| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ទ្វេមាតិកាបាឡិ • Dvemātikāpāḷi |
បាដិទេសនីយកណ្ឌោ
Pāṭidesanīyakaṇḍo
១. បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា
1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
បាដិទេសនីយេសុ បឋមេ អន្តរឃរំ បវិដ្ឋាយាតិ វចនតោ សចេ តស្សា អន្តរារាមាទីសុ ឋត្វាបិ ទទមានាយ ហត្ថតោ សយំ រថិយាព្យូហសិង្ឃាដកឃរានំ អញ្ញតរស្មិំ ឋិតោបិ គណ្ហាតិ, ទោសោ នត្ថិ។ តស្សា បន រថិយាទីសុ ឋត្វា ទទមានាយ, រថិយាទីសុ វា, អន្តរារាមាទីសុ វា ឋត្វាបិ យំកិញ្ចិ អាមិសំ អជ្ឈោហរណត្ថាយ គណ្ហតោ បដិគ្គហណេ ទុក្កដំ, អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ បាដិទេសនីយំ។ តស្ស ទេសេតព្ពាការោ គារយ្ហំ អាវុសោតិអាទិនា នយេន សិក្ខាបទេ ទស្សិតោយេវ។
Pāṭidesanīyesu paṭhame antaragharaṃ paviṭṭhāyāti vacanato sace tassā antarārāmādīsu ṭhatvāpi dadamānāya hatthato sayaṃ rathiyābyūhasiṅghāṭakagharānaṃ aññatarasmiṃ ṭhitopi gaṇhāti, doso natthi. Tassā pana rathiyādīsu ṭhatvā dadamānāya, rathiyādīsu vā, antarārāmādīsu vā ṭhatvāpi yaṃkiñci āmisaṃ ajjhoharaṇatthāya gaṇhato paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyaṃ. Tassa desetabbākāro gārayhaṃ āvusotiādinā nayena sikkhāpade dassitoyeva.
សាវត្ថិយំ អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ អារព្ភ អញ្ញាតិកាយ ភិក្ខុនិយា អន្តរឃរំ បវិដ្ឋាយ ហត្ថតោ អាមិសំ បដិគ្គហណវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, អសាធារណបញ្ញត្តិ, អនាណត្តិកំ, យថា ចេតំ, តថា សេសានិបិ, តិកបាដិទេសនីយំ, យាមកាលិកាទីសុ បដិគ្គហណេបិ អជ្ឈោហរណេបិ ទុក្កដំ, ឯកតោឧបសម្បន្នាយ យាវកាលិកេបិ តថេវ, ញាតិកាយ អញ្ញាតិកសញ្ញិវេមតិកានម្បិ ឯសេវ នយោ។ ញាតិកសញ្ញិនោ បន, ញាតិកាយ វា ទាបេន្តិយា, ឧបនិក្ខិបិត្វា វា ទទមានាយ, យា ច អន្តរារាមភិក្ខុនុបស្សយតិត្ថិយសេយ្យបដិក្កមនេសុ ឋត្វា គាមតោ ពហិ នីហរិត្វា, យាមកាលិកាទីនិ វា ‘‘សតិ បច្ចយេ បរិភុញ្ជា’’តិ ទេតិ, តស្ស, សិក្ខមានសាមណេរីនញ្ច ហត្ថតោ គហេត្វា បរិភុញ្ជន្តស្ស, ឧម្មត្តកាទីនញ្ច អនាបត្តិ។ បរិបុណ្ណូបសម្បន្នតា, អញ្ញាតិកតា, អន្តរឃរេ ឋិតាយ ហត្ថតោ សហត្ថា បដិគ្គហណំ, យាវកាលិកតា, អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានេត្ថ បញ្ច អង្គានិ។ សមុដ្ឋានាទីនិ ឯឡកលោមសទិសានីតិ។
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha aññātikāya bhikkhuniyā antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato āmisaṃ paṭiggahaṇavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, yathā cetaṃ, tathā sesānipi, tikapāṭidesanīyaṃ, yāmakālikādīsu paṭiggahaṇepi ajjhoharaṇepi dukkaṭaṃ, ekatoupasampannāya yāvakālikepi tatheva, ñātikāya aññātikasaññivematikānampi eseva nayo. Ñātikasaññino pana, ñātikāya vā dāpentiyā, upanikkhipitvā vā dadamānāya, yā ca antarārāmabhikkhunupassayatitthiyaseyyapaṭikkamanesu ṭhatvā gāmato bahi nīharitvā, yāmakālikādīni vā ‘‘sati paccaye paribhuñjā’’ti deti, tassa, sikkhamānasāmaṇerīnañca hatthato gahetvā paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Paripuṇṇūpasampannatā, aññātikatā, antaraghare ṭhitāya hatthato sahatthā paṭiggahaṇaṃ, yāvakālikatā, ajjhoharaṇanti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
២. ទុតិយបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា
2. Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
ទុតិយេ ឥធ សូបន្តិអាទិ វោសាសនាការទស្សនំ។ អបសក្ក តាវ ភគិនីតិអាទិ អបសាទេតព្ពាការទស្សនំ។ តត្រាយំ វិនិច្ឆយោ – ឯកេនាបិ ភិក្ខុនា អនបសាទិតេ អជ្ឈោហរណត្ថាយ អាមិសំ គណ្ហន្តានំ បដិគ្គហណេ ទុក្កដំ, អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ បាដិទេសនីយន្តិ។
Dutiye idha sūpantiādi vosāsanākāradassanaṃ. Apasakka tāva bhaginītiādi apasādetabbākāradassanaṃ. Tatrāyaṃ vinicchayo – ekenāpi bhikkhunā anapasādite ajjhoharaṇatthāya āmisaṃ gaṇhantānaṃ paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyanti.
រាជគហេ ឆព្ពគ្គិយេ អារព្ភ ភិក្ខុនិយា វោសាសន្តិយា ននិវារណវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, តិកបាដិទេសនីយំ, ឯកតោឧបសម្បន្នាយ វោសាសន្តិយា ននិវារេន្តស្ស ទុក្កដំ, តថា អនុបសម្បន្នាយ ឧបសម្បន្នសញ្ញិនោ វេមតិកស្ស ច។ អនុបសម្បន្នសញ្ញិនោ, បន យោ ច អត្តនោ វា ភត្តំ ទាបេន្តិយា, អញ្ញេសំ វា ភត្តំ ទេន្តិយា, យំ វា ន ទិន្នំ, តំ ទាបេន្តិយា, យត្ថ វា ន ទិន្នំ, តត្ថ, សព្ពេសំ វា សមកំ ទាបេន្តិយា, សិក្ខមានាយ វា សាមណេរិយា វា វោសាសន្តិយា បដិគ្គហេត្វា ភុញ្ជតិ, តស្ស, បញ្ច ភោជនានិ ឋបេត្វា សព្ពត្ថ, ឧម្មត្តកាទីនញ្ច អនាបត្តិ។ បរិបុណ្ណូបសម្បន្នតា, បញ្ចភោជនតា, អន្តរឃរេ អនុញ្ញាតបការតោ អញ្ញថា វោសាសនា, អនិវារណា, អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានេត្ថ បញ្ច អង្គានិ។ សមុដ្ឋានាទីនិ កថិនសទិសានីតិ។
Rājagahe chabbaggiye ārabbha bhikkhuniyā vosāsantiyā nanivāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapāṭidesanīyaṃ, ekatoupasampannāya vosāsantiyā nanivārentassa dukkaṭaṃ, tathā anupasampannāya upasampannasaññino vematikassa ca. Anupasampannasaññino, pana yo ca attano vā bhattaṃ dāpentiyā, aññesaṃ vā bhattaṃ dentiyā, yaṃ vā na dinnaṃ, taṃ dāpentiyā, yattha vā na dinnaṃ, tattha, sabbesaṃ vā samakaṃ dāpentiyā, sikkhamānāya vā sāmaṇeriyā vā vosāsantiyā paṭiggahetvā bhuñjati, tassa, pañca bhojanāni ṭhapetvā sabbattha, ummattakādīnañca anāpatti. Paripuṇṇūpasampannatā, pañcabhojanatā, antaraghare anuññātapakārato aññathā vosāsanā, anivāraṇā, ajjhoharaṇanti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisānīti.
ទុតិយបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
៣. តតិយបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា
3. Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
តតិយេ សេក្ខសម្មតានីតិ លទ្ធសេក្ខសម្មុតិកានិ។ បុព្ពេ អនិមន្តិតោតិ ឃរូបចារោក្កមនតោ បឋមតរំ ឧបចារំ អនោក្កមន្តេយេវ បុព្ពេ អនិមន្តិតោ។ អគិលានោ នាម យោ សក្កោតិ បិណ្ឌាយ ចរិតុំ។ បាដិទេសនីយន្តិ ឃរូបចារំ ឱក្កមិត្វា អាមិសំ គណ្ហន្តស្ស បដិគ្គហណេ តាវ ទុក្កដំ, តំ គហេត្វា យត្ថកត្ថចិ ភុញ្ជន្តស្ស អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ បាដិទេសនីយន្តិ។
Tatiye sekkhasammatānīti laddhasekkhasammutikāni. Pubbe animantitoti gharūpacārokkamanato paṭhamataraṃ upacāraṃ anokkamanteyeva pubbe animantito. Agilāno nāma yo sakkoti piṇḍāya carituṃ. Pāṭidesanīyanti gharūpacāraṃ okkamitvā āmisaṃ gaṇhantassa paṭiggahaṇe tāva dukkaṭaṃ, taṃ gahetvā yatthakatthaci bhuñjantassa ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyanti.
សាវត្ថិយំ សម្ពហុលេ ភិក្ខូ អារព្ភ ន មត្តំ ជានិត្វា បដិគ្គហណវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, ‘‘បុព្ពេ អនិមន្តិតោ, អគិលានោ’’តិ ឥមា បនេត្ថ ទ្វេ អនុបញ្ញត្តិយោ, តិកបាដិទេសនីយំ, យាមកាលិកាទីសុ បដិគ្គហណេបិ អជ្ឈោហារេបិ ទុក្កដំ, តថា អសេក្ខសម្មតេ សេក្ខសម្មតសញ្ញិនោ វេមតិកស្ស ច។ អសេក្ខសម្មតសញ្ញិនោ, បន យោ ច បុព្ពេ និមន្តិតោ វា គិលានោ វា អញ្ញស្ស វា តេសំ ឃរេ បញ្ញត្តំ ភិក្ខំ គណ្ហាតិ, យស្ស ច ឃរតោ នីហរិត្វា, អាសនសាលាទីសុ វា ភិក្ខុំ អទិស្វា បឋមំយេវ នីហរិត្វា, ទ្វារមូលេ វា ឋបិតំ ទេន្តិ, តស្ស តំ ភុញ្ជន្តស្ស, និច្ចភត្តកេ, សលាកភត្តេ, បក្ខិកេ , ឧបោសថិកេ, បាដិបទិកេ, យាមកាលិកាទិំ ‘‘សតិ បច្ចយេ បរិភុញ្ជា’’តិ ទិន្នំ បរិភុញ្ជន្តស្ស, ឧម្មត្តកាទីនញ្ច អនាបត្តិ។ សេក្ខសម្មតតា, បុព្ពេ អនិមន្តិតតា, អគិលានតា, ឃរូបចារោក្កមនំ, ឋបេត្វា និច្ចភត្តកាទីនិ អញ្ញំ អាមិសំ គហេត្វា ភុញ្ជនន្តិ ឥមានេត្ថ បញ្ច អង្គានិ។ សមុដ្ឋានាទីនិ ឯឡកលោមសទិសានីតិ។
Sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha na mattaṃ jānitvā paṭiggahaṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘pubbe animantito, agilāno’’ti imā panettha dve anupaññattiyo, tikapāṭidesanīyaṃ, yāmakālikādīsu paṭiggahaṇepi ajjhohārepi dukkaṭaṃ, tathā asekkhasammate sekkhasammatasaññino vematikassa ca. Asekkhasammatasaññino, pana yo ca pubbe nimantito vā gilāno vā aññassa vā tesaṃ ghare paññattaṃ bhikkhaṃ gaṇhāti, yassa ca gharato nīharitvā, āsanasālādīsu vā bhikkhuṃ adisvā paṭhamaṃyeva nīharitvā, dvāramūle vā ṭhapitaṃ denti, tassa taṃ bhuñjantassa, niccabhattake, salākabhatte, pakkhike , uposathike, pāṭipadike, yāmakālikādiṃ ‘‘sati paccaye paribhuñjā’’ti dinnaṃ paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Sekkhasammatatā, pubbe animantitatā, agilānatā, gharūpacārokkamanaṃ, ṭhapetvā niccabhattakādīni aññaṃ āmisaṃ gahetvā bhuñjananti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
តតិយបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
៤. ចតុត្ថបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា
4. Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
ចតុត្ថេ យានិ ខោ បន តានិ អារញ្ញកានីតិអាទិ ចីវរវិប្បវាសសិក្ខាបទេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពំ។ បុព្ពេ អប្បដិសំវិទិតន្តិ ឯត្ថ យំ ឥត្ថិយា វា បុរិសេន វា គហដ្ឋេន វា បព្ពជិតេន វា អារាមំ វា អារាមូបចារំ វា បវិសិត្វា ‘‘ឥត្ថន្នាមស្ស, ភន្តេ, កុលស្ស ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា អាហរិយិស្សតី’’តិ (បាចិ. ៥៧៣) អារោចិតំ, តំ បច្ឆា យថាអារោចិតមេវ វា អាហរិយតុ, តស្ស បរិវារំ កត្វា អញ្ញំ វា តេន សទ្ធិំ ពហុកម្បិ, ‘‘ឥត្ថន្នាមំ កុលំ បដិសំវិទិតំ កត្វា ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា គហេត្វា គច្ឆតី’’តិ សុត្វា អញ្ញានិ វា កុលានិ តេហិ សទ្ធិំ អាហរន្តុ, តំ សព្ពំ បដិសំវិទិតំ នាម។ យំ បន ឯវំ អនារោចិតំ អនាហដញ្ច, តំ អប្បដិសំវិទិតំ នាម។ អគិលានោ នាម យោ សក្កោតិ បិណ្ឌាយ គន្តុំ។ បាដិទេសនីយន្តិ ឯវរូបំ អន្តមសោ អារាមមជ្ឈេន គច្ឆន្តេហិ អទ្ធិកេហិ ទិន្នម្បិ អារាមេ វា អារាមូបចារេ វា បដិគ្គហេត្វា អជ្ឈោហរន្តស្ស បដិគ្គហណេ ទុក្កដំ, អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ បាដិទេសនីយន្តិ។
Catutthe yāni kho pana tāni āraññakānītiādi cīvaravippavāsasikkhāpade vuttanayeneva veditabbaṃ. Pubbe appaṭisaṃviditanti ettha yaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā ārāmaṃ vā ārāmūpacāraṃ vā pavisitvā ‘‘itthannāmassa, bhante, kulassa khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āhariyissatī’’ti (pāci. 573) ārocitaṃ, taṃ pacchā yathāārocitameva vā āhariyatu, tassa parivāraṃ katvā aññaṃ vā tena saddhiṃ bahukampi, ‘‘itthannāmaṃ kulaṃ paṭisaṃviditaṃ katvā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā gahetvā gacchatī’’ti sutvā aññāni vā kulāni tehi saddhiṃ āharantu, taṃ sabbaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma. Yaṃ pana evaṃ anārocitaṃ anāhaṭañca, taṃ appaṭisaṃviditaṃ nāma. Agilāno nāma yo sakkoti piṇḍāya gantuṃ. Pāṭidesanīyanti evarūpaṃ antamaso ārāmamajjhena gacchantehi addhikehi dinnampi ārāme vā ārāmūpacāre vā paṭiggahetvā ajjhoharantassa paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyanti.
សក្កេសុ សម្ពហុលេ ភិក្ខូ អារព្ភ អារាមេ ចោរេ បដិវសន្តេ អនារោចនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, ‘‘អគិលានោ’’តិ អយមេត្ថ ឯកា អនុបញ្ញត្តិ, តិកបាដិទេសនីយំ , យាមកាលិកាទីសុ អាហារត្ថាយ បដិគ្គហណេបិ អជ្ឈោហារេបិ ទុក្កដមេវ, តថា បដិសំវិទិតេ អប្បដិសំវិទិតសញ្ញិនោ វេមតិកស្ស ច, បដិសំវិទិតសញ្ញិនោ, បន គិលានស្ស, យោ ច បដិសំវិទិតំ កត្វា អាហដំ វា គិលានាវសេសកំ វា ពហារាមេ វា បដិគ្គហិតំ, តត្ថជាតកមេវ វា មូលផលាទិំ, យាមកាលិកាទីសុ វា យំកិញ្ចិ ‘‘សតិ បច្ចយេ បរិភុញ្ជា’’តិ លទ្ធំ បរិភុញ្ជន្តស្ស, ឧម្មត្តកាទីនញ្ច អនាបត្តិ។ យថាវុត្តអារញ្ញកសេនាសនតា, យាវកាលិកស្ស អតត្ថជាតកតា, អគិលានតា, អគិលានាវសេសកតា, អប្បដិសំវិទិតតា, អជ្ឈារាមេ បដិគ្គហណំ, អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានេត្ថ សត្ត អង្គានិ។ សមុដ្ឋានាទីនិ កថិនសទិសានេវ, ឥទំ បន កិរិយាកិរិយន្តិ។
Sakkesu sambahule bhikkhū ārabbha ārāme core paṭivasante anārocanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilāno’’ti ayamettha ekā anupaññatti, tikapāṭidesanīyaṃ , yāmakālikādīsu āhāratthāya paṭiggahaṇepi ajjhohārepi dukkaṭameva, tathā paṭisaṃvidite appaṭisaṃviditasaññino vematikassa ca, paṭisaṃviditasaññino, pana gilānassa, yo ca paṭisaṃviditaṃ katvā āhaṭaṃ vā gilānāvasesakaṃ vā bahārāme vā paṭiggahitaṃ, tatthajātakameva vā mūlaphalādiṃ, yāmakālikādīsu vā yaṃkiñci ‘‘sati paccaye paribhuñjā’’ti laddhaṃ paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Yathāvuttaāraññakasenāsanatā, yāvakālikassa atatthajātakatā, agilānatā, agilānāvasesakatā, appaṭisaṃviditatā, ajjhārāme paṭiggahaṇaṃ, ajjhoharaṇanti imānettha satta aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
ចតុត្ថបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
កង្ខាវិតរណិយា បាតិមោក្ខវណ្ណនាយ
Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya
បាដិទេសនីយវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Pāṭidesanīyavaṇṇanā niṭṭhitā.
