| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ចរិយាបិដកបាឡិ • Cariyāpiṭakapāḷi |
៦. រុរុរាជចរិយា
6. Rururājacariyā
៤៨.
48.
‘‘បុនាបរំ យទា ហោមិ, សុតត្តកនកសន្និភោ;
‘‘Punāparaṃ yadā homi, sutattakanakasannibho;
មិគរាជា រុរុនាម, បរមសីលសមាហិតោ។
Migarājā rurunāma, paramasīlasamāhito.
៤៩.
49.
‘‘រម្មេ បទេសេ រមណីយេ, វិវិត្តេ អមនុស្សកេ;
‘‘Ramme padese ramaṇīye, vivitte amanussake;
តត្ថ វាសំ ឧបគញ្ឆិំ, គង្គាកូលេ មនោរមេ។
Tattha vāsaṃ upagañchiṃ, gaṅgākūle manorame.
៥០.
50.
‘‘អថ ឧបរិ គង្គាយ, ធនិកេហិ បរិបីឡិតោ;
‘‘Atha upari gaṅgāya, dhanikehi paripīḷito;
បុរិសោ គង្គាយ បបតិ, ‘ជីវាមិ វា មរាមិ វា’។
Puriso gaṅgāya papati, ‘jīvāmi vā marāmi vā’.
៥១.
51.
‘‘រត្តិន្ទិវំ សោ គង្គាយ, វុយ្ហមានោ មហោទកេ;
‘‘Rattindivaṃ so gaṅgāya, vuyhamāno mahodake;
រវន្តោ ករុណំ រវំ, មជ្ឈេ គង្គាយ គច្ឆតិ។
Ravanto karuṇaṃ ravaṃ, majjhe gaṅgāya gacchati.
៥២.
52.
‘‘តស្សាហំ សទ្ទំ សុត្វាន, ករុណំ បរិទេវតោ;
‘‘Tassāhaṃ saddaṃ sutvāna, karuṇaṃ paridevato;
គង្គាយ តីរេ ឋត្វាន, អបុច្ឆិំ ‘កោសិ ត្វំ នរោ’។
Gaṅgāya tīre ṭhatvāna, apucchiṃ ‘kosi tvaṃ naro’.
៥៣.
53.
‘‘សោ មេ បុដ្ឋោ ច ព្យាកាសិ, អត្តនោ ករណំ តទា;
‘‘So me puṭṭho ca byākāsi, attano karaṇaṃ tadā;
‘ធនិកេហិ ភីតោ តសិតោ, បក្ខន្ទោហំ មហានទិំ’។
‘Dhanikehi bhīto tasito, pakkhandohaṃ mahānadiṃ’.
៥៤.
54.
‘‘តស្ស កត្វាន ការុញ្ញំ, ចជិត្វា មម ជីវិតំ;
‘‘Tassa katvāna kāruññaṃ, cajitvā mama jīvitaṃ;
បវិសិត្វា នីហរិំ តស្ស, អន្ធការម្ហិ រត្តិយា។
Pavisitvā nīhariṃ tassa, andhakāramhi rattiyā.
៥៥.
55.
‘‘អស្សត្ថកាលមញ្ញាយ, តស្សាហំ ឥទមព្រវិំ;
‘‘Assatthakālamaññāya, tassāhaṃ idamabraviṃ;
‘ឯកំ តំ វរំ យាចាមិ, មា មំ កស្សចិ បាវទ’។
‘Ekaṃ taṃ varaṃ yācāmi, mā maṃ kassaci pāvada’.
៥៦.
56.
‘‘នគរំ គន្ត្វាន អាចិក្ខិ, បុច្ឆិតោ ធនហេតុកោ;
‘‘Nagaraṃ gantvāna ācikkhi, pucchito dhanahetuko;
រាជានំ សោ គហេត្វាន, ឧបគញ្ឆិ មមន្តិកំ។
Rājānaṃ so gahetvāna, upagañchi mamantikaṃ.
៥៧.
57.
‘‘យាវតា ករណំ សព្ពំ, រញ្ញោ អារោចិតំ មយា;
‘‘Yāvatā karaṇaṃ sabbaṃ, rañño ārocitaṃ mayā;
រាជា សុត្វាន វចនំ, ឧសុំ តស្ស បកប្បយិ;
Rājā sutvāna vacanaṃ, usuṃ tassa pakappayi;
៥៨.
58.
‘‘តមហំ អនុរក្ខន្តោ, និម្មិនិំ មម អត្តនា;
‘‘Tamahaṃ anurakkhanto, nimminiṃ mama attanā;
‘តិដ្ឋតេសោ មហារាជ, កាមការោ ភវាមិ តេ’។
‘Tiṭṭhateso mahārāja, kāmakāro bhavāmi te’.
៥៩.
59.
‘‘អនុរក្ខិំ មម សីលំ, នារក្ខិំ មម ជីវិតំ;
‘‘Anurakkhiṃ mama sīlaṃ, nārakkhiṃ mama jīvitaṃ;
សីលវា ហិ តទា អាសិំ, ពោធិយាយេវ ការណា’’តិ។
Sīlavā hi tadā āsiṃ, bodhiyāyeva kāraṇā’’ti.
រុរុរាជចរិយំ ឆដ្ឋំ។
Rururājacariyaṃ chaṭṭhaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ចរិយាបិដក-អដ្ឋកថា • Cariyāpiṭaka-aṭṭhakathā / ៦. រុរុមិគរាជចរិយាវណ្ណនា • 6. Rurumigarājacariyāvaṇṇanā
