| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មិលិន្ទបញ្ហបាឡិ • Milindapañhapāḷi |
៣. បថវីវគ្គោ
3. Pathavīvaggo
១. បថវីអង្គបញ្ហោ
1. Pathavīaṅgapañho
១. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ‘បថវិយា បញ្ច អង្គានិ គហេតព្ពានី’តិ យំ វទេសិ, កតមានិ តានិ បញ្ច អង្គានិ គហេតព្ពានី’’តិ? ‘‘យថា, មហារាជ, បថវី ឥដ្ឋានិដ្ឋានិ កប្បូរាគរុតគរចន្ទនកុង្កុមាទីនិ អាកិរន្តេបិ បិត្តសេម្ហបុព្ពរុហិរសេទមេទខេឡសិង្ឃាណិកលសិក- មុត្តករីសាទីនិ អាកិរន្តេបិ តាទិសា យេវ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ឥដ្ឋានិដ្ឋេ លាភាលាភេ យសាយសេ និន្ទាបសំសាយ សុខទុក្ខេ សព្ពត្ថ តាទិនា យេវ ភវិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, បថវិយា បឋមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
1. ‘‘Bhante nāgasena, ‘pathaviyā pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, pathavī iṭṭhāniṭṭhāni kappūrāgarutagaracandanakuṅkumādīni ākirantepi pittasemhapubbaruhirasedamedakheḷasiṅghāṇikalasika- muttakarīsādīni ākirantepi tādisā yeva, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena iṭṭhāniṭṭhe lābhālābhe yasāyase nindāpasaṃsāya sukhadukkhe sabbattha tādinā yeva bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, បថវី មណ្ឌនវិភូសនាបគតា សកគន្ធបរិភាវិតា, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន វិភូសនាបគតេន សកសីលគន្ធបរិភាវិតេន ភវិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, បថវិយា ទុតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī maṇḍanavibhūsanāpagatā sakagandhaparibhāvitā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vibhūsanāpagatena sakasīlagandhaparibhāvitena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, បថវី និរន្តរា អខណ្ឌច្ឆិទ្ទា អសុសិរា ពហលា ឃនា វិត្ថិណ្ណា, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន និរន្តរមខណ្ឌច្ឆិទ្ទមសុសិរពហលឃនវិត្ថិណ្ណសីលេន ភវិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, បថវិយា តតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī nirantarā akhaṇḍacchiddā asusirā bahalā ghanā vitthiṇṇā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nirantaramakhaṇḍacchiddamasusirabahalaghanavitthiṇṇasīlena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, បថវី គាមនិគមនគរជនបទរុក្ខបព្ពតនទីតឡាកបោក្ខរណីមិគបក្ខិមនុជនរនារិគណំ ធារេន្តីបិ អកិលាសុ ហោតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ឱវទន្តេនបិ អនុសាសន្តេនបិ វិញ្ញាបេន្តេនបិ សន្ទស្សេន្តេនបិ សមាទបេន្តេនបិ សមុត្តេជេន្តេនបិ សម្បហំសេន្តេនបិ ធម្មទេសនាសុ អកិលាសុនា ភវិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, បថវិយា ចតុត្ថំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī gāmanigamanagarajanapadarukkhapabbatanadītaḷākapokkharaṇīmigapakkhimanujanaranārigaṇaṃ dhārentīpi akilāsu hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ovadantenapi anusāsantenapi viññāpentenapi sandassentenapi samādapentenapi samuttejentenapi sampahaṃsentenapi dhammadesanāsu akilāsunā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, បថវី អនុនយប្បដិឃវិប្បមុត្តា, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន អនុនយប្បដិឃវិប្បមុត្តេន បថវិសមេន ចេតសា វិហរិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, បថវិយា បញ្ចមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។ ភាសិតម្បេតំ , មហារាជ, ឧបាសិកាយ ចូឡសុភទ្ទាយ សកសមណេ បរិកិត្តយមានាយ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī anunayappaṭighavippamuttā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anunayappaṭighavippamuttena pathavisamena cetasā viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ , mahārāja, upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe parikittayamānāya –
‘‘‘អមុស្មិំ បដិឃោ នត្ថិ, រាគោ អស្មិំ ន វិជ្ជតិ;
‘‘‘Amusmiṃ paṭigho natthi, rāgo asmiṃ na vijjati;
បថវីសមចិត្តា តេ, តាទិសា សមណា មមា’’’តិ។
Pathavīsamacittā te, tādisā samaṇā mamā’’’ti.
បថវីអង្គបញ្ហោ បឋមោ។
Pathavīaṅgapañho paṭhamo.
Footnotes:
