| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā |
៣-៨. បិណ្ឌោលភារទ្វាជត្ថេរអបទានវណ្ណនា
3-8. Piṇḍolabhāradvājattheraapadānavaṇṇanā
បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិកំ អាយស្មតោ បិណ្ឌោលភារទ្វាជស្ស អបទានំ។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ សីហយោនិយំ និព្ពត្តិត្វា បព្ពតបាទេ គុហាយំ វិហាសិ។ ភគវា តស្ស អនុគ្គហំ កាតុំ គោចរាយ បក្កន្តកាលេ តស្ស សយនគុហំ បវិសិត្វា និរោធំ សមាបជ្ជិត្វា និសីទិ។ សីហោ គោចរំ គហេត្វា និវត្តោ គុហទ្វារេ ឋត្វា ភគវន្តំ ទិស្វា ហដ្ឋតុដ្ឋោ ជលជថលជបុប្ផេហិ បូជំ កត្វា ចិត្តំ បសាទេន្តោ ភគវតោ អារក្ខណត្ថាយ អញ្ញេ វាឡមិគេ អបនេតុំ តីសុ វេលាសុ សីហនាទំ នទន្តោ ពុទ្ធគតាយ សតិយា អដ្ឋាសិ។ យថា បឋមទិវសេ, ឯវំ សត្តាហំ បូជេសិ។ ភគវា ‘‘សត្តាហច្ចយេន និរោធា វុដ្ឋហិត្វា វដ្ដិស្សតិ ឥមស្ស ឯត្តកោ ឧបនិស្សយោ’’តិ តស្ស បស្សន្តស្សេវ អាកាសំ បក្ខន្ទិត្វា វិហារមេវ គតោ។
Padumuttaronāma jinotiādikaṃ āyasmato piṇḍolabhāradvājassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle sīhayoniyaṃ nibbattitvā pabbatapāde guhāyaṃ vihāsi. Bhagavā tassa anuggahaṃ kātuṃ gocarāya pakkantakāle tassa sayanaguhaṃ pavisitvā nirodhaṃ samāpajjitvā nisīdi. Sīho gocaraṃ gahetvā nivatto guhadvāre ṭhatvā bhagavantaṃ disvā haṭṭhatuṭṭho jalajathalajapupphehi pūjaṃ katvā cittaṃ pasādento bhagavato ārakkhaṇatthāya aññe vāḷamige apanetuṃ tīsu velāsu sīhanādaṃ nadanto buddhagatāya satiyā aṭṭhāsi. Yathā paṭhamadivase, evaṃ sattāhaṃ pūjesi. Bhagavā ‘‘sattāhaccayena nirodhā vuṭṭhahitvā vaṭṭissati imassa ettako upanissayo’’ti tassa passantasseva ākāsaṃ pakkhanditvā vihārameva gato.
សីហោ ពុទ្ធវិយោគទុក្ខំ អធិវាសេតុំ អសក្កោន្តោ កាលំ កត្វា ហំសវតីនគរេ មហាភោគកុលេ និព្ពត្តិត្វា វយប្បត្តោ នគរវាសីហិ សទ្ធិំ វិហារំ គន្ត្វា សត្ថុ ធម្មទេសនំ សុត្វា បសន្នោ សត្តាហំ ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស មហាទានំ បវត្តេត្វា យាវជីវំ បុញ្ញានិ កត្វា អបរាបរំ ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ អម្ហាកំ ភគវតោ កាលេ កោសម្ពិយំ រញ្ញោ ឧទេនស្ស បុរោហិតស្ស បុត្តោ ហុត្វា និព្ពត្តិ។ ភារទ្វាជោតិស្ស នាមំ អហោសិ។ សោ វយប្បតោ តយោ វេទេ ឧគ្គហេត្វា បញ្ច មាណវកសតានិ មន្តេ វាចេន្តោ មហគ្ឃសភាវេន អននុរូបាចារត្តា តេហិ បរិច្ចត្តោ រាជគហំ គន្ត្វា ភគវតោ ភិក្ខុសង្ឃស្ស ច លាភសក្ការំ ទិស្វា សាសនេ បព្ពជិត្វា ភោជនេ អមត្តញ្ញូ ហុត្វា វិហរតិ។ សត្ថារា ឧបាយេន មត្តញ្ញុតាយ បតិដ្ឋាបេន្តោ វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា នចិរស្សេវ ឆឡភិញ្ញោ អហោសិ។ ឆឡភិញ្ញោ បន ហុត្វា ភគវតោ សម្មុខា ‘‘យំ សាវកេហិ បត្តព្ពំ, តំ មយា អនុប្បត្ត’’ន្តិ, ភិក្ខុសង្ឃេ ច ‘‘យស្ស មគ្គេ វា ផលេ វា កង្ខា អត្ថិ, សោ មំ បុច្ឆតូ’’តិ សីហនាទំ នទិ។ តេន តំ ភគវា – ‘‘ឯតទគ្គំ, ភិក្ខវេ, មម សាវកានំ ភិក្ខូនំ សីហនាទិកានំ យទិទំ បិណ្ឌោលភារទ្វាជោ’’តិ (អ. និ. ១.១៨៨, ១៩៥) ឯតទគ្គេ ឋបេសិ។
Sīho buddhaviyogadukkhaṃ adhivāsetuṃ asakkonto kālaṃ katvā haṃsavatīnagare mahābhogakule nibbattitvā vayappatto nagaravāsīhi saddhiṃ vihāraṃ gantvā satthu dhammadesanaṃ sutvā pasanno sattāhaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ pavattetvā yāvajīvaṃ puññāni katvā aparāparaṃ devamanussesu saṃsaranto amhākaṃ bhagavato kāle kosambiyaṃ rañño udenassa purohitassa putto hutvā nibbatti. Bhāradvājotissa nāmaṃ ahosi. So vayappato tayo vede uggahetvā pañca māṇavakasatāni mante vācento mahagghasabhāvena ananurūpācārattā tehi pariccatto rājagahaṃ gantvā bhagavato bhikkhusaṅghassa ca lābhasakkāraṃ disvā sāsane pabbajitvā bhojane amattaññū hutvā viharati. Satthārā upāyena mattaññutāya patiṭṭhāpento vipassanaṃ paṭṭhapetvā nacirasseva chaḷabhiñño ahosi. Chaḷabhiñño pana hutvā bhagavato sammukhā ‘‘yaṃ sāvakehi pattabbaṃ, taṃ mayā anuppatta’’nti, bhikkhusaṅghe ca ‘‘yassa magge vā phale vā kaṅkhā atthi, so maṃ pucchatū’’ti sīhanādaṃ nadi. Tena taṃ bhagavā – ‘‘etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ sīhanādikānaṃ yadidaṃ piṇḍolabhāradvājo’’ti (a. ni. 1.188, 195) etadagge ṭhapesi.
៦១៣. ឯវំ ឯតទគ្គំ ឋានំ បត្វា បុព្ពេ កតបុញ្ញសម្ភារំ សរិត្វា សោមនស្សវសេន អត្តនោ បុញ្ញកម្មាបទានំ វិភាវេន្តោ បទុមុត្តរោតិអាទិមាហ។ តស្សត្ថោ ហេដ្ឋា វុត្តោវ។ បុរតោ ហិមវន្តស្សាតិ ហិមាលយបព្ពតតោ បុព្ពទិសាភាគេតិ អត្ថោ។ ចិត្តកូដេ វសី តទាតិ យទា អហំ សីហោ មិគរាជា ហុត្វា ហិមវន្តបព្ពតសមីបេ វសាមិ, តទា បទុមុត្តរោ នាម សត្ថា អនេកេហិ ច ឱសធេហិ, អនេកេហិ ច រតនេហិ ចិត្តវិចិត្តតាយ ចិត្តកូដេ ចិត្តបព្ពតសិខរេ វសីតិ សម្ពន្ធោ។
613. Evaṃ etadaggaṃ ṭhānaṃ patvā pubbe katapuññasambhāraṃ saritvā somanassavasena attano puññakammāpadānaṃ vibhāvento padumuttarotiādimāha. Tassattho heṭṭhā vuttova. Purato himavantassāti himālayapabbatato pubbadisābhāgeti attho. Cittakūṭevasī tadāti yadā ahaṃ sīho migarājā hutvā himavantapabbatasamīpe vasāmi, tadā padumuttaro nāma satthā anekehi ca osadhehi, anekehi ca ratanehi cittavicittatāya cittakūṭe cittapabbatasikhare vasīti sambandho.
៦១៤. អភីតរូបោ តត្ថាសិន្តិ អភីតសភាវោ និព្ភយសភាវោ មិគរាជា តត្ថ អាសិំ អហោសិន្តិ អត្ថោ។ ចតុក្កមោតិ ចតូហិ ទិសាហិ កមោ គន្តុំ សមត្ថោ។ យស្ស សទ្ទំ សុណិត្វានាតិ យស្ស មិគរញ្ញោ សីហនាទំ សុត្វា ពហុជ្ជនា ពហុសត្តា វិក្ខម្ភន្តិ វិសេសេន ខម្ភន្តិ ភាយន្តិ។
614.Abhītarūpo tatthāsinti abhītasabhāvo nibbhayasabhāvo migarājā tattha āsiṃ ahosinti attho. Catukkamoti catūhi disāhi kamo gantuṃ samattho. Yassa saddaṃ suṇitvānāti yassa migarañño sīhanādaṃ sutvā bahujjanā bahusattā vikkhambhanti visesena khambhanti bhāyanti.
៦១៥. សុផុល្លំ បទុមំ គយ្ហាតិ ភគវតិ បសាទេន សុបុប្ផិតបទុមបុប្ផំ ឌំសិត្វា។ នរាសភំ នរានំ អាសភំ ឧត្តមំ សេដ្ឋំ សម្ពុទ្ធំ ឧបគច្ឆិំ, សមីបំ អគមិន្តិ អត្ថោ។ វុដ្ឋិតស្ស សមាធិម្ហាតិ និរោធសមាបត្តិតោ វុដ្ឋិតស្ស ពុទ្ធស្ស តំ បុប្ផំ អភិរោបយិំ បូជេសិន្តិ អត្ថោ។
615.Suphullaṃ padumaṃ gayhāti bhagavati pasādena supupphitapadumapupphaṃ ḍaṃsitvā. Narāsabhaṃ narānaṃ āsabhaṃ uttamaṃ seṭṭhaṃ sambuddhaṃ upagacchiṃ, samīpaṃ agaminti attho. Vuṭṭhitassa samādhimhāti nirodhasamāpattito vuṭṭhitassa buddhassa taṃ pupphaṃ abhiropayiṃ pūjesinti attho.
៦១៦. ចតុទ្ទិសំ នមស្សិត្វាតិ ចតូសុ ទិសាសុ នមស្សិត្វា សកំ ចិត្តំ អត្តនោ ចិត្តំ បសាទេត្វា អាទរេន បតិដ្ឋបេត្វា សីហនាទំ អភីតនាទំ អនទិំ ឃោសេសិន្តិ អត្ថោ។
616.Catuddisaṃ namassitvāti catūsu disāsu namassitvā sakaṃ cittaṃ attano cittaṃ pasādetvā ādarena patiṭṭhapetvā sīhanādaṃ abhītanādaṃ anadiṃ ghosesinti attho.
៦១៧. តតោ ពុទ្ធេន ទិន្នព្យាករណំ បកាសេន្តោ បទុមុត្តរោតិអាទិមាហ។ តំ ឧត្តានត្ថមេវ។
617. Tato buddhena dinnabyākaraṇaṃ pakāsento padumuttarotiādimāha. Taṃ uttānatthameva.
៦១៨. វទតំ សេដ្ឋោតិ ‘‘មយំ ពុទ្ធា, មយំ ពុទ្ធា’’តិ វទន្តានំ អញ្ញតិត្ថិយានំ សេដ្ឋោ ឧត្តមោ ពុទ្ធោ អាគតោតិ សម្ពន្ធោ។ តស្ស អាគតស្ស ភគវតោ តំ ធម្មំ សោស្សាម សុណិស្សាមាតិ អត្ថោ។
618.Vadataṃ seṭṭhoti ‘‘mayaṃ buddhā, mayaṃ buddhā’’ti vadantānaṃ aññatitthiyānaṃ seṭṭho uttamo buddho āgatoti sambandho. Tassa āgatassa bhagavato taṃ dhammaṃ sossāma suṇissāmāti attho.
៦១៩. តេសំ ហាសបរេតានន្តិ ហាសេហិ សោមនស្សេហិ បរេតានំ អភិភូតានំ សមន្នាគតានំ តេសំ ទេវមនុស្សានំ។ លោកនាយកោតិ លោកស្ស នាយកោ សគ្គមោក្ខសម្បាបកោ មម សទ្ទំ មយ្ហំ សីហនាទំ បកិត្តេសិ បកាសេសិ កថេសិ, ទីឃទស្សី អនាគតកាលទស្សី មហាមុនិ មុនីនមន្តរេ មហន្តោ មុនិ។ សេសគាថា សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
619.Tesaṃhāsaparetānanti hāsehi somanassehi paretānaṃ abhibhūtānaṃ samannāgatānaṃ tesaṃ devamanussānaṃ. Lokanāyakoti lokassa nāyako saggamokkhasampāpako mama saddaṃ mayhaṃ sīhanādaṃ pakittesi pakāsesi kathesi, dīghadassī anāgatakāladassī mahāmuni munīnamantare mahanto muni. Sesagāthā suviññeyyameva.
៦២២. នាមេន បទុមោ នាម ចក្កវត្តី ហុត្វា ចតុសដ្ឋិយា ជាតិយា ឥស្សរិយំ ឥស្សរភាវំ រជ្ជំ ការយិស្សតីតិ អត្ថោ។
622. Nāmena padumo nāma cakkavattī hutvā catusaṭṭhiyā jātiyā issariyaṃ issarabhāvaṃ rajjaṃ kārayissatīti attho.
៦២៣. កប្បសតសហស្សម្ហីតិ សាម្យត្ថេ ភុម្មវចនំ, កប្បសតសហស្សានំ បរិយោសានេតិ អត្ថោ។
623.Kappasatasahassamhīti sāmyatthe bhummavacanaṃ, kappasatasahassānaṃ pariyosāneti attho.
៦២៤. បកាសិតេ បាវចនេតិ តេន គោតមេន ភគវតា បិដកត្តយេ បកាសិតេ ទេសិតេតិ អត្ថោ។ ព្រហ្មពន្ធុ ភវិស្សតីតិ តទា គោតមស្ស ភគវតោ កាលេ អយំ សីហោ មិគរាជា ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តិស្សតីតិ អត្ថោ។ ព្រហ្មញ្ញា អភិនិក្ខម្មាតិ ព្រាហ្មណកុលតោ និក្ខមិត្វា តស្ស ភគវតោ សាសនេ បព្ពជិស្សតីតិ សម្ពន្ធោ។
624.Pakāsite pāvacaneti tena gotamena bhagavatā piṭakattaye pakāsite desiteti attho. Brahmabandhu bhavissatīti tadā gotamassa bhagavato kāle ayaṃ sīho migarājā brāhmaṇakule nibbattissatīti attho. Brahmaññā abhinikkhammāti brāhmaṇakulato nikkhamitvā tassa bhagavato sāsane pabbajissatīti sambandho.
៦២៥. បធានបហិតត្តោតិ វីរិយករណត្ថំ បេសិតចិត្តោ។ ឧបធិសង្ខាតានំ កិលេសានំ អភាវេន និរុបធិ។ កិលេសទរថានំ អភាវេន ឧបសន្តោ។ សព្ពាសវេ សកលាសវេ បរិញ្ញាយ បហាយ អនាសវោ និក្កិលេសោ និព្ពាយិស្សតិ ខន្ធបរិនិព្ពានេន និព្ពុតោ ភវិស្សតីតិ អត្ថោ។
625.Padhānapahitattoti vīriyakaraṇatthaṃ pesitacitto. Upadhisaṅkhātānaṃ kilesānaṃ abhāvena nirupadhi. Kilesadarathānaṃ abhāvena upasanto. Sabbāsave sakalāsave pariññāya pahāya anāsavo nikkileso nibbāyissati khandhaparinibbānena nibbuto bhavissatīti attho.
៦២៦. វិជនេ បន្តសេយ្យម្ហីតិ ជនសម្ពាធរហិតេ ទូរារញ្ញសេនាសនេតិ អត្ថោ។ វាឡមិគសមាកុលេតិ កាឡសីហាទីហិ ចណ្ឌមិគសង្គេហិ អាកុលេ សំកិណ្ណេតិ អត្ថោ។ សេសំ វុត្តត្ថមេវាតិ។
626.Vijane pantaseyyamhīti janasambādharahite dūrāraññasenāsaneti attho. Vāḷamigasamākuleti kāḷasīhādīhi caṇḍamigasaṅgehi ākule saṃkiṇṇeti attho. Sesaṃ vuttatthamevāti.
បិណ្ឌោលភារទ្វាជត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា។
Piṇḍolabhāradvājattheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi / ៣-៨. បិណ្ឌោលភារទ្វាជត្ថេរអបទានំ • 3-8. Piṇḍolabhāradvājattheraapadānaṃ
