| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
៥. ចម្មក្ខន្ធកំ
5. Cammakkhandhakaṃ
សោណកោឡិវិសវត្ថុកថា
Soṇakoḷivisavatthukathā
២៤២. ចម្មក្ខន្ធកេ – ឥស្សរិយាធិបច្ចន្តិ ឥស្សរភាវេន ច អធិបតិភាវេន ច សមន្នាគតំ។ រជ្ជន្តិ រាជភាវំ, រញ្ញា កត្តព្ពកិច្ចំ វា។ សោណោ នាម កោឡិវិសោតិ ឯត្ថ សោណោតិ តស្ស នាមំ; កោឡិវិសោតិ គោត្តំ។ បាទតលេសុ លោមានីតិ រត្តេសុ បាទតលេសុ សុខុមានិ អញ្ជនវណ្ណានិ កម្មចិត្តីកតានិ លោមានិ ជាតានិ ហោន្តិ។ សោ កិរ បុព្ពេ អសីតិសហស្សានំ បុរិសានំ ជេដ្ឋបុរិសោ ហុត្វា តេហិ សទ្ធិំ បច្ចេកពុទ្ធស្ស វសនដ្ឋានេ បណ្ណសាលំ កត្វា អត្តនោ សស្សិរិកំ ឧណ្ណបាវារកំ បច្ចេកពុទ្ធស្ស បាទេហិ អក្កមនដ្ឋានេ បាទបុញ្ឆនិកំ កត្វា ឋបេសិ។ តេមាសំ បន សព្ពេវ បច្ចេកពុទ្ធំ ឧបដ្ឋហិំសុ។ អយំ តស្ស ច តេសញ្ច អសីតិយា គាមិកសហស្សានំ បុព្ពយោគោ។
242. Cammakkhandhake – issariyādhipaccanti issarabhāvena ca adhipatibhāvena ca samannāgataṃ. Rajjanti rājabhāvaṃ, raññā kattabbakiccaṃ vā. Soṇo nāma koḷivisoti ettha soṇoti tassa nāmaṃ; koḷivisoti gottaṃ. Pādatalesu lomānīti rattesu pādatalesu sukhumāni añjanavaṇṇāni kammacittīkatāni lomāni jātāni honti. So kira pubbe asītisahassānaṃ purisānaṃ jeṭṭhapuriso hutvā tehi saddhiṃ paccekabuddhassa vasanaṭṭhāne paṇṇasālaṃ katvā attano sassirikaṃ uṇṇapāvārakaṃ paccekabuddhassa pādehi akkamanaṭṭhāne pādapuñchanikaṃ katvā ṭhapesi. Temāsaṃ pana sabbeva paccekabuddhaṃ upaṭṭhahiṃsu. Ayaṃ tassa ca tesañca asītiyā gāmikasahassānaṃ pubbayogo.
អសីតិគាមិកសហស្សានីតិ តេសុ គាមេសុ វសន្តានំ កុលបុត្តានំ អសីតិសហស្សានិ។ កេនចិទេវ ករណីយេនាតិ កេនចិ ករណីយេន វិយ; ន បនស្ស កិញ្ចិ ករណីយំ អត្ថិ អញ្ញត្រ តស្ស ទស្សនា។ រាជា កិរ តានិបិ អសីតិកុលបុត្តសហស្សានិ សន្និបាតាបេន្តោ ‘‘ឯវំ អបរិសង្កន្តោ សោណោ អាគមិស្សតី’’តិ សន្និបាតាបេសិ។ ទិដ្ឋធម្មិកេ អត្ថេតិ ‘‘កសិវណិជ្ជាទីនិ ធម្មេន កត្តព្ពានិ, មាតាបិតរោ ធម្មេន បោសិតព្ពា’’តិ ឯវមាទិនា នយេន ឥធលោកហិតេ អត្ថេ អនុសាសិត្វា។ សោ នោ ភគវាតិ សោ អម្ហាកំ ភគវា តុម្ហេ សម្បរាយិកេ អត្ថេ អនុសាសិស្សតីតិ អត្ថោ។
Asītigāmikasahassānīti tesu gāmesu vasantānaṃ kulaputtānaṃ asītisahassāni. Kenacideva karaṇīyenāti kenaci karaṇīyena viya; na panassa kiñci karaṇīyaṃ atthi aññatra tassa dassanā. Rājā kira tānipi asītikulaputtasahassāni sannipātāpento ‘‘evaṃ aparisaṅkanto soṇo āgamissatī’’ti sannipātāpesi. Diṭṭhadhammike attheti ‘‘kasivaṇijjādīni dhammena kattabbāni, mātāpitaro dhammena positabbā’’ti evamādinā nayena idhalokahite atthe anusāsitvā. So no bhagavāti so amhākaṃ bhagavā tumhe samparāyike atthe anusāsissatīti attho.
ភគវន្តំ បដិវេទេមីតិ ភគវន្តំ ជានាបេមិ។ បាដិកាយ និមុជ្ជិត្វាតិ សោបានស្ស ហេដ្ឋា អឌ្ឍចន្ទបាសាណេ និមុជ្ជិត្វា។ យស្ស ទានិ ភន្តេ ភគវា កាលំ មញ្ញតីតិ យស្ស តេសំ ហិតកិរិយត្ថស្ស ភគវា កាលំ ជានាតិ។ វិហារបច្ឆាយាយន្តិ វិហារបច្ចន្តេ ឆាយាយំ។ សមន្នាហរន្តីតិ បសាទវសេន បុនប្បុនំ មនសិ ករោន្តិ។ ភិយ្យោសោមត្តាយាតិ ភិយ្យោសោមត្តាយ បុន វិសិដ្ឋតរំ ទស្សេហីតិ អត្ថោ។ អន្តរធាយតីតិ អទស្សនំ ហោតិ។
Bhagavantaṃ paṭivedemīti bhagavantaṃ jānāpemi. Pāṭikāya nimujjitvāti sopānassa heṭṭhā aḍḍhacandapāsāṇe nimujjitvā. Yassa dāni bhante bhagavā kālaṃ maññatīti yassa tesaṃ hitakiriyatthassa bhagavā kālaṃ jānāti. Vihārapacchāyāyanti vihārapaccante chāyāyaṃ. Samannāharantīti pasādavasena punappunaṃ manasi karonti. Bhiyyosomattāyāti bhiyyosomattāya puna visiṭṭhataraṃ dassehīti attho. Antaradhāyatīti adassanaṃ hoti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ១៤៧. សោណកោឡិវិសវត្ថុ • 147. Soṇakoḷivisavatthu
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សោណកោឡិវិសវត្ថុកថាវណ្ណនា • Soṇakoḷivisavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / សោណកោឡិវិសវត្ថុកថាវណ្ណនា • Soṇakoḷivisavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / សោណកោឡិវិសកថាទិវណ្ណនា • Soṇakoḷivisakathādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១៤៧. សោណកោឡិវិសវត្ថុកថា • 147. Soṇakoḷivisavatthukathā
