| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៦. បាដិទេសនីយកណ្ឌំ
6. Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ
១. បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទ-អត្ថយោជនា
1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpada-atthayojanā
ខុទ្ទកានំ អនន្តរា បាដិទេសនីយា យេ ធម្មា សង្គីតិការេហិ ឋបិតា, ឥទានិ តេសំ ធម្មានំ អយំ វណ្ណនា ភវតីតិ យោជនា។
Khuddakānaṃ anantarā pāṭidesanīyā ye dhammā saṅgītikārehi ṭhapitā, idāni tesaṃ dhammānaṃ ayaṃ vaṇṇanā bhavatīti yojanā.
៥៥២. បឋមបាដិទេសនីយេ តាវ អត្ថោ ឯវំ វេទិតព្ពោតិ យោជនា។ បដិអាគមនកាលេតិ បិណ្ឌាយ ចរណដ្ឋានតោ បក្កមិត្វា, បដិនិវត្តិត្វា វា អាគមនកាលេ។ សព្ពេវាតិ ឯត្ថ និគ្គហីតលោបវសេន សន្ធិ ហោតីតិ អាហ ‘‘សព្ពមេវា’’តិ។ ‘‘កម្បមានា’’តិ ឥមិនា បបុព្ពវិធធាតុយា កម្បនត្ថំ ទស្សេតិ។ អបេហីតិ ឯត្ថ អបបុព្ពឥធាតុ គត្យត្ថោតិ អាហ ‘‘អបគច្ឆា’’តិ។
552. Paṭhamapāṭidesanīye tāva attho evaṃ veditabboti yojanā. Paṭiāgamanakāleti piṇḍāya caraṇaṭṭhānato pakkamitvā, paṭinivattitvā vā āgamanakāle. Sabbevāti ettha niggahītalopavasena sandhi hotīti āha ‘‘sabbamevā’’ti. ‘‘Kampamānā’’ti iminā papubbavidhadhātuyā kampanatthaṃ dasseti. Apehīti ettha apapubbaidhātu gatyatthoti āha ‘‘apagacchā’’ti.
៥៥៣. បដិទេសេតព្ពាការំ ទស្សេតិ អនេនាតិ បដិទេសេតព្ពាការទស្សនំ។ ទ្វិន្នំ សទ្ទានំ បរិយាយភាវំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘រថិកាតិ រច្ឆា’’តិ។ រថស្ស ហិតា រថិកា។ ណ្យបច្ចយេ កតេ ‘‘រច្ឆា’’តិ (មោគ្គល្លានេ ៤.៧២ សុត្តេ) វុច្ចតិ។ រច្ឆន្តរេន អនិព្ពិទ្ធា រច្ឆា ព្យូហោ នាមាតិ អាហ ‘‘អនិព្ពិជ្ឈិត្វា’’តិអាទិ។ ព្យូហេតិ សម្បិណ្ឌេតិ ជនេ អញ្ញត្ថ គន្តុមបទានវសេនាតិ ព្យូហោ។ សិង្ឃាដកំ នាម មគ្គសន្ធីតិ អាហ ‘‘មគ្គសមោធានដ្ឋាន’’ន្តិ។ សិង្ឃតិ មគ្គសមោធានំ ករោតិ ឯត្ថាតិ សិង្ឃាដកំ។ ឯតេសូតិ រថិកាទីសុ។ ឯសេវ នយោតិ ទុក្កដបាដិទេសនីយេ អតិទិសតិ។ ហីតិ សច្ចំ។ ‘‘វចនតោ’’តិ បទំ ‘‘វេទិតព្ពោ’’តិ បទេ ញាបកហេតុ។ ទទមានាយ ភិក្ខុនិយា វសេនាតិ យោជនា។ ឯត្ថាតិ សិក្ខាបទេ។ តស្មាតិ យស្មា អបមាណំ, តស្មា។
553. Paṭidesetabbākāraṃ dasseti anenāti paṭidesetabbākāradassanaṃ. Dvinnaṃ saddānaṃ pariyāyabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘rathikāti racchā’’ti. Rathassa hitā rathikā. Ṇyapaccaye kate ‘‘racchā’’ti (moggallāne 4.72 sutte) vuccati. Racchantarena anibbiddhā racchā byūho nāmāti āha ‘‘anibbijjhitvā’’tiādi. Byūheti sampiṇḍeti jane aññattha gantumapadānavasenāti byūho. Siṅghāṭakaṃ nāma maggasandhīti āha ‘‘maggasamodhānaṭṭhāna’’nti. Siṅghati maggasamodhānaṃ karoti etthāti siṅghāṭakaṃ. Etesūti rathikādīsu. Eseva nayoti dukkaṭapāṭidesanīye atidisati. Hīti saccaṃ. ‘‘Vacanato’’ti padaṃ ‘‘veditabbo’’ti pade ñāpakahetu. Dadamānāya bhikkhuniyā vasenāti yojanā. Etthāti sikkhāpade. Tasmāti yasmā apamāṇaṃ, tasmā.
ឥទន្តិ វចនំ វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ។ សម្ភិន្នេ ឯករសេ កាលិកត្តយេតិ យោជនា។
Idanti vacanaṃ vuttanti sambandho. Sambhinne ekarase kālikattayeti yojanā.
៥៥៦. ‘‘ទាបេតី’’តិ ហេតុត្ថកិរិយាយ ការិតកត្តុការិតកម្មានិ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘អញ្ញាតិកាយ អញ្ញេន កេនចី’’តិ។ អញ្ញេនាតិ អត្តនា អញ្ញេន។ ‘‘តាយ ឯវ វា ភិក្ខុនិយា អញ្ញេន វា កេនចី’’តិ បទានិ ‘‘បដិគ្គហាបេត្វា’’តិបទេ ការិតកម្មានីតិ។ បឋមំ។
556. ‘‘Dāpetī’’ti hetutthakiriyāya kāritakattukāritakammāni dassetuṃ vuttaṃ ‘‘aññātikāya aññena kenacī’’ti. Aññenāti attanā aññena. ‘‘Tāya eva vā bhikkhuniyā aññena vā kenacī’’ti padāni ‘‘paṭiggahāpetvā’’tipade kāritakammānīti. Paṭhamaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ១. បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទំ • 1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ១. បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / បាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា • Pāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ១. បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ១. បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā
