| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
៩. បណីតភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា
9. Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
២៥៧-២៥៩. នវមេ បណីតសំសដ្ឋានិ ភោជនានិ បណីតភោជនានិ។ យថា ហិ អាជញ្ញយុត្តោ រថោ ‘‘អាជញ្ញរថោ’’តិ វុច្ចតិ, ឯវមិធាបិ បណីតសំសដ្ឋានិ សត្តធញ្ញនិព្ពត្តានិ ភោជនានិ ‘‘បណីតភោជនានី’’តិ វុត្តានិ។ យេហិ បន បណីតេហិ សំសដ្ឋានិ, តានិ ‘‘បណីតភោជនានី’’តិ វុច្ចន្តិ, តេសំ បភេទទស្សនត្ថំ ‘‘សេយ្យថិទំ, សប្បិ នវនីត’’ន្តិអាទិ បាឡិយំ វុត្តំ។ ‘‘យេសំ មំសំ កប្បតី’’តិ ឥទញ្ច បាចិត្តិយវត្ថុបរិច្ឆេទទស្សនត្ថំ វុត្តំ, ន បន កប្បិយវត្ថុបរិច្ឆេទទស្សនត្ថំ។ ន ហិ អកប្បិយមំសសត្តានំ សប្បិអាទីនិ ន កប្បន្តិ។ ឯកញ្ហិ មនុស្សវសាតេលំ ឋបេត្វា សព្ពេសំ ខីរសប្បិនវនីតវសាតេលេសុ អកប្បិយំ នាម នត្ថិ។ សប្បិភត្តន្តិ ឯត្ថ កិញ្ចាបិ សប្បិសំសដ្ឋំ ភត្តំ សប្បិភត្តំ, សប្បិ ច ភត្តញ្ច សប្បិភត្តន្តិបិ វិញ្ញាយតិ, អដ្ឋកថាសុ បន ‘‘សាលិភត្តំ វិយ សប្បិភត្តំ នាម នត្ថី’’តិ ការណំ វត្វា ទុក្កដស្សេវ ទឡ្ហតរំ កត្វា វុត្តត្តា ន សក្កា អញ្ញំ វត្តុំ។ អដ្ឋកថាចរិយា ឯវ ហិ ឦទិសេសុ ឋានេសុ បមាណំ។
257-259. Navame paṇītasaṃsaṭṭhāni bhojanāni paṇītabhojanāni. Yathā hi ājaññayutto ratho ‘‘ājaññaratho’’ti vuccati, evamidhāpi paṇītasaṃsaṭṭhāni sattadhaññanibbattāni bhojanāni ‘‘paṇītabhojanānī’’ti vuttāni. Yehi pana paṇītehi saṃsaṭṭhāni, tāni ‘‘paṇītabhojanānī’’ti vuccanti, tesaṃ pabhedadassanatthaṃ ‘‘seyyathidaṃ, sappi navanīta’’ntiādi pāḷiyaṃ vuttaṃ. ‘‘Yesaṃ maṃsaṃ kappatī’’ti idañca pācittiyavatthuparicchedadassanatthaṃ vuttaṃ, na pana kappiyavatthuparicchedadassanatthaṃ. Na hi akappiyamaṃsasattānaṃ sappiādīni na kappanti. Ekañhi manussavasātelaṃ ṭhapetvā sabbesaṃ khīrasappinavanītavasātelesu akappiyaṃ nāma natthi. Sappibhattanti ettha kiñcāpi sappisaṃsaṭṭhaṃ bhattaṃ sappibhattaṃ, sappi ca bhattañca sappibhattantipi viññāyati, aṭṭhakathāsu pana ‘‘sālibhattaṃ viya sappibhattaṃ nāma natthī’’ti kāraṇaṃ vatvā dukkaṭasseva daḷhataraṃ katvā vuttattā na sakkā aññaṃ vattuṃ. Aṭṭhakathācariyā eva hi īdisesu ṭhānesu pamāṇaṃ.
មូលន្តិ កប្បិយភណ្ឌំ សន្ធាយ វុត្តំ។ អនាបត្តីតិ វិសង្កេតត្តា សព្ពាហិយេវ អាបត្តីហិ អនាបត្តិ។ កេចិ បន ‘‘បាចិត្តិយេនេវ អនាបត្តិ វុត្តា, សូបោទនវិញ្ញត្តិទុក្កដំ បន ហោតិយេវា’’តិ វទន្តិ, តំ ន គហេតព្ពំ។ កប្បិយសប្បិនា អកប្បិយសប្បិនាតិ ច ឥទំ កប្បិយាកប្បិយមំសានំ វសេន វុត្តំ, តស្មា កប្បិយមំសសប្បិនា អកប្បិយមំសសប្បិនាតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ គហេតព្ពោ។ នានាវត្ថុកានីតិ សប្បិនវនីតាទីនំ វសេន វុត្តំ។
Mūlanti kappiyabhaṇḍaṃ sandhāya vuttaṃ. Anāpattīti visaṅketattā sabbāhiyeva āpattīhi anāpatti. Keci pana ‘‘pācittiyeneva anāpatti vuttā, sūpodanaviññattidukkaṭaṃ pana hotiyevā’’ti vadanti, taṃ na gahetabbaṃ. Kappiyasappinā akappiyasappināti ca idaṃ kappiyākappiyamaṃsānaṃ vasena vuttaṃ, tasmā kappiyamaṃsasappinā akappiyamaṃsasappināti evamettha attho gahetabbo. Nānāvatthukānīti sappinavanītādīnaṃ vasena vuttaṃ.
២៦១. មហានាមសិក្ខាបទេន ការេតព្ពោតិ ឯត្ថ –
261.Mahānāmasikkhāpadena kāretabboti ettha –
‘‘អគិលានេន ភិក្ខុនា ចតុមាសបច្ចយបវារណា សាទិតព្ពា អញ្ញត្រ បុនបវារណាយ អញ្ញត្រ និច្ចបវារណាយ, តតោ ចេ ឧត្តរិ សាទិយេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ (បាចិ. ៣០៦) –
‘‘Agilānena bhikkhunā catumāsapaccayapavāraṇā sāditabbā aññatra punapavāraṇāya aññatra niccapavāraṇāya, tato ce uttari sādiyeyya, pācittiya’’nti (pāci. 306) –
ឥទំ មហានាមសិក្ខាបទំ នាម។ ឥមិនា ច សិក្ខាបទេន សង្ឃវសេន គិលានបច្ចយបវារណាយ បវារិតដ្ឋានេ សចេ តត្ថ រត្តីហិ វា ភេសជ្ជេហិ វា បរិច្ឆេទោ កតោ ហោតិ, ឯត្តកាយេវ រត្តិយោ ឯត្តកានិ វា ភេសជ្ជានិ វិញ្ញាបេតព្ពានីតិ។ អថ តតោ រត្តិបរិយន្តតោ វា ភេសជ្ជបរិយន្តតោ វា ឧត្តរិ ន ភេសជ្ជករណីយេន វា ភេសជ្ជំ អញ្ញភេសជ្ជករណីយេន វា អញ្ញំ ភេសជ្ជំ វិញ្ញាបេន្តស្ស បាចិត្តិយំ វុត្តំ។ តស្មា អគិលានោ គិលានសញ្ញី ហុត្វា បញ្ច ភេសជ្ជានិ វិញ្ញាបេន្តោ ន ភេសជ្ជករណីយេន ភេសជ្ជំ វិញ្ញាបេន្តោ នាម ហោតីតិ ‘‘មហានាមសិក្ខាបទេន ការេតព្ពោ’’តិ វុត្តំ។ ឯតានិ បាដិទេសនីយវត្ថូនីតិ បាឡិយំ អាគតសប្បិអាទីនិ សន្ធាយ វុត្តំ។ បាឡិយំ អនាគតានិ បន អកប្បិយសប្បិអាទីនិ ភិក្ខុនីនម្បិ ទុក្កដវត្ថូនីតិ វេទិតព្ពំ។ សូបោទនវិញ្ញត្តិយន្តិ ភិក្ខូនំ បាចិត្តិយវត្ថូនិ ភិក្ខុនីនំ បាដិទេសនីយវត្ថូនិ ច ឋបេត្វា អវសេសវិញ្ញត្តិំ សន្ធាយ វុត្តំ។ សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ។ បណីតភោជនតា, អគិលានតា, អកតវិញ្ញត្តិយា បដិលាភោ, អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ។
Idaṃ mahānāmasikkhāpadaṃ nāma. Iminā ca sikkhāpadena saṅghavasena gilānapaccayapavāraṇāya pavāritaṭṭhāne sace tattha rattīhi vā bhesajjehi vā paricchedo kato hoti, ettakāyeva rattiyo ettakāni vā bhesajjāni viññāpetabbānīti. Atha tato rattipariyantato vā bhesajjapariyantato vā uttari na bhesajjakaraṇīyena vā bhesajjaṃ aññabhesajjakaraṇīyena vā aññaṃ bhesajjaṃ viññāpentassa pācittiyaṃ vuttaṃ. Tasmā agilāno gilānasaññī hutvā pañca bhesajjāni viññāpento na bhesajjakaraṇīyena bhesajjaṃ viññāpento nāma hotīti ‘‘mahānāmasikkhāpadena kāretabbo’’ti vuttaṃ. Etāni pāṭidesanīyavatthūnīti pāḷiyaṃ āgatasappiādīni sandhāya vuttaṃ. Pāḷiyaṃ anāgatāni pana akappiyasappiādīni bhikkhunīnampi dukkaṭavatthūnīti veditabbaṃ. Sūpodanaviññattiyanti bhikkhūnaṃ pācittiyavatthūni bhikkhunīnaṃ pāṭidesanīyavatthūni ca ṭhapetvā avasesaviññattiṃ sandhāya vuttaṃ. Sesamettha uttānameva. Paṇītabhojanatā, agilānatā, akataviññattiyā paṭilābho, ajjhoharaṇanti imāni panettha cattāri aṅgāni.
បណីតភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៤. ភោជនវគ្គោ • 4. Bhojanavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៩. បណីតភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៩. បណីតភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៩. បណីតភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៩. បណីតភោជនសិក្ខាបទំ • 9. Paṇītabhojanasikkhāpadaṃ
