុកថាវណ្ណនា • Tiracchānagatavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / តិរច្ឆានវត្ថុកថាវណ្ណនា • Tiracchānavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៤៩. តិរច្ឆានគតវត្ថុ • 49. Tiracchānagatavatthu
