| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
5. පකිණ්ණකනිද්දෙසො
5. Pakiṇṇakaniddeso
53.
53.
සඞ්ඝිකං ගරුභණ්ඩං යො, දෙති අඤ්ඤස්ස ඉස්සරො;
Saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ yo, deti aññassa issaro;
ථුල්ලච්චයං යථාවත්ථුං, ථෙය්යා පාරාජිකාදිපි.
Thullaccayaṃ yathāvatthuṃ, theyyā pārājikādipi.
54.
54.
කුසාදිමයචීරානි, කම්බලං කෙසවාලජං;
Kusādimayacīrāni, kambalaṃ kesavālajaṃ;
සමයං විනා ධාරයතො, ලූකපක්ඛාජිනක්ඛිපං.
Samayaṃ vinā dhārayato, lūkapakkhājinakkhipaṃ.
55.
55.
සත්ථකම්මෙ වත්ථිකම්මෙ, සං නිමිත්තඤ්ච ඡින්දතො;
Satthakamme vatthikamme, saṃ nimittañca chindato;
ථුල්ලච්චයං මනුස්සානං, මංසාදිභොජනෙපි වා.
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃsādibhojanepi vā.
56.
56.
කදලෙරකක්කදුස්සානි , පොත්ථකං සබ්බනීලකං;
Kadalerakakkadussāni , potthakaṃ sabbanīlakaṃ;
සබ්බපීතාදිකඤ්චාපි, ධාරයන්තස්ස දුක්කටං.
Sabbapītādikañcāpi, dhārayantassa dukkaṭaṃ.
57.
57.
හත්ථිස්සුරගසොණානං, සීහබ්යග්ඝච්ඡදීපිනං;
Hatthissuragasoṇānaṃ, sīhabyagghacchadīpinaṃ;
තරච්ඡස්ස ච මංසාදිං, උද්දිස්සකතකම්පි ච.
Taracchassa ca maṃsādiṃ, uddissakatakampi ca.
58.
58.
අනාපුච්ඡිතමංසඤ්ච, භුඤ්ජතො දුක්කටං සියා;
Anāpucchitamaṃsañca, bhuñjato dukkaṭaṃ siyā;
යාතානුපුබ්බං හිත්වාන, දකතිත්ථාදිකං වජෙ.
Yātānupubbaṃ hitvāna, dakatitthādikaṃ vaje.
59.
59.
සහසා වුබ්භජිත්වාන, පවිසෙ නික්ඛමෙය්ය වා;
Sahasā vubbhajitvāna, pavise nikkhameyya vā;
වච්චපස්සාවකුටිකං, විනා උක්කාසිකං විසෙ.
Vaccapassāvakuṭikaṃ, vinā ukkāsikaṃ vise.
60.
60.
නිත්ථුනන්තො කරෙ වච්චං, දන්තකට්ඨඤ්ච ඛාදයං;
Nitthunanto kare vaccaṃ, dantakaṭṭhañca khādayaṃ;
වච්චපස්සාවදොණීනං, බහි වච්චාදිකං කරෙ.
Vaccapassāvadoṇīnaṃ, bahi vaccādikaṃ kare.
61.
61.
ඛරෙන චාවලෙඛෙය්ය, කට්ඨං පාතෙය්ය කූපකෙ;
Kharena cāvalekheyya, kaṭṭhaṃ pāteyya kūpake;
ඌහතඤ්ච න ධොවෙය්ය, උක්ලාපඤ්ච න සොධයෙ.
Ūhatañca na dhoveyya, uklāpañca na sodhaye.
62.
62.
දකකිච්චං කරොන්තස්ස, කත්වා ‘‘චපුචපූ’’ති ච;
Dakakiccaṃ karontassa, katvā ‘‘capucapū’’ti ca;
අනජ්ඣිට්ඨොව ථෙරෙන, පාතිමොක්ඛම්පි උද්දිසෙ.
Anajjhiṭṭhova therena, pātimokkhampi uddise.
63.
63.
අනාපුච්ඡාය පඤ්හස්ස, කථනෙ විස්සජ්ජනෙපි ච;
Anāpucchāya pañhassa, kathane vissajjanepi ca;
සජ්ඣායකරණෙ දීප-ජාලනෙ විජ්ඣාපනෙපි ච.
Sajjhāyakaraṇe dīpa-jālane vijjhāpanepi ca.
64.
64.
වාතපානකවාටානි, විවරෙය්ය ථකෙය්ය වා;
Vātapānakavāṭāni, vivareyya thakeyya vā;
වන්දනාදිං කරෙ නග්ගො, ගමනං භොජනාදිකං.
Vandanādiṃ kare naggo, gamanaṃ bhojanādikaṃ.
65.
65.
පරිකම්මං කරෙ කාරෙ, තිපටිච්ඡන්නකං විනා;
Parikammaṃ kare kāre, tipaṭicchannakaṃ vinā;
කායං නහායං ඝංසෙය්ය, කුට්ටෙ ථම්භෙ තරුම්හි වා.
Kāyaṃ nahāyaṃ ghaṃseyya, kuṭṭe thambhe tarumhi vā.
66.
66.
කුරුවින්දකසුත්තෙන, අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස කායතො;
Kuruvindakasuttena, aññamaññassa kāyato;
අගිලානො බහාරාමෙ, චරෙය්ය සඋපාහනො.
Agilāno bahārāme, careyya saupāhano.
67.
67.
උපාහනං යො ධාරෙති, සබ්බනීලාදිකම්පි ච;
Upāhanaṃ yo dhāreti, sabbanīlādikampi ca;
නිමිත්තං ඉත්ථියා රත්තො, මුඛං වා භික්ඛදායියා.
Nimittaṃ itthiyā ratto, mukhaṃ vā bhikkhadāyiyā.
68.
68.
උජ්ඣානසඤ්ඤී අඤ්ඤස්ස, පත්තං වා අත්තනො මුඛං;
Ujjhānasaññī aññassa, pattaṃ vā attano mukhaṃ;
ආදාසාදිම්හි පස්සෙය්ය, උච්චාසනමහාසනෙ.
Ādāsādimhi passeyya, uccāsanamahāsane.
69.
69.
නිසජ්ජාදිං කරොන්තස්ස, දුක්කටං වන්දනෙපි ච;
Nisajjādiṃ karontassa, dukkaṭaṃ vandanepi ca;
උක්ඛිත්තානුපසම්පන්න-නානාසංවාසකාදිනං.
Ukkhittānupasampanna-nānāsaṃvāsakādinaṃ.
70.
70.
එකතො පණ්ඩකිත්ථීහි, උභතොබ්යඤ්ජනෙන වා;
Ekato paṇḍakitthīhi, ubhatobyañjanena vā;
දීඝාසනෙ නිසීදෙය්ය, අදීඝෙ ආසනෙ පන.
Dīghāsane nisīdeyya, adīghe āsane pana.
71.
71.
අසමානාසනිකෙන, මඤ්චපීඨෙ සයෙය්ය වා;
Asamānāsanikena, mañcapīṭhe sayeyya vā;
කුලසඞ්ගහත්ථං දදතො, ඵලපුප්ඵාදිකම්පි ච.
Kulasaṅgahatthaṃ dadato, phalapupphādikampi ca.
72.
72.
ගන්ථිමාදිං කරෙ කාරෙ, ජිනවාරිතපච්චයෙ;
Ganthimādiṃ kare kāre, jinavāritapaccaye;
පරිභුඤ්ජෙය්ය අබ්යත්තො, අනිස්සාය වසෙය්ය වා.
Paribhuñjeyya abyatto, anissāya vaseyya vā.
73.
73.
අනුඤ්ඤාතෙහි අඤ්ඤස්ස, භෙසජ්ජං වා කරෙ වදෙ;
Anuññātehi aññassa, bhesajjaṃ vā kare vade;
කරෙ සාපත්තිකො භික්ඛු, උපොසථප්පවාරණං.
Kare sāpattiko bhikkhu, uposathappavāraṇaṃ.
74.
74.
ද්වාරබන්ධාදිකෙ ඨානෙ, පරිවත්තකවාටකං;
Dvārabandhādike ṭhāne, parivattakavāṭakaṃ;
අපිධාය විනාභොගං, නියොගං වා සයෙ දිවා.
Apidhāya vinābhogaṃ, niyogaṃ vā saye divā.
75.
75.
ධඤ්ඤිත්ථිරූපරතනං, ආවුධිත්ථිපසාධනං;
Dhaññitthirūparatanaṃ, āvudhitthipasādhanaṃ;
තූරියභණ්ඩං ඵලං රුක්ඛෙ, පුබ්බණ්ණාදිඤ්ච ආමසෙ.
Tūriyabhaṇḍaṃ phalaṃ rukkhe, pubbaṇṇādiñca āmase.
76.
76.
සසිත්ථොදකතෙලෙහි, ඵණහත්ථඵණෙහි වා;
Sasitthodakatelehi, phaṇahatthaphaṇehi vā;
කෙසමොසණ්ඨනෙකස්මිං, භාජනෙ භොජනෙපි ච.
Kesamosaṇṭhanekasmiṃ, bhājane bhojanepi ca.
77.
77.
එකත්ථරණපාවුරණා, සයෙය්යුං ද්වෙකමඤ්චකෙ;
Ekattharaṇapāvuraṇā, sayeyyuṃ dvekamañcake;
දන්තකට්ඨඤ්ච ඛාදෙය්ය, අධිකූනං පමාණතො.
Dantakaṭṭhañca khādeyya, adhikūnaṃ pamāṇato.
78.
78.
යොජෙති වා යොජාපෙති, නච්චං ගීතඤ්ච වාදිතං;
Yojeti vā yojāpeti, naccaṃ gītañca vāditaṃ;
දස්සනං සවනං තෙසං, කරොන්තස්ස ච දුක්කටං.
Dassanaṃ savanaṃ tesaṃ, karontassa ca dukkaṭaṃ.
79.
79.
වීහාදිරොපිමෙ චාපි, බහිපාකාරකුට්ටකෙ;
Vīhādiropime cāpi, bahipākārakuṭṭake;
වච්චාදිඡඩ්ඩනාදිම්හි, දීඝකෙසාදිධාරණෙ.
Vaccādichaḍḍanādimhi, dīghakesādidhāraṇe.
80.
80.
නඛමට්ඨකරණාදිම්හි, සම්බාධෙ ලොමහාරණෙ;
Nakhamaṭṭhakaraṇādimhi, sambādhe lomahāraṇe;
පරිකම්මකතං භූමිං, අක්කමෙ සඋපාහනො.
Parikammakataṃ bhūmiṃ, akkame saupāhano.
81.
81.
අධොතඅල්ලපාදෙහි, සඞ්ඝිකං මඤ්චපීඨකං;
Adhotaallapādehi, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;
පරිකම්මකතං භිත්තිං, ආමසන්තස්ස දුක්කටං.
Parikammakataṃ bhittiṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
82.
82.
සඞ්ඝාටියාපි පල්ලත්ථෙ, දුප්පරිභුඤ්ජෙය්ය චීවරං;
Saṅghāṭiyāpi pallatthe, dupparibhuñjeyya cīvaraṃ;
අකායබන්ධනො ගාමං, වජෙ කත්වාන වච්චකං.
Akāyabandhano gāmaṃ, vaje katvāna vaccakaṃ.
83.
83.
නාචමෙය්ය දකෙ සන්තෙ, සමාදෙය්ය අකප්පියෙ;
Nācameyya dake sante, samādeyya akappiye;
දෙසනාරොචනාදිම්හි, සභාගාපත්තියාපි ච.
Desanārocanādimhi, sabhāgāpattiyāpi ca.
84.
84.
න වසෙ වස්සං විසංවාදෙ, සුද්ධචිත්තෙ පටිස්සවං;
Na vase vassaṃ visaṃvāde, suddhacitte paṭissavaṃ;
වස්සං වසිත්වා ගමනෙ, අනනුඤ්ඤාතකිච්චතො.
Vassaṃ vasitvā gamane, ananuññātakiccato.
85.
85.
විනාපදං තරුස්සුද්ධං, පොරිසම්හාභිරූහණෙ;
Vināpadaṃ tarussuddhaṃ, porisamhābhirūhaṇe;
අපරිස්සාවනොද්ධානං, වජෙ තං යාචතො න දෙ.
Aparissāvanoddhānaṃ, vaje taṃ yācato na de.
86.
86.
අත්තනො ඝාතනෙ ඉත්ථි-රූපාදිං කාරයෙය්ය වා;
Attano ghātane itthi-rūpādiṃ kārayeyya vā;
හිත්වා මාලාදිකං චිත්තං, ජාතකාදිං සයං කරෙ.
Hitvā mālādikaṃ cittaṃ, jātakādiṃ sayaṃ kare.
87.
87.
භුඤ්ජන්තමුට්ඨපෙ තස්ස, සාලාදීසු නිසීදතො;
Bhuñjantamuṭṭhape tassa, sālādīsu nisīdato;
වුඩ්ඪානං පන ඔකාසං, අදත්වා වාපි දුක්කටං.
Vuḍḍhānaṃ pana okāsaṃ, adatvā vāpi dukkaṭaṃ.
88.
88.
යානාදිමභිරූහෙය්ය, කල්ලකො රතනත්තයං;
Yānādimabhirūheyya, kallako ratanattayaṃ;
ආරබ්භ වදෙ දවඤ්ඤ-පරිසායොපලාලනෙ.
Ārabbha vade davañña-parisāyopalālane.
89.
89.
කායාදිං විවරිත්වාන, භික්ඛුනීනං න දස්සයෙ;
Kāyādiṃ vivaritvāna, bhikkhunīnaṃ na dassaye;
වාචෙ ලොකායතං පලිතං, ගණ්හෙය්ය ගණ්හාපෙය්ය වා.
Vāce lokāyataṃ palitaṃ, gaṇheyya gaṇhāpeyya vā.
90.
90.
යත්ථ කත්ථචි පෙළායං, භුඤ්ජතො පත්තහත්ථකො;
Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjato pattahatthako;
වාතපානකවාටං වා, පණාමෙ සොදකම්පි ච.
Vātapānakavāṭaṃ vā, paṇāme sodakampi ca.
91.
91.
උණ්හෙය්ය පටිසාමෙය්ය, අතිඋණ්හෙය්ය වොදකං;
Uṇheyya paṭisāmeyya, atiuṇheyya vodakaṃ;
ඨපෙය්ය භූමියං පත්තං, අඞ්කෙ වා මඤ්චපීඨකෙ.
Ṭhapeyya bhūmiyaṃ pattaṃ, aṅke vā mañcapīṭhake.
92.
92.
මිඩ්ඪන්තෙ පරිභණ්ඩන්තෙ, පාදෙ ඡත්තෙ ඨපෙති වා;
Miḍḍhante paribhaṇḍante, pāde chatte ṭhapeti vā;
චලකාදිං ඨපෙ පත්තං, පත්තෙ වා හත්ථධොවනෙ.
Calakādiṃ ṭhape pattaṃ, patte vā hatthadhovane.
93.
93.
පත්තෙන නීහරන්තස්ස, උච්ඡිට්ඨමුදකම්පි ච;
Pattena nīharantassa, ucchiṭṭhamudakampi ca;
අකප්පියම්පි පත්තං වා, පරිභුඤ්ජෙය්ය දුක්කටං.
Akappiyampi pattaṃ vā, paribhuñjeyya dukkaṭaṃ.
94.
94.
වදෙ ‘‘ජීවා’’ති ඛිපිතෙ, න සික්ඛති අනාදරො;
Vade ‘‘jīvā’’ti khipite, na sikkhati anādaro;
පරිමණ්ඩලකාදිම්හි, සෙඛියෙ දුක්කටං සියා.
Parimaṇḍalakādimhi, sekhiye dukkaṭaṃ siyā.
95.
95.
යො භණ්ඩගාරෙ පයුතොව භණ්ඩකං,
Yo bhaṇḍagāre payutova bhaṇḍakaṃ,
මාතූන පාචිත්තියමස්ස ගොපයෙ;
Mātūna pācittiyamassa gopaye;
දවාය හීනෙනපි ජාතිආදිනා,
Davāya hīnenapi jātiādinā,
වදෙය්ය දුබ්භාසිතමුත්තමම්පි යොති.
Vadeyya dubbhāsitamuttamampi yoti.
