| Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / സംയുത്തനികായ • Saṃyuttanikāya |
൮. തായനസുത്തം
8. Tāyanasuttaṃ
൮൯. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ തായനോ ദേവപുത്തോ പുരാണതിത്ഥകരോ അഭിക്കന്തായ രത്തിയാ അഭിക്കന്തവണ്ണോ കേവലകപ്പം ജേതവനം ഓഭാസേത്വാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. ഏകമന്തം ഠിതോ ഖോ തായനോ ദേവപുത്തോ ഭഗവതോ സന്തികേ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസി –
89. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho tāyano devaputto purāṇatitthakaro abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho tāyano devaputto bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
‘‘ഛിന്ദ സോതം പരക്കമ്മ, കാമേ പനുദ ബ്രാഹ്മണ;
‘‘Chinda sotaṃ parakkamma, kāme panuda brāhmaṇa;
നപ്പഹായ മുനീ കാമേ, നേകത്തമുപപജ്ജതി.
Nappahāya munī kāme, nekattamupapajjati.
‘‘കയിരാ ചേ കയിരാഥേനം, ദള്ഹമേനം പരക്കമേ;
‘‘Kayirā ce kayirāthenaṃ, daḷhamenaṃ parakkame;
സിഥിലോ ഹി പരിബ്ബാജോ, ഭിയ്യോ ആകിരതേ രജം.
Sithilo hi paribbājo, bhiyyo ākirate rajaṃ.
കതഞ്ച സുകതം സേയ്യോ, യം കത്വാ നാനുതപ്പതി.
Katañca sukataṃ seyyo, yaṃ katvā nānutappati.
‘‘കുസോ യഥാ ദുഗ്ഗഹിതോ, ഹത്ഥമേവാനുകന്തതി;
‘‘Kuso yathā duggahito, hatthamevānukantati;
സാമഞ്ഞം ദുപ്പരാമട്ഠം, നിരയായൂപകഡ്ഢതി.
Sāmaññaṃ dupparāmaṭṭhaṃ, nirayāyūpakaḍḍhati.
‘‘യം കിഞ്ചി സിഥിലം കമ്മം, സംകിലിട്ഠഞ്ച യം വതം;
‘‘Yaṃ kiñci sithilaṃ kammaṃ, saṃkiliṭṭhañca yaṃ vataṃ;
സങ്കസ്സരം ബ്രഹ്മചരിയം, ന തം ഹോതി മഹപ്ഫല’’ന്തി.
Saṅkassaraṃ brahmacariyaṃ, na taṃ hoti mahapphala’’nti.
ഇദമവോച തായനോ ദേവപുത്തോ; ഇദം വത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
Idamavoca tāyano devaputto; idaṃ vatvā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyīti.
അഥ ഖോ ഭഗവാ തസ്സാ രത്തിയാ അച്ചയേന ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഇമം, ഭിക്ഖവേ, രത്തിം തായനോ നാമ ദേവപുത്തോ പുരാണതിത്ഥകരോ അഭിക്കന്തായ രത്തിയാ അഭിക്കന്തവണ്ണോ കേവലകപ്പം ജേതവനം ഓഭാസേത്വാ യേനാഹം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ മം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. ഏകമന്തം ഠിതോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തായനോ ദേവപുത്തോ മമ സന്തികേ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസി –
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ tāyano nāma devaputto purāṇatitthakaro abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, bhikkhave, tāyano devaputto mama santike imā gāthāyo abhāsi –
‘‘ഛിന്ദ സോതം പരക്കമ്മ, കാമേ പനുദ ബ്രാഹ്മണ;
‘‘Chinda sotaṃ parakkamma, kāme panuda brāhmaṇa;
നപ്പഹായ മുനീ കാമേ, നേകത്തമുപപജ്ജതി.
Nappahāya munī kāme, nekattamupapajjati.
‘‘കയിരാ ചേ കയിരാഥേനം, ദള്ഹമേനം പരക്കമേ;
‘‘Kayirā ce kayirāthenaṃ, daḷhamenaṃ parakkame;
സിഥിലോ ഹി പരിബ്ബാജോ, ഭിയ്യോ ആകിരതേ രജം.
Sithilo hi paribbājo, bhiyyo ākirate rajaṃ.
‘‘അകതം ദുക്കടം സേയ്യോ, പച്ഛാ തപതി ദുക്കടം;
‘‘Akataṃ dukkaṭaṃ seyyo, pacchā tapati dukkaṭaṃ;
കതഞ്ച സുകതം സേയ്യോ, യം കത്വാ നാനുതപ്പതി.
Katañca sukataṃ seyyo, yaṃ katvā nānutappati.
‘‘കുസോ യഥാ ദുഗ്ഗഹിതോ, ഹത്ഥമേവാനുകന്തതി;
‘‘Kuso yathā duggahito, hatthamevānukantati;
സാമഞ്ഞം ദുപ്പരാമട്ഠം, നിരയായൂപകഡ്ഢതി.
Sāmaññaṃ dupparāmaṭṭhaṃ, nirayāyūpakaḍḍhati.
‘‘യം കിഞ്ചി സിഥിലം കമ്മം, സംകിലിട്ഠഞ്ച യം വതം;
‘‘Yaṃ kiñci sithilaṃ kammaṃ, saṃkiliṭṭhañca yaṃ vataṃ;
സങ്കസ്സരം ബ്രഹ്മചരിയം, ന തം ഹോതി മഹപ്ഫല’’ന്തി.
Saṅkassaraṃ brahmacariyaṃ, na taṃ hoti mahapphala’’nti.
‘‘ഇദമവോച, ഭിക്ഖവേ, തായനോ ദേവപുത്തോ, ഇദം വത്വാ മം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ തത്ഥേവന്തരധായി. ഉഗ്ഗണ്ഹാഥ, ഭിക്ഖവേ, തായനഗാഥാ; പരിയാപുണാഥ, ഭിക്ഖവേ, തായനഗാഥാ; ധാരേഥ, ഭിക്ഖവേ, തായനഗാഥാ. അത്ഥസംഹിതാ, ഭിക്ഖവേ, തായനഗാഥാ ആദിബ്രഹ്മചരിയികാ’’തി.
‘‘Idamavoca, bhikkhave, tāyano devaputto, idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi. Uggaṇhātha, bhikkhave, tāyanagāthā; pariyāpuṇātha, bhikkhave, tāyanagāthā; dhāretha, bhikkhave, tāyanagāthā. Atthasaṃhitā, bhikkhave, tāyanagāthā ādibrahmacariyikā’’ti.
Footnotes:
Related texts:
അട്ഠകഥാ • Aṭṭhakathā / സുത്തപിടക (അട്ഠകഥാ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / സംയുത്തനികായ (അട്ഠകഥാ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ൮. തായനസുത്തവണ്ണനാ • 8. Tāyanasuttavaṇṇanā
ടീകാ • Tīkā / സുത്തപിടക (ടീകാ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / സംയുത്തനികായ (ടീകാ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ൮. തായനസുത്തവണ്ണനാ • 8. Tāyanasuttavaṇṇanā
