| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មិលិន្ទបញ្ហបាឡិ • Milindapañhapāḷi |
៨. សូរិយង្គបញ្ហោ
8. Sūriyaṅgapañho
៨. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ‘សូរិយស្ស 1 សត្ត អង្គានិ គហេតព្ពានី’តិ យំ វទេសិ, កតមានិ តានិ សត្ត អង្គានិ គហេតព្ពានី’’តិ? ‘‘យថា, មហារាជ, សូរិយោ សព្ពំ ឧទកំ បរិសោសេតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន សព្ពកិលេសា អនវសេសំ បរិសោសេតព្ពា។ ឥទំ, មហារាជ, សូរិយស្ស បឋមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
8. ‘‘Bhante nāgasena, ‘sūriyassa 2 satta aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni satta aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, sūriyo sabbaṃ udakaṃ parisoseti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbakilesā anavasesaṃ parisosetabbā. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, សូរិយោ តមន្ធការំ វិធមតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន សព្ពំ រាគតមំ ទោសតមំ មោហតមំ មានតមំ ទិដ្ឋិតមំ កិលេសតមំ សព្ពំ ទុច្ចរិតតមំ វិធមយិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, សូរិយស្ស ទុតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo tamandhakāraṃ vidhamati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbaṃ rāgatamaṃ dosatamaṃ mohatamaṃ mānatamaṃ diṭṭhitamaṃ kilesatamaṃ sabbaṃ duccaritatamaṃ vidhamayitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, សូរិយោ អភិក្ខណំ ចរតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន អភិក្ខណំ យោនិសោ មនសិការោ កាតព្ពោ។ ឥទំ, មហារាជ, សូរិយស្ស តតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo abhikkhaṇaṃ carati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena abhikkhaṇaṃ yoniso manasikāro kātabbo. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, សូរិយោ រំសិមាលី, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន អារម្មណមាលិនា ភវិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, សូរិយស្ស ចតុត្ថំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo raṃsimālī, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ārammaṇamālinā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, សូរិយោ មហាជនកាយំ សន្តាបេន្តោ ចរតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន អាចារសីលគុណវត្តប្បដិបត្តិយា ឈានវិមោក្ខសមាធិសមាបត្តិឥន្ទ្រិយពលពោជ្ឈង្គសតិបដ្ឋានសម្មប្បធានឥទ្ធិបាទេហិ សទេវកោ លោកោ សន្តាបយិតព្ពោ។ ឥទំ, មហារាជ, សូរិយស្ស បញ្ចមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo mahājanakāyaṃ santāpento carati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ācārasīlaguṇavattappaṭipattiyā jhānavimokkhasamādhisamāpattiindriyabalabojjhaṅgasatipaṭṭhānasammappadhānaiddhipādehi sadevako loko santāpayitabbo. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, សូរិយោ រាហុភយា ភីតោ ចរតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ទុច្ចរិតទុគ្គតិវិសមកន្តារវិបាកវិនិបាតកិលេសជាលជដិតេ ទិដ្ឋិសង្ឃាដបដិមុក្កេ កុបថបក្ខន្ទេ កុម្មគ្គបដិបន្នេ 3 សត្តេ ទិស្វា មហតា សំវេគភយេន មានសំ សំវេជេតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, សូរិយស្ស ឆដ្ឋំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo rāhubhayā bhīto carati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena duccaritaduggativisamakantāravipākavinipātakilesajālajaṭite diṭṭhisaṅghāṭapaṭimukke kupathapakkhande kummaggapaṭipanne 4 satte disvā mahatā saṃvegabhayena mānasaṃ saṃvejetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa chaṭṭhaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, សូរិយោ កល្យាណបាបកេ ទស្សេតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ឥន្ទ្រិយពលពោជ្ឈង្គសតិបដ្ឋានសម្មប្បធានឥទ្ធិបាទលោកិយលោកុត្តរធម្មា ទស្សេតព្ពា។ ឥទំ, មហារាជ, សូរិយស្ស សត្តមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។ ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ថេរេន វង្គីសេន –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo kalyāṇapāpake dasseti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena indriyabalabojjhaṅgasatipaṭṭhānasammappadhānaiddhipādalokiyalokuttaradhammā dassetabbā. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa sattamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena vaṅgīsena –
‘‘‘យថាបិ សូរិយោ ឧទយន្តោ, រូបំ ទស្សេតិ បាណិនំ;
‘‘‘Yathāpi sūriyo udayanto, rūpaṃ dasseti pāṇinaṃ;
សុចិញ្ច អសុចិញ្ចាបិ, កល្យាណញ្ចាបិ បាបកំ។
Suciñca asuciñcāpi, kalyāṇañcāpi pāpakaṃ.
‘‘‘តថា ភិក្ខុ ធម្មធរោ, អវិជ្ជាបិហិតំ ជនំ;
‘‘‘Tathā bhikkhu dhammadharo, avijjāpihitaṃ janaṃ;
បថំ ទស្សេតិ វិវិធំ, អាទិច្ចោវុទយំ យថា’’’តិ។
Pathaṃ dasseti vividhaṃ, ādiccovudayaṃ yathā’’’ti.
សូរិយង្គបញ្ហោ អដ្ឋមោ។
Sūriyaṅgapañho aṭṭhamo.
Footnotes:
