| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
បទភាជនីយវណ្ណនា
Padabhājanīyavaṇṇanā
៣០៣. សហ បរិទណ្ឌេន វត្តមានាតិ អត្ថោ។ ឆន្ទវាសិនី នាម ‘‘បិយា បិយំ វសេតី’’តិ បាឡិ, បុរិសំ វាសេតីតិ អធិប្បាយោ។ ‘‘បិយោ បិយំ វាសេតី’’តិ អដ្ឋកថា។
303. Saha paridaṇḍena vattamānāti attho. Chandavāsinī nāma ‘‘piyā piyaṃ vasetī’’ti pāḷi, purisaṃ vāsetīti adhippāyo. ‘‘Piyo piyaṃ vāsetī’’ti aṭṭhakathā.
តំ កិរិយំ សម្បាទេស្សតីតិ អវស្សំ អារោចេន្តិយា ចេ អារោចេតីតិ អត្ថោ។ ទ្វិន្នំ មាតាបិតូនំ ចេ អារោចេតិ, សង្ឃាទិសេសោតិ វិនយវិនិច្ឆយេ ‘‘វត្ថុ ឱលោកេតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ។ វត្ថុម្ហិ ច ‘‘ឧទាយិត្ថេរោ គណិកាយ អារោចេសី’’តិ វុត្តំ។ តំ ‘‘មាតាទីនម្បិ វទតោ វិសង្កេតោ នត្ថី’’តិ អដ្ឋកថាវចនតោ និប្បយោជនំ។ តំ បនេតន្តិ អាចរិយស្ស វចនំ។ មាតុរក្ខិតំ ព្រូហីតិ បេសិតស្ស គន្ត្វា មាតាបិតុរក្ខិតំ វទតោ តស្ស តស្សា មាតុរក្ខិតភាវេបិ សតិ វិសង្កេតមេវ, កស្មា? ‘‘បិតុរក្ខិតាទីសុ អញ្ញតរំ វទន្តស្ស វិសង្កេត’’ន្តិ វុត្តត្តា ឥតរថា អាទិ-សទ្ទោ និរត្ថកោ សិយា។ ឯកំ ទសកំ ឥតរេន ទសកេន យោជេត្វា បុព្ពេ សុក្កវិស្សដ្ឋិយំ វុត្តនយត្តា មាតុរក្ខិតាយ មាតា អត្តនោ ធីតុសន្តិកំ បហិណតីតិ គហេតព្ពំ។
Taṃ kiriyaṃ sampādessatīti avassaṃ ārocentiyā ce ārocetīti attho. Dvinnaṃ mātāpitūnaṃ ce āroceti, saṅghādisesoti vinayavinicchaye ‘‘vatthu oloketabba’’nti vuttaṃ. Vatthumhi ca ‘‘udāyitthero gaṇikāya ārocesī’’ti vuttaṃ. Taṃ ‘‘mātādīnampi vadato visaṅketo natthī’’ti aṭṭhakathāvacanato nippayojanaṃ. Taṃ panetanti ācariyassa vacanaṃ. Māturakkhitaṃ brūhīti pesitassa gantvā mātāpiturakkhitaṃ vadato tassa tassā māturakkhitabhāvepi sati visaṅketameva, kasmā? ‘‘Piturakkhitādīsu aññataraṃ vadantassa visaṅketa’’nti vuttattā itarathā ādi-saddo niratthako siyā. Ekaṃ dasakaṃ itarena dasakena yojetvā pubbe sukkavissaṭṭhiyaṃ vuttanayattā māturakkhitāya mātā attano dhītusantikaṃ pahiṇatīti gahetabbaṃ.
៣៣៨. អនភិនន្ទិត្វាតិ វចនមត្តមេវ, យទិបិ អភិនន្ទតិ, យាវ សាសនំ នារោចេតិ, តាវ ‘‘វីមំសិតោ’’តិ ន វុច្ចតិ។ សាសនារោចនកាលេតិ អាណាបកស្ស សាសនវចនក្ខណេ។ តតិយបទេ វុត្តនយេនាតិ ឯកង្គសម្បត្តិយា ទុក្កដន្តិ អត្ថោ។ វត្ថុគណនាយ សង្ឃាទិសេសោតិ ឧភយវត្ថុគណនាយ កិរ។
338.Anabhinanditvāti vacanamattameva, yadipi abhinandati, yāva sāsanaṃ nāroceti, tāva ‘‘vīmaṃsito’’ti na vuccati. Sāsanārocanakāleti āṇāpakassa sāsanavacanakkhaṇe. Tatiyapade vuttanayenāti ekaṅgasampattiyā dukkaṭanti attho. Vatthugaṇanāya saṅghādisesoti ubhayavatthugaṇanāya kira.
៣៣៩. ចតុត្ថេ អនាបត្តីតិ ឯត្ថ បន ‘‘បដិគ្គណ្ហាតិ ន វីមំសតិ ន បច្ចាហរតិ, អនាបត្តីតិ ឯត្ថ វិយ ‘គច្ឆន្តោ ន សម្បាទេតិ, អាគច្ឆន្តោ វិសំវាទេតី’តិ អនាបត្តិបាឡិយាបិ ភវិតព្ពន្តិ ទស្សនត្ថំ វុត្ត’’ន្តិ វទន្តិ, ឯកច្ចេសុ បោត្ថកេសុ ‘‘អត្ថី’’តិបិ។
339.Catutthe anāpattīti ettha pana ‘‘paṭiggaṇhāti na vīmaṃsati na paccāharati, anāpattīti ettha viya ‘gacchanto na sampādeti, āgacchanto visaṃvādetī’ti anāpattipāḷiyāpi bhavitabbanti dassanatthaṃ vutta’’nti vadanti, ekaccesu potthakesu ‘‘atthī’’tipi.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៥. សញ្ចរិត្តសិក្ខាបទំ • 5. Sañcarittasikkhāpadaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៥. សញ្ចរិត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា • 5. Sañcarittasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៥. សញ្ចរិត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា • 5. Sañcarittasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៥. សញ្ចរិត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា • 5. Sañcarittasikkhāpadavaṇṇanā
