| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មិលិន្ទបញ្ហបាឡិ • Milindapañhapāḷi |
៤. និព្ពានវគ្គោ
4. Nibbānavaggo
១. ផស្សាទិវិនិព្ភុជនបញ្ហោ
1. Phassādivinibbhujanapañho
១. រាជា អាហ ‘‘ភន្តេ នាគសេន, សក្កា ឥមេសំ ធម្មានំ ឯកតោភាវគតានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ ‘អយំ ផស្សោ, អយំ វេទនា, អយំ សញ្ញា, អយំ ចេតនា, ឥទំ វិញ្ញាណំ, អយំ វិតក្កោ, អយំ វិចារោ’តិ’’? ‘‘ន សក្កា, មហារាជ, ឥមេសំ ធម្មានំ ឯកតោភាវគតានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ ‘អយំ ផស្សោ, អយំ វេទនា, អយំ សញ្ញា, អយំ ចេតនា, ឥទំ វិញ្ញាណំ, អយំ វិតក្កោ, អយំ វិចារោ’’’តិ។
1. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, sakkā imesaṃ dhammānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ ‘ayaṃ phasso, ayaṃ vedanā, ayaṃ saññā, ayaṃ cetanā, idaṃ viññāṇaṃ, ayaṃ vitakko, ayaṃ vicāro’ti’’? ‘‘Na sakkā, mahārāja, imesaṃ dhammānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ ‘ayaṃ phasso, ayaṃ vedanā, ayaṃ saññā, ayaṃ cetanā, idaṃ viññāṇaṃ, ayaṃ vitakko, ayaṃ vicāro’’’ti.
‘‘ឱបម្មំ ករោហី’’តិ។ ‘‘យថា, មហារាជ, រញ្ញោ សូទោ អរសំ វា រសំ វា 1 ករេយ្យ, សោ តត្ថ ទធិម្បិ បក្ខិបេយ្យ, លោណម្បិ បក្ខិបេយ្យ, សិង្គិវេរម្បិ បក្ខិបេយ្យ, ជីរកម្បិ បក្ខិបេយ្យ, មរិចម្បិ បក្ខិបេយ្យ, អញ្ញានិបិ បការានិ បក្ខិបេយ្យ, តមេនំ រាជា ឯវំ វទេយ្យ, ‘ទធិស្ស មេ រសំ អាហរ, លោណស្ស មេ រសំ អាហរ, សិង្គិវេរស្ស មេ រសំ អាហរ, ជីរកស្ស មេ រសំ អាហរ, មរិចស្ស មេ រសំ អាហរ, សព្ពេសំ មេ បក្ខិត្តានំ រសំ អាហរា’តិ។ សក្កា នុ ខោ, មហារាជ, តេសំ រសានំ ឯកតោភាវគតានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា រសំ អាហរិតុំ អម្ពិលត្តំ វា លវណត្តំ វា តិត្តកត្តំ វា កដុកត្តំ វា កសាយត្តំ វា មធុរត្តំ វា’’តិ? ‘‘ន ហិ, ភន្តេ, សក្កា តេសំ រសានំ ឯកតោភាវគតានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា រសំ អាហរិតុំ អម្ពិលត្តំ វា លវណត្តំ វា តិត្តកត្តំ វា កដុកត្តំ វា កសាយត្តំ វា មធុរត្តំ វា, អបិ ច ខោ បន សកេន សកេន លក្ខណេន ឧបដ្ឋហន្តី’’តិ។ ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, ន សក្កា ឥមេសំ ធម្មានំ ឯកតោភាវគតានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ ‘អយំ ផស្សោ, អយំ វេទនា, អយំ សញ្ញា, អយំ ចេតនា, ឥទំ វិញ្ញាណំ, អយំ វិតក្កោ, អយំ វិចារោ’តិ, អបិ ច ខោ បន សកេន សកេន លក្ខណេន ឧបដ្ឋហន្តី’’តិ។
‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, rañño sūdo arasaṃ vā rasaṃ vā 2 kareyya, so tattha dadhimpi pakkhipeyya, loṇampi pakkhipeyya, siṅgiverampi pakkhipeyya, jīrakampi pakkhipeyya, maricampi pakkhipeyya, aññānipi pakārāni pakkhipeyya, tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya, ‘dadhissa me rasaṃ āhara, loṇassa me rasaṃ āhara, siṅgiverassa me rasaṃ āhara, jīrakassa me rasaṃ āhara, maricassa me rasaṃ āhara, sabbesaṃ me pakkhittānaṃ rasaṃ āharā’ti. Sakkā nu kho, mahārāja, tesaṃ rasānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā rasaṃ āharituṃ ambilattaṃ vā lavaṇattaṃ vā tittakattaṃ vā kaṭukattaṃ vā kasāyattaṃ vā madhurattaṃ vā’’ti? ‘‘Na hi, bhante, sakkā tesaṃ rasānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā rasaṃ āharituṃ ambilattaṃ vā lavaṇattaṃ vā tittakattaṃ vā kaṭukattaṃ vā kasāyattaṃ vā madhurattaṃ vā, api ca kho pana sakena sakena lakkhaṇena upaṭṭhahantī’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, na sakkā imesaṃ dhammānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ ‘ayaṃ phasso, ayaṃ vedanā, ayaṃ saññā, ayaṃ cetanā, idaṃ viññāṇaṃ, ayaṃ vitakko, ayaṃ vicāro’ti, api ca kho pana sakena sakena lakkhaṇena upaṭṭhahantī’’ti.
‘‘កល្លោសិ , ភន្តេ នាគសេនា’’តិ។
‘‘Kallosi , bhante nāgasenā’’ti.
ផស្សាទិវិនិព្ភុជនបញ្ហោ បឋមោ។
Phassādivinibbhujanapañho paṭhamo.
Footnotes:
