| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ • Paṭisambhidāmaggapāḷi |
១. សុត្តន្តនិទ្ទេសោ
1. Suttantaniddeso
២. កថំ សមថបុព្ពង្គមំ វិបស្សនំ ភាវេតិ? នេក្ខម្មវសេន ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ។ តត្ថ ជាតេ ធម្មេ អនិច្ចតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, ទុក្ខតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, អនត្តតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា។ ឥតិ បឋមំ សមថោ, បច្ឆា វិបស្សនា។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘សមថបុព្ពង្គមំ វិបស្សនំ ភាវេតី’’តិ។ ភាវេតីតិ ចតស្សោ ភាវនា – តត្ថ ជាតានំ ធម្មានំ អនតិវត្តនដ្ឋេន ភាវនា, ឥន្ទ្រិយានំ ឯករសដ្ឋេន ភាវនា, តទុបគវីរិយវាហនដ្ឋេន ភាវនា, អាសេវនដ្ឋេន ភាវនា។
2. Kathaṃ samathapubbaṅgamaṃ vipassanaṃ bhāveti? Nekkhammavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi. Tattha jāte dhamme aniccato anupassanaṭṭhena vipassanā, dukkhato anupassanaṭṭhena vipassanā, anattato anupassanaṭṭhena vipassanā. Iti paṭhamaṃ samatho, pacchā vipassanā. Tena vuccati – ‘‘samathapubbaṅgamaṃ vipassanaṃ bhāvetī’’ti. Bhāvetīti catasso bhāvanā – tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā, indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā, tadupagavīriyavāhanaṭṭhena bhāvanā, āsevanaṭṭhena bhāvanā.
មគ្គោ សញ្ជាយតីតិ កថំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ? ទស្សនដ្ឋេន សម្មាទិដ្ឋិ មគ្គោ សញ្ជាយតិ, អភិនិរោបនដ្ឋេន សម្មាសង្កប្បោ មគ្គោ សញ្ជាយតិ, បរិគ្គហដ្ឋេន សម្មាវាចា មគ្គោ សញ្ជាយតិ, សមុដ្ឋានដ្ឋេន សម្មាកម្មន្តោ មគ្គោ សញ្ជាយតិ, វោទានដ្ឋេន សម្មាអាជីវោ មគ្គោ សញ្ជាយតិ, បគ្គហដ្ឋេន សម្មាវាយាមោ មគ្គោ សញ្ជាយតិ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សម្មាសតិ មគ្គោ សញ្ជាយតិ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សម្មាសមាធិ មគ្គោ សញ្ជាយតិ – ឯវំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ។
Maggo sañjāyatīti kathaṃ maggo sañjāyati? Dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi maggo sañjāyati, abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo maggo sañjāyati, pariggahaṭṭhena sammāvācā maggo sañjāyati, samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto maggo sañjāyati, vodānaṭṭhena sammāājīvo maggo sañjāyati, paggahaṭṭhena sammāvāyāmo maggo sañjāyati, upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati maggo sañjāyati, avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi maggo sañjāyati – evaṃ maggo sañjāyati.
សោ តំ មគ្គំ អាសេវតិ ភាវេតិ ពហុលីករោតិ អាសេវតីតិ កថំ អាសេវតិ? អាវជ្ជន្តោ អាសេវតិ, ជានន្តោ អាសេវតិ, បស្សន្តោ អាសេវតិ, បច្ចវេក្ខន្តោ អាសេវតិ, ចិត្តំ អធិដ្ឋហន្តោ អាសេវតិ, សទ្ធាយ អធិមុច្ចន្តោ អាសេវតិ, វីរិយំ បគ្គណ្ហន្តោ អាសេវតិ, សតិំ ឧបដ្ឋាបេន្តោ អាសេវតិ, ចិត្តំ សមាទហន្តោ អាសេវតិ, បញ្ញាយ បជានន្តោ អាសេវតិ, អភិញ្ញេយ្យំ អភិជានន្តោ អាសេវតិ, បរិញ្ញេយ្យំ បរិជានន្តោ អាសេវតិ, បហាតព្ពំ បជហន្តោ អាសេវតិ , ភាវេតព្ពំ ភាវេន្តោ អាសេវតិ, សច្ឆិកាតព្ពំ សច្ឆិករោន្តោ អាសេវតិ – ឯវំ អាសេវតិ។
So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti āsevatīti kathaṃ āsevati? Āvajjanto āsevati, jānanto āsevati, passanto āsevati, paccavekkhanto āsevati, cittaṃ adhiṭṭhahanto āsevati, saddhāya adhimuccanto āsevati, vīriyaṃ paggaṇhanto āsevati, satiṃ upaṭṭhāpento āsevati, cittaṃ samādahanto āsevati, paññāya pajānanto āsevati, abhiññeyyaṃ abhijānanto āsevati, pariññeyyaṃ parijānanto āsevati, pahātabbaṃ pajahanto āsevati , bhāvetabbaṃ bhāvento āsevati, sacchikātabbaṃ sacchikaronto āsevati – evaṃ āsevati.
ភាវេតីតិ កថំ ភាវេតិ? អាវជ្ជន្តោ ភាវេតិ, ជានន្តោ ភាវេតិ, បស្សន្តោ ភាវេតិ, បច្ចវេក្ខន្តោ ភាវេតិ, ចិត្តំ អធិដ្ឋហន្តោ ភាវេតិ, សទ្ធាយ អធិមុច្ចន្តោ ភាវេតិ, វីរិយំ បគ្គណ្ហន្តោ ភាវេតិ, សតិំ ឧបដ្ឋាបេន្តោ ភាវេតិ, ចិត្តំ សមាទហន្តោ ភាវេតិ, បញ្ញាយ បជានន្តោ ភាវេតិ, អភិញ្ញេយ្យំ អភិជានន្តោ ភាវេតិ, បរិញ្ញេយ្យំ បរិជានន្តោ ភាវេតិ, បហាតព្ពំ បជហន្តោ ភាវេតិ, ភាវេតព្ពំ ភាវេន្តោ ភាវេតិ, សច្ឆិកាតព្ពំ សច្ឆិករោន្តោ ភាវេតិ – ឯវំ ភាវេតិ។
Bhāvetīti kathaṃ bhāveti? Āvajjanto bhāveti, jānanto bhāveti, passanto bhāveti, paccavekkhanto bhāveti, cittaṃ adhiṭṭhahanto bhāveti, saddhāya adhimuccanto bhāveti, vīriyaṃ paggaṇhanto bhāveti, satiṃ upaṭṭhāpento bhāveti, cittaṃ samādahanto bhāveti, paññāya pajānanto bhāveti, abhiññeyyaṃ abhijānanto bhāveti, pariññeyyaṃ parijānanto bhāveti, pahātabbaṃ pajahanto bhāveti, bhāvetabbaṃ bhāvento bhāveti, sacchikātabbaṃ sacchikaronto bhāveti – evaṃ bhāveti.
ពហុលីករោតីតិ កថំ ពហុលីករោតិ? អាវជ្ជន្តោ ពហុលីករោតិ, ជានន្តោ ពហុលីករោតិ, បស្សន្តោ ពហុលីករោតិ, បច្ចវេក្ខន្តោ ពហុលីករោតិ, ចិត្តំ អធិដ្ឋហន្តោ ពហុលីករោតិ, សទ្ធាយ អធិមុច្ចន្តោ ពហុលីករោតិ, វីរិយំ បគ្គណ្ហន្តោ ពហុលីករោតិ, សតិំ ឧបដ្ឋាបេន្តោ ពហុលីករោតិ, ចិត្តំ សមាទហន្តោ ពហុលីករោតិ, បញ្ញាយ បជានន្តោ ពហុលីករោតិ, អភិញ្ញេយ្យំ អភិជានន្តោ ពហុលីករោតិ, បរិញ្ញេយ្យំ បរិជានន្តោ ពហុលីករោតិ, បហាតព្ពំ បជហន្តោ ពហុលីករោតិ, ភាវេតព្ពំ ភាវេន្តោ ពហុលីករោតិ, សច្ឆិកាតព្ពំ សច្ឆិករោន្តោ ពហុលីករោតិ – ឯវំ ពហុលីករោតិ។
Bahulīkarotīti kathaṃ bahulīkaroti? Āvajjanto bahulīkaroti, jānanto bahulīkaroti, passanto bahulīkaroti, paccavekkhanto bahulīkaroti, cittaṃ adhiṭṭhahanto bahulīkaroti, saddhāya adhimuccanto bahulīkaroti, vīriyaṃ paggaṇhanto bahulīkaroti, satiṃ upaṭṭhāpento bahulīkaroti, cittaṃ samādahanto bahulīkaroti, paññāya pajānanto bahulīkaroti, abhiññeyyaṃ abhijānanto bahulīkaroti, pariññeyyaṃ parijānanto bahulīkaroti, pahātabbaṃ pajahanto bahulīkaroti, bhāvetabbaṃ bhāvento bahulīkaroti, sacchikātabbaṃ sacchikaronto bahulīkaroti – evaṃ bahulīkaroti.
តស្ស តំ មគ្គំ អាសេវតោ ភាវយតោ ពហុលីករោតោ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តីតិ កថំ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ? សោតាបត្តិមគ្គេន, សក្កាយទិដ្ឋិ, វិចិកិច្ឆា, សីលព្ពតបរាមាសោ – ឥមានិ តីណិ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ; ទិដ្ឋានុសយោ, វិចិកិច្ឆានុសយោ – ឥមេ ទ្វេ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ សកទាគាមិមគ្គេន ឱឡារិកំ កាមរាគសញ្ញោជនំ, បដិឃសញ្ញោជនំ – ឥមានិ ទ្វេ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ; ឱឡារិកោ កាមរាគានុសយោ, បដិឃានុសយោ – ឥមេ ទ្វេ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ អនាគាមិមគ្គេន អនុសហគតំ កាមរាគសញ្ញោជនំ, បដិឃសញ្ញោជនំ – ឥមានិ ទ្វេ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ; អនុសហគតោ កាមរាគានុសយោ, បដិឃានុសយោ – ឥមេ ទ្វេ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ អរហត្តមគ្គេន រូបរាគោ, អរូបរាគោ, មានោ, ឧទ្ធច្ចំ, អវិជ្ជា – ឥមានិ បញ្ច សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ; មានានុសយោ, ភវរាគានុសយោ , អវិជ្ជានុសយោ – ឥមេ តយោ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ ឯវំ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។
Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saññojanāni pahīyantianusayā byantīhontīti kathaṃ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti? Sotāpattimaggena, sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso – imāni tīṇi saññojanāni pahīyanti; diṭṭhānusayo, vicikicchānusayo – ime dve anusayā byantīhonti. Sakadāgāmimaggena oḷārikaṃ kāmarāgasaññojanaṃ, paṭighasaññojanaṃ – imāni dve saññojanāni pahīyanti; oḷāriko kāmarāgānusayo, paṭighānusayo – ime dve anusayā byantīhonti. Anāgāmimaggena anusahagataṃ kāmarāgasaññojanaṃ, paṭighasaññojanaṃ – imāni dve saññojanāni pahīyanti; anusahagato kāmarāgānusayo, paṭighānusayo – ime dve anusayā byantīhonti. Arahattamaggena rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni pañca saññojanāni pahīyanti; mānānusayo, bhavarāgānusayo , avijjānusayo – ime tayo anusayā byantīhonti. Evaṃ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
៣. អព្យាបាទវសេន ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ…បេ.… អាលោកសញ្ញាវសេន ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ…បេ.… បដិនិស្សគ្គានុបស្សី អស្សាសវសេន បដិនិស្សគ្គានុបស្សី បស្សាសវសេន ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ។ តត្ថ ជាតេ ធម្មេ អនិច្ចតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, ទុក្ខតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, អនត្តតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា។ ឥតិ បឋមំ សមថោ, បច្ឆា វិបស្សនា។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘សមថបុព្ពង្គមំ វិបស្សនំ ភាវេតី’’តិ។ ភាវេតីតិ ចតស្សោ ភាវនា – តត្ថ ជាតានំ ធម្មានំ អនតិវត្តនដ្ឋេន ភាវនា, ឥន្ទ្រិយានំ ឯករសដ្ឋេន ភាវនា, តទុបគវីរិយវាហនដ្ឋេន ភាវនា, អាសេវនដ្ឋេន ភាវនា។
3. Abyāpādavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi…pe… ālokasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi…pe… paṭinissaggānupassī assāsavasena paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi. Tattha jāte dhamme aniccato anupassanaṭṭhena vipassanā, dukkhato anupassanaṭṭhena vipassanā, anattato anupassanaṭṭhena vipassanā. Iti paṭhamaṃ samatho, pacchā vipassanā. Tena vuccati – ‘‘samathapubbaṅgamaṃ vipassanaṃ bhāvetī’’ti. Bhāvetīti catasso bhāvanā – tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā, indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā, tadupagavīriyavāhanaṭṭhena bhāvanā, āsevanaṭṭhena bhāvanā.
មគ្គោ សញ្ជាយតីតិ កថំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ? ទស្សនដ្ឋេន សម្មាទិដ្ឋិ មគ្គោ សញ្ជាយតិ, អភិនិរោបនដ្ឋេន សម្មាសង្កប្បោ មគ្គោ សញ្ជាយតិ…បេ.… អវិក្ខេបដ្ឋេន សម្មាសមាធិ មគ្គោ សញ្ជាយតិ។ ឯវំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ។
Maggo sañjāyatīti kathaṃ maggo sañjāyati? Dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi maggo sañjāyati, abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo maggo sañjāyati…pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi maggo sañjāyati. Evaṃ maggo sañjāyati.
សោ តំ មគ្គំ អាសេវតិ ភាវេតិ ពហុលីករោតិ អាសេវតីតិ កថំ អាសេវតិ? អាវជ្ជន្តោ អាសេវតិ…បេ.… សច្ឆិកាតព្ពំ សច្ឆិករោន្តោ អាសេវតិ, ឯវំ អាសេវតិ។ ភាវេតីតិ កថំ ភាវេតិ? អាវជ្ជន្តោ ភាវេតិ, ជានន្តោ ភាវេតិ…បេ.… សច្ឆិកាតព្ពំ សច្ឆិករោន្តោ ភាវេតិ, ឯវំ ភាវេតិ។ ពហុលីករោតីតិ កថំ ពហុលីករោតិ? អាវជ្ជន្តោ ពហុលីករោតិ, ជានន្តោ ពហុលីករោតិ…បេ.… សច្ឆិកាតព្ពំ សច្ឆិករោន្តោ ពហុលីករោតិ, ឯវំ ពហុលីករោតិ។
So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti āsevatīti kathaṃ āsevati? Āvajjanto āsevati…pe… sacchikātabbaṃ sacchikaronto āsevati, evaṃ āsevati. Bhāvetīti kathaṃ bhāveti? Āvajjanto bhāveti, jānanto bhāveti…pe… sacchikātabbaṃ sacchikaronto bhāveti, evaṃ bhāveti. Bahulīkarotīti kathaṃ bahulīkaroti? Āvajjanto bahulīkaroti, jānanto bahulīkaroti…pe… sacchikātabbaṃ sacchikaronto bahulīkaroti, evaṃ bahulīkaroti.
តស្ស តំ មគ្គំ អាសេវតោ ភាវយតោ ពហុលីករោតោ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តីតិ កថំ សញ្ញោជនា បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ? សោតាបត្តិមគ្គេន សក្កាយទិដ្ឋិ វិចិកិច្ឆា សីលព្ពតបរាមាសោ – ឥមានិ តីណិ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ; ទិដ្ឋានុសយោ, វិចិកិច្ឆានុសយោ – ឥមេ ទ្វេ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ សកទាគាមិមគ្គេន ឱឡារិកំ កាមរាគសញ្ញោជនំ, បដិឃសញ្ញោជនំ – ឥមានិ ទ្វេ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ; ឱឡារិកោ កាមរាគានុសយោ បដិឃានុសយោ – ឥមេ ទ្វេ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ អនាគាមិមគ្គេន អនុសហគតំ កាមរាគសញ្ញោជនំ, បដិឃសញ្ញោជនំ – ឥមានិ ទ្វេ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ; អនុសហគតោ កាមរាគានុសយោ, បដិឃានុសយោ – ឥមេ ទ្វេ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ អរហត្តមគ្គេន រូបរាគោ, អរូបរាគោ, មានោ, ឧទ្ធច្ចំ, អវិជ្ជា – ឥមានិ បញ្ច សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ; មានានុសយោ, ភវរាគានុសយោ, អវិជ្ជានុសយោ – ឥមេ តយោ អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ ឯវំ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ ឯវំ សមថបុព្ពង្គមំ វិបស្សនំ ភាវេតិ។
Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhontīti kathaṃ saññojanā pahīyanti, anusayā byantīhonti? Sotāpattimaggena sakkāyadiṭṭhi vicikicchā sīlabbataparāmāso – imāni tīṇi saññojanāni pahīyanti; diṭṭhānusayo, vicikicchānusayo – ime dve anusayā byantīhonti. Sakadāgāmimaggena oḷārikaṃ kāmarāgasaññojanaṃ, paṭighasaññojanaṃ – imāni dve saññojanāni pahīyanti; oḷāriko kāmarāgānusayo paṭighānusayo – ime dve anusayā byantīhonti. Anāgāmimaggena anusahagataṃ kāmarāgasaññojanaṃ, paṭighasaññojanaṃ – imāni dve saññojanāni pahīyanti; anusahagato kāmarāgānusayo, paṭighānusayo – ime dve anusayā byantīhonti. Arahattamaggena rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni pañca saññojanāni pahīyanti; mānānusayo, bhavarāgānusayo, avijjānusayo – ime tayo anusayā byantīhonti. Evaṃ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti. Evaṃ samathapubbaṅgamaṃ vipassanaṃ bhāveti.
៤. កថំ វិបស្សនាបុព្ពង្គមំ សមថំ ភាវេតិ? អនិច្ចតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, ទុក្ខតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, អនត្តតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា។ តត្ថ ជាតានំ ធម្មានញ្ច វោសគ្គារម្មណតា 1 ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ។ សមាធិ ឥតិ បឋមំ វិបស្សនា, បច្ឆា សមថោ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘វិបស្សនាបុព្ពង្គមំ សមថំ ភាវេតី’’តិ។ ភាវេតីតិ ចតស្សោ ភាវនា – អាសេវនដ្ឋេន ភាវនា…បេ.… មគ្គោ សញ្ជាយតីតិ កថំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ…បេ.… ឯវំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ។ ឯវំ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។
4. Kathaṃ vipassanāpubbaṅgamaṃ samathaṃ bhāveti? Aniccato anupassanaṭṭhena vipassanā, dukkhato anupassanaṭṭhena vipassanā, anattato anupassanaṭṭhena vipassanā. Tattha jātānaṃ dhammānañca vosaggārammaṇatā 2 cittassa ekaggatā avikkhepo. Samādhi iti paṭhamaṃ vipassanā, pacchā samatho. Tena vuccati – ‘‘vipassanāpubbaṅgamaṃ samathaṃ bhāvetī’’ti. Bhāvetīti catasso bhāvanā – āsevanaṭṭhena bhāvanā…pe… maggo sañjāyatīti kathaṃ maggo sañjāyati…pe… evaṃ maggo sañjāyati. Evaṃ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
រូបំ អនិច្ចតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, រូបំ ទុក្ខតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, រូបំ អនត្តតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា។ តត្ថ ជាតានំ ធម្មានញ្ច វោសគ្គារម្មណតា ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ។ ឥតិ បឋមំ វិបស្សនា, បច្ឆា សមថោ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘វិបស្សនាបុព្ពង្គមំ សមថំ ភាវេតី’’តិ។ ភាវេតីតិ ចតស្សោ ភាវនា – អាសេវនដ្ឋេន ភាវនា…បេ.… មគ្គោ សញ្ជាយតីតិ កថំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ…បេ.… ឯវំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ។ ឯវំ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។
Rūpaṃ aniccato anupassanaṭṭhena vipassanā, rūpaṃ dukkhato anupassanaṭṭhena vipassanā, rūpaṃ anattato anupassanaṭṭhena vipassanā. Tattha jātānaṃ dhammānañca vosaggārammaṇatā cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi. Iti paṭhamaṃ vipassanā, pacchā samatho. Tena vuccati – ‘‘vipassanāpubbaṅgamaṃ samathaṃ bhāvetī’’ti. Bhāvetīti catasso bhāvanā – āsevanaṭṭhena bhāvanā…pe… maggo sañjāyatīti kathaṃ maggo sañjāyati…pe… evaṃ maggo sañjāyati. Evaṃ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
វេទនំ…បេ.… សញ្ញំ … សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ… ចក្ខុំ…បេ.… ជរាមរណំ អនិច្ចតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា, ជរាមរណំ ទុក្ខតោ…បេ.… អនត្តតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា។ តត្ថ ជាតានំ ធម្មានញ្ច វោសគ្គារម្មណតា ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ។ ឥតិ បឋមំ វិបស្សនា, បច្ឆា សមថោ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘វិបស្សនាបុព្ពង្គមំ សមថំ ភាវេតី’’តិ។ ភាវេតីតិ ចតស្សោ ភាវនា – អាសេវនដ្ឋេន ភាវនា…បេ.… មគ្គោ សញ្ជាយតីតិ កថំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ…បេ.… ឯវំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ។ ឯវំ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ ឯវំ វិបស្សនាបុព្ពង្គមំ សមថំ ភាវេតិ។
Vedanaṃ…pe… saññaṃ … saṅkhāre… viññāṇaṃ… cakkhuṃ…pe… jarāmaraṇaṃ aniccato anupassanaṭṭhena vipassanā, jarāmaraṇaṃ dukkhato…pe… anattato anupassanaṭṭhena vipassanā. Tattha jātānaṃ dhammānañca vosaggārammaṇatā cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi. Iti paṭhamaṃ vipassanā, pacchā samatho. Tena vuccati – ‘‘vipassanāpubbaṅgamaṃ samathaṃ bhāvetī’’ti. Bhāvetīti catasso bhāvanā – āsevanaṭṭhena bhāvanā…pe… maggo sañjāyatīti kathaṃ maggo sañjāyati…pe… evaṃ maggo sañjāyati. Evaṃ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti. Evaṃ vipassanāpubbaṅgamaṃ samathaṃ bhāveti.
៥. កថំ សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? សោឡសហិ អាការេហិ សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ។ អារម្មណដ្ឋេន គោចរដ្ឋេន បហានដ្ឋេន បរិច្ចាគដ្ឋេន វុដ្ឋានដ្ឋេន វិវដ្ដនដ្ឋេន សន្តដ្ឋេន បណីតដ្ឋេន វិមុត្តដ្ឋេន អនាសវដ្ឋេន តរណដ្ឋេន អនិមិត្តដ្ឋេន អប្បណិហិតដ្ឋេន សុញ្ញតដ្ឋេន ឯករសដ្ឋេន អនតិវត្តនដ្ឋេន យុគនទ្ធដ្ឋេន។
5. Kathaṃ samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Soḷasahi ākārehi samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti. Ārammaṇaṭṭhena gocaraṭṭhena pahānaṭṭhena pariccāgaṭṭhena vuṭṭhānaṭṭhena vivaṭṭanaṭṭhena santaṭṭhena paṇītaṭṭhena vimuttaṭṭhena anāsavaṭṭhena taraṇaṭṭhena animittaṭṭhena appaṇihitaṭṭhena suññataṭṭhena ekarasaṭṭhena anativattanaṭṭhena yuganaddhaṭṭhena.
កថំ អារម្មណដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ និរោធារម្មណោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា និរោធារម្មណា។ ឥតិ អារម្មណដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘អារម្មណដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។ ភាវេតីតិ ចតស្សោ ភាវនា – អាសេវនដ្ឋេន ភាវនា…បេ.… មគ្គោ សញ្ជាយតីតិ កថំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ…បេ.… ឯវំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ។ ឯវំ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ ឯវំ អារម្មណដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ។
Kathaṃ ārammaṇaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi nirodhārammaṇo, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā nirodhārammaṇā. Iti ārammaṇaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘ārammaṇaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti. Bhāvetīti catasso bhāvanā – āsevanaṭṭhena bhāvanā…pe… maggo sañjāyatīti kathaṃ maggo sañjāyati…pe… evaṃ maggo sañjāyati. Evaṃ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti. Evaṃ ārammaṇaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti.
កថំ គោចរដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា និរោធគោចរា។ ឥតិ គោចរដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘គោចរដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ gocaraṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi nirodhagocaro, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā nirodhagocarā. Iti gocaraṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti . Tena vuccati – ‘‘gocaraṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ បហានដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចសហគតកិលេសេ ច ខន្ធេ ច បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជាសហគតកិលេសេ ច ខន្ធេ ច បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា និរោធគោចរា។ ឥតិ បហានដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘បហានដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ pahānaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi nirodhagocaro, avijjāsahagatakilese ca khandhe ca pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā nirodhagocarā. Iti pahānaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘pahānaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ បរិច្ចាគដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចសហគតកិលេសេ ច ខន្ធេ ច បរិច្ចជតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជាសហគតកិលេសេ ច ខន្ធេ ច បរិច្ចជតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា និរោធគោចរា។ ឥតិ បរិច្ចាគដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘បរិច្ចាគដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ pariccāgaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca pariccajato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi nirodhagocaro, avijjāsahagatakilese ca khandhe ca pariccajato anupassanaṭṭhena vipassanā nirodhagocarā. Iti pariccāgaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘pariccāgaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ វុដ្ឋានដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចសហគតកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច វុដ្ឋហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជាសហគតកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច វុដ្ឋហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា និរោធគោចរា។ ឥតិ វុដ្ឋានដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘វុដ្ឋានដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ vuṭṭhānaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccasahagatakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi nirodhagocaro, avijjāsahagatakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhahato anupassanaṭṭhena vipassanā nirodhagocarā. Iti vuṭṭhānaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘vuṭṭhānaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ វិវដ្ដនដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចសហគតកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច វិវដ្ដតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជាសហគតកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច វិវដ្ដតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា និរោធគោចរា។ ឥតិ វិវដ្ដនដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘វិវដ្ដនដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ vivaṭṭanaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccasahagatakilesehi ca khandhehi ca vivaṭṭato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi nirodhagocaro, avijjāsahagatakilesehi ca khandhehi ca vivaṭṭato anupassanaṭṭhena vipassanā nirodhagocarā. Iti vivaṭṭanaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘vivaṭṭanaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ សន្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ សន្តោ ហោន្តិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា សន្តា ហោតិ និរោធគោចរា។ ឥតិ សន្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘សន្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ santaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi santo honti nirodhagocaro, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā santā hoti nirodhagocarā. Iti santaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘santaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ បណីតដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ បណីតោ ហោតិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា បណីតា ហោតិ និរោធគោចរា ។ ឥតិ បណីតដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘បណីតដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ paṇītaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi paṇīto hoti nirodhagocaro, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā paṇītā hoti nirodhagocarā . Iti paṇītaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘paṇītaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ វិមុត្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ កាមាសវា វិមុត្តោ ហោតិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា អវិជ្ជាសវា វិមុត្តា ហោតិ និរោធគោចរា។ ឥតិ រាគវិរាគា ចេតោវិមុត្តិ អវិជ្ជាវិរាគា បញ្ញា វិមុត្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘វិមុត្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ vimuttaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi kāmāsavā vimutto hoti nirodhagocaro, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā avijjāsavā vimuttā hoti nirodhagocarā. Iti rāgavirāgā cetovimutti avijjāvirāgā paññā vimuttaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘vimuttaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ អនាសវដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ កាមាសវេន អនាសវោ ហោតិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា អវិជ្ជាសវេន អនាសវា ហោតិ និរោធគោចរា។ ឥតិ អនាសវដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘អនាសវដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ anāsavaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi kāmāsavena anāsavo hoti nirodhagocaro, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā avijjāsavena anāsavā hoti nirodhagocarā. Iti anāsavaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘anāsavaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ តរណដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចសហគតកិលេសេ ច ខន្ធេ ច តរតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជាសហគតកិលេសេ ច ខន្ធេ ច តរតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា និរោធគោចរា។ ឥតិ តរណដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘តរណដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ taraṇaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca tarato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi nirodhagocaro, avijjāsahagatakilese ca khandhe ca tarato anupassanaṭṭhena vipassanā nirodhagocarā. Iti taraṇaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘taraṇaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ អនិមិត្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ សព្ពនិមិត្តេហិ អនិមិត្តោ ហោតិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា សព្ពនិមិត្តេហិ អនិមិត្តា ហោតិ និរោធគោចរា។ ឥតិ អនិមិត្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘អនិមិត្តដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ animittaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃbhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi sabbanimittehi animitto hoti nirodhagocaro, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā sabbanimittehi animittā hoti nirodhagocarā. Iti animittaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘animittaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ អប្បណិហិតដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ សព្ពបណិធីហិ អប្បណិហិតោ ហោតិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា សព្ពបណិធីហិ អប្បណិហិតា ហោតិ និរោធគោចរា។ ឥតិ អប្បណិហិតដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘អប្បណិហិតដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។
Kathaṃ appaṇihitaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi sabbapaṇidhīhi appaṇihito hoti nirodhagocaro, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā sabbapaṇidhīhi appaṇihitā hoti nirodhagocarā. Iti appaṇihitaṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘appaṇihitaṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti.
កថំ សុញ្ញតដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ? ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ សព្ពាភិនិវេសេហិ សុញ្ញោ ហោតិ និរោធគោចរោ, អវិជ្ជំ បជហតោ អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា សព្ពាភិនិវេសេហិ សុញ្ញា ហោតិ និរោធគោចរា។ ឥតិ សុញ្ញតដ្ឋេន សមថវិបស្សនា ឯករសា ហោន្តិ, យុគនទ្ធា ហោន្តិ, អញ្ញមញ្ញំ នាតិវត្តន្តីតិ។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘សុញ្ញតដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតី’’តិ។ ភាវេតីតិ ចតស្សោ ភាវនា – អាសេវនដ្ឋេន ភាវនា…បេ.… មគ្គោ សញ្ជាយតីតិ កថំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ…បេ.… ឯវំ មគ្គោ សញ្ជាយតិ។ ឯវំ សញ្ញោជនានិ បហីយន្តិ, អនុសយា ព្យន្តីហោន្តិ។ ឯវំ សុញ្ញតដ្ឋេន សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ។ ឥមេហិ សោឡសហិ អាការេហិ សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ, ឯវំ សមថវិបស្សនំ យុគនទ្ធំ ភាវេតិ។
Kathaṃ suññataṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti? Uddhaccaṃ pajahato cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi sabbābhinivesehi suñño hoti nirodhagocaro, avijjaṃ pajahato anupassanaṭṭhena vipassanā sabbābhinivesehi suññā hoti nirodhagocarā. Iti suññataṭṭhena samathavipassanā ekarasā honti, yuganaddhā honti, aññamaññaṃ nātivattantīti. Tena vuccati – ‘‘suññataṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāvetī’’ti. Bhāvetīti catasso bhāvanā – āsevanaṭṭhena bhāvanā…pe… maggo sañjāyatīti kathaṃ maggo sañjāyati…pe… evaṃ maggo sañjāyati. Evaṃ saññojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti. Evaṃ suññataṭṭhena samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti. Imehi soḷasahi ākārehi samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti, evaṃ samathavipassanaṃ yuganaddhaṃ bhāveti.
សុត្តន្តនិទ្ទេសោ។
Suttantaniddeso.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / បដិសម្ភិទាមគ្គ-អដ្ឋកថា • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā / ១. សុត្តន្តនិទ្ទេសវណ្ណនា • 1. Suttantaniddesavaṇṇanā
