Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / នេត្តិវិភាវិនី • Nettivibhāvinī

១៣. សោធនហារវិភង្គវិភាវនា

13. Sodhanahāravibhaṅgavibhāvanā

៤៥. យេន យេន សំវណ្ណនាវិសេសភូតេន ឱតរណហារវិភង្គេន ឱតរេតព្ពា សុត្តត្ថា វិភត្តា, សោ សំវណ្ណនាវិសេសភូតោ វិភង្គោ បរិបុណ្ណោ, ‘‘កតមោ សោធនហារវិភង្គោ’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តត្ថ កតមោ សោធនោ ហារោ’’តិអាទិ វុត្តំ។ តត្ថ តត្ថាតិ តេសុ និទ្ទិដ្ឋេសុ សោឡសសុ ទេសនាហារាទីសុ កតមោ សំវណ្ណនាវិសេសោ សោធនោ ហារោ សោធនហារវិភង្គោ នាមាតិ បុច្ឆតិ។ ‘‘វិស្សជ្ជិតម្ហិ បញ្ហេ’’តិអាទិនិទ្ទេសស្ស ឥទានិ មយា វុច្ចមានោ ‘‘យថា អាយស្មា អជិតោ’’តិអាទិកោ វិត្ថារសំវណ្ណនាវិសេសោ សោធនហារវិភង្គោ នាមាតិ គហេតព្ពោ។ ‘‘កថំ តត្ថ បញ្ហេ សោធនោ ហារោ វិញ្ញាតព្ពោ’’តិ វត្តព្ពត្តា ‘‘យថា អាយស្មា’’តិអាទិ វុត្តំ។ យថា យេន បការេន អាយស្មា អជិតោ បារាយនេ ភគវន្តំ បញ្ហំ បុច្ឆតិ, តថា តេន បការេន វិស្សជ្ជិតម្ហិ បញ្ហេ អយំ សោធនោ ហារោ វិញ្ញាតព្ពោតិ។ ‘‘និយមេត្វា វិភជេហី’’តិ វត្តព្ពត្តា និយមេត្វា វិភជិតុំ ‘‘កេនស្សូ’’តិអាទិ វុត្តំ។ គាថាត្ថោ វុត្តោវ។

45. Yena yena saṃvaṇṇanāvisesabhūtena otaraṇahāravibhaṅgena otaretabbā suttatthā vibhattā, so saṃvaṇṇanāvisesabhūto vibhaṅgo paripuṇṇo, ‘‘katamo sodhanahāravibhaṅgo’’ti pucchitabbattā ‘‘tattha katamo sodhano hāro’’tiādi vuttaṃ. Tattha tatthāti tesu niddiṭṭhesu soḷasasu desanāhārādīsu katamo saṃvaṇṇanāviseso sodhano hāro sodhanahāravibhaṅgo nāmāti pucchati. ‘‘Vissajjitamhi pañhe’’tiādiniddesassa idāni mayā vuccamāno ‘‘yathā āyasmā ajito’’tiādiko vitthārasaṃvaṇṇanāviseso sodhanahāravibhaṅgo nāmāti gahetabbo. ‘‘Kathaṃ tattha pañhe sodhano hāro viññātabbo’’ti vattabbattā ‘‘yathā āyasmā’’tiādi vuttaṃ. Yathā yena pakārena āyasmā ajito pārāyane bhagavantaṃ pañhaṃ pucchati, tathā tena pakārena vissajjitamhi pañhe ayaṃ sodhano hāro viññātabboti. ‘‘Niyametvā vibhajehī’’ti vattabbattā niyametvā vibhajituṃ ‘‘kenassū’’tiādi vuttaṃ. Gāthāttho vuttova.

‘‘កេនស្សុ និវុតោ លោកោ, កេនស្សុ នប្បកាសតិ;

‘‘Kenassu nivuto loko, kenassu nappakāsati;

កិស្សាភិលេបនំ ព្រូសិ, កិំសុ តស្ស មហព្ភយ’’ន្តិ។ –

Kissābhilepanaṃ brūsi, kiṃsu tassa mahabbhaya’’nti. –

បុច្ឆាវសេន បវត្តគាថាយញ្ច –

Pucchāvasena pavattagāthāyañca –

‘‘អវិជ្ជាយ និវុតោ លោកោ, (អជិតាតិ ភគវា,)

‘‘Avijjāya nivuto loko, (ajitāti bhagavā,)

វិវិច្ឆា បមាទា នប្បកាសតិ;

Vivicchā pamādā nappakāsati;

ជប្បាភិលេបនំ ព្រូមិ, ទុក្ខមស្ស មហព្ភយ’’ន្តិ។ –

Jappābhilepanaṃ brūmi, dukkhamassa mahabbhaya’’nti. –

វិស្សជ្ជនវសេន បវត្តគាថាយញ្ចាតិ ឥមាសុ ទ្វីសុ គាថាសុ ‘‘កេនស្សុ និវុតោ លោកោ’’តិ ឥមិនា បទេន បញ្ហេ បុច្ឆិតេ ‘‘អវិជ្ជាយ និវុតោ លោកោ’’តិ ឥមិនា បទេន ភគវា ‘‘កេនស្សុ និវុតោ លោកោ’’តិ បទំ តទត្ថេ អញ្ញាណសំសយាទិមលានំ អបនយនេន សោធេតិ។ តទត្ថេ ហិ វិស្សជ្ជិតេ អញ្ញាណសំសយាទីនំ អភាវតោ អត្ថោ សោធិតោ នាម, អត្ថេ ច សោធិតេ បទម្បិ សោធិតំយេវ។ តេនាហ អដ្ឋកថាយំ – ‘‘តទត្ថស្ស វិស្សជ្ជនតោ’’តិ (នេត្តិ. អដ្ឋ. ៤៥), ដីកាយញ្ច ‘‘តព្ពិសយអញ្ញាណសំសយាទិមលាបនយនេន សោធេតី’’តិ វុត្តំ។ នោ ច អារម្ភន្តិ បុច្ឆិតុំ អារភិតព្ពំ សព្ពគាថាបទំ, គាថាត្ថំ វា, ញាតុំ ឥច្ឆិតស្ស សព្ពស្ស អត្ថស្ស វិស្សជ្ជនវសេន អបរិយោសិតត្តា ភគវា ‘‘អវិជ្ជាយ និវុតោ លោកោ’’តិ ឯត្តកេនេវ បទេន សោធេតិ។ សេសេសុបិ ឯស នយោ។

Vissajjanavasena pavattagāthāyañcāti imāsu dvīsu gāthāsu ‘‘kenassu nivuto loko’’ti iminā padena pañhe pucchite ‘‘avijjāya nivuto loko’’ti iminā padena bhagavā ‘‘kenassu nivuto loko’’ti padaṃ tadatthe aññāṇasaṃsayādimalānaṃ apanayanena sodheti. Tadatthe hi vissajjite aññāṇasaṃsayādīnaṃ abhāvato attho sodhito nāma, atthe ca sodhite padampi sodhitaṃyeva. Tenāha aṭṭhakathāyaṃ – ‘‘tadatthassa vissajjanato’’ti (netti. aṭṭha. 45), ṭīkāyañca ‘‘tabbisayaaññāṇasaṃsayādimalāpanayanena sodhetī’’ti vuttaṃ. No ca ārambhanti pucchituṃ ārabhitabbaṃ sabbagāthāpadaṃ, gāthātthaṃ vā, ñātuṃ icchitassa sabbassa atthassa vissajjanavasena apariyositattā bhagavā ‘‘avijjāya nivuto loko’’ti ettakeneva padena sodheti. Sesesupi esa nayo.

‘‘កិំសុ តស្ស មហព្ភយ’’ន្តិ ឥមិនា បទេន បញ្ហេ បុច្ឆិតេ ‘‘ទុក្ខមស្ស មហព្ភយ’’ន្តិ បទេន ភគវតា អារម្ភោ ញាតុំ ឥច្ឆិតោ អត្ថោ សុទ្ធោ សោធិតោ ហោតិ។ សេសគាថាសុបិ ឯសេវ នយោ។

‘‘Kiṃsu tassa mahabbhaya’’nti iminā padena pañhe pucchite ‘‘dukkhamassa mahabbhaya’’nti padena bhagavatā ārambho ñātuṃ icchito attho suddho sodhito hoti. Sesagāthāsupi eseva nayo.

យត្ថ បញ្ហេ ឯវំ និរវសេសវិស្សជ្ជនវសេន អារម្ភោ សុទ្ធោ សោធិតោ ភវតិ, សោ បញ្ហោ វិស្សជ្ជិតោ សោធិតោ ភវតិ។ យត្ថ បញ្ហេ ឯវំ និរវសេសវិស្សជ្ជនវសេន អារម្ភោ យាវ អសុទ្ធោ អសោធិតោ ភវតិ, តាវ សោ បញ្ហោ វិស្សជ្ជិតោ សោធិតោ ន ភវតីតិ យោជនា។ ‘‘តេនាហា’’តិអាទ្យានុសន្ធ្យាទ្យត្ថោ ចេវ ‘‘និយុត្តោ សោធនោ ហារោ’’តិ អនុសន្ធ្យាទ្យត្ថោ ច វុត្តនយានុសារេន វេទិតព្ពោ។

Yattha pañhe evaṃ niravasesavissajjanavasena ārambho suddho sodhito bhavati, so pañho vissajjito sodhito bhavati. Yattha pañhe evaṃ niravasesavissajjanavasena ārambho yāva asuddho asodhito bhavati, tāva so pañho vissajjito sodhito na bhavatīti yojanā. ‘‘Tenāhā’’tiādyānusandhyādyattho ceva ‘‘niyutto sodhano hāro’’ti anusandhyādyattho ca vuttanayānusārena veditabbo.

ឥតិ សោធនហារវិភង្គេ សត្តិពលានុរូបា រចិតា

Iti sodhanahāravibhaṅge sattibalānurūpā racitā

វិភាវនា និដ្ឋិតា។

Vibhāvanā niṭṭhitā.

បណ្ឌិតេហិ បន អដ្ឋកថាដីកានុសារេន គម្ភីរត្ថោ វិត្ថារតោ វិភជិត្វា គហេតព្ពោតិ។

Paṇḍitehi pana aṭṭhakathāṭīkānusārena gambhīrattho vitthārato vibhajitvā gahetabboti.







Related texts:



តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / នេត្តិប្បករណបាឡិ • Nettippakaraṇapāḷi / ១៣. សោធនហារវិភង្គោ • 13. Sodhanahāravibhaṅgo

អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / នេត្តិប្បករណ-អដ្ឋកថា • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ១៣. សោធនហារវិភង្គវណ្ណនា • 13. Sodhanahāravibhaṅgavaṇṇanā

ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ខុទ្ទកនិកាយ (ដីកា) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / នេត្តិប្បករណ-ដីកា • Nettippakaraṇa-ṭīkā / ១៣. សោធនហារវិភង្គវណ្ណនា • 13. Sodhanahāravibhaṅgavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact