| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
6. වත්තාදිකණ්ඩනිද්දෙසො
6. Vattādikaṇḍaniddeso
96.
96.
උපජ්ඣාචරියවත්තඤ්ච, ගමිකාගන්තුකම්පි ච;
Upajjhācariyavattañca, gamikāgantukampi ca;
සෙනාසනාදිවත්තඤ්ච, කාතබ්බං පියසීලිනා.
Senāsanādivattañca, kātabbaṃ piyasīlinā.
97.
97.
හත්ථපාසෙ ඨිතො කිඤ්චි, ගහිතබ්බං දදෙ තිධා;
Hatthapāse ṭhito kiñci, gahitabbaṃ dade tidhā;
ගහෙතුකාමො ගණ්හෙය්ය, ද්විධායං සම්පටිග්ගහො.
Gahetukāmo gaṇheyya, dvidhāyaṃ sampaṭiggaho.
98.
98.
සඞ්ඝාටිමුත්තරාසඞ්ගං, තථා අන්තරවාසකං;
Saṅghāṭimuttarāsaṅgaṃ, tathā antaravāsakaṃ;
‘‘එතං ඉමං අධිට්ඨාමි’’, තථා ‘‘පච්චුද්ධරාමි’’ති.
‘‘Etaṃ imaṃ adhiṭṭhāmi’’, tathā ‘‘paccuddharāmi’’ti.
99.
99.
‘‘ඉමං ඉමානි එතානි, එතම්පි චීවර’’න්ති වා;
‘‘Imaṃ imāni etāni, etampi cīvara’’nti vā;
‘‘පරික්ඛාරචොළානී’’ති, තථා ‘‘පච්චුද්ධරාමි’’ති.
‘‘Parikkhāracoḷānī’’ti, tathā ‘‘paccuddharāmi’’ti.
100.
100.
‘‘එතං ඉමං අධිට්ඨාමි, පත්තං පච්චුද්ධරාමි’’ති;
‘‘Etaṃ imaṃ adhiṭṭhāmi, pattaṃ paccuddharāmi’’ti;
එවං පච්චුද්ධරෙධිට්ඨෙ, චීවරාදිං යථාවිධි.
Evaṃ paccuddharedhiṭṭhe, cīvarādiṃ yathāvidhi.
101.
101.
සඤ්චරිත්තං විනා සෙසා, සචිත්තා ගරුකන්තිමා;
Sañcarittaṃ vinā sesā, sacittā garukantimā;
අච්ඡින්නං පරිණතං හිත්වා, නිස්සග්ගියමචිත්තකං.
Acchinnaṃ pariṇataṃ hitvā, nissaggiyamacittakaṃ.
102.
102.
පදසොධම්මං දුවෙ සෙය්යා, ඉත්ථියා ධම්මදෙසනා;
Padasodhammaṃ duve seyyā, itthiyā dhammadesanā;
දුවෙ සෙනාසනානීපි, සිබ්බනං චීවරස්සපි.
Duve senāsanānīpi, sibbanaṃ cīvarassapi.
103.
103.
පවාරිතං සුරාපානං, පඤ්චසන්නිධිආදිකං;
Pavāritaṃ surāpānaṃ, pañcasannidhiādikaṃ;
ජොතිනුජ්ජාලනඤ්චෙව, කප්පබින්දුමනාදිකං;
Jotinujjālanañceva, kappabindumanādikaṃ;
ගාමප්පවෙසනන්තෙතෙ, පාචිත්තීසු අචිත්තකා.
Gāmappavesanantete, pācittīsu acittakā.
104.
104.
පකිණ්ණකෙසු උද්දිස්ස-කතං හිත්වාඤ්ඤමංසකං;
Pakiṇṇakesu uddissa-kataṃ hitvāññamaṃsakaṃ;
එකත්ථරණපාවුරණං, එකමඤ්චෙ තුවට්ටනං;
Ekattharaṇapāvuraṇaṃ, ekamañce tuvaṭṭanaṃ;
එකතො භුඤ්ජනඤ්චාපි, නච්චගීතාදිසත්තපි.
Ekato bhuñjanañcāpi, naccagītādisattapi.
105.
105.
අකායබන්ධනඤ්චාපි , පත්තහත්ථකවාටකං;
Akāyabandhanañcāpi , pattahatthakavāṭakaṃ;
අචිත්තකමිදං සබ්බං, සෙසමෙත්ථ සචිත්තකං.
Acittakamidaṃ sabbaṃ, sesamettha sacittakaṃ.
106.
106.
වීතික්කමනචිත්තෙන, සචිත්තකමචිත්තකං;
Vītikkamanacittena, sacittakamacittakaṃ;
පඤ්ඤත්තිජානනෙනාපි, වදන්තාචරියා තථා.
Paññattijānanenāpi, vadantācariyā tathā.
107.
107.
පුබ්බකරණාදිකං කත්වා, උපොසථප්පවාරණං;
Pubbakaraṇādikaṃ katvā, uposathappavāraṇaṃ;
නවධා දීපිතං සබ්බං, කාතබ්බං පියසීලිනා.
Navadhā dīpitaṃ sabbaṃ, kātabbaṃ piyasīlinā.
108.
108.
සම්මජ්ජනී පදීපො ච, උදකං ආසනෙන ච;
Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca;
උපොසථස්ස එතානි, පුබ්බකරණන්ති වුච්චති.
Uposathassa etāni, pubbakaraṇanti vuccati.
109.
109.
ඡන්දපාරිසුද්ධිඋතුක්ඛානං , භික්ඛුගණනා ච ඔවාදො;
Chandapārisuddhiutukkhānaṃ , bhikkhugaṇanā ca ovādo;
උපොසථස්ස එතානි, පුබ්බකිච්චන්ති වුච්චති.
Uposathassa etāni, pubbakiccanti vuccati.
110.
110.
උපොසථො යාවතිකා ච භික්ඛූ කම්මප්පත්තා,
Uposatho yāvatikā ca bhikkhū kammappattā,
සභාගාපත්තියො ච න විජ්ජන්ති;
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti;
වජ්ජනීයා ච පුග්ගලා තස්මිං න හොන්ති,
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti,
පත්තකල්ලන්ති වුච්චති.
Pattakallanti vuccati.
111. පුබ්බකරණපුබ්බකිච්චානි සමාපෙත්වා දෙසිතාපත්තිකස්ස සමග්ගස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස අනුමතියා පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතුං ආරාධනං කරොම.
111. Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitāpattikassa samaggassa bhikkhusaṅghassa anumatiyā pātimokkhaṃ uddisituṃ ārādhanaṃ karoma.
112.
112.
පාරිසුද්ධිඅධිට්ඨාන-සුත්තුද්දෙසවසා තිධා;
Pārisuddhiadhiṭṭhāna-suttuddesavasā tidhā;
ගණපුග්ගලසඞ්ඝා ච, තං කරෙය්යුං යථාක්කමං.
Gaṇapuggalasaṅghā ca, taṃ kareyyuṃ yathākkamaṃ.
113.
113.
චාතුද්දසො පන්නරසො, සාමග්ගී දිනතො තිධා;
Cātuddaso pannaraso, sāmaggī dinato tidhā;
දිනපුග්ගලකත්තබ්බා-කාරතො තෙ නවෙරිතා.
Dinapuggalakattabbā-kārato te naveritā.
114.
114.
තයො තයොති කත්වාන, දිනපුග්ගලභෙදතො;
Tayo tayoti katvāna, dinapuggalabhedato;
තෙවාචීද්වෙකවාචීති, නව වුත්තා පවාරණා.
Tevācīdvekavācīti, nava vuttā pavāraṇā.
115.
115.
කත්තිකන්තිමපක්ඛම්හා, හෙමං ඵග්ගුනපුණ්ණමා;
Kattikantimapakkhamhā, hemaṃ phaggunapuṇṇamā;
තස්ස අන්තිමපක්ඛම්හා, ගිම්හං ආසාළ්හිපුණ්ණමා;
Tassa antimapakkhamhā, gimhaṃ āsāḷhipuṇṇamā;
වස්සකාලං තතො සෙසං, චතුවීසතුපොසථා.
Vassakālaṃ tato sesaṃ, catuvīsatuposathā.
116.
116.
චාතුද්දසා ඡ එතෙසු, පක්ඛා තතියසත්තමා;
Cātuddasā cha etesu, pakkhā tatiyasattamā;
ඤෙය්යා පන්නරසා සෙසා, අට්ඨාරස උපොසථා.
Ñeyyā pannarasā sesā, aṭṭhārasa uposathā.
117. ‘‘ඡන්දං දම්මි, ඡන්දං මෙ හර, ඡන්දං මෙ ආරොචෙහී’’ති ඡන්දං දාතබ්බං.
117. ‘‘Chandaṃ dammi, chandaṃ me hara, chandaṃ me ārocehī’’ti chandaṃ dātabbaṃ.
118. ‘‘පාරිසුද්ධිං දම්මි, පාරිසුද්ධිං මෙ හර, පාරිසුද්ධිං මෙ ආරොචෙහී’’ති පාරිසුද්ධි දාතබ්බා.
118. ‘‘Pārisuddhiṃ dammi, pārisuddhiṃ me hara, pārisuddhiṃ me ārocehī’’ti pārisuddhi dātabbā.
119. ‘‘පවාරණං දම්මි, පවාරණං මෙ හර, පවාරණං මෙ ආරොචෙහි, මමත්ථාය පවාරෙහී’’ති පවාරණා දාතබ්බා.
119. ‘‘Pavāraṇaṃ dammi, pavāraṇaṃ me hara, pavāraṇaṃ me ārocehi, mamatthāya pavārehī’’ti pavāraṇā dātabbā.
120. ආපත්තිදෙසකෙන ‘‘අහං, භන්තෙ, සම්බහුලා නානාවත්ථුකා ආපත්තියො ආපජ්ජිං, තා තුම්හමූලෙ පටිදෙසෙමී’’ති වත්වා පටිග්ගණ්හන්තෙන ‘‘පස්සසි, ආවුසො, තා ආපත්තියො’’ති වුත්තෙ ‘‘ආම, භන්තෙ, පස්සාමී’’ති වත්වා පුන පටිග්ගණ්හන්තෙන ‘‘ආයතිං, ආවුසො, සංවරෙය්යාසී’’ති වුත්තෙ ‘‘සාධු, සුට්ඨු, භන්තෙ සංවරිස්සාමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්වා දෙසෙතබ්බං.
120. Āpattidesakena ‘‘ahaṃ, bhante, sambahulā nānāvatthukā āpattiyo āpajjiṃ, tā tumhamūle paṭidesemī’’ti vatvā paṭiggaṇhantena ‘‘passasi, āvuso, tā āpattiyo’’ti vutte ‘‘āma, bhante, passāmī’’ti vatvā puna paṭiggaṇhantena ‘‘āyatiṃ, āvuso, saṃvareyyāsī’’ti vutte ‘‘sādhu, suṭṭhu, bhante saṃvarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā desetabbaṃ.
121. වෙමතිං ආරොචෙන්තෙන ‘‘අහං, භන්තෙ, සම්බහුලාසු නානාවත්ථුකාසු ආපත්තීසු වෙමතිකො, යදා නිබ්බෙමතිකො භවිස්සාමි, තදා තා ආපත්තියො පටිකරිස්සාමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්වා ආරොචෙතබ්බං.
121. Vematiṃ ārocentena ‘‘ahaṃ, bhante, sambahulāsu nānāvatthukāsu āpattīsu vematiko, yadā nibbematiko bhavissāmi, tadā tā āpattiyo paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā ārocetabbaṃ.
122. ‘‘අජ්ජ මෙ උපොසථො ‘පන්නරසො, චාතුද්දසො’ති වා අධිට්ඨාමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්වා පුග්ගලෙන අධිට්ඨානුපොසථො කාතබ්බො.
122. ‘‘Ajja me uposatho ‘pannaraso, cātuddaso’ti vā adhiṭṭhāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā puggalena adhiṭṭhānuposatho kātabbo.
123. ද්වීසු පන ථෙරෙන ‘‘පරිසුද්ධො අහං ආවුසො, ‘පරිසුද්ධො’ති මං ධාරෙහී’’ති තික්ඛත්තුං වත්තබ්බං. නවකෙනපි තථෙව වත්තබ්බං. ‘‘භන්තෙ, ධාරෙථා’’ති වචනං විසෙසො.
123. Dvīsu pana therena ‘‘parisuddho ahaṃ āvuso, ‘parisuddho’ti maṃ dhārehī’’ti tikkhattuṃ vattabbaṃ. Navakenapi tatheva vattabbaṃ. ‘‘Bhante, dhārethā’’ti vacanaṃ viseso.
124. තීසු පන ‘‘සුණන්තු මෙ ආයස්මන්තා, අජ්ජුපොසථො පන්නරසො, යදායස්මන්තානං පත්තකල්ලං, මයං අඤ්ඤමඤ්ඤං පාරිසුද්ධිඋපොසථං කරෙය්යාමා’’ති ඤත්තිං ඨපෙත්වා පටිපාටියා වුත්තනයෙන පාරිසුද්ධිඋපොසථො කාතබ්බො.
124. Tīsu pana ‘‘suṇantu me āyasmantā, ajjuposatho pannaraso, yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, mayaṃ aññamaññaṃ pārisuddhiuposathaṃ kareyyāmā’’ti ñattiṃ ṭhapetvā paṭipāṭiyā vuttanayena pārisuddhiuposatho kātabbo.
125. ‘‘අජ්ජ මෙ පවාරණා ‘චාතුද්දසී, පන්නරසී’ති වා අධිට්ඨාමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්වා එකෙන පවාරෙතබ්බං.
125. ‘‘Ajja me pavāraṇā ‘cātuddasī, pannarasī’ti vā adhiṭṭhāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā ekena pavāretabbaṃ.
126. ද්වීසු පන ථෙරෙන ‘‘අහං, ආවුසො, ආයස්මන්තං පවාරෙමි දිට්ඨෙන වා සුතෙන වා පරිසඞ්කාය වා, වදතු මං ආයස්මා අනුකම්පං උපාදාය, පස්සන්තො පටිකරිස්සාමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්වා පවාරෙතබ්බං. නවකෙනාපි තථෙව වත්තබ්බං. ‘‘භන්තෙ’’ති වචනං විසෙසො.
126. Dvīsu pana therena ‘‘ahaṃ, āvuso, āyasmantaṃ pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā pavāretabbaṃ. Navakenāpi tatheva vattabbaṃ. ‘‘Bhante’’ti vacanaṃ viseso.
127. තීසු වා චතූසු වා පන ‘‘සුණන්තු මෙ ආයස්මන්තා, අජ්ජ පවාරණා පන්නරසී, යදායස්මන්තානං පත්තකල්ලං, මයං අඤ්ඤමඤ්ඤං පවාරෙය්යාමා’’ති ඤත්තිං ඨපෙත්වා ථෙරෙන ‘‘අහං, ආවුසො, ආයස්මන්තෙ පවාරෙමි දිට්ඨෙන වා සුතෙන වා පරිසඞ්කාය වා, වදන්තු මං ආයස්මන්තා අනුකම්පං උපාදාය, පස්සන්තො පටිකරිස්සාමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්වා පවාරෙතබ්බං. නවකෙහිපි තථෙව පටිපාටියා පවාරෙතබ්බං. ‘‘භන්තෙ’’තිවචනං විසෙසො.
127. Tīsu vā catūsu vā pana ‘‘suṇantu me āyasmantā, ajja pavāraṇā pannarasī, yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, mayaṃ aññamaññaṃ pavāreyyāmā’’ti ñattiṃ ṭhapetvā therena ‘‘ahaṃ, āvuso, āyasmante pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā pavāretabbaṃ. Navakehipi tatheva paṭipāṭiyā pavāretabbaṃ. ‘‘Bhante’’tivacanaṃ viseso.
128. චතූහි අධිකෙසු පන ‘‘සුණාතු මෙ ආවුසො සඞ්ඝො, අජ්ජ පවාරණා පන්නරසී, යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, සඞ්ඝො පවාරෙය්යා’’ති ඤත්තිං ඨපෙත්වා වුඩ්ඪතරෙන ‘‘සඞ්ඝං, ආවුසො, පවාරෙමි දිට්ඨෙන වා සුතෙන වා පරිසඞ්කාය වා, වදන්තු මං ආයස්මන්තො අනුකම්පං උපාදාය, පස්සන්තො පටිකරිස්සාමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්වා පවාරෙතබ්බං. නවකෙහිපි තථෙව පටිපාටියා ‘‘සඞ්ඝං, භන්තෙ, පවාරෙමි දිට්ඨෙන වා සුතෙන වා පරිසඞ්කාය වා, වදන්තු මං ආයස්මන්තො අනුකම්පං උපාදාය, පස්සන්තො පටිකරිස්සාමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්වා පවාරෙතබ්බං.
128. Catūhi adhikesu pana ‘‘suṇātu me āvuso saṅgho, ajja pavāraṇā pannarasī, yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho pavāreyyā’’ti ñattiṃ ṭhapetvā vuḍḍhatarena ‘‘saṅghaṃ, āvuso, pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā pavāretabbaṃ. Navakehipi tatheva paṭipāṭiyā ‘‘saṅghaṃ, bhante, pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā pavāretabbaṃ.
මූලසික්ඛා නිට්ඨිතා.
Mūlasikkhā niṭṭhitā.
