| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរគាថាបាឡិ • Theragāthāpāḷi |
១៩. បញ្ញាសនិបាតោ
19. Paññāsanipāto
១. តាលបុដត្ថេរគាថា
1. Tālapuṭattheragāthā
១០៩៤.
1094.
‘‘កទា នុហំ បព្ពតកន្ទរាសុ, ឯកាកិយោ អទ្ទុតិយោ វិហស្សំ;
‘‘Kadā nuhaṃ pabbatakandarāsu, ekākiyo addutiyo vihassaṃ;
អនិច្ចតោ សព្ពភវំ វិបស្សំ, តំ មេ ឥទំ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Aniccato sabbabhavaṃ vipassaṃ, taṃ me idaṃ taṃ nu kadā bhavissati.
១០៩៥.
1095.
‘‘កទា នុហំ ភិន្នបដន្ធរោ មុនិ, កាសាវវត្ថោ អមមោ និរាសោ;
‘‘Kadā nuhaṃ bhinnapaṭandharo muni, kāsāvavattho amamo nirāso;
រាគញ្ច ទោសញ្ច តថេវ មោហំ, ហន្ត្វា សុខី បវនគតោ វិហស្សំ។
Rāgañca dosañca tatheva mohaṃ, hantvā sukhī pavanagato vihassaṃ.
១០៩៦.
1096.
‘‘កទា អនិច្ចំ វធរោគនីឡំ, កាយំ ឥមំ មច្ចុជរាយុបទ្ទុតំ;
‘‘Kadā aniccaṃ vadharoganīḷaṃ, kāyaṃ imaṃ maccujarāyupaddutaṃ;
វិបស្សមានោ វីតភយោ វិហស្សំ, ឯកោ វនេ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Vipassamāno vītabhayo vihassaṃ, eko vane taṃ nu kadā bhavissati.
១០៩៧.
1097.
‘‘កទា នុហំ ភយជននិំ ទុខាវហំ, តណ្ហាលតំ ពហុវិធានុវត្តនិំ;
‘‘Kadā nuhaṃ bhayajananiṃ dukhāvahaṃ, taṇhālataṃ bahuvidhānuvattaniṃ;
បញ្ញាមយំ តិខិណមសិំ គហេត្វា, ឆេត្វា វសេ តម្បិ កទា ភវិស្សតិ។
Paññāmayaṃ tikhiṇamasiṃ gahetvā, chetvā vase tampi kadā bhavissati.
១០៩៨.
1098.
‘‘កទា នុ បញ្ញាមយមុគ្គតេជំ, សត្ថំ ឥសីនំ សហសាទិយិត្វា;
‘‘Kadā nu paññāmayamuggatejaṃ, satthaṃ isīnaṃ sahasādiyitvā;
មារំ សសេនំ សហសា ភញ្ជិស្សំ, សីហាសនេ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Māraṃ sasenaṃ sahasā bhañjissaṃ, sīhāsane taṃ nu kadā bhavissati.
១០៩៩.
1099.
‘‘កទា នុហំ សព្ភិ សមាគមេសុ, ទិដ្ឋោ ភវេ ធម្មគរូហិ តាទិភិ;
‘‘Kadā nuhaṃ sabbhi samāgamesu, diṭṭho bhave dhammagarūhi tādibhi;
យាថាវទស្សីហិ ជិតិន្ទ្រិយេហិ, បធានិយោ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Yāthāvadassīhi jitindriyehi, padhāniyo taṃ nu kadā bhavissati.
១១០០.
1100.
‘‘កទា នុ មំ តន្ទិ ខុទា បិបាសា, វាតាតបា កីដសរីសបា វា;
‘‘Kadā nu maṃ tandi khudā pipāsā, vātātapā kīṭasarīsapā vā;
ន ពាធយិស្សន្តិ ន តំ គិរិព្ពជេ, អត្ថត្ថិយំ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Na bādhayissanti na taṃ giribbaje, atthatthiyaṃ taṃ nu kadā bhavissati.
១១០១.
1101.
‘‘កទា នុ ខោ យំ វិទិតំ មហេសិនា, ចត្តារិ សច្ចានិ សុទុទ្ទសានិ;
‘‘Kadā nu kho yaṃ viditaṃ mahesinā, cattāri saccāni sududdasāni;
សមាហិតត្តោ សតិមា អគច្ឆំ, បញ្ញាយ តំ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Samāhitatto satimā agacchaṃ, paññāya taṃ taṃ nu kadā bhavissati.
១១០២.
1102.
‘‘កទា នុ រូបេ អមិតេ ច សទ្ទេ, គន្ធេ រសេ ផុសិតព្ពេ ច ធម្មេ;
‘‘Kadā nu rūpe amite ca sadde, gandhe rase phusitabbe ca dhamme;
អាទិត្តតោហំ សមថេហិ យុត្តោ, បញ្ញាយ ទច្ឆំ តទិទំ កទា មេ។
Ādittatohaṃ samathehi yutto, paññāya dacchaṃ tadidaṃ kadā me.
១១០៣.
1103.
‘‘កទា នុហំ ទុព្ពចនេន វុត្តោ, តតោនិមិត្តំ វិមនោ ន ហេស្សំ;
‘‘Kadā nuhaṃ dubbacanena vutto, tatonimittaṃ vimano na hessaṃ;
អថោ បសត្ថោបិ តតោនិមិត្តំ, តុដ្ឋោ ន ហេស្សំ តទិទំ កទា មេ។
Atho pasatthopi tatonimittaṃ, tuṭṭho na hessaṃ tadidaṃ kadā me.
១១០៤.
1104.
‘‘កទា នុ កដ្ឋេ ច តិណេ លតា ច, ខន្ធេ ឥមេហំ អមិតេ ច ធម្មេ;
‘‘Kadā nu kaṭṭhe ca tiṇe latā ca, khandhe imehaṃ amite ca dhamme;
អជ្ឈត្តិកានេវ ច ពាហិរានិ ច, សមំ តុលេយ្យំ តទិទំ កទា មេ។
Ajjhattikāneva ca bāhirāni ca, samaṃ tuleyyaṃ tadidaṃ kadā me.
១១០៥.
1105.
‘‘កទា នុ មំ បាវុសកាលមេឃោ, នវេន តោយេន សចីវរំ វនេ;
‘‘Kadā nu maṃ pāvusakālamegho, navena toyena sacīvaraṃ vane;
ឥសិប្បយាតម្ហិ បថេ វជន្តំ, ឱវស្សតេ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Isippayātamhi pathe vajantaṃ, ovassate taṃ nu kadā bhavissati.
១១០៦.
1106.
‘‘កទា មយូរស្ស សិខណ្ឌិនោ វនេ, ទិជស្ស សុត្វា គិរិគព្ភរេ រុតំ;
‘‘Kadā mayūrassa sikhaṇḍino vane, dijassa sutvā girigabbhare rutaṃ;
បច្ចុដ្ឋហិត្វា អមតស្ស បត្តិយា, សំចិន្តយេ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Paccuṭṭhahitvā amatassa pattiyā, saṃcintaye taṃ nu kadā bhavissati.
១១០៧.
1107.
‘‘កទា នុ គង្គំ យមុនំ សរស្សតិំ, បាតាលខិត្តំ វឡវាមុខញ្ច 1;
‘‘Kadā nu gaṅgaṃ yamunaṃ sarassatiṃ, pātālakhittaṃ vaḷavāmukhañca 2;
អសជ្ជមានោ បតរេយ្យមិទ្ធិយា, វិភិំសនំ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Asajjamāno patareyyamiddhiyā, vibhiṃsanaṃ taṃ nu kadā bhavissati.
១១០៨.
1108.
‘‘កទា នុ នាគោវ អសង្គចារី, បទាលយេ កាមគុណេសុ ឆន្ទំ;
‘‘Kadā nu nāgova asaṅgacārī, padālaye kāmaguṇesu chandaṃ;
និព្ពជ្ជយំ សព្ពសុភំ និមិត្តំ, ឈានេ យុតោ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Nibbajjayaṃ sabbasubhaṃ nimittaṃ, jhāne yuto taṃ nu kadā bhavissati.
១១០៩.
1109.
‘‘កទា ឥណដ្ដោវ ទលិទ្ទកោ 3 និធិំ, អារាធយិត្វា ធនិកេហិ បីឡិតោ;
‘‘Kadā iṇaṭṭova daliddako 4 nidhiṃ, ārādhayitvā dhanikehi pīḷito;
តុដ្ឋោ ភវិស្សំ អធិគម្ម សាសនំ, មហេសិនោ តំ នុ កទា ភវិស្សតិ។
Tuṭṭho bhavissaṃ adhigamma sāsanaṃ, mahesino taṃ nu kadā bhavissati.
១១១០.
1110.
‘‘ពហូនិ វស្សានិ តយាម្ហិ យាចិតោ, ‘អគារវាសេន អលំ នុ តេ ឥទំ’;
‘‘Bahūni vassāni tayāmhi yācito, ‘agāravāsena alaṃ nu te idaṃ’;
តំ ទានិ មំ បព្ពជិតំ សមានំ, កិំការណា ចិត្ត តុវំ ន យុញ្ជសិ។
Taṃ dāni maṃ pabbajitaṃ samānaṃ, kiṃkāraṇā citta tuvaṃ na yuñjasi.
១១១១.
1111.
‘‘ននុ អហំ ចិត្ត តយាម្ហិ យាចិតោ, ‘គិរិព្ពជេ ចិត្រឆទា វិហង្គមា’;
‘‘Nanu ahaṃ citta tayāmhi yācito, ‘giribbaje citrachadā vihaṅgamā’;
មហិន្ទឃោសត្ថនិតាភិគជ្ជិនោ, តេ តំ រមេស្សន្តិ វនម្ហិ ឈាយិនំ។
Mahindaghosatthanitābhigajjino, te taṃ ramessanti vanamhi jhāyinaṃ.
១១១២.
1112.
‘‘កុលម្ហិ មិត្តេ ច បិយេ ច ញាតកេ, ខិឌ្ឌារតិំ កាមគុណញ្ច លោកេ;
‘‘Kulamhi mitte ca piye ca ñātake, khiḍḍāratiṃ kāmaguṇañca loke;
សព្ពំ បហាយ ឥមមជ្ឈុបាគតោ, អថោបិ ត្វំ ចិត្ត ន មយ្ហ តុស្សសិ។
Sabbaṃ pahāya imamajjhupāgato, athopi tvaṃ citta na mayha tussasi.
១១១៣.
1113.
‘‘មមេវ ឯតំ ន ហិ ត្វំ បរេសំ, សន្នាហកាលេ បរិទេវិតេន កិំ;
‘‘Mameva etaṃ na hi tvaṃ paresaṃ, sannāhakāle paridevitena kiṃ;
សព្ពំ ឥទំ ចលមិតិ បេក្ខមានោ, អភិនិក្ខមិំ អមតបទំ ជិគីសំ។
Sabbaṃ idaṃ calamiti pekkhamāno, abhinikkhamiṃ amatapadaṃ jigīsaṃ.
១១១៤.
1114.
‘‘សុយុត្តវាទី ទ្វិបទានមុត្តមោ, មហាភិសក្កោ នរទម្មសារថិ 5;
‘‘Suyuttavādī dvipadānamuttamo, mahābhisakko naradammasārathi 6;
‘ចិត្តំ ចលំ មក្កដសន្និភំ ឥតិ, អវីតរាគេន សុទុន្និវារយំ’។
‘Cittaṃ calaṃ makkaṭasannibhaṃ iti, avītarāgena sudunnivārayaṃ’.
១១១៥.
1115.
‘‘កាមា ហិ ចិត្រា មធុរា មនោរមា, អវិទ្ទសូ យត្ថ សិតា បុថុជ្ជនា;
‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, aviddasū yattha sitā puthujjanā;
តេ ទុក្ខមិច្ឆន្តិ បុនព្ភវេសិនោ, ចិត្តេន នីតា និរយេ និរាកតា។
Te dukkhamicchanti punabbhavesino, cittena nītā niraye nirākatā.
១១១៦.
1116.
‘‘‘មយូរកោញ្ចាភិរុតម្ហិ កាននេ, ទីបីហិ ព្យគ្ឃេហិ បុរក្ខតោ វសំ;
‘‘‘Mayūrakoñcābhirutamhi kānane, dīpīhi byagghehi purakkhato vasaṃ;
កាយេ អបេក្ខំ ជហ មា វិរាធយ’, ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត បុរេ និយុញ្ជសិ។
Kāye apekkhaṃ jaha mā virādhaya’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
១១១៧.
1117.
‘‘‘ភាវេហិ ឈានានិ ច ឥន្ទ្រិយានិ ច, ពលានិ ពោជ្ឈង្គសមាធិភាវនា;
‘‘‘Bhāvehi jhānāni ca indriyāni ca, balāni bojjhaṅgasamādhibhāvanā;
តិស្សោ ច វិជ្ជា ផុស ពុទ្ធសាសនេ’, ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត បុរេ និយុញ្ជសិ។
Tisso ca vijjā phusa buddhasāsane’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
១១១៨.
1118.
‘‘‘ភាវេហិ មគ្គំ អមតស្ស បត្តិយា, និយ្យានិកំ សព្ពទុខក្ខយោគធំ;
‘‘‘Bhāvehi maggaṃ amatassa pattiyā, niyyānikaṃ sabbadukhakkhayogadhaṃ;
អដ្ឋង្គិកំ សព្ពកិលេសសោធនំ’, ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត បុរេ និយុញ្ជសិ។
Aṭṭhaṅgikaṃ sabbakilesasodhanaṃ’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
១១១៩.
1119.
‘‘‘ទុក្ខន្តិ ខន្ធេ បដិបស្ស យោនិសោ, យតោ ច ទុក្ខំ សមុទេតិ តំ ជហ;
‘‘‘Dukkhanti khandhe paṭipassa yoniso, yato ca dukkhaṃ samudeti taṃ jaha;
ឥធេវ ទុក្ខស្ស ករោហិ អន្តំ’, ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត បុរេ និយុញ្ជសិ។
Idheva dukkhassa karohi antaṃ’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
១១២០.
1120.
‘‘‘អនិច្ចំ ទុក្ខន្តិ វិបស្ស យោនិសោ, សុញ្ញំ អនត្តាតិ អឃំ វធន្តិ ច;
‘‘‘Aniccaṃ dukkhanti vipassa yoniso, suññaṃ anattāti aghaṃ vadhanti ca;
មនោវិចារេ ឧបរុន្ធ ចេតសោ’, ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត បុរេ និយុញ្ជសិ។
Manovicāre uparundha cetaso’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
១១២១.
1121.
‘‘‘មុណ្ឌោ វិរូបោ អភិសាបមាគតោ, កបាលហត្ថោវ កុលេសុ ភិក្ខសុ;
‘‘‘Muṇḍo virūpo abhisāpamāgato, kapālahatthova kulesu bhikkhasu;
យុញ្ជស្សុ សត្ថុវចនេ មហេសិនោ’, ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត បុរេ និយុញ្ជសិ។
Yuñjassu satthuvacane mahesino’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
១១២២.
1122.
‘‘‘សុសំវុតត្តោ វិសិខន្តរេ ចរំ, កុលេសុ កាមេសុ អសង្គមានសោ;
‘‘‘Susaṃvutatto visikhantare caraṃ, kulesu kāmesu asaṅgamānaso;
ចន្ទោ យថា ទោសិនបុណ្ណមាសិយា’, ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត បុរេ និយុញ្ជសិ។
Cando yathā dosinapuṇṇamāsiyā’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
១១២៣.
1123.
‘‘‘អារញ្ញិកោ ហោហិ ច បិណ្ឌបាតិកោ, សោសានិកោ ហោហិ ច បំសុកូលិកោ;
‘‘‘Āraññiko hohi ca piṇḍapātiko, sosāniko hohi ca paṃsukūliko;
នេសជ្ជិកោ ហោហិ សទា ធុតេ រតោ’, ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត បុរេ និយុញ្ជសិ។
Nesajjiko hohi sadā dhute rato’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
១១២៤.
1124.
‘‘រោបេត្វ រុក្ខានិ យថា ផលេសី, មូលេ តរុំ ឆេត្តុ តមេវ ឥច្ឆសិ;
‘‘Ropetva rukkhāni yathā phalesī, mūle taruṃ chettu tameva icchasi;
តថូបមំ ចិត្តមិទំ ករោសិ, យំ មំ អនិច្ចម្ហិ ចលេ និយុញ្ជសិ។
Tathūpamaṃ cittamidaṃ karosi, yaṃ maṃ aniccamhi cale niyuñjasi.
១១២៥.
1125.
‘‘អរូប ទូរង្គម ឯកចារិ, ន តេ ករិស្សំ វចនំ ឥទានិហំ;
‘‘Arūpa dūraṅgama ekacāri, na te karissaṃ vacanaṃ idānihaṃ;
ទុក្ខា ហិ កាមា កដុកា មហព្ភយា, និព្ពានមេវាភិមនោ ចរិស្សំ។
Dukkhā hi kāmā kaṭukā mahabbhayā, nibbānamevābhimano carissaṃ.
១១២៦.
1126.
‘‘នាហំ អលក្ខ្យា អហិរិក្កតាយ វា, ន ចិត្តហេតូ ន ច ទូរកន្តនា;
‘‘Nāhaṃ alakkhyā ahirikkatāya vā, na cittahetū na ca dūrakantanā;
អាជីវហេតូ ច អហំ ន និក្ខមិំ, កតោ ច តេ ចិត្ត បដិស្សវោ មយា។
Ājīvahetū ca ahaṃ na nikkhamiṃ, kato ca te citta paṭissavo mayā.
១១២៧.
1127.
‘‘‘អប្បិច្ឆតា សប្បុរិសេហិ វណ្ណិតា, មក្ខប្បហានំ វូបសមោ ទុខស្ស’;
‘‘‘Appicchatā sappurisehi vaṇṇitā, makkhappahānaṃ vūpasamo dukhassa’;
ឥតិស្សុ មំ ចិត្ត តទា និយុញ្ជសិ, ឥទានិ ត្វំ គច្ឆសិ បុព្ពចិណ្ណំ។
Itissu maṃ citta tadā niyuñjasi, idāni tvaṃ gacchasi pubbaciṇṇaṃ.
១១២៨.
1128.
‘‘តណ្ហា អវិជ្ជា ច បិយាបិយញ្ច, សុភានិ រូបានិ សុខា ច វេទនា;
‘‘Taṇhā avijjā ca piyāpiyañca, subhāni rūpāni sukhā ca vedanā;
មនាបិយា កាមគុណា ច វន្តា, វន្តេ អហំ អាវមិតុំ ន ឧស្សហេ។
Manāpiyā kāmaguṇā ca vantā, vante ahaṃ āvamituṃ na ussahe.
១១២៩.
1129.
‘‘សព្ពត្ថ តេ ចិត្ត វចោ កតំ មយា, ពហូសុ ជាតីសុ ន មេសិ កោបិតោ;
‘‘Sabbattha te citta vaco kataṃ mayā, bahūsu jātīsu na mesi kopito;
អជ្ឈត្តសម្ភវោ កតញ្ញុតាយ តេ, ទុក្ខេ ចិរំ សំសរិតំ តយា កតេ។
Ajjhattasambhavo kataññutāya te, dukkhe ciraṃ saṃsaritaṃ tayā kate.
១១៣០.
1130.
វេស្សា ច សុទ្ទា ច ភវាម ឯកទា, ទេវត្តនំ វាបិ តវេវ វាហសា។
Vessā ca suddā ca bhavāma ekadā, devattanaṃ vāpi taveva vāhasā.
១១៣១.
1131.
‘‘តវេវ ហេតូ អសុរា ភវាមសេ, ត្វំមូលកំ នេរយិកា ភវាមសេ;
‘‘Taveva hetū asurā bhavāmase, tvaṃmūlakaṃ nerayikā bhavāmase;
អថោ តិរច្ឆានគតាបិ ឯកទា, បេតត្តនំ វាបិ តវេវ វាហសា។
Atho tiracchānagatāpi ekadā, petattanaṃ vāpi taveva vāhasā.
១១៣២.
1132.
‘‘ននុ ទុព្ភិស្សសិ មំ បុនប្បុនំ, មុហុំ មុហុំ ចារណិកំវ ទស្សយំ;
‘‘Nanu dubbhissasi maṃ punappunaṃ, muhuṃ muhuṃ cāraṇikaṃva dassayaṃ;
ឧម្មត្តកេនេវ មយា បលោភសិ, កិញ្ចាបិ តេ ចិត្ត វិរាធិតំ មយា។
Ummattakeneva mayā palobhasi, kiñcāpi te citta virādhitaṃ mayā.
១១៣៣.
1133.
‘‘ឥទំ បុរេ ចិត្តមចារិ ចារិកំ, យេនិច្ឆកំ យត្ថកាមំ យថាសុខំ;
‘‘Idaṃ pure cittamacāri cārikaṃ, yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsukhaṃ;
តទជ្ជហំ និគ្គហេស្សាមិ យោនិសោ, ហត្ថិប្បភិន្នំ វិយ អង្កុសគ្គហោ។
Tadajjahaṃ niggahessāmi yoniso, hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho.
១១៣៤.
1134.
‘‘សត្ថា ច មេ លោកមិមំ អធិដ្ឋហិ,អនិច្ចតោ អទ្ធុវតោ អសារតោ;
‘‘Satthā ca me lokamimaṃ adhiṭṭhahi,aniccato addhuvato asārato;
បក្ខន្ទ មំ ចិត្ត ជិនស្ស សាសនេ, តារេហិ ឱឃា មហតា សុទុត្តរា។
Pakkhanda maṃ citta jinassa sāsane, tārehi oghā mahatā suduttarā.
១១៣៥.
1135.
‘‘ន តេ ឥទំ ចិត្ត យថា បុរាណកំ, នាហំ អលំ តុយ្ហ វសេ និវត្តិតុំ 11;
‘‘Na te idaṃ citta yathā purāṇakaṃ, nāhaṃ alaṃ tuyha vase nivattituṃ 12;
មហេសិនោ បព្ពជិតោម្ហិ សាសនេ, ន មាទិសា ហោន្តិ វិនាសធារិនោ។
Mahesino pabbajitomhi sāsane, na mādisā honti vināsadhārino.
១១៣៦.
1136.
‘‘នគា សមុទ្ទា សរិតា វសុន្ធរា, ទិសា ចតស្សោ វិទិសា អធោ ទិវា;
‘‘Nagā samuddā saritā vasundharā, disā catasso vidisā adho divā;
សព្ពេ អនិច្ចា តិភវា ឧបទ្ទុតា, កុហិំ គតោ ចិត្ត សុខំ រមិស្សសិ។
Sabbe aniccā tibhavā upaddutā, kuhiṃ gato citta sukhaṃ ramissasi.
១១៣៧.
1137.
‘‘ធិតិប្បរំ កិំ មម ចិត្ត កាហិសិ, ន តេ អលំ ចិត្ត វសានុវត្តកោ;
‘‘Dhitipparaṃ kiṃ mama citta kāhisi, na te alaṃ citta vasānuvattako;
ន ជាតុ ភស្តំ ឧភតោមុខំ ឆុបេ, ធិរត្ថុ បូរំ នវ សោតសន្ទនិំ។
Na jātu bhastaṃ ubhatomukhaṃ chupe, dhiratthu pūraṃ nava sotasandaniṃ.
១១៣៨.
1138.
‘‘វរាហឯណេយ្យវិគាឡ្ហសេវិតេ, បព្ភារកុដ្ដេ បកតេវ សុន្ទរេ;
‘‘Varāhaeṇeyyavigāḷhasevite, pabbhārakuṭṭe pakateva sundare;
នវម្ពុនា បាវុសសិត្ថកាននេ, តហិំ គុហាគេហគតោ រមិស្សសិ។
Navambunā pāvusasitthakānane, tahiṃ guhāgehagato ramissasi.
១១៣៩.
1139.
‘‘សុនីលគីវា សុសិខា សុបេខុនា, សុចិត្តបត្តច្ឆទនា វិហង្គមា;
‘‘Sunīlagīvā susikhā supekhunā, sucittapattacchadanā vihaṅgamā;
សុមញ្ជុឃោសត្ថនិតាភិគជ្ជិនោ, តេ តំ រមេស្សន្តិ វនម្ហិ ឈាយិនំ។
Sumañjughosatthanitābhigajjino, te taṃ ramessanti vanamhi jhāyinaṃ.
១១៤០.
1140.
‘‘វុដ្ឋម្ហិ ទេវេ ចតុរង្គុលេ តិណេ, សំបុប្ផិតេ មេឃនិភម្ហិ កាននេ;
‘‘Vuṭṭhamhi deve caturaṅgule tiṇe, saṃpupphite meghanibhamhi kānane;
នគន្តរេ វិដបិសមោ សយិស្សំ, តំ មេ មុទូ ហេហិតិ តូលសន្និភំ។
Nagantare viṭapisamo sayissaṃ, taṃ me mudū hehiti tūlasannibhaṃ.
១១៤១.
1141.
‘‘តថា តុ កស្សាមិ យថាបិ ឥស្សរោ, យំ លព្ភតិ តេនបិ ហោតុ មេ អលំ;
‘‘Tathā tu kassāmi yathāpi issaro, yaṃ labbhati tenapi hotu me alaṃ;
ន តាហំ កស្សាមិ យថា អតន្ទិតោ, ពិឡារភស្តំវ យថា សុមទ្ទិតំ។
Na tāhaṃ kassāmi yathā atandito, biḷārabhastaṃva yathā sumadditaṃ.
១១៤២.
1142.
‘‘តថា តុ កស្សាមិ យថាបិ ឥស្សរោ, យំ លព្ភតិ តេនបិ ហោតុ មេ អលំ;
‘‘Tathā tu kassāmi yathāpi issaro, yaṃ labbhati tenapi hotu me alaṃ;
វីរិយេន តំ មយ្ហ វសានយិស្សំ, គជំវ មត្តំ កុសលង្កុសគ្គហោ។
Vīriyena taṃ mayha vasānayissaṃ, gajaṃva mattaṃ kusalaṅkusaggaho.
១១៤៣.
1143.
‘‘តយា សុទន្តេន អវដ្ឋិតេន ហិ, ហយេន យោគ្គាចរិយោវ ឧជ្ជុនា;
‘‘Tayā sudantena avaṭṭhitena hi, hayena yoggācariyova ujjunā;
បហោមិ មគ្គំ បដិបជ្ជិតុំ សិវំ, ចិត្តានុរក្ខីហិ សទា និសេវិតំ។
Pahomi maggaṃ paṭipajjituṃ sivaṃ, cittānurakkhīhi sadā nisevitaṃ.
១១៤៤.
1144.
‘‘អារម្មណេ តំ ពលសា និពន្ធិសំ, នាគំវ ថម្ភម្ហិ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា;
‘‘Ārammaṇe taṃ balasā nibandhisaṃ, nāgaṃva thambhamhi daḷhāya rajjuyā;
តំ មេ សុគុត្តំ សតិយា សុភាវិតំ, អនិស្សិតំ សព្ពភវេសុ ហេហិសិ។
Taṃ me suguttaṃ satiyā subhāvitaṃ, anissitaṃ sabbabhavesu hehisi.
១១៤៥.
1145.
‘‘បញ្ញាយ ឆេត្វា វិបថានុសារិនំ, យោគេន និគ្គយ្ហ បថេ និវេសិយ;
‘‘Paññāya chetvā vipathānusārinaṃ, yogena niggayha pathe nivesiya;
ទិស្វា សមុទយំ វិភវញ្ច សម្ភវំ, ទាយាទកោ ហេហិសិ អគ្គវាទិនោ។
Disvā samudayaṃ vibhavañca sambhavaṃ, dāyādako hehisi aggavādino.
១១៤៦.
1146.
‘‘ចតុព្ពិបល្លាសវសំ អធិដ្ឋិតំ, គាមណ្ឌលំវ បរិនេសិ ចិត្ត មំ;
‘‘Catubbipallāsavasaṃ adhiṭṭhitaṃ, gāmaṇḍalaṃva parinesi citta maṃ;
ននុ 13 សំយោជនពន្ធនច្ឆិទំ, សំសេវសេ ការុណិកំ មហាមុនិំ។
Nanu 14 saṃyojanabandhanacchidaṃ, saṃsevase kāruṇikaṃ mahāmuniṃ.
១១៤៧.
1147.
‘‘មិគោ យថា សេរិ សុចិត្តកាននេ, រម្មំ គិរិំ បាវុសអព្ភមាលិនិំ 15;
‘‘Migo yathā seri sucittakānane, rammaṃ giriṃ pāvusaabbhamāliniṃ 16;
អនាកុលេ តត្ថ នគេ រមិស្សំ 17, អសំសយំ ចិត្ត បរា ភវិស្សសិ។
Anākule tattha nage ramissaṃ 18, asaṃsayaṃ citta parā bhavissasi.
១១៤៨.
1148.
‘‘យេ តុយ្ហ ឆន្ទេន វសេន វត្តិនោ, នរា ច នារី ច អនុភោន្តិ យំ សុខំ;
‘‘Ye tuyha chandena vasena vattino, narā ca nārī ca anubhonti yaṃ sukhaṃ;
អវិទ្ទសូ មារវសានុវត្តិនោ, ភវាភិនន្ទី តវ ចិត្ត សាវកា’’តិ។
Aviddasū māravasānuvattino, bhavābhinandī tava citta sāvakā’’ti.
… តាលបុដោ ថេរោ…។
… Tālapuṭo thero….
បញ្ញាសនិបាតោ និដ្ឋិតោ។
Paññāsanipāto niṭṭhito.
តត្រុទ្ទានំ –
Tatruddānaṃ –
បញ្ញាសម្ហិ និបាតម្ហិ, ឯកោ តាលបុដោ សុចិ;
Paññāsamhi nipātamhi, eko tālapuṭo suci;
គាថាយោ តត្ថ បញ្ញាស, បុន បញ្ច ច ឧត្តរីតិ។
Gāthāyo tattha paññāsa, puna pañca ca uttarīti.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ថេរគាថា-អដ្ឋកថា • Theragāthā-aṭṭhakathā / ១. តាលបុដត្ថេរគាថាវណ្ណនា • 1. Tālapuṭattheragāthāvaṇṇanā
