| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / चरियापिटकपाळि • Cariyāpiṭakapāḷi |
२. सोमनस्सचरिया
2. Somanassacariyā
७.
7.
‘‘पुनापरं यदा होमि, इन्दपत्थे पुरुत्तमे।
‘‘Punāparaṃ yadā homi, indapatthe puruttame;
कामितो दयितो पुत्तो, सोमनस्सोति विस्सुतो॥
Kāmito dayito putto, somanassoti vissuto.
८.
8.
‘‘सीलवा गुणसम्पन्नो, कल्याणपटिभानवा।
‘‘Sīlavā guṇasampanno, kalyāṇapaṭibhānavā;
वुड्ढापचायी हिरीमा, सङ्गहेसु च कोविदो॥
Vuḍḍhāpacāyī hirīmā, saṅgahesu ca kovido.
९.
9.
‘‘तस्स रञ्ञो पतिकरो, अहोसि कुहकतापसो।
‘‘Tassa rañño patikaro, ahosi kuhakatāpaso;
आरामं मालावच्छञ्च, रोपयित्वान जीवति॥
Ārāmaṃ mālāvacchañca, ropayitvāna jīvati.
१०.
10.
‘‘तमहं दिस्वान कुहकं, थुसरासिंव अतण्डुलं।
‘‘Tamahaṃ disvāna kuhakaṃ, thusarāsiṃva ataṇḍulaṃ;
दुमंव अन्तो सुसिरं, कदलिंव असारकं॥
Dumaṃva anto susiraṃ, kadaliṃva asārakaṃ.
११.
11.
‘‘नत्थिमस्स सतं धम्मो, सामञ्ञापगतो अयं।
‘‘Natthimassa sataṃ dhammo, sāmaññāpagato ayaṃ;
हिरीसुक्कधम्मजहितो, जीवितवुत्तिकारणा॥
Hirīsukkadhammajahito, jīvitavuttikāraṇā.
१२.
12.
तं निसेधेतुं गच्छन्तो, अनुसासि पिता ममं॥
Taṃ nisedhetuṃ gacchanto, anusāsi pitā mamaṃ.
१३.
13.
‘‘‘मा पमज्जि तुवं तात, जटिलं उग्गतापनं।
‘‘‘Mā pamajji tuvaṃ tāta, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ;
यदिच्छकं पवत्तेहि, सब्बकामददो हि सो’॥
Yadicchakaṃ pavattehi, sabbakāmadado hi so’.
१४.
14.
‘‘तमहं गन्त्वानुपट्ठानं, इदं वचनमब्रविं।
‘‘Tamahaṃ gantvānupaṭṭhānaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;
‘कच्चि ते गहपति कुसलं, किं वा ते आहरीयतु’॥
‘Kacci te gahapati kusalaṃ, kiṃ vā te āharīyatu’.
१५.
15.
‘‘तेन सो कुपितो आसि, कुहको माननिस्सितो।
‘‘Tena so kupito āsi, kuhako mānanissito;
‘घातापेमि तुवं अज्ज, रट्ठा पब्बाजयामि वा’॥
‘Ghātāpemi tuvaṃ ajja, raṭṭhā pabbājayāmi vā’.
१६.
16.
‘‘निसेधयित्वा पच्चन्तं, राजा कुहकमब्रवि।
‘‘Nisedhayitvā paccantaṃ, rājā kuhakamabravi;
‘कच्चि ते भन्ते खमनीयं, सम्मानो ते पवत्तितो’॥
‘Kacci te bhante khamanīyaṃ, sammāno te pavattito’.
१७.
17.
‘‘तस्स आचिक्खती पापो, कुमारो यथा नासियो।
‘‘Tassa ācikkhatī pāpo, kumāro yathā nāsiyo;
तस्स तं वचनं सुत्वा, आणापेसि महीपति॥
Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, āṇāpesi mahīpati.
१८.
18.
‘‘‘सीसं तत्थेव छिन्दित्वा, कत्वान चतुखण्डिकं।
‘‘‘Sīsaṃ tattheva chinditvā, katvāna catukhaṇḍikaṃ;
रथिया रथियं दस्सेथ, सा गति जटिलहीळिता’॥
Rathiyā rathiyaṃ dassetha, sā gati jaṭilahīḷitā’.
१९.
19.
‘‘तत्थ कारणिका गन्त्वा, चण्डा लुद्दा अकारुणा।
‘‘Tattha kāraṇikā gantvā, caṇḍā luddā akāruṇā;
मातुअङ्के निसिन्नस्स, आकड्ढित्वा नयन्ति मं॥
Mātuaṅke nisinnassa, ākaḍḍhitvā nayanti maṃ.
२०.
20.
‘‘तेसाहं एवमवचं, बन्धतं गाळ्हबन्धनं।
‘‘Tesāhaṃ evamavacaṃ, bandhataṃ gāḷhabandhanaṃ;
‘रञ्ञो दस्सेथ मं खिप्पं, राजकिरियानि अत्थि मे’॥
‘Rañño dassetha maṃ khippaṃ, rājakiriyāni atthi me’.
२१.
21.
‘‘ते मं रञ्ञो दस्सयिंसु, पापस्स पापसेविनो।
‘‘Te maṃ rañño dassayiṃsu, pāpassa pāpasevino;
दिस्वान तं सञ्ञापेसिं, ममञ्च वसमानयिं॥
Disvāna taṃ saññāpesiṃ, mamañca vasamānayiṃ.
२२.
22.
‘‘सो मं तत्थ खमापेसि, महारज्जमदासि मे।
‘‘So maṃ tattha khamāpesi, mahārajjamadāsi me;
सोहं तमं दालयित्वा, पब्बजिं अनगारियं॥
Sohaṃ tamaṃ dālayitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
२३.
23.
‘‘न मे देस्सं महारज्जं, कामभोगो न देस्सियो।
‘‘Na me dessaṃ mahārajjaṃ, kāmabhogo na dessiyo;
सब्बञ्ञुतं पियं मय्हं, तस्मा रज्जं परिच्चजि’’न्ति॥
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā rajjaṃ pariccaji’’nti.
सोमनस्सचरियं दुतियं।
Somanassacariyaṃ dutiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / चरियापिटक-अट्ठकथा • Cariyāpiṭaka-aṭṭhakathā / २. सोमनस्सचरियावण्णना • 2. Somanassacariyāvaṇṇanā
