| Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / സംയുത്തനികായ • Saṃyuttanikāya |
൪. പഠമസങ്ഗാമസുത്തം
4. Paṭhamasaṅgāmasuttaṃ
൧൨൫. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം പസേനദിം കോസലം അബ്ഭുയ്യാസി യേന കാസി. അസ്സോസി ഖോ രാജാ പസേനദി കോസലോ – ‘‘രാജാ കിര മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ മമം അബ്ഭുയ്യാതോ യേന കാസീ’’തി. അഥ ഖോ രാജാ പസേനദി കോസലോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം മാഗധം അജാതസത്തും വേദേഹിപുത്തം പച്ചുയ്യാസി യേന കാസി. അഥ ഖോ രാജാ ച മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ രാജാ ച പസേനദി കോസലോ സങ്ഗാമേസും. തസ്മിം ഖോ പന സങ്ഗാമേ രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ രാജാനം പസേനദിം കോസലം പരാജേസി. പരാജിതോ ച രാജാ പസേനദി കോസലോ സകമേവ 1 രാജധാനിം സാവത്ഥിം പച്ചുയ്യാസി 2.
125. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ abbhuyyāsi yena kāsi. Assosi kho rājā pasenadi kosalo – ‘‘rājā kira māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā mamaṃ abbhuyyāto yena kāsī’’ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ paccuyyāsi yena kāsi. Atha kho rājā ca māgadho ajātasattu vedehiputto rājā ca pasenadi kosalo saṅgāmesuṃ. Tasmiṃ kho pana saṅgāme rājā māgadho ajātasattu vedehiputto rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ parājesi. Parājito ca rājā pasenadi kosalo sakameva 3 rājadhāniṃ sāvatthiṃ paccuyyāsi 4.
അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പവിസിംസു. സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും –
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ഇധ, ഭന്തേ, രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം പസേനദിം കോസലം അബ്ഭുയ്യാസി യേന കാസി. അസ്സോസി ഖോ, ഭന്തേ, രാജാ പസേനദി കോസലോ – ‘രാജാ കിര മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ മമം അബ്ഭുയ്യാതോ യേന കാസീ’തി. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, രാജാ പസേനദി കോസലോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം മാഗധം അജാതസത്തും വേദേഹിപുത്തം പച്ചുയ്യാസി യേന കാസി. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, രാജാ ച മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ രാജാ ച പസേനദി കോസലോ സങ്ഗാമേസും. തസ്മിം ഖോ പന, ഭന്തേ, സങ്ഗാമേ രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ രാജാനം പസേനദിം കോസലം പരാജേസി. പരാജിതോ ച, ഭന്തേ, രാജാ പസേനദി കോസലോ സകമേവ രാജധാനിം സാവത്ഥിം പച്ചുയ്യാസീ’’തി.
‘‘Idha, bhante, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ abbhuyyāsi yena kāsi. Assosi kho, bhante, rājā pasenadi kosalo – ‘rājā kira māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā mamaṃ abbhuyyāto yena kāsī’ti. Atha kho, bhante, rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ paccuyyāsi yena kāsi. Atha kho, bhante, rājā ca māgadho ajātasattu vedehiputto rājā ca pasenadi kosalo saṅgāmesuṃ. Tasmiṃ kho pana, bhante, saṅgāme rājā māgadho ajātasattu vedehiputto rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ parājesi. Parājito ca, bhante, rājā pasenadi kosalo sakameva rājadhāniṃ sāvatthiṃ paccuyyāsī’’ti.
‘‘രാജാ, ഭിക്ഖവേ, മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ പാപമിത്തോ പാപസഹായോ പാപസമ്പവങ്കോ; രാജാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പസേനദി കോസലോ കല്യാണമിത്തോ കല്യാണസഹായോ കല്യാണസമ്പവങ്കോ. അജ്ജേവ 5, ഭിക്ഖവേ , രാജാ പസേനദി കോസലോ ഇമം രത്തിം ദുക്ഖം സേതി പരാജിതോ’’തി. ഇദമവോച…പേ॰…
‘‘Rājā, bhikkhave, māgadho ajātasattu vedehiputto pāpamitto pāpasahāyo pāpasampavaṅko; rājā ca kho, bhikkhave, pasenadi kosalo kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Ajjeva 6, bhikkhave , rājā pasenadi kosalo imaṃ rattiṃ dukkhaṃ seti parājito’’ti. Idamavoca…pe…
‘‘ജയം വേരം പസവതി, ദുക്ഖം സേതി പരാജിതോ;
‘‘Jayaṃ veraṃ pasavati, dukkhaṃ seti parājito;
ഉപസന്തോ സുഖം സേതി, ഹിത്വാ ജയപരാജയ’’ന്തി.
Upasanto sukhaṃ seti, hitvā jayaparājaya’’nti.
Footnotes:
Related texts:
അട്ഠകഥാ • Aṭṭhakathā / സുത്തപിടക (അട്ഠകഥാ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / സംയുത്തനികായ (അട്ഠകഥാ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ൪. പഠമസങ്ഗാമസുത്തവണ്ണനാ • 4. Paṭhamasaṅgāmasuttavaṇṇanā
ടീകാ • Tīkā / സുത്തപിടക (ടീകാ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / സംയുത്തനികായ (ടീകാ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ൪. പഠമസങ്ഗാമസുത്തവണ്ണനാ • 4. Paṭhamasaṅgāmasuttavaṇṇanā
