| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរគាថាបាឡិ • Theragāthāpāḷi |
៤. រដ្ឋបាលត្ថេរគាថា
4. Raṭṭhapālattheragāthā
៧៦៩.
769.
អាតុរំ ពហុសង្កប្បំ, យស្ស នត្ថិ ធុវំ ឋិតិ។
Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.
៧៧០.
770.
‘‘បស្ស ចិត្តកតំ រូបំ, មណិនា កុណ្ឌលេន ច;
‘‘Passa cittakataṃ rūpaṃ, maṇinā kuṇḍalena ca;
អដ្ឋិំ តចេន ឱនទ្ធំ, សហ វត្ថេហិ សោភតិ។
Aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ, saha vatthehi sobhati.
៧៧១.
771.
‘‘អលត្តកកតា បាទា, មុខំ ចុណ្ណកមក្ខិតំ;
‘‘Alattakakatā pādā, mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ;
អលំ ពាលស្ស មោហាយ, នោ ច បារគវេសិនោ។
Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.
៧៧២.
772.
‘‘អដ្ឋបទកតា កេសា, នេត្តា អញ្ជនមក្ខិតា;
‘‘Aṭṭhapadakatā kesā, nettā añjanamakkhitā;
អលំ ពាលស្ស មោហាយ, នោ ច បារគវេសិនោ។
Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.
៧៧៣.
773.
‘‘អញ្ជនីវ នវា ចិត្តា, បូតិកាយោ អលង្កតោ;
‘‘Añjanīva navā cittā, pūtikāyo alaṅkato;
អលំ ពាលស្ស មោហាយ, នោ ច បារគវេសិនោ។
Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.
៧៧៤.
774.
‘‘ឱទហិ មិគវោ បាសំ, នាសទា វាគុរំ មិគោ;
‘‘Odahi migavo pāsaṃ, nāsadā vāguraṃ migo;
ភុត្វា និវាបំ គច្ឆាម, កន្ទន្តេ មិគពន្ធកេ។
Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, kandante migabandhake.
៧៧៥.
775.
‘‘ឆិន្នោ បាសោ មិគវស្ស, នាសទា វាគុរំ មិគោ;
‘‘Chinno pāso migavassa, nāsadā vāguraṃ migo;
ភុត្វា និវាបំ គច្ឆាម, សោចន្តេ មិគលុទ្ទកេ។
Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, socante migaluddake.
៧៧៦.
776.
‘‘បស្សាមិ លោកេ សធនេ មនុស្សេ, លទ្ធាន វិត្តំ ន ទទន្តិ មោហា;
‘‘Passāmi loke sadhane manusse, laddhāna vittaṃ na dadanti mohā;
លុទ្ធា ធនំ សន្និចយំ ករោន្តិ, ភិយ្យោវ កាមេ អភិបត្ថយន្តិ។
Luddhā dhanaṃ sannicayaṃ karonti, bhiyyova kāme abhipatthayanti.
៧៧៧.
777.
‘‘រាជា បសយ្ហប្បថវិំ វិជេត្វា, សសាគរន្តំ មហិមាវសន្តោ;
‘‘Rājā pasayhappathaviṃ vijetvā, sasāgarantaṃ mahimāvasanto;
ឱរំ សមុទ្ទស្ស អតិត្តរូបោ, បារំ សមុទ្ទស្សបិ បត្ថយេថ។
Oraṃ samuddassa atittarūpo, pāraṃ samuddassapi patthayetha.
៧៧៨.
778.
‘‘រាជា ច អញ្ញេ ច ពហូ មនុស្សា, អវីតតណ្ហា មរណំ ឧបេន្តិ;
‘‘Rājā ca aññe ca bahū manussā, avītataṇhā maraṇaṃ upenti;
ឩនាវ ហុត្វាន ជហន្តិ ទេហំ, កាមេហិ លោកម្ហិ ន ហត្ថិ តិត្តិ។
Ūnāva hutvāna jahanti dehaṃ, kāmehi lokamhi na hatthi titti.
៧៧៩.
779.
‘‘កន្ទន្តិ នំ ញាតី បកិរិយ កេសេ, អហោ វតា នោ អមរាតិ ចាហុ;
‘‘Kandanti naṃ ñātī pakiriya kese, aho vatā no amarāti cāhu;
វត្ថេន នំ បារុតំ នីហរិត្វា, ចិតំ សមោធាយ តតោ ឌហន្តិ។
Vatthena naṃ pārutaṃ nīharitvā, citaṃ samodhāya tato ḍahanti.
៧៨០.
780.
‘‘សោ ឌយ្ហតិ សូលេហិ តុជ្ជមានោ, ឯកេន វត្ថេន 3 បហាយ ភោគេ;
‘‘So ḍayhati sūlehi tujjamāno, ekena vatthena 4 pahāya bhoge;
ន មីយមានស្ស ភវន្តិ តាណា, ញាតី ច មិត្តា អថ វា សហាយា។
Na mīyamānassa bhavanti tāṇā, ñātī ca mittā atha vā sahāyā.
៧៨១.
781.
‘‘ទាយាទកា តស្ស ធនំ ហរន្តិ, សត្តោ បន គច្ឆតិ យេន កម្មំ;
‘‘Dāyādakā tassa dhanaṃ haranti, satto pana gacchati yena kammaṃ;
ន មីយមានំ ធនមន្វេតិ 5 កិញ្ចិ, បុត្តា ច ទារា ច ធនញ្ច រដ្ឋំ។
Na mīyamānaṃ dhanamanveti 6 kiñci, puttā ca dārā ca dhanañca raṭṭhaṃ.
៧៨២.
782.
‘‘ន ទីឃមាយុំ លភតេ ធនេន, ន ចាបិ វិត្តេន ជរំ វិហន្តិ;
‘‘Na dīghamāyuṃ labhate dhanena, na cāpi vittena jaraṃ vihanti;
អប្បប្បំ ហិទំ ជីវិតមាហុ ធីរា, អសស្សតំ វិប្បរិណាមធម្មំ។
Appappaṃ hidaṃ jīvitamāhu dhīrā, asassataṃ vippariṇāmadhammaṃ.
៧៨៣.
783.
‘‘អឌ្ឍា ទលិទ្ទា ច ផុសន្តិ ផស្សំ, ពាលោ ច ធីរោ ច តថេវ ផុដ្ឋោ;
‘‘Aḍḍhā daliddā ca phusanti phassaṃ, bālo ca dhīro ca tatheva phuṭṭho;
ពាលោ ហិ ពាល្យា វធិតោវ សេតិ, ធីរោ ច នោ វេធតិ ផស្សផុដ្ឋោ។
Bālo hi bālyā vadhitova seti, dhīro ca no vedhati phassaphuṭṭho.
៧៨៤.
784.
‘‘តស្មា ហិ បញ្ញាវ ធនេន សេយ្យា, យាយ វោសានមិធាធិគច្ឆតិ;
‘‘Tasmā hi paññāva dhanena seyyā, yāya vosānamidhādhigacchati;
អព្យោសិតត្តា ហិ ភវាភវេសុ, បាបានិ កម្មានិ ករោតិ មោហា។
Abyositattā hi bhavābhavesu, pāpāni kammāni karoti mohā.
៧៨៥.
785.
‘‘ឧបេតិ គព្ភញ្ច បរញ្ច លោកំ, សំសារមាបជ្ជ បរម្បរាយ;
‘‘Upeti gabbhañca parañca lokaṃ, saṃsāramāpajja paramparāya;
តស្សប្បបញ្ញោ អភិសទ្ទហន្តោ, ឧបេតិ គព្ភញ្ច បរញ្ច លោកំ។
Tassappapañño abhisaddahanto, upeti gabbhañca parañca lokaṃ.
៧៨៦.
786.
‘‘ចោរោ យថា សន្ធិមុខេ គហីតោ, សកម្មុនា ហញ្ញតិ បាបធម្មោ;
‘‘Coro yathā sandhimukhe gahīto, sakammunā haññati pāpadhammo;
ឯវំ បជា បេច្ច បរម្ហិ លោកេ, សកម្មុនា ហញ្ញតិ បាបធម្មោ។
Evaṃ pajā pecca paramhi loke, sakammunā haññati pāpadhammo.
៧៨៧.
787.
‘‘កាមា ហិ ចិត្រា មធុរា មនោរមា, វិរូបរូបេន មថេន្តិ ចិត្តំ;
‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;
អាទីនវំ កាមគុណេសុ ទិស្វា, តស្មា អហំ បព្ពជិតោម្ហិ រាជ។
Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, tasmā ahaṃ pabbajitomhi rāja.
៧៨៨.
788.
‘‘ទុមប្ផលានីវ បតន្តិ មាណវា, ទហរា ច វុឌ្ឍា ច សរីរភេទា;
‘‘Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuḍḍhā ca sarīrabhedā;
ឯតម្បិ ទិស្វា បព្ពជិតោម្ហិ រាជ, អបណ្ណកំ សាមញ្ញមេវ សេយ្យោ។
Etampi disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo.
៧៨៩.
789.
‘‘សទ្ធាយាហំ បព្ពជិតោ, ឧបេតោ ជិនសាសនេ;
‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, upeto jinasāsane;
អវជ្ឈា មយ្ហំ បព្ពជ្ជា, អនណោ ភុញ្ជាមិ ភោជនំ។
Avajjhā mayhaṃ pabbajjā, anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.
៧៩០.
790.
‘‘កាមេ អាទិត្តតោ ទិស្វា, ជាតរូបានិ សត្ថតោ;
‘‘Kāme ādittato disvā, jātarūpāni satthato;
គព្ភវោក្កន្តិតោ ទុក្ខំ, និរយេសុ មហព្ភយំ។
Gabbhavokkantito dukkhaṃ, nirayesu mahabbhayaṃ.
៧៩១.
791.
‘‘ឯតមាទីនវំ ញត្វា, សំវេគំ អលភិំ តទា;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, saṃvegaṃ alabhiṃ tadā;
សោហំ វិទ្ធោ តទា សន្តោ, សម្បត្តោ អាសវក្ខយំ។
Sohaṃ viddho tadā santo, sampatto āsavakkhayaṃ.
៧៩២.
792.
‘‘បរិចិណ្ណោ មយា សត្ថា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ;
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
ឱហិតោ គរុកោ ភារោ, ភវនេត្តិ សមូហតា។
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
៧៩៣.
793.
‘‘យស្សត្ថាយ បព្ពជិតោ, អគារស្មានគារិយំ;
‘‘Yassatthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;
សោ មេ អត្ថោ អនុប្បត្តោ, សព្ពសំយោជនក្ខយោ’’តិ។
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.
… រដ្ឋបាលោ ថេរោ…។
… Raṭṭhapālo thero….
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ថេរគាថា-អដ្ឋកថា • Theragāthā-aṭṭhakathā / ៤. រដ្ឋបាលត្ថេរគាថាវណ្ណនា • 4. Raṭṭhapālattheragāthāvaṇṇanā
