| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរីគាថា-អដ្ឋកថា • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
១០. សាមាថេរីគាថាវណ្ណនា
10. Sāmātherīgāthāvaṇṇanā
ចតុក្ខត្តុំ បញ្ចក្ខត្តុន្តិអាទិកា សាមាយ ថេរិយា គាថា។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការា តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយំ កុសលំ ឧបចិនិត្វា សុគតីសុយេវ សំសរន្តី ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កោសម្ពិយំ គហបតិមហាសាលកុលេ និព្ពត្តិត្វា សាមាតិស្សា នាមំ អហោសិ។ សា វិញ្ញុតំ បត្តា សាមាវតិយា ឧបាសិកាយ បិយសហាយិកា ហុត្វា តាយ កាលង្កតាយ សញ្ជាតសំវេគា បព្ពជិ។ បព្ពជិត្វា ច សាមាវតិកំ អារព្ភ ឧប្បន្នសោកំ វិនោទេតុំ អសក្កោន្តី អរិយមគ្គំ គណ្ហិតុំ នាសក្ខិ។ អបរភាគេ អាសនសាលាយ និសិន្នស្ស អានន្ទត្ថេរស្ស ឱវាទំ សុត្វា វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា តតោ សត្តមេ ទិវសេ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិ។
Catukkhattuṃpañcakkhattuntiādikā sāmāya theriyā gāthā. Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā sugatīsuyeva saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde kosambiyaṃ gahapatimahāsālakule nibbattitvā sāmātissā nāmaṃ ahosi. Sā viññutaṃ pattā sāmāvatiyā upāsikāya piyasahāyikā hutvā tāya kālaṅkatāya sañjātasaṃvegā pabbaji. Pabbajitvā ca sāmāvatikaṃ ārabbha uppannasokaṃ vinodetuṃ asakkontī ariyamaggaṃ gaṇhituṃ nāsakkhi. Aparabhāge āsanasālāya nisinnassa ānandattherassa ovādaṃ sutvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā tato sattame divase saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.
អរហត្តំ បន បត្វា អត្តនោ បដិបត្តិំ បច្ចវេក្ខិត្វា តំ បកាសេន្តី –
Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā taṃ pakāsentī –
៣៧.
37.
‘‘ចតុក្ខត្តុំ បញ្ចក្ខត្តុំ, វិហារា ឧបនិក្ខមិំ;
‘‘Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;
អលទ្ធា ចេតសោ សន្តិំ, ចិត្តេ អវសវត្តិនី;
Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī;
តស្សា មេ អដ្ឋមី រត្តិ, យតោ តណ្ហា សមូហតា។
Tassā me aṭṭhamī ratti, yato taṇhā samūhatā.
៣៨.
38.
‘‘ពហូហិ ទុក្ខធម្មេហិ, អប្បមាទរតាយ មេ;
‘‘Bahūhi dukkhadhammehi, appamādaratāya me;
តណ្ហក្ខយោ អនុប្បត្តោ, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ។ –
Taṇhakkhayo anuppatto, kataṃ buddhassa sāsana’’nti. –
ឧទានវសេន ឥមា ទ្វេ គាថា អភាសិ។
Udānavasena imā dve gāthā abhāsi.
តត្ថ ចតុក្ខត្តុំ បញ្ចក្ខត្តុំ, វិហារា ឧបនិក្ខមិន្តិ ‘‘មម វសនកវិហារេ វិបស្សនាមនសិការេន និសិន្នា សមណកិច្ចំ មត្ថកំ បាបេតុំ អសក្កោន្តី ឧតុសប្បាយាភាវេន ននុ ខោ មយ្ហំ វិបស្សនា មគ្គេន ឃដ្ដេតី’’តិ ចិន្តេត្វា ចត្តារោ បញ្ច ចាតិ នវ វារេ វិហារា ឧបស្សយតោ ពហិ និក្ខមិំ។ តេនាហ ‘‘អលទ្ធា ចេតសោ សន្តិំ, ចិត្តេ អវសវត្តិនី’’តិ។ តត្ថ ចេតសោ សន្តិន្តិ អរិយមគ្គសមាធិំ សន្ធាយាហ។ ចិត្តេ អវសវត្តិនីតិ វីរិយសមតាយ អភាវេន មម ភាវនាចិត្តេ ន វសវត្តិនី។ សា កិរ អតិវិយ បគ្គហិតវីរិយា អហោសិ។ តស្សា មេ អដ្ឋមី រត្តីតិ យតោ បដ្ឋាយ អានន្ទត្ថេរស្ស សន្តិកេ ឱវាទំ បដិលភិំ, តតោ បដ្ឋាយ រត្តិន្ទិវមតន្ទិតា វិបស្សនាយ កម្មំ ករោន្តី រត្តិយំ ចតុក្ខត្តុំ បញ្ចក្ខត្តុំ វិហារតោ និក្ខមិត្វា មនសិការំ បវត្តេន្តី វិសេសំ អនធិគន្ត្វា អដ្ឋមិយំ រត្តិយំ វីរិយសមតំ លភិត្វា មគ្គបដិបាដិយា កិលេសេ ខេបេសិន្តិ អត្ថោ។ តេន វុត្តំ – ‘‘តស្សា មេ អដ្ឋមី រត្តិ, យតោ តណ្ហា សមូហតា’’តិ។ សេសំ វុត្តនយមេវ។
Tattha catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhaminti ‘‘mama vasanakavihāre vipassanāmanasikārena nisinnā samaṇakiccaṃ matthakaṃ pāpetuṃ asakkontī utusappāyābhāvena nanu kho mayhaṃ vipassanā maggena ghaṭṭetī’’ti cintetvā cattāro pañca cāti nava vāre vihārā upassayato bahi nikkhamiṃ. Tenāha ‘‘aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī’’ti. Tattha cetaso santinti ariyamaggasamādhiṃ sandhāyāha. Citte avasavattinīti vīriyasamatāya abhāvena mama bhāvanācitte na vasavattinī. Sā kira ativiya paggahitavīriyā ahosi. Tassā me aṭṭhamī rattīti yato paṭṭhāya ānandattherassa santike ovādaṃ paṭilabhiṃ, tato paṭṭhāya rattindivamatanditā vipassanāya kammaṃ karontī rattiyaṃ catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ vihārato nikkhamitvā manasikāraṃ pavattentī visesaṃ anadhigantvā aṭṭhamiyaṃ rattiyaṃ vīriyasamataṃ labhitvā maggapaṭipāṭiyā kilese khepesinti attho. Tena vuttaṃ – ‘‘tassā me aṭṭhamī ratti, yato taṇhā samūhatā’’ti. Sesaṃ vuttanayameva.
សាមាថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sāmātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
ទុកនិបាតវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Dukanipātavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរីគាថាបាឡិ • Therīgāthāpāḷi / ១០. សាមាថេរីគាថា • 10. Sāmātherīgāthā
