| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
ปาจิตฺติยกถา
Pācittiyakathā
๘๘๙.
889.
สมฺปชานมุสาวาเท , ปาจิตฺติยมุทีริตํ;
Sampajānamusāvāde , pācittiyamudīritaṃ;
ทวา รวา ภณนฺตสฺส, น โทสุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Davā ravā bhaṇantassa, na dosummattakādino.
๘๙๐.
890.
อญฺญตฺถาปตฺติโย ปญฺจ, มุสาวาทสฺส การณา;
Aññatthāpattiyo pañca, musāvādassa kāraṇā;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, อทินฺนาทานตุลฺยกาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, adinnādānatulyakā.
สมฺปชานมุสาวาทกถาฯ
Sampajānamusāvādakathā.
๘๙๑.
891.
ชาติอาทีสุ วุเตฺตสุ, ทสสฺวโกฺกสวตฺถุสุ;
Jātiādīsu vuttesu, dasasvakkosavatthusu;
ภูเตน วา อภูเตน, เยน เกนจิ วตฺถุนาฯ
Bhūtena vā abhūtena, yena kenaci vatthunā.
๘๙๒.
892.
ยาย กายจิ ภาสาย, หตฺถมุทฺทาย วา ปน;
Yāya kāyaci bhāsāya, hatthamuddāya vā pana;
ปาราชิกมนาปนฺนํ, ภิกฺขุมาปนฺนเมว วาฯ
Pārājikamanāpannaṃ, bhikkhumāpannameva vā.
๘๙๓.
893.
อญฺญตฺรญฺญาปเทเสน, โอมสนฺตสฺส ภิกฺขุโน;
Aññatraññāpadesena, omasantassa bhikkhuno;
ตตฺถ ปาจิตฺติยาปตฺติ, สมฺพุเทฺธน ปกาสิตาฯ
Tattha pācittiyāpatti, sambuddhena pakāsitā.
๘๙๔.
894.
เตเหวญฺญาปเทเสน , ปาฬิมุตฺตปเทหิปิ;
Tehevaññāpadesena , pāḷimuttapadehipi;
สพฺพตฺถานุปสมฺปนฺนํ, อโกฺกสนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Sabbatthānupasampannaṃ, akkosantassa dukkaṭaṃ.
๘๙๕.
895.
อนโกฺกสิตุกามสฺส, เกวลํ ทวกมฺยตา;
Anakkositukāmassa, kevalaṃ davakamyatā;
วทโต ปน สพฺพตฺถ, ทุพฺภาสิตมุทีริตํฯ
Vadato pana sabbattha, dubbhāsitamudīritaṃ.
๘๙๖.
896.
ปวิฎฺฐานุปสมฺปนฺน-ฎฺฐาเน อิธ จ ภิกฺขุนี;
Paviṭṭhānupasampanna-ṭṭhāne idha ca bhikkhunī;
อนาปตฺติ ปุรกฺขตฺวา, อตฺถธมฺมานุสาสนิํฯ
Anāpatti purakkhatvā, atthadhammānusāsaniṃ.
๘๙๗.
897.
วทโต ปน ภิกฺขุสฺส, สมุฎฺฐานาทโย นยา;
Vadato pana bhikkhussa, samuṭṭhānādayo nayā;
อนนฺตรสมา วุตฺตา, ทุกฺขา โหเตตฺถ เวทนาฯ
Anantarasamā vuttā, dukkhā hotettha vedanā.
โอมสวาทกถาฯ
Omasavādakathā.
๘๙๘.
898.
อาปตฺติ ภิกฺขุเปสุเญฺญ, ทุวิธาการโต สิยา;
Āpatti bhikkhupesuññe, duvidhākārato siyā;
อตฺตโน ปิยกามสฺส, ปรเภทตฺถิโนปิ วาฯ
Attano piyakāmassa, parabhedatthinopi vā.
๘๙๙.
899.
อโกฺกสนฺตสฺส ปริยาย-ปาฬิมุตฺตนเยหิ จ;
Akkosantassa pariyāya-pāḷimuttanayehi ca;
วจนสฺสุปสํหาเร, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Vacanassupasaṃhāre, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๙๐๐.
900.
ตถา อนุปสมฺปนฺน-อโกฺกสํ หรโตปิ จ;
Tathā anupasampanna-akkosaṃ haratopi ca;
ฐิตา อนุปสมฺปนฺน-ฎฺฐาเน อิธ จ ภิกฺขุนีฯ
Ṭhitā anupasampanna-ṭṭhāne idha ca bhikkhunī.
๙๐๑.
901.
น เจว ปิยกามสฺส, น จ เภทตฺถิโนปิ วา;
Na ceva piyakāmassa, na ca bhedatthinopi vā;
ปาปานํ ครหตฺถาย, วทนฺตสฺส จ ภิกฺขุโนฯ
Pāpānaṃ garahatthāya, vadantassa ca bhikkhuno.
๙๐๒.
902.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีนํ, อนาปตฺตีติ ทีปิตา;
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpattīti dīpitā;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, อทินฺนาทานสาทิสาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, adinnādānasādisā.
เปสุญฺญกถาฯ
Pesuññakathā.
๙๐๓.
903.
ฐเปตฺวา ภิกฺขุนิํ ภิกฺขุํ, อเญฺญน ปิฎกตฺตยํ;
Ṭhapetvā bhikkhuniṃ bhikkhuṃ, aññena piṭakattayaṃ;
ธมฺมํ สห ภณนฺตสฺส, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Dhammaṃ saha bhaṇantassa, tassa pācittiyaṃ siyā.
๙๐๔.
904.
ราโชวาทาทโย วุตฺตา, มหาปจฺจริยาทิสุ;
Rājovādādayo vuttā, mahāpaccariyādisu;
อนารุเฬฺหสุ สงฺคีติํ, อาปตฺติชนกาติ หิฯ
Anāruḷhesu saṅgītiṃ, āpattijanakāti hi.
๙๐๕.
905.
ทุกฺกฎํ โหติ ภิกฺขุสฺมิํ, ตถา ภิกฺขุนิยาปิ จ;
Dukkaṭaṃ hoti bhikkhusmiṃ, tathā bhikkhuniyāpi ca;
ภิกฺขุสฺสานุปสมฺปนฺน-สญฺญิโน วิมติสฺส วาฯ
Bhikkhussānupasampanna-saññino vimatissa vā.
๙๐๖.
906.
เอกโต อุทฺทิสาเปติ, สชฺฌายํ วา กโรติ โย;
Ekato uddisāpeti, sajjhāyaṃ vā karoti yo;
ภณนฺตํ ปคุณํ คนฺถํ, โอปาเตติ จ โย ปนฯ
Bhaṇantaṃ paguṇaṃ ganthaṃ, opāteti ca yo pana.
๙๐๗.
907.
ตสฺส จานุปสมฺปนฺน-สนฺติเก คณฺหโตปิ จ;
Tassa cānupasampanna-santike gaṇhatopi ca;
อุเทฺทสํ ตุ อนาปตฺติ, ภณเน เตน เอกโตฯ
Uddesaṃ tu anāpatti, bhaṇane tena ekato.
๙๐๘.
908.
วาจโต จ สมุฎฺฐาติ, วาจาจิตฺตทฺวยาปิ จ;
Vācato ca samuṭṭhāti, vācācittadvayāpi ca;
สมุฎฺฐานมิทํ วุตฺตํ, ปทโสธมฺมสญฺญิตํฯ
Samuṭṭhānamidaṃ vuttaṃ, padasodhammasaññitaṃ.
ปทโสธมฺมกถาฯ
Padasodhammakathā.
๙๐๙.
909.
สพฺพจฺฉนฺนปริจฺฉเนฺน, นิปเชฺชยฺย สเจ ปน;
Sabbacchannaparicchanne, nipajjeyya sace pana;
เยภุเยฺยน ปริจฺฉเนฺน, ฉเนฺน เสนาสเนปิ วาฯ
Yebhuyyena paricchanne, channe senāsanepi vā.
๙๑๐.
910.
ติสฺสนฺนํ ปน รตฺตีนํ, อุทฺธํ โย ปน รตฺติยํ;
Tissannaṃ pana rattīnaṃ, uddhaṃ yo pana rattiyaṃ;
ฐเปตฺวา ภิกฺขุํ อเญฺญน, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Ṭhapetvā bhikkhuṃ aññena, tassa pācittiyaṃ siyā.
๙๑๑.
911.
วตฺถุํ ยํ ปน นิทฺทิฎฺฐํ, เมถุนสฺส ปโหนกํ;
Vatthuṃ yaṃ pana niddiṭṭhaṃ, methunassa pahonakaṃ;
อาปตฺยนฺตมโส เตน, ติรจฺฉานคเตนปิฯ
Āpatyantamaso tena, tiracchānagatenapi.
๙๑๒.
912.
นิปเนฺน อุปสมฺปเนฺน, อิตโร เจ นิปชฺชติ;
Nipanne upasampanne, itaro ce nipajjati;
อิตรสฺมิํ นิปเนฺน วา, สเจ ภิกฺขุ นิปชฺชติฯ
Itarasmiṃ nipanne vā, sace bhikkhu nipajjati.
๙๑๓.
913.
อุภินฺนํ อุฎฺฐหิตฺวา วา, นิปชฺชนปโยคโต;
Ubhinnaṃ uṭṭhahitvā vā, nipajjanapayogato;
อาปตฺตานุปสมฺปนฺน-คณนายปิ วา สิยาฯ
Āpattānupasampanna-gaṇanāyapi vā siyā.
๙๑๔.
914.
สเจ ปิธาย วา คพฺภํ, นิปชฺชติปิธาย วา;
Sace pidhāya vā gabbhaṃ, nipajjatipidhāya vā;
อาปตฺตตฺถงฺคเต สูริเย, จตุตฺถทิวเส สิยาฯ
Āpattatthaṅgate sūriye, catutthadivase siyā.
๙๑๕.
915.
ทิยฑฺฒหตฺถุเพฺพเธน , ปาการจยนาทินา;
Diyaḍḍhahatthubbedhena , pākāracayanādinā;
ปริกฺขิตฺตมฺปิ ตํ สพฺพํ, ปริกฺขิตฺตนฺติ วุจฺจติฯ
Parikkhittampi taṃ sabbaṃ, parikkhittanti vuccati.
๙๑๖.
916.
ภิกฺขุสฺสนฺตมโส ทุสฺส-กุฎิยํ วสโตปิ จ;
Bhikkhussantamaso dussa-kuṭiyaṃ vasatopi ca;
สหเสยฺยาย อาปตฺติ, โหตีติ ปริทีปิโตฯ
Sahaseyyāya āpatti, hotīti paridīpito.
๙๑๗.
917.
สพฺพจฺฉนฺนปริจฺฉนฺน-เยภุยฺยาทิปฺปเภทโต;
Sabbacchannaparicchanna-yebhuyyādippabhedato;
สตฺต ปาจิตฺติยาเนตฺถ, ทฎฺฐพฺพานิ สุพุทฺธินาฯ
Satta pācittiyānettha, daṭṭhabbāni subuddhinā.
๙๑๘.
918.
อฑฺฒจฺฉนฺนปริจฺฉเนฺน, ทุกฺกฎํ ปริทีปิตํ;
Aḍḍhacchannaparicchanne, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ;
สพฺพจูฬปริจฺฉนฺน-ฉนฺนาทีหิปิ ปญฺจธาฯ
Sabbacūḷaparicchanna-channādīhipi pañcadhā.
๙๑๙.
919.
อนาปตฺติ ทิรตฺตํ วา, ติรตฺตํ วสโต สห;
Anāpatti dirattaṃ vā, tirattaṃ vasato saha;
อรุณสฺส ปุเรเยว, ตติยาย จ รตฺติยาฯ
Aruṇassa pureyeva, tatiyāya ca rattiyā.
๙๒๐.
920.
นิกฺขมิตฺวา วสนฺตสฺส, ปุน สทฺธิญฺจ ภิกฺขุโน;
Nikkhamitvā vasantassa, puna saddhiñca bhikkhuno;
ตถา สพฺพปริจฺฉนฺน-สพฺพจฺฉนฺนาทิเกปิ จฯ
Tathā sabbaparicchanna-sabbacchannādikepi ca.
๙๒๑.
921.
เอวํ อนุปสมฺปเนฺน, นิปเนฺนปิ นิสีทโต;
Evaṃ anupasampanne, nipannepi nisīdato;
เสสา เอฬกโลเมน, สมุฎฺฐานาทโย สมาฯ
Sesā eḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
สหเสยฺยกถาฯ
Sahaseyyakathā.
๙๒๒.
922.
สเจ ตทหุชาตาย, อปิ โย มานุสิตฺถิยา;
Sace tadahujātāya, api yo mānusitthiyā;
สหเสยฺยํ ปกเปฺปยฺย, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Sahaseyyaṃ pakappeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
๙๒๓.
923.
ทิสฺสมานกรูปาย, ยกฺขิยา เปติยา สห;
Dissamānakarūpāya, yakkhiyā petiyā saha;
รตฺติยํ โย นิปเชฺชยฺย, เทวิยา ปณฺฑเกน วาฯ
Rattiyaṃ yo nipajjeyya, deviyā paṇḍakena vā.
๙๒๔.
924.
เมถุนวตฺถุภูตาย, ติรจฺฉานคติตฺถิยา;
Methunavatthubhūtāya, tiracchānagatitthiyā;
วตฺถูนํ คณนายสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๙๒๕.
925.
อิเธกทิวเสเนว , อาปตฺติ ปริทีปิตา;
Idhekadivaseneva , āpatti paridīpitā;
เสโส อนนฺตเร วุตฺต-สทิโสว วินิจฺฉโยฯ
Seso anantare vutta-sadisova vinicchayo.
ทุติยสหเสยฺยกถาฯ
Dutiyasahaseyyakathā.
๙๒๖.
926.
อุทฺธํ ฉปฺปญฺจวาจาหิ, วิญฺญุํ ปุริสวิคฺคหํ;
Uddhaṃ chappañcavācāhi, viññuṃ purisaviggahaṃ;
วินา ธมฺมํ ภณนฺตสฺส, โหติ ปาจิตฺติ อิตฺถิยาฯ
Vinā dhammaṃ bhaṇantassa, hoti pācitti itthiyā.
๙๒๗.
927.
คาถาปาโท ปเนโกว, เอกวาจาติ สญฺญิโต;
Gāthāpādo panekova, ekavācāti saññito;
ปทโสธมฺมํ นิทฺทิฎฺฐํ, ธมฺมมฎฺฐกถมฺปิ วาฯ
Padasodhammaṃ niddiṭṭhaṃ, dhammamaṭṭhakathampi vā.
๙๒๘.
928.
ฉนฺนํ อุปริ วาจานํ, ปทาทีนํ วสา ปน;
Channaṃ upari vācānaṃ, padādīnaṃ vasā pana;
เทเสนฺตสฺส สิยาปตฺติ, ปทาทิคณนาย จฯ
Desentassa siyāpatti, padādigaṇanāya ca.
๙๒๙.
929.
นิมฺมินิตฺวา ฐิเตนาปิ, สทฺธิํ ปุริสวิคฺคหํ;
Nimminitvā ṭhitenāpi, saddhiṃ purisaviggahaṃ;
ยเกฺขนปิ จ เปเตน, ติรจฺฉานคเตนปิฯ
Yakkhenapi ca petena, tiracchānagatenapi.
๙๓๐.
930.
ฐิตสฺส มาตุคามสฺส, ธมฺมํ โย ปน ภาสติ;
Ṭhitassa mātugāmassa, dhammaṃ yo pana bhāsati;
ฉนฺนํ อุปริ วาจานํ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Channaṃ upari vācānaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
๙๓๑.
931.
ปุริเส อิตฺถิสญฺญิสฺส, วิมติสฺส จ ปณฺฑเก;
Purise itthisaññissa, vimatissa ca paṇḍake;
อุตฺตริ ฉหิ วาจาหิ, วทโต โหติ ทุกฺกฎํฯ
Uttari chahi vācāhi, vadato hoti dukkaṭaṃ.
๙๓๒.
932.
อิตฺถิรูปํ คเหตฺวาน, ฐิตานํ ภาสโตปิ จ;
Itthirūpaṃ gahetvāna, ṭhitānaṃ bhāsatopi ca;
ทุกฺกฎํ ยกฺขิเปตีนํ, ติรจฺฉานคติตฺถิยาฯ
Dukkaṭaṃ yakkhipetīnaṃ, tiracchānagatitthiyā.
๙๓๓.
933.
ปุริเส สติ วิญฺญุสฺมิํ, สยํ อุฎฺฐาย วา ปุน;
Purise sati viññusmiṃ, sayaṃ uṭṭhāya vā puna;
เทเสนฺตสฺส นิสีทิตฺวา, มาตุคามสฺส วา ตถาฯ
Desentassa nisīditvā, mātugāmassa vā tathā.
๙๓๔.
934.
อญฺญิสฺสา ปุน อญฺญิสฺสา, อิตฺถิยา ภณโตปิ จ;
Aññissā puna aññissā, itthiyā bhaṇatopi ca;
ฉหิ ปญฺจหิ วาจาหิ, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Chahi pañcahi vācāhi, anāpatti pakāsitā.
๙๓๕.
935.
ปทโสธมฺมตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย มตา;
Padasodhammatulyāva, samuṭṭhānādayo matā;
อยเมว วิเสโสติ, กฺริยากฺริยมิทํ ปนฯ
Ayameva visesoti, kriyākriyamidaṃ pana.
ธมฺมเทสนากถาฯ
Dhammadesanākathā.
๙๓๖.
936.
มหคฺคตํ ปณีตํ วา, อาโรเจนฺตสฺส ภิกฺขุโน;
Mahaggataṃ paṇītaṃ vā, ārocentassa bhikkhuno;
ฐเปตฺวา ภิกฺขุนิํ ภิกฺขุํ, ภูเต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Ṭhapetvā bhikkhuniṃ bhikkhuṃ, bhūte pācittiyaṃ siyā.
๙๓๗.
937.
โน เจ ชานาติ โส วุตฺตํ, อาโรเจนฺตสฺส ภิกฺขุโน;
No ce jānāti so vuttaṃ, ārocentassa bhikkhuno;
ปริยายวจเน จสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Pariyāyavacane cassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๙๓๘.
938.
อนาปตฺติ ตถารูเป, การเณ สติ ภาสโต;
Anāpatti tathārūpe, kāraṇe sati bhāsato;
สพฺพสฺสปิ จ สีลาทิํ, วทโต อาทิกมฺมิโนฯ
Sabbassapi ca sīlādiṃ, vadato ādikammino.
๙๓๙.
939.
อุมฺมตฺตกปทํ เอตฺถ, น วุตฺตํ ตทสมฺภวา;
Ummattakapadaṃ ettha, na vuttaṃ tadasambhavā;
ภูตาโรจนกํ นาม, สมุฎฺฐานมิทํ มตํฯ
Bhūtārocanakaṃ nāma, samuṭṭhānamidaṃ mataṃ.
๙๔๐.
940.
กายโต วาจโต กาย-วาจโต จ ติธา สิยา;
Kāyato vācato kāya-vācato ca tidhā siyā;
กุสลาพฺยากเตเหว, ทฺวิจิตฺตญฺจ ทฺวิเวทนํฯ
Kusalābyākateheva, dvicittañca dvivedanaṃ.
ภูตาโรจนกถาฯ
Bhūtārocanakathā.
๙๔๑.
941.
อาปตฺติํ ปน ทุฎฺฐุลฺลํ, อาโรเจนฺตสฺส ภิกฺขุโน;
Āpattiṃ pana duṭṭhullaṃ, ārocentassa bhikkhuno;
อาปตฺตานุปสมฺปเนฺน, ฐเปตฺวา ภิกฺขุสมฺมุติํฯ
Āpattānupasampanne, ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
๙๔๒.
942.
สงฺฆาทิเสสมาปโนฺน, โมเจตฺวา อสุจิํ อยํ;
Saṅghādisesamāpanno, mocetvā asuciṃ ayaṃ;
ฆเฎตฺวา วตฺถุนาปตฺติํ, วทนฺตเสฺสว วชฺชตาฯ
Ghaṭetvā vatthunāpattiṃ, vadantasseva vajjatā.
๙๔๓.
943.
อิธ สงฺฆาทิเสสาว, ทุฎฺฐุลฺลาปตฺติโย มตา;
Idha saṅghādisesāva, duṭṭhullāpattiyo matā;
ตสฺมา สุทฺธสฺส ทุฎฺฐุลฺลํ, วทํ ปาจิตฺติยํ ผุเสฯ
Tasmā suddhassa duṭṭhullaṃ, vadaṃ pācittiyaṃ phuse.
๙๔๔.
944.
อทุฎฺฐุลฺลาย ทุฎฺฐุลฺล-สญฺญิโน วิมติสฺส วา;
Aduṭṭhullāya duṭṭhulla-saññino vimatissa vā;
อาปตฺติโยปิ วา เสสา, อาโรเจนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Āpattiyopi vā sesā, ārocentassa dukkaṭaṃ.
๙๔๕.
945.
ตถา อนุปสมฺปเนฺน, ทุฎฺฐุลฺลํ ปญฺจธา มตํ;
Tathā anupasampanne, duṭṭhullaṃ pañcadhā mataṃ;
อชฺฌาจารมทุฎฺฐุลฺลํ, อาโรเจตุํ น วฎฺฎติฯ
Ajjhācāramaduṭṭhullaṃ, ārocetuṃ na vaṭṭati.
๙๔๖.
946.
วตฺถุํ วา ปน อาปตฺติํ, อาโรเจนฺตสฺส เกวลํ;
Vatthuṃ vā pana āpattiṃ, ārocentassa kevalaṃ;
อนาปตฺตีติ ญาตพฺพํ, ภิกฺขุสมฺมุติยา ตถาฯ
Anāpattīti ñātabbaṃ, bhikkhusammutiyā tathā.
๙๔๗.
947.
เอวมุมฺมตฺตกาทีนํ, สมุฎฺฐานาทโย นยา;
Evamummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādayo nayā;
อทินฺนาทานตุลฺยาว, เวทนา ทุกฺขเวทนาฯ
Adinnādānatulyāva, vedanā dukkhavedanā.
ทุฎฺฐุลฺลาโรจนกถาฯ
Duṭṭhullārocanakathā.
๙๔๘.
948.
ขเณยฺย วา ขณาเปยฺย, ปถวิํ โย อกปฺปิยํ;
Khaṇeyya vā khaṇāpeyya, pathaviṃ yo akappiyaṃ;
เภทาเปยฺย จ ภิเนฺทยฺย, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Bhedāpeyya ca bhindeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
๙๔๙.
949.
สยเมว ขณนฺตสฺส, ปถวิํ ปน ภิกฺขุโน;
Sayameva khaṇantassa, pathaviṃ pana bhikkhuno;
ปหารสฺมิํ ปหารสฺมิํ, ปาจิตฺติยมุทีริตํฯ
Pahārasmiṃ pahārasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
๙๕๐.
950.
อาณาเปนฺตสฺส เอกาว, ทิวสํ ขณโตปิ จ;
Āṇāpentassa ekāva, divasaṃ khaṇatopi ca;
ปุนปฺปุนาณาเปนฺตสฺส, วาจโต วาจโต สิยาฯ
Punappunāṇāpentassa, vācato vācato siyā.
๙๕๑.
951.
‘‘ขณ โปกฺขรณิํ วาปิํ, อาวาฎํ ขณ กูปกํ’’;
‘‘Khaṇa pokkharaṇiṃ vāpiṃ, āvāṭaṃ khaṇa kūpakaṃ’’;
อิเจฺจวํ ตุ วทนฺตสฺส, โกจิ โทโส น วิชฺชติฯ
Iccevaṃ tu vadantassa, koci doso na vijjati.
๙๕๒.
952.
‘‘อิมํ ขณ จ โอกาสํ, อิธ โปกฺขรณิํ ขณ;
‘‘Imaṃ khaṇa ca okāsaṃ, idha pokkharaṇiṃ khaṇa;
อิมสฺมิํ ขณ โอกาเส’’, วตฺตุเมวํ น วฎฺฎติฯ
Imasmiṃ khaṇa okāse’’, vattumevaṃ na vaṭṭati.
๙๕๓.
953.
‘‘กนฺทํ ขณ กุรุนฺทํ วา, ถูณํ ขณ จ ขาณุกํ;
‘‘Kandaṃ khaṇa kurundaṃ vā, thūṇaṃ khaṇa ca khāṇukaṃ;
มูลํ ขณ จ ตาลํ วา’’, เอวํ วทติ วฎฺฎติฯ
Mūlaṃ khaṇa ca tālaṃ vā’’, evaṃ vadati vaṭṭati.
๙๕๔.
954.
‘‘อิมํ มูลํ อิมํ วลฺลิํ, อิมํ ตาลํ อิมํ นฬํ;
‘‘Imaṃ mūlaṃ imaṃ valliṃ, imaṃ tālaṃ imaṃ naḷaṃ;
ขณา’’ติ นิยเมตฺวาน, วตฺตุํ ปน น วฎฺฎติฯ
Khaṇā’’ti niyametvāna, vattuṃ pana na vaṭṭati.
๙๕๕.
955.
อุสฺสิญฺจิตุํ สเจ สกฺกา, ฆเฎหิ ตนุกทฺทโม;
Ussiñcituṃ sace sakkā, ghaṭehi tanukaddamo;
ภิกฺขุนา อปเนตโพฺพ, พหลํ น จ วฎฺฎติฯ
Bhikkhunā apanetabbo, bahalaṃ na ca vaṭṭati.
๙๕๖.
956.
ภิชฺชิตฺวา นทิยาทีนํ, ปติตํ โตยสนฺติเก;
Bhijjitvā nadiyādīnaṃ, patitaṃ toyasantike;
ตฎํ วฎฺฐํ วิโกเปตุํ, จาตุมาสมฺปิ วฎฺฎติฯ
Taṭaṃ vaṭṭhaṃ vikopetuṃ, cātumāsampi vaṭṭati.
๙๕๗.
957.
สเจ ปตติ โตยสฺมิํ, เทเว วุเฎฺฐปิ วฎฺฎติ;
Sace patati toyasmiṃ, deve vuṭṭhepi vaṭṭati;
จาตุมาสมติกฺกเนฺต, โตเย เทโว หิ วสฺสติฯ
Cātumāsamatikkante, toye devo hi vassati.
๙๕๘.
958.
ปาสาณปิฎฺฐิยํ โสณฺฑิํ, ขณนฺติ ยทิ ตตฺถ ตุ;
Pāsāṇapiṭṭhiyaṃ soṇḍiṃ, khaṇanti yadi tattha tu;
รชํ ปตติ เจ ปุพฺพํ, ปจฺฉา เทโวภิวสฺสติฯ
Rajaṃ patati ce pubbaṃ, pacchā devobhivassati.
๙๕๙.
959.
โสเธตุํ ภินฺทิตุํ อโนฺต-จาตุมาสํ ตุ วฎฺฎติ;
Sodhetuṃ bhindituṃ anto-cātumāsaṃ tu vaṭṭati;
จาตุมาสกโต อุทฺธํ, วิโกเปตุํ น วฎฺฎติฯ
Cātumāsakato uddhaṃ, vikopetuṃ na vaṭṭati.
๙๖๐.
960.
วารินา ปฐมํ ปุเณฺณ, ปจฺฉา ปตติ เจ รชํ;
Vārinā paṭhamaṃ puṇṇe, pacchā patati ce rajaṃ;
ตํ วฎฺฎติ วิโกเปตุํ, โตเย เทโว หิ วสฺสติฯ
Taṃ vaṭṭati vikopetuṃ, toye devo hi vassati.
๙๖๑.
961.
อลฺลียติ ผุสายเนฺต, ปิฎฺฐิปาสาณเก รชํ;
Allīyati phusāyante, piṭṭhipāsāṇake rajaṃ;
จาตุมาสจฺจเย ตมฺปิ, วิโกเปตุํ น วฎฺฎติฯ
Cātumāsaccaye tampi, vikopetuṃ na vaṭṭati.
๙๖๒.
962.
สเจ อกตปพฺภาเร, วมฺมิโก ปน อุฎฺฐิโต;
Sace akatapabbhāre, vammiko pana uṭṭhito;
ยถาสุขํ วิโกเปยฺย, จาตุมาสจฺจเยปิ จฯ
Yathāsukhaṃ vikopeyya, cātumāsaccayepi ca.
๙๖๓.
963.
อโพฺภกาเส สเจ วโฎฺฐ, จาตุมาสํ ตุ วฎฺฎติ;
Abbhokāse sace vaṭṭho, cātumāsaṃ tu vaṭṭati;
รุเกฺข อุปจิกาทีนํ, มตฺติกายปิ โส นโยฯ
Rukkhe upacikādīnaṃ, mattikāyapi so nayo.
๙๖๔.
964.
มูสิกุกฺกร โคกณฺฎ-คณฺฑุปฺปาทมเลสุปิ;
Mūsikukkara gokaṇṭa-gaṇḍuppādamalesupi;
อยเมว นโย วุโตฺต, อสมฺพเทฺธสุ ภูมิยาฯ
Ayameva nayo vutto, asambaddhesu bhūmiyā.
๙๖๕.
965.
เตเหว สทิสา โหนฺติ, กสินงฺคลมตฺติกา;
Teheva sadisā honti, kasinaṅgalamattikā;
อจฺฉินฺนา ภูมิสมฺพนฺธา, สา ชาตปถวี สิยาฯ
Acchinnā bhūmisambandhā, sā jātapathavī siyā.
๙๖๖.
966.
เสนาสนมฺปิ อจฺฉนฺนํ, วินฎฺฐฉทนมฺปิ วา;
Senāsanampi acchannaṃ, vinaṭṭhachadanampi vā;
จาตุมาสกโต อุทฺธํ, โอวฎฺฐํ น วิโกปเยฯ
Cātumāsakato uddhaṃ, ovaṭṭhaṃ na vikopaye.
๙๖๗.
967.
ตโต ‘‘โคปานสิํ ภิตฺติํ, ถมฺภํ วา ปทรตฺถรํ;
Tato ‘‘gopānasiṃ bhittiṃ, thambhaṃ vā padarattharaṃ;
คณฺหิสฺสามี’’ติ สญฺญาย, คเหตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Gaṇhissāmī’’ti saññāya, gahetuṃ pana vaṭṭati.
๙๖๘.
968.
คณฺหนฺตสฺสิฎฺฐกาทีนิ, สเจ ปตติ มตฺติกา;
Gaṇhantassiṭṭhakādīni, sace patati mattikā;
อนาปตฺติ สิยาปตฺติ, มตฺติกํ ยทิ คณฺหติฯ
Anāpatti siyāpatti, mattikaṃ yadi gaṇhati.
๙๖๙.
969.
อติโนฺต มตฺติกาปุโญฺช, อโนฺตเคเห สเจ สิยา;
Atinto mattikāpuñjo, antogehe sace siyā;
อโนวโฎฺฐ จ ภิกฺขูนํ, สพฺพทา โหติ กปฺปิโยฯ
Anovaṭṭho ca bhikkhūnaṃ, sabbadā hoti kappiyo.
๙๗๐.
970.
วุเฎฺฐ ปุน จ เคหสฺมิํ, เคหํ ฉาเทนฺติ ตํ สเจ;
Vuṭṭhe puna ca gehasmiṃ, gehaṃ chādenti taṃ sace;
จาตุมาสจฺจเย สโพฺพ, ติโนฺต โหติ อกปฺปิโยฯ
Cātumāsaccaye sabbo, tinto hoti akappiyo.
๙๗๑.
971.
ยตฺตกํ ตตฺถ ตินฺตํ ตุ, ตตฺตกํ โหตฺยกปฺปิยํ;
Yattakaṃ tattha tintaṃ tu, tattakaṃ hotyakappiyaṃ;
อตินฺตํ ตตฺถ ยํ ยํ ตุ, ตํ ตํ โหติ หิ กปฺปิยํฯ
Atintaṃ tattha yaṃ yaṃ tu, taṃ taṃ hoti hi kappiyaṃ.
๙๗๒.
972.
เตมิโต วารินา โส เจ, เอกาพโทฺธว ภูมิยา;
Temito vārinā so ce, ekābaddhova bhūmiyā;
ปถวี เจว สา ชาตา, น วฎฺฎติ ตโต ปรํฯ
Pathavī ceva sā jātā, na vaṭṭati tato paraṃ.
๙๗๓.
973.
อโพฺภกาเส จ ปากาโร, โอวโฎฺฐ มตฺติกามโย;
Abbhokāse ca pākāro, ovaṭṭho mattikāmayo;
จาตุมาสจฺจเย ‘‘ชาตา, ปถวี’’ติ ปวุจฺจติฯ
Cātumāsaccaye ‘‘jātā, pathavī’’ti pavuccati.
๙๗๔.
974.
ตตฺถ ลคฺคํ รชํ สณฺหํ, อฆํสโนฺตว มตฺตโส;
Tattha laggaṃ rajaṃ saṇhaṃ, aghaṃsantova mattaso;
ฉุปิตฺวา อลฺลหเตฺถน, สเจ คณฺหาติ วฎฺฎติฯ
Chupitvā allahatthena, sace gaṇhāti vaṭṭati.
๙๗๕.
975.
สเจ อิฎฺฐกปากาโร, เยภุยฺยกถเล ปน;
Sace iṭṭhakapākāro, yebhuyyakathale pana;
ฐาเน ติฎฺฐติ โส ตสฺมา, วิโกเปยฺย ยถาสุขํฯ
Ṭhāne tiṭṭhati so tasmā, vikopeyya yathāsukhaṃ.
๙๗๖.
976.
อโพฺภกาเส ฐิตํ ถมฺภํ, จาเลตฺวา ปนิโต จิโต;
Abbhokāse ṭhitaṃ thambhaṃ, cāletvā panito cito;
ปถวิํ ตุ วิโกเปตฺวา, คเหตุํ น จ วฎฺฎติฯ
Pathaviṃ tu vikopetvā, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
๙๗๗.
977.
อญฺญมฺปิ สุกฺขรุกฺขํ วา, ขาณุกํ วาปิ คณฺหโต;
Aññampi sukkharukkhaṃ vā, khāṇukaṃ vāpi gaṇhato;
อยเมว นโย โทโส, อุชุมุทฺธรโต น จฯ
Ayameva nayo doso, ujumuddharato na ca.
๙๗๘.
978.
ปาสาณํ ยทิ วา รุกฺขํ, อุจฺจาเลตฺวา ปวฎฺฎติ;
Pāsāṇaṃ yadi vā rukkhaṃ, uccāletvā pavaṭṭati;
น โทโส สุทฺธจิตฺตสฺส, สเจ ปถวิ ภิชฺชติฯ
Na doso suddhacittassa, sace pathavi bhijjati.
๙๗๙.
979.
ผาเลนฺตานมฺปิ ทารูนิ, สาขาทีนิ จ กฑฺฒโต;
Phālentānampi dārūni, sākhādīni ca kaḍḍhato;
อยเมว นโย วุโตฺต, ภูมิยํ สุทฺธเจตโสฯ
Ayameva nayo vutto, bhūmiyaṃ suddhacetaso.
๙๘๐.
980.
กณฺฎกํ สูจิมฎฺฐิํ วา, ขิลํ วา ภูมิยํ ปน;
Kaṇṭakaṃ sūcimaṭṭhiṃ vā, khilaṃ vā bhūmiyaṃ pana;
อาโกเฎตุํ ปเวเสตุํ, ภิกฺขุโน น จ วฎฺฎติฯ
Ākoṭetuṃ pavesetuṃ, bhikkhuno na ca vaṭṭati.
๙๘๑.
981.
‘‘อหํ ปสฺสาวธาราย, ภินฺทิสฺสามี’’ติ เมทินิํ;
‘‘Ahaṃ passāvadhārāya, bhindissāmī’’ti mediniṃ;
ภิกฺขุสฺส ปน ปสฺสาว-เมวํ กาตุํ น วฎฺฎติฯ
Bhikkhussa pana passāva-mevaṃ kātuṃ na vaṭṭati.
๙๘๒.
982.
อนาปตฺติ กโรนฺตสฺส, สเจ ภิชฺชติ เมทินี;
Anāpatti karontassa, sace bhijjati medinī;
สมชฺชโต สมํ กาตุํ, ฆํสิตุํ น จ วฎฺฎติฯ
Samajjato samaṃ kātuṃ, ghaṃsituṃ na ca vaṭṭati.
๙๘๓.
983.
ปาทงฺคุเฎฺฐน วา ภูมิํ, ลิขิตุมฺปิ น วฎฺฎติ;
Pādaṅguṭṭhena vā bhūmiṃ, likhitumpi na vaṭṭati;
ภินฺทเนฺตน จ ปาเทหิ, ตถา จงฺกมิตุมฺปิ วาฯ
Bhindantena ca pādehi, tathā caṅkamitumpi vā.
๙๘๔.
984.
ปถวิํ อลฺลหเตฺถน, ฉุปิตฺวา สุขุมํ รชํ;
Pathaviṃ allahatthena, chupitvā sukhumaṃ rajaṃ;
อฆํสโนฺต คเหตฺวา เจ, หตฺถํ โธวติ วฎฺฎติฯ
Aghaṃsanto gahetvā ce, hatthaṃ dhovati vaṭṭati.
๙๘๕.
985.
สยํ ทหติ เจ ภูมิํ, ทหาเปติ ปเรหิ วา;
Sayaṃ dahati ce bhūmiṃ, dahāpeti parehi vā;
อาปตฺตนฺตมโส ปตฺตํ, ทหนฺตสฺสาปิ ภิกฺขุโนฯ
Āpattantamaso pattaṃ, dahantassāpi bhikkhuno.
๙๘๖.
986.
ฐาเนสุ ยตฺตเกสฺวคฺคิํ, เทติ ทาเปติ วา ปน;
Ṭhānesu yattakesvaggiṃ, deti dāpeti vā pana;
ตตฺตกาเนว ภิกฺขุสฺส, โหนฺติ ปาจิตฺติยานิปิฯ
Tattakāneva bhikkhussa, honti pācittiyānipi.
๙๘๗.
987.
ฐเปตุํ ภิกฺขุโน อคฺคิํ, ภูมิยํ น จ วฎฺฎติ;
Ṭhapetuṃ bhikkhuno aggiṃ, bhūmiyaṃ na ca vaṭṭati;
กปาเล ปตฺตปจเน, ฐเปตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Kapāle pattapacane, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati.
๙๘๘.
988.
อคฺคิํ อุปริ ทารูนํ, ฐเปตุํ น จ วฎฺฎติ;
Aggiṃ upari dārūnaṃ, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati;
ทหโนฺต ตานิ คนฺตฺวา โส, ภูมิํ ทหติ เจ ปนฯ
Dahanto tāni gantvā so, bhūmiṃ dahati ce pana.
๙๘๙.
989.
เอเสว จ นโย วุโตฺต, อิฎฺฐกาวาสกาทิสุ;
Eseva ca nayo vutto, iṭṭhakāvāsakādisu;
ฐเปตุํ อิฎฺฐกาทีนํ, มตฺถเกเสฺวว วฎฺฎติฯ
Ṭhapetuṃ iṭṭhakādīnaṃ, matthakesveva vaṭṭati.
๙๙๐.
990.
กสฺมา ปนาติ เจ? เตส-มนุปาทานภาวโต;
Kasmā panāti ce? Tesa-manupādānabhāvato;
ขาณุเก สุกฺขรุเกฺข วา, อคฺคิํ ทาตุํ น วฎฺฎติฯ
Khāṇuke sukkharukkhe vā, aggiṃ dātuṃ na vaṭṭati.
๙๙๑.
991.
อนาปตฺติ ติณุกฺกํ ตุ, คเหตฺวา ปน คจฺฉโต;
Anāpatti tiṇukkaṃ tu, gahetvā pana gacchato;
ฑยฺหมาเน ตุ หตฺถสฺมิํ, สเจ ปาเตติ ภูมิยํฯ
Ḍayhamāne tu hatthasmiṃ, sace pāteti bhūmiyaṃ.
๙๙๒.
992.
ปุน ตํ ปติตฎฺฐาเน, ทตฺวา ตสฺส ปนินฺธนํ;
Puna taṃ patitaṭṭhāne, datvā tassa panindhanaṃ;
อคฺคิํ วฎฺฎติ กาตุนฺติ, มหาปจฺจริยํ รุตํฯ
Aggiṃ vaṭṭati kātunti, mahāpaccariyaṃ rutaṃ.
๙๙๓.
993.
ตสฺสาปถวิยํเยว, ปถวีติ จ สญฺญิโน;
Tassāpathaviyaṃyeva, pathavīti ca saññino;
วิมติสฺสุภยตฺถาปิ, ทุกฺกฎํ ปริยาปุตํฯ
Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ.
๙๙๔.
994.
อนาปตฺติ ‘‘อิมํ ชาน, อิมมาหร เทหิ’’ติ;
Anāpatti ‘‘imaṃ jāna, imamāhara dehi’’ti;
วทนฺตสฺส, สจิตฺตญฺจ, ติสมุฎฺฐานเมว จฯ
Vadantassa, sacittañca, tisamuṭṭhānameva ca.
ปถวีขณนกถาฯ
Pathavīkhaṇanakathā.
มุสาวาทวโคฺค ปฐโมฯ
Musāvādavaggo paṭhamo.
๙๙๕.
995.
ภวนฺตสฺส จ ภูตสฺส, ภูตคามสฺส ภิกฺขุโน;
Bhavantassa ca bhūtassa, bhūtagāmassa bhikkhuno;
ปาตพฺยตานิมิตฺตํ ตุ, ปาจิตฺติยมุทีริตํฯ
Pātabyatānimittaṃ tu, pācittiyamudīritaṃ.
๙๙๖.
996.
อุทกโฎฺฐ ถลโฎฺฐติ, ทุวิโธ โหติ โส ปน;
Udakaṭṭho thalaṭṭhoti, duvidho hoti so pana;
ติลพีชาทิโก ตตฺถ, สปโณฺณปิ อปณฺณโกฯ
Tilabījādiko tattha, sapaṇṇopi apaṇṇako.
๙๙๗.
997.
อุทกโฎฺฐติ วิเญฺญโยฺย, สโพฺพ เสวาลชาติโก;
Udakaṭṭhoti viññeyyo, sabbo sevālajātiko;
วิโกเปนฺตสฺส ตํ สพฺพํ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Vikopentassa taṃ sabbaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
๙๙๘.
998.
วิยูหิตฺวา ตุ หเตฺถน, นฺหายิตุํ ปน วฎฺฎติ;
Viyūhitvā tu hatthena, nhāyituṃ pana vaṭṭati;
โหติ ตสฺส จ สพฺพมฺปิ, ฐานญฺหิ สกลํ ชลํฯ
Hoti tassa ca sabbampi, ṭhānañhi sakalaṃ jalaṃ.
๙๙๙.
999.
อุทเกน วินา เจจฺจ, ตํ ปนุทฺธริตุํ ชลา;
Udakena vinā cecca, taṃ panuddharituṃ jalā;
น จ วฎฺฎติ ภิกฺขุสฺส, ฐานสงฺกมนญฺหิ ตํฯ
Na ca vaṭṭati bhikkhussa, ṭhānasaṅkamanañhi taṃ.
๑๐๐๐.
1000.
อุทเกนุกฺขิปิตฺวา ตํ, ปกฺขิปนฺตสฺส วาริสุ;
Udakenukkhipitvā taṃ, pakkhipantassa vārisu;
วฎฺฎตีติ จ นิทฺทิฎฺฐํ, สพฺพอฎฺฐกถาสุปิฯ
Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, sabbaaṭṭhakathāsupi.
๑๐๐๑.
1001.
ชเล วลฺลิติณาทีนิ, อุทฺธรนฺตสฺส โตยโต;
Jale vallitiṇādīni, uddharantassa toyato;
วิโกเปนฺตสฺส วา ตตฺถ, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Vikopentassa vā tattha, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๐๐๒.
1002.
ปเรหุปฺปาฎิตาเนตฺถ, วิโกเปนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;
Parehuppāṭitānettha, vikopentassa dukkaṭaṃ;
คจฺฉนฺติ หิ ยโต ตานิ, พีชคาเมน สงฺคหํฯ
Gacchanti hi yato tāni, bījagāmena saṅgahaṃ.
๑๐๐๓.
1003.
ถลเฎฺฐ ฉินฺนรุกฺขานํ, ฐิโต หริตขาณุโก;
Thalaṭṭhe chinnarukkhānaṃ, ṭhito haritakhāṇuko;
อุทฺธํ วฑฺฒนโก ตสฺส, ภูตคาเมน สงฺคโหฯ
Uddhaṃ vaḍḍhanako tassa, bhūtagāmena saṅgaho.
๑๐๐๔.
1004.
นาฬิเกราทิกานมฺปิ, ขาณุ อุทฺธํ น วฑฺฒติ;
Nāḷikerādikānampi, khāṇu uddhaṃ na vaḍḍhati;
ตสฺมา ตสฺส กโต โหติ, พีชคาเมน สงฺคโหฯ
Tasmā tassa kato hoti, bījagāmena saṅgaho.
๑๐๐๕.
1005.
ตถา กทลิยา ขาณุ, ผลิตาย ปกาสิโต;
Tathā kadaliyā khāṇu, phalitāya pakāsito;
อผลิตาย โย ขาณุ, ภูตคาเมน โส มโตฯ
Aphalitāya yo khāṇu, bhūtagāmena so mato.
๑๐๐๖.
1006.
ผลิตา กทลี ยาว, นีลปณฺณา จ ตาว สา;
Phalitā kadalī yāva, nīlapaṇṇā ca tāva sā;
นฬเวฬุติณาทีน-มยเมว วินิจฺฉโยฯ
Naḷaveḷutiṇādīna-mayameva vinicchayo.
๑๐๐๗.
1007.
อคฺคโต ปน ปฎฺฐาย, ยทายํ เวฬุ สุสฺสติ;
Aggato pana paṭṭhāya, yadāyaṃ veḷu sussati;
ตทา สงฺคหิโต โหติ, พีชคาเมน นามโสฯ
Tadā saṅgahito hoti, bījagāmena nāmaso.
๑๐๐๘.
1008.
อินฺทสาลาทิรุกฺขานํ, พีชคาเมน สงฺคโห;
Indasālādirukkhānaṃ, bījagāmena saṅgaho;
ฉินฺทิตฺวา ฐปิตานํ ตุ, วิเญฺญโยฺย วินยญฺญุนาฯ
Chinditvā ṭhapitānaṃ tu, viññeyyo vinayaññunā.
๑๐๐๙.
1009.
มณฺฑปาทีนมตฺถาย, นิกฺขณนฺติ จ เต สเจ;
Maṇḍapādīnamatthāya, nikkhaṇanti ca te sace;
นิคฺคเต มูลปณฺณสฺมิํ, ภูตคาเมน สงฺคโหฯ
Niggate mūlapaṇṇasmiṃ, bhūtagāmena saṅgaho.
๑๐๑๐.
1010.
มูลมเตฺตปิ วา เยสํ, ปณฺณมเตฺตปิ วา ปน;
Mūlamattepi vā yesaṃ, paṇṇamattepi vā pana;
นิคฺคเตปิ กโต เตสํ, พีชคาเมน สงฺคโหฯ
Niggatepi kato tesaṃ, bījagāmena saṅgaho.
๑๐๑๑.
1011.
สกนฺทา ปน ตาลฎฺฐิ, พีชคาโมติ วุจฺจติ;
Sakandā pana tālaṭṭhi, bījagāmoti vuccati;
ปตฺตวฎฺฎิ ยทา นีลา, นิคฺคจฺฉติ ตทา น จฯ
Pattavaṭṭi yadā nīlā, niggacchati tadā na ca.
๑๐๑๒.
1012.
นาฬิเกรตจํ ภิตฺวา, ทนฺตสูจีว องฺกุโร;
Nāḷikeratacaṃ bhitvā, dantasūcīva aṅkuro;
นิคฺคจฺฉติ ตทา โสปิ, พีชคาโมติ วุจฺจติฯ
Niggacchati tadā sopi, bījagāmoti vuccati.
๑๐๑๓.
1013.
มิคสิงฺคสมานาย, สติยา ปตฺตวฎฺฎิยา;
Migasiṅgasamānāya, satiyā pattavaṭṭiyā;
อนิคฺคเตปิ มูลสฺมิํ, ภูตคาโมติ วุจฺจติฯ
Aniggatepi mūlasmiṃ, bhūtagāmoti vuccati.
๑๐๑๔.
1014.
น โหนฺติ หริตา ยาว, วีหิอาทีนมงฺกุรา;
Na honti haritā yāva, vīhiādīnamaṅkurā;
นิคฺคเตสุปิ ปเณฺณสุ, พีชคาเมน สงฺคโหฯ
Niggatesupi paṇṇesu, bījagāmena saṅgaho.
จตฺตาโร ภาณวารา นิฎฺฐิตาฯ
Cattāro bhāṇavārā niṭṭhitā.
๑๐๑๕.
1015.
อมฺพชมฺพุฎฺฐิกาทีน-เมเสว จ วินิจฺฉโย;
Ambajambuṭṭhikādīna-meseva ca vinicchayo;
วนฺทากา วาปิ อญฺญํ วา, รุเกฺข ชายติ ยํ ปนฯ
Vandākā vāpi aññaṃ vā, rukkhe jāyati yaṃ pana.
๑๐๑๖.
1016.
รุโกฺขวสฺส สิยา ฐานํ, วิโกเปตุํ น วฎฺฎติ;
Rukkhovassa siyā ṭhānaṃ, vikopetuṃ na vaṭṭati;
อมูลวลฺลิอาทีน-มยเมว วินิจฺฉโยฯ
Amūlavalliādīna-mayameva vinicchayo.
๑๐๑๗.
1017.
ปาการาทีสุ เสวาโล, อคฺคพีชนฺติ วุจฺจติ;
Pākārādīsu sevālo, aggabījanti vuccati;
ยาว เทฺว ตีณิ ปตฺตานิ, น สญฺชายนฺติ ตาว โสฯ
Yāva dve tīṇi pattāni, na sañjāyanti tāva so.
๑๐๑๘.
1018.
ปเตฺตสุ ปน ชาเตสุ, วตฺถุ ปาจิตฺติยสฺส โส;
Pattesu pana jātesu, vatthu pācittiyassa so;
ฆํสิตฺวา ปน ตํ ตสฺมา, อปเนตุํ น วฎฺฎติฯ
Ghaṃsitvā pana taṃ tasmā, apanetuṃ na vaṭṭati.
๑๐๑๙.
1019.
เสวาเล พหิ ปานีย-ฆฎาทีนํ ตุ ทุกฺกฎํ;
Sevāle bahi pānīya-ghaṭādīnaṃ tu dukkaṭaṃ;
อโพฺพหาโรว โส อโนฺต, ปูวาทีสุปิ กณฺณกํฯ
Abbohārova so anto, pūvādīsupi kaṇṇakaṃ.
๑๐๒๐.
1020.
ปาสาณททฺทุเสวาล-เสเลยฺยปฺปภุตีนิ จ;
Pāsāṇadaddusevāla-seleyyappabhutīni ca;
โหนฺติ ทุกฺกฎวตฺถูนิ, อปตฺตานีติ นิทฺทิเสฯ
Honti dukkaṭavatthūni, apattānīti niddise.
๑๐๒๑.
1021.
ปุปฺผิตํ ตุ อหิจฺฉตฺตํ, อโพฺพหาริกตํ คตํ;
Pupphitaṃ tu ahicchattaṃ, abbohārikataṃ gataṃ;
สเจ ตํ มกุฬํ โหติ, โหติ ทุกฺกฎวตฺถุกํฯ
Sace taṃ makuḷaṃ hoti, hoti dukkaṭavatthukaṃ.
๑๐๒๒.
1022.
รุเกฺข ตจํ วิโกเปตฺวา, ตถา ปปฺปฎิกมฺปิ จ;
Rukkhe tacaṃ vikopetvā, tathā pappaṭikampi ca;
นิยฺยาสมฺปิ ปนลฺลสฺมิํ, คเหตุํ น จ วฎฺฎติฯ
Niyyāsampi panallasmiṃ, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
๑๐๒๓.
1023.
นุหิอาทีสุ รุเกฺขสุ, ตาลปณฺณาทิเกสุ วา;
Nuhiādīsu rukkhesu, tālapaṇṇādikesu vā;
ลิขโต ตตฺถชาเตสุ, ปาจิตฺติยมุทีรเยฯ
Likhato tatthajātesu, pācittiyamudīraye.
๑๐๒๔.
1024.
ปุปฺผํ ปณฺฑุปลาสํ วา, ผลํ วา ปกฺกเมว วา;
Pupphaṃ paṇḍupalāsaṃ vā, phalaṃ vā pakkameva vā;
ปาเตนฺตสฺส จ จาเลตฺวา, ปาจิตฺติยมุทีริตํฯ
Pātentassa ca cāletvā, pācittiyamudīritaṃ.
๑๐๒๕.
1025.
นาเมตฺวา ผลินิํ สาขํ, ทาตุํ วฎฺฎติ คณฺหโต;
Nāmetvā phaliniṃ sākhaṃ, dātuṃ vaṭṭati gaṇhato;
สยํ ขาทิตุกาโม เจ, ทาตุเมวํ น วฎฺฎติฯ
Sayaṃ khāditukāmo ce, dātumevaṃ na vaṭṭati.
๑๐๒๖.
1026.
อุกฺขิปิตฺวา ปรํ กญฺจิ, คาหาเปตุมฺปิ วฎฺฎติ;
Ukkhipitvā paraṃ kañci, gāhāpetumpi vaṭṭati;
ปุปฺผานิ โอจินเนฺตสุ, อยเมว วินิจฺฉโยฯ
Pupphāni ocinantesu, ayameva vinicchayo.
๑๐๒๗.
1027.
เยสํ รุหติ รุกฺขานํ, สาขา เตสมฺปิ สาขินํ;
Yesaṃ ruhati rukkhānaṃ, sākhā tesampi sākhinaṃ;
กปฺปิยํ ตมกาเรตฺวา, วิโกเปนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Kappiyaṃ tamakāretvā, vikopentassa dukkaṭaṃ.
๑๐๒๘.
1028.
อยเมว นโย อลฺล-สิงฺคิเวราทิเกสุปิ;
Ayameva nayo alla-siṅgiverādikesupi;
ทุกฺกฎํ พีชคาเมสุ, นิทฺทิฎฺฐตฺตา มเหสินาฯ
Dukkaṭaṃ bījagāmesu, niddiṭṭhattā mahesinā.
๑๐๒๙.
1029.
‘‘รุกฺขํ ฉินฺท ลตํ ฉินฺท, กนฺทํ มูลมฺปิ อุทฺธร;
‘‘Rukkhaṃ chinda lataṃ chinda, kandaṃ mūlampi uddhara;
อุปฺปาเฎหี’’ติ วตฺตุมฺปิ, วฎฺฎเตวานิยามโตฯ
Uppāṭehī’’ti vattumpi, vaṭṭatevāniyāmato.
๑๐๓๐.
1030.
‘‘อมฺพํ ชมฺพุมฺปิ นิมฺพํ วา, ฉินฺท ภินฺทุทฺธรา’’ติ วา;
‘‘Ambaṃ jambumpi nimbaṃ vā, chinda bhinduddharā’’ti vā;
คเหตฺวา ปน นามมฺปิ, วฎฺฎเตวานิยามโตฯ
Gahetvā pana nāmampi, vaṭṭatevāniyāmato.
๑๐๓๑.
1031.
‘‘อิมํ รุกฺขํ อิมํ วลฺลิํ, อิมํ ฉลฺลิํ อิมํ ลตํ;
‘‘Imaṃ rukkhaṃ imaṃ valliṃ, imaṃ challiṃ imaṃ lataṃ;
ฉินฺท ภินฺทา’’ติ วา วตฺตุํ, นิยเมตฺวา น วฎฺฎติฯ
Chinda bhindā’’ti vā vattuṃ, niyametvā na vaṭṭati.
๑๐๓๒.
1032.
ปูเรตฺวา อุจฺฉุขณฺฑานํ, ปจฺฉิโย อาหรนฺติ เจ;
Pūretvā ucchukhaṇḍānaṃ, pacchiyo āharanti ce;
สพฺพเมว กตํ โหติ, เอกสฺมิํ กปฺปิเย กเตฯ
Sabbameva kataṃ hoti, ekasmiṃ kappiye kate.
๑๐๓๓.
1033.
เอกโต ปน พทฺธานิ, อุจฺฉุทารูนิ โหนฺติ เจ;
Ekato pana baddhāni, ucchudārūni honti ce;
กปฺปิยํ กโรโนฺต ปน, ทารุํ วิชฺฌติ วฎฺฎติฯ
Kappiyaṃ karonto pana, dāruṃ vijjhati vaṭṭati.
๑๐๓๔.
1034.
วลฺลิยา รชฺชุยา วาปิ, ยาย พทฺธานิ ตานิ หิ;
Valliyā rajjuyā vāpi, yāya baddhāni tāni hi;
ภาชเนน สมานตฺตา, ตํ วิชฺฌติ น วฎฺฎติฯ
Bhājanena samānattā, taṃ vijjhati na vaṭṭati.
๑๐๓๕.
1035.
ภตฺตํ มริจปเกฺกหิ, มิเสฺสตฺวา อาหรนฺติ เจ;
Bhattaṃ maricapakkehi, missetvā āharanti ce;
เอกสิเตฺถปิ ภตฺตสฺส, สเจ วิชฺฌติ วฎฺฎติฯ
Ekasitthepi bhattassa, sace vijjhati vaṭṭati.
๑๐๓๖.
1036.
อยเมว นโย วุโตฺต, ติลตณฺฑุลกาทิสุ;
Ayameva nayo vutto, tilataṇḍulakādisu;
เอกาพเทฺธ กปิเตฺถปิ, กฎาเห กปฺปิยํ กเรฯ
Ekābaddhe kapitthepi, kaṭāhe kappiyaṃ kare.
๑๐๓๗.
1037.
กฎาหํ ยทิ มุญฺจิตฺวา, อโนฺต จรติ มิญฺชกํ;
Kaṭāhaṃ yadi muñcitvā, anto carati miñjakaṃ;
ภินฺทาเปตฺวา กปิตฺถํ ตํ, กาเรตพฺพํ ตุ กปฺปิยํฯ
Bhindāpetvā kapitthaṃ taṃ, kāretabbaṃ tu kappiyaṃ.
๑๐๓๘.
1038.
อภูตคามพีเชสุ, ภูตคามาทิสญฺญิโน;
Abhūtagāmabījesu, bhūtagāmādisaññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๐๓๙.
1039.
อตถาสญฺญิโน ตตฺถ, อสญฺจิจฺจาสติสฺส จ;
Atathāsaññino tattha, asañciccāsatissa ca;
อุมฺมตฺตกาทิกานญฺจ, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Ummattakādikānañca, anāpatti pakāsitā.
๑๐๔๐.
1040.
อิทญฺจ ติสมุฎฺฐานํ, กฺริยํ สญฺญาวิโมกฺขกํ;
Idañca tisamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ saññāvimokkhakaṃ;
กายกมฺมํ วจีกมฺมํ, ติจิตฺตญฺจ ติเวทนํฯ
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
ภูตคามกถาฯ
Bhūtagāmakathā.
๑๐๔๑.
1041.
กเต สเงฺฆน กมฺมสฺมิํ, อญฺญวาทวิเหสเก;
Kate saṅghena kammasmiṃ, aññavādavihesake;
ตถา ปุน กโรนฺตสฺส, โหติ ปาจิตฺติยทฺวยํฯ
Tathā puna karontassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
๑๐๔๒.
1042.
ติกปาจิตฺติยํ ธเมฺม, อธเมฺม ติกทุกฺกฎํ;
Tikapācittiyaṃ dhamme, adhamme tikadukkaṭaṃ;
กเมฺม อโรปิเต เจวํ, วทนฺตสฺส จ ทุกฺกฎํฯ
Kamme aropite cevaṃ, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
๑๐๔๓.
1043.
อาปตฺติํ วาปิ อาปนฺนํ, อชานนฺตสฺส, ‘‘ภณฺฑนํ;
Āpattiṃ vāpi āpannaṃ, ajānantassa, ‘‘bhaṇḍanaṃ;
ภวิสฺสตี’’ติ สญฺญิสฺส, คิลานสฺส น โทสตาฯ
Bhavissatī’’ti saññissa, gilānassa na dosatā.
๑๐๔๔.
1044.
อทินฺนาทานตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยา;
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā;
กฺริยากฺริยมิทํ วุตฺตํ, เวทนา ทุกฺขเวทนาฯ
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, vedanā dukkhavedanā.
อญฺญวาทกถาฯ
Aññavādakathā.
๑๐๔๕.
1045.
อยสํ กตฺตุกาโมว, สมฺมตสฺส หิ ภิกฺขุโน;
Ayasaṃ kattukāmova, sammatassa hi bhikkhuno;
วทโนฺต อุปสมฺปเนฺน, อุชฺฌาเปติ จ ขียติฯ
Vadanto upasampanne, ujjhāpeti ca khīyati.
๑๐๔๖.
1046.
ตสฺมิํ วตฺถุทฺวเย ตสฺส, โหติ ปาจิตฺติยทฺวยํ;
Tasmiṃ vatthudvaye tassa, hoti pācittiyadvayaṃ;
ติกปาจิตฺติยํ ธเมฺม, อธเมฺม ติกทุกฺกฎํฯ
Tikapācittiyaṃ dhamme, adhamme tikadukkaṭaṃ.
๑๐๔๗.
1047.
อวณฺณํนุปสมฺปนฺน-สนฺติเก ปน ภิกฺขุโน;
Avaṇṇaṃnupasampanna-santike pana bhikkhuno;
อสมฺมตสฺส ภิกฺขุสฺส, ภาสโต ยสฺส กสฺสจิฯ
Asammatassa bhikkhussa, bhāsato yassa kassaci.
๑๐๔๘.
1048.
สามเณรสฺส วา วณฺณํ, สมฺมตาสมฺมตสฺสปิ;
Sāmaṇerassa vā vaṇṇaṃ, sammatāsammatassapi;
วทโต ทุกฺกฎํ โหติ, ยสฺส กสฺสจิ สนฺติเกฯ
Vadato dukkaṭaṃ hoti, yassa kassaci santike.
๑๐๔๙.
1049.
ฉนฺทาทีนํ วเสเนว, กโรนฺตํ ภณโต ปน;
Chandādīnaṃ vaseneva, karontaṃ bhaṇato pana;
อนาปตฺติ กฺริยาเสส-มนนฺตรสมํ มตํฯ
Anāpatti kriyāsesa-manantarasamaṃ mataṃ.
อุชฺฌาปนกถาฯ
Ujjhāpanakathā.
๑๐๕๐.
1050.
อโชฺฌกาเส ตุ มญฺจาทิํ, อตฺตโน วา ปรสฺส วา;
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, attano vā parassa vā;
อตฺถาย สนฺถราเปตฺวา, สนฺถริตฺวาปิ วา ปนฯ
Atthāya santharāpetvā, santharitvāpi vā pana.
๑๐๕๑.
1051.
เนวุทฺธเรยฺย สงฺฆสฺส, อุทฺธราเปยฺย วา น ตํ;
Nevuddhareyya saṅghassa, uddharāpeyya vā na taṃ;
ปกฺกมโนฺต สเจ ตสฺส, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Pakkamanto sace tassa, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๐๕๒.
1052.
วสฺสิเก จตุโร มาเส, สเจ เทโว น วสฺสติ;
Vassike caturo māse, sace devo na vassati;
อโชฺฌกาเส ตถา จาปิ, ฐเปตุํ น จ วฎฺฎติฯ
Ajjhokāse tathā cāpi, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
๑๐๕๓.
1053.
ยตฺถ วสฺสติ เหมเนฺต, จตฺตาโร อปเรปิ จ;
Yattha vassati hemante, cattāro aparepi ca;
ฐเปตุํ ตตฺถ มญฺจาทิํ, อฎฺฐ มาเส น วฎฺฎติฯ
Ṭhapetuṃ tattha mañcādiṃ, aṭṭha māse na vaṭṭati.
๑๐๕๔.
1054.
กากาทีนํ นิวาสสฺมิํ, รุกฺขมูเล กทาจิปิ;
Kākādīnaṃ nivāsasmiṃ, rukkhamūle kadācipi;
มญฺจาทิํ ปน สงฺฆสฺส, ฐเปตุํ น จ วฎฺฎติฯ
Mañcādiṃ pana saṅghassa, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
๑๐๕๕.
1055.
อญฺญสฺสตฺถาย ยํ กิญฺจิ, สนฺถตํ ยทิ สงฺฆิกํ;
Aññassatthāya yaṃ kiñci, santhataṃ yadi saṅghikaṃ;
ยตฺถ กตฺถจิ วา ฐาเน, เยน เกนจิ ภิกฺขุนาฯ
Yattha katthaci vā ṭhāne, yena kenaci bhikkhunā.
๑๐๕๖.
1056.
ยาว โส น นิสีเทยฺย, ‘‘คจฺฉา’’ติ น วเทยฺย วา;
Yāva so na nisīdeyya, ‘‘gacchā’’ti na vadeyya vā;
ตาว สนฺถารกเสฺสว, ภาโร ตนฺติ ปวุจฺจติฯ
Tāva santhārakasseva, bhāro tanti pavuccati.
๑๐๕๗.
1057.
สเจ ตํ สามเณเรน, สนฺถราเปติ สนฺถตํ;
Sace taṃ sāmaṇerena, santharāpeti santhataṃ;
สนฺถราปิตภิกฺขุสฺส, ปลิโพโธติ ทีปิโตฯ
Santharāpitabhikkhussa, palibodhoti dīpito.
๑๐๕๘.
1058.
สนฺถตํ ภิกฺขุนา ตํ เจ, ภาโร ตเสฺสว ตาว ตํ;
Santhataṃ bhikkhunā taṃ ce, bhāro tasseva tāva taṃ;
ยาว อาณาปโก ตตฺถ, อาคนฺตฺวา น นิสีทติฯ
Yāva āṇāpako tattha, āgantvā na nisīdati.
๑๐๕๙.
1059.
ภิกฺขุํ วา สามเณรํ วา, อารามิกมุปาสกํ;
Bhikkhuṃ vā sāmaṇeraṃ vā, ārāmikamupāsakaṃ;
อนาปุจฺฉา นิยฺยาเตตฺวา, สงฺฆิกํ สยนาสนํฯ
Anāpucchā niyyātetvā, saṅghikaṃ sayanāsanaṃ.
๑๐๖๐.
1060.
เลฑฺฑุปฺปาตมติกฺกมฺม, คจฺฉโต ปฐเม ปเท;
Leḍḍuppātamatikkamma, gacchato paṭhame pade;
ทุกฺกฎํ, ทุติเย วาเร, ปาจิตฺติยมุทีริตํฯ
Dukkaṭaṃ, dutiye vāre, pācittiyamudīritaṃ.
๑๐๖๑.
1061.
ฐตฺวา โภชนสาลายํ, วตฺวา โย สามเณรกํ;
Ṭhatvā bhojanasālāyaṃ, vatvā yo sāmaṇerakaṃ;
อสุกสฺมิํ ทิวาฎฺฐาเน, ปญฺญาเปหีติ มญฺจกํฯ
Asukasmiṃ divāṭṭhāne, paññāpehīti mañcakaṃ.
๑๐๖๒.
1062.
นิกฺขมิตฺวา สเจ ตสฺมา, ฐานา อญฺญตฺถ คจฺฉติ;
Nikkhamitvā sace tasmā, ṭhānā aññattha gacchati;
ปาทุทฺธาเรน โส ภิกฺขุ, กาเรตโพฺพติ ทีปิโตฯ
Pāduddhārena so bhikkhu, kāretabboti dīpito.
๑๐๖๓.
1063.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ติกาตีเตน สตฺถุนา;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tikātītena satthunā;
ตถา ปุคฺคลิเก เตน, ทีปิตํ ติกทุกฺกฎํฯ
Tathā puggalike tena, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
๑๐๖๔.
1064.
จิมิลิํ ตฎฺฎิกํ จมฺมํ, ผลกํ ปาทปุญฺฉนิํ;
Cimiliṃ taṭṭikaṃ cammaṃ, phalakaṃ pādapuñchaniṃ;
ภูมตฺถรณกํ วาปิ, อุตฺตรตฺถรณมฺปิ วาฯ
Bhūmattharaṇakaṃ vāpi, uttarattharaṇampi vā.
๑๐๖๕.
1065.
ทารุมตฺติกภณฺฑานิ , ปตฺตาธารกเมว วา;
Dārumattikabhaṇḍāni , pattādhārakameva vā;
อโพฺภกาเส ฐเปตฺวา ตํ, คจฺฉโต โหติ ทุกฺกฎํฯ
Abbhokāse ṭhapetvā taṃ, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
๑๐๖๖.
1066.
สเจ อารญฺญเกนาปิ, อโนวเสฺส จ โน สติ;
Sace āraññakenāpi, anovasse ca no sati;
ลเคฺคตฺวา ปน รุกฺขสฺมิํ, คนฺตพฺพํ ตุ ยถาสุขํฯ
Laggetvā pana rukkhasmiṃ, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ.
๑๐๖๗.
1067.
ยถา อุปจิกาทีหิ, น ขชฺชติ น ลุชฺชติ;
Yathā upacikādīhi, na khajjati na lujjati;
ตถา กตฺวาปิ ตํ สพฺพํ, คนฺตุํ ปน จ วฎฺฎติฯ
Tathā katvāpi taṃ sabbaṃ, gantuṃ pana ca vaṭṭati.
๑๐๖๘.
1068.
อนาปตฺตุทฺธราเปตฺวา, อาปุจฺฉิตฺวาปิ คจฺฉโต;
Anāpattuddharāpetvā, āpucchitvāpi gacchato;
อตฺตโน สนฺตเก รุเทฺธ, อาปทาสุปิ ภิกฺขุโนฯ
Attano santake ruddhe, āpadāsupi bhikkhuno.
๑๐๖๙.
1069.
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, กถิเนน สมา มตา;
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
กฺริยากฺริยมิทํ วุตฺต-มยเมว วิเสสตาฯ
Kriyākriyamidaṃ vutta-mayameva visesatā.
ปฐมเสนาสนกถาฯ
Paṭhamasenāsanakathā.
๑๐๗๐.
1070.
ภิสิจิมิลิกา ภูม-ตฺถรณํ อุตฺตรตฺถรํ;
Bhisicimilikā bhūma-ttharaṇaṃ uttarattharaṃ;
ตฎฺฎิกา จมฺมขโณฺฑ จ, ปจฺจตฺถรนิสีทนํฯ
Taṭṭikā cammakhaṇḍo ca, paccattharanisīdanaṃ.
๑๐๗๑.
1071.
สนฺถาโร ติณปณฺณานํ, เสยฺยา ทสวิธา สิยา;
Santhāro tiṇapaṇṇānaṃ, seyyā dasavidhā siyā;
สพฺพจฺฉนฺนปริจฺฉเนฺน, วิหาเร ภิกฺขุ โย ปนฯ
Sabbacchannaparicchanne, vihāre bhikkhu yo pana.
๑๐๗๒.
1072.
เอตํ ทสวิธํ เสยฺยํ, สนฺถริตฺวาปิ วา สยํ;
Etaṃ dasavidhaṃ seyyaṃ, santharitvāpi vā sayaṃ;
อนุทฺธริตฺวานาปุจฺฉา, อติกฺกมติ ตํ สเจฯ
Anuddharitvānāpucchā, atikkamati taṃ sace.
๑๐๗๓.
1073.
อารามสฺสูปจารํ วา, ปริเกฺขปํ ปนสฺส วา;
Ārāmassūpacāraṃ vā, parikkhepaṃ panassa vā;
ปฐเม ทุกฺกฎํ ปาเท, ปาจิตฺติ ทุติเย สิยาฯ
Paṭhame dukkaṭaṃ pāde, pācitti dutiye siyā.
๑๐๗๔.
1074.
เสนาสนสฺส เสยฺยาย, อุภเยสํ วินาสโต;
Senāsanassa seyyāya, ubhayesaṃ vināsato;
คจฺฉโต สนฺถริตฺวโนฺต-คเพฺภ ปาจิตฺติ วณฺณิตาฯ
Gacchato santharitvanto-gabbhe pācitti vaṇṇitā.
๑๐๗๕.
1075.
อุปจาเร วิหารสฺส, ทุกฺกฎํ มณฺฑปาทิเก;
Upacāre vihārassa, dukkaṭaṃ maṇḍapādike;
คจฺฉโต สนฺถริตฺวา วา, เสยฺยามตฺตํ วินาสโตฯ
Gacchato santharitvā vā, seyyāmattaṃ vināsato.
๑๐๗๖.
1076.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, สงฺฆิเก ทสวตฺถุเก;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, saṅghike dasavatthuke;
ตถา ปุคฺคลิเก ตสฺส, ทีปิตํ ติกทุกฺกฎํฯ
Tathā puggalike tassa, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
๑๐๗๗.
1077.
อนาปตฺตุทฺธริตฺวา วา, อาปุจฺฉํ วาปิ คจฺฉโต;
Anāpattuddharitvā vā, āpucchaṃ vāpi gacchato;
ปลิพุเทฺธปิ วาเญฺญน, อตฺตโน สนฺตเกปิ วาฯ
Palibuddhepi vāññena, attano santakepi vā.
๑๐๗๘.
1078.
สาเปโกฺขว จ คนฺตฺวา ตํ, ตตฺถ ฐตฺวาปิ ปุจฺฉติ;
Sāpekkhova ca gantvā taṃ, tattha ṭhatvāpi pucchati;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, อนนฺตรสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
ทุติยเสนาสนกถาฯ
Dutiyasenāsanakathā.
๑๐๗๙.
1079.
โย ปุพฺพุปคตํ ภิกฺขุํ, ชานํ อนุปขชฺช จ;
Yo pubbupagataṃ bhikkhuṃ, jānaṃ anupakhajja ca;
กเปฺปยฺย สงฺฆิกาวาเส, เสยฺยํ ปาจิตฺติยสฺส เจฯ
Kappeyya saṅghikāvāse, seyyaṃ pācittiyassa ce.
๑๐๘๐.
1080.
ปาทโธวนปาสาณา, ปวิสนฺตสฺส ภิกฺขุโน;
Pādadhovanapāsāṇā, pavisantassa bhikkhuno;
ยาว ตํ มญฺจปีฐํ วา, นิกฺขมนฺตสฺส วา ปนฯ
Yāva taṃ mañcapīṭhaṃ vā, nikkhamantassa vā pana.
๑๐๘๑.
1081.
มญฺจปีฐกโต ยาว, ปสฺสาวฎฺฐานเมว ตุ;
Mañcapīṭhakato yāva, passāvaṭṭhānameva tu;
เอตฺถนฺตเร อิทํ ฐานํ, อุปจาโรติ วุจฺจติฯ
Etthantare idaṃ ṭhānaṃ, upacāroti vuccati.
๑๐๘๒.
1082.
ตตฺถ พาเธตุกามสฺส, อุปจาเร ตุ ภิกฺขุโน;
Tattha bādhetukāmassa, upacāre tu bhikkhuno;
ทสสฺวญฺญตรํ เสยฺยํ, สนฺถรนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Dasasvaññataraṃ seyyaṃ, santharantassa dukkaṭaṃ.
๑๐๘๓.
1083.
นิสีทนฺตสฺส วา ตตฺถ, นิปชฺชนฺตสฺส วา ปน;
Nisīdantassa vā tattha, nipajjantassa vā pana;
ตถา เทฺวปิ กโรนฺตสฺส, โหติ ปาจิตฺติยทฺวยํฯ
Tathā dvepi karontassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
๑๐๘๔.
1084.
ปุนปฺปุนํ กโรนฺตสฺส, ปโยคคณนาวสา;
Punappunaṃ karontassa, payogagaṇanāvasā;
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ปุคฺคเล ติกทุกฺกฎํฯ
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, puggale tikadukkaṭaṃ.
๑๐๘๕.
1085.
วุตฺตูปจารํ มุญฺจิตฺวา, เสยฺยํ สนฺถรโตปิ วา;
Vuttūpacāraṃ muñcitvā, seyyaṃ santharatopi vā;
วิหารสฺสูปจาเร วา, อโชฺฌกาเสปิ วา ปนฯ
Vihārassūpacāre vā, ajjhokāsepi vā pana.
๑๐๘๖.
1086.
สนฺถราปยโต วาปิ, ตตฺถ ตสฺส นิสีทโต;
Santharāpayato vāpi, tattha tassa nisīdato;
สพฺพตฺถ ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, นิวาโส จ นิวาริโตฯ
Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, nivāso ca nivārito.
๑๐๘๗.
1087.
อนาปตฺติ คิลานสฺส, สีตาทุปฺปีฬิตสฺส วา;
Anāpatti gilānassa, sītāduppīḷitassa vā;
อาปทาสุปิ ภิกฺขุสฺส, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Āpadāsupi bhikkhussa, tathā ummattakādino.
๑๐๘๘.
1088.
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, ปฐมนฺติมวตฺถุนา;
Samuṭṭhānādayo sabbe, paṭhamantimavatthunā;
สทิสาติ จ วิเญฺญยฺยา, โหตีทํ ทุกฺขเวทนํฯ
Sadisāti ca viññeyyā, hotīdaṃ dukkhavedanaṃ.
อนุปขชฺชกถาฯ
Anupakhajjakathā.
๑๐๘๙.
1089.
วิหารา สงฺฆิกา ภิกฺขุํ, นิกฺกเฑฺฒยฺย สเจ ปน;
Vihārā saṅghikā bhikkhuṃ, nikkaḍḍheyya sace pana;
นิกฺกฑฺฒาเปยฺย วา กุโทฺธ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Nikkaḍḍhāpeyya vā kuddho, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๐๙๐.
1090.
พหุภูมาปิ ปาสาทา, ปโยเคเนกเกน โย;
Bahubhūmāpi pāsādā, payogenekakena yo;
นิกฺกเฑฺฒติ สเจ ตสฺส, เอกา ปาจิตฺติ ทีปิตาฯ
Nikkaḍḍheti sace tassa, ekā pācitti dīpitā.
๑๐๙๑.
1091.
ฐเปตฺวา จ ฐเปตฺวา จ, นิกฺกฑฺฒนฺตสฺส อนฺตรา;
Ṭhapetvā ca ṭhapetvā ca, nikkaḍḍhantassa antarā;
ทฺวารานํ คณนายสฺส, โหนฺติ ปาจิตฺติโย ปนฯ
Dvārānaṃ gaṇanāyassa, honti pācittiyo pana.
๑๐๙๒.
1092.
‘‘นิกฺขมา’’ติ วทนฺตสฺส, วาจายปิ อยํ นโย;
‘‘Nikkhamā’’ti vadantassa, vācāyapi ayaṃ nayo;
อาณตฺติยา ขเณเยว, อาณาเปนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Āṇattiyā khaṇeyeva, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
๑๐๙๓.
1093.
สเจ โส สกิมาณโตฺต, ทฺวาเรปิ พหุเก ปน;
Sace so sakimāṇatto, dvārepi bahuke pana;
อติกฺกาเมติ เอกาว, พหุกานิ พหูนิ เจฯ
Atikkāmeti ekāva, bahukāni bahūni ce.
๑๐๙๔.
1094.
ตสฺสูปฎฺฐานสาลาทิ-วิหารสฺสูปจารโต ;
Tassūpaṭṭhānasālādi-vihārassūpacārato ;
กาเยนปิ จ วาจาย, ตถา นิกฺกฑฺฒเนปิ จฯ
Kāyenapi ca vācāya, tathā nikkaḍḍhanepi ca.
๑๐๙๕.
1095.
วิหารสฺสูปจารา วา, วิหารา วาปิ เจตรํ;
Vihārassūpacārā vā, vihārā vāpi cetaraṃ;
นิกฺกฑฺฒนฺตสฺส สเพฺพสํ, ปริกฺขารมฺปิ ทุกฺกฎํฯ
Nikkaḍḍhantassa sabbesaṃ, parikkhārampi dukkaṭaṃ.
๑๐๙๖.
1096.
อสมฺพเทฺธสุ ภิกฺขุสฺส, ปริกฺขาเรสุ ปณฺฑิโต;
Asambaddhesu bhikkhussa, parikkhāresu paṇḍito;
วตฺถูนํ คณนายสฺส, ทุกฺกฎํ ปริทีปเยฯ
Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, dukkaṭaṃ paridīpaye.
๑๐๙๗.
1097.
อเนฺตวาสิมลชฺชิํ วา, ตถา สทฺธิวิหาริกํ;
Antevāsimalajjiṃ vā, tathā saddhivihārikaṃ;
นิกฺกฑฺฒนฺตสฺส อุมฺมตฺตํ, สยํ อุมฺมตฺตกสฺส จฯ
Nikkaḍḍhantassa ummattaṃ, sayaṃ ummattakassa ca.
๑๐๙๘.
1098.
อตฺตโน วสนฎฺฐานา, ตถา วิสฺสาสิกสฺส วา;
Attano vasanaṭṭhānā, tathā vissāsikassa vā;
ปริกฺขารญฺจ วา เตสํ, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Parikkhārañca vā tesaṃ, anāpatti pakāsitā.
๑๐๙๙.
1099.
สงฺฆารามาปิ สพฺพสฺมา, ตถา กลหการกํ;
Saṅghārāmāpi sabbasmā, tathā kalahakārakaṃ;
อิทํ ตุ ติสมุฎฺฐานํ, เวทนา ทุกฺขเวทนาฯ
Idaṃ tu tisamuṭṭhānaṃ, vedanā dukkhavedanā.
นิกฺกฑฺฒนกถาฯ
Nikkaḍḍhanakathā.
๑๑๐๐.
1100.
มชฺฌิมาสีสฆฎฺฎาย, เวหาสกุฎิยูปริ;
Majjhimāsīsaghaṭṭāya, vehāsakuṭiyūpari;
อาหจฺจปาทเก มเญฺจ, ปีเฐ วา ปน ภิกฺขุโนฯ
Āhaccapādake mañce, pīṭhe vā pana bhikkhuno.
๑๑๐๑.
1101.
นิสีทนฺตสฺส วา ตสฺมิํ, นิปชฺชนฺตสฺส วา ปน;
Nisīdantassa vā tasmiṃ, nipajjantassa vā pana;
ปโยคคณนาเยว, ตสฺส ปาจิตฺติโย สิยุํฯ
Payogagaṇanāyeva, tassa pācittiyo siyuṃ.
๑๑๐๒.
1102.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ปุคฺคเล ติกทุกฺกฎํ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, puggale tikadukkaṭaṃ;
เหฎฺฐา อปริโภเค วา, สีสฆฎฺฎาย วา ปนฯ
Heṭṭhā aparibhoge vā, sīsaghaṭṭāya vā pana.
๑๑๐๓.
1103.
อเวหาสวิหาเร วา, อตฺตโน สนฺตเกปิ วา;
Avehāsavihāre vā, attano santakepi vā;
วิสฺสาสิกวิหาเร วา, น โทสุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Vissāsikavihāre vā, na dosummattakādino.
๑๑๐๔.
1104.
ยตฺถ ปฎาณิ วา ทินฺนา, ตตฺถ ฐตฺวา ลเคติ วา;
Yattha paṭāṇi vā dinnā, tattha ṭhatvā lageti vā;
อิทเมฬกโลเมน, สมุฎฺฐานํ สมํ มตํฯ
Idameḷakalomena, samuṭṭhānaṃ samaṃ mataṃ.
เวหาสกุฎิกถาฯ
Vehāsakuṭikathā.
๑๑๐๕.
1105.
ยาว ทฺวารสฺส โกสมฺหา, อคฺคฬฎฺฐปนาย ตุ;
Yāva dvārassa kosamhā, aggaḷaṭṭhapanāya tu;
ภิกฺขุนา ลิมฺปิตพฺพํ วา, เลปาเปตพฺพเมว วาฯ
Bhikkhunā limpitabbaṃ vā, lepāpetabbameva vā.
๑๑๐๖.
1106.
เญโยฺย อาโลกสนฺธีนํ, ปริกเมฺมปฺยยํ นโย;
Ñeyyo ālokasandhīnaṃ, parikammepyayaṃ nayo;
ฉทนสฺส ทฺวตฺติปริยายํ, ฐิเตน หริเต ปนฯ
Chadanassa dvattipariyāyaṃ, ṭhitena harite pana.
๑๑๐๗.
1107.
อธิเฎฺฐยฺยํ ตโต อุทฺธํ, อธิเฎฺฐติ สเจ ปน;
Adhiṭṭheyyaṃ tato uddhaṃ, adhiṭṭheti sace pana;
ตสฺส ปาจิตฺติยํ โหติ, ทุกฺกฎํ ตตฺถ ติฎฺฐโตฯ
Tassa pācittiyaṃ hoti, dukkaṭaṃ tattha tiṭṭhato.
๑๑๐๘.
1108.
ปิฎฺฐิวํเส ฐิโต โกจิ, ฉทนสฺส มุขวฎฺฎิยา;
Piṭṭhivaṃse ṭhito koci, chadanassa mukhavaṭṭiyā;
ยสฺมิํ ฐาเน ฐิตํ ภิกฺขุํ, โอโลเกโนฺต น ปสฺสติฯ
Yasmiṃ ṭhāne ṭhitaṃ bhikkhuṃ, olokento na passati.
๑๑๐๙.
1109.
ตสฺมิํ ฐาเน ปน ฐาตุํ, เนว ภิกฺขุสฺส วฎฺฎติ;
Tasmiṃ ṭhāne pana ṭhātuṃ, neva bhikkhussa vaṭṭati;
วิหารสฺส ปตนฺตสฺส, ปตโนกาสโต หิ ตํฯ
Vihārassa patantassa, patanokāsato hi taṃ.
๑๑๑๐.
1110.
อูนกทฺวตฺติปริยาเย, อติเรโกติ สญฺญิโน;
Ūnakadvattipariyāye, atirekoti saññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๑๑๑.
1111.
น โทโส ทฺวตฺติปริยาเย, เลเณ ติณกุฎีสุ วา;
Na doso dvattipariyāye, leṇe tiṇakuṭīsu vā;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, สญฺจริตฺตสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
ทฺวตฺติปริยายกถาฯ
Dvattipariyāyakathā.
๑๑๑๒.
1112.
ชานํ สปฺปาณกํ โตยํ, ติณํ วา มตฺติกมฺปิ วา;
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, tiṇaṃ vā mattikampi vā;
ยทิ สิเญฺจยฺย ปาจิตฺติ, สิญฺจาเปยฺย ปเรหิ วาฯ
Yadi siñceyya pācitti, siñcāpeyya parehi vā.
๑๑๑๓.
1113.
อจฺฉินฺทิตฺวา สเจ ธารํ, มตฺติกํ สิญฺจโต ปน;
Acchinditvā sace dhāraṃ, mattikaṃ siñcato pana;
เอกสฺมิมฺปิ ฆเฎ เอกา, ปาจิตฺติ ปริทีปิตาฯ
Ekasmimpi ghaṭe ekā, pācitti paridīpitā.
๑๑๑๔.
1114.
วิจฺฉินฺทติ สเจ ธารํ, ปโยคคณนาวสา;
Vicchindati sace dhāraṃ, payogagaṇanāvasā;
สมฺมุขมฺปิ กโรนฺตสฺส, มาติกํ สนฺทมานกํฯ
Sammukhampi karontassa, mātikaṃ sandamānakaṃ.
๑๑๑๕.
1115.
เอกาว เจ สิยาปตฺติ, ทิวสมฺปิ จ สนฺทตุ;
Ekāva ce siyāpatti, divasampi ca sandatu;
พนฺธโต ตตฺถ ตตฺถสฺส, ปโยคคณนา สิยาฯ
Bandhato tattha tatthassa, payogagaṇanā siyā.
๑๑๑๖.
1116.
สเจ สกฎปุณฺณมฺปิ, มตฺติกํ ติณเมว วา;
Sace sakaṭapuṇṇampi, mattikaṃ tiṇameva vā;
อุทเก ปกฺขิปนฺตสฺส, เอกา ปาจิตฺติ เอกโตฯ
Udake pakkhipantassa, ekā pācitti ekato.
๑๑๑๗.
1117.
เอเกกํ ปกฺขิปนฺตสฺส, ปโยคคณนาย เจ;
Ekekaṃ pakkhipantassa, payogagaṇanāya ce;
ขยํ วา อาวิลตฺตํ วา, ชลํ คจฺฉติ ตาทิเสฯ
Khayaṃ vā āvilattaṃ vā, jalaṃ gacchati tādise.
๑๑๑๘.
1118.
‘‘สิญฺจาหี’’ติ วทนฺตสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํ;
‘‘Siñcāhī’’ti vadantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
เอกายาณตฺติยา เอกา, ทิวสมฺปิ จ สิญฺจโตฯ
Ekāyāṇattiyā ekā, divasampi ca siñcato.
๑๑๑๙.
1119.
อปฺปาเณ อุทเก สุเทฺธ, สปฺปาณมิติ สญฺญิโน;
Appāṇe udake suddhe, sappāṇamiti saññino;
สพฺพตฺถ วิมติสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Sabbattha vimatissāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๑๒๐.
1120.
สพฺพตฺถาปาณสญฺญิสฺส, อสญฺจิจฺจาสติสฺส วา;
Sabbatthāpāṇasaññissa, asañciccāsatissa vā;
อชานโต อนาปตฺติ, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Ajānato anāpatti, tathā ummattakādino.
๑๑๒๑.
1121.
สปฺปาณกตฺตํ โตยสฺส, สปฺปาณนฺติ วิชานนํ;
Sappāṇakattaṃ toyassa, sappāṇanti vijānanaṃ;
วินา วธกจิเตฺตน, ติณาทีนํ นิเสจนํฯ
Vinā vadhakacittena, tiṇādīnaṃ nisecanaṃ.
๑๑๒๒.
1122.
จตฺตาเรวสฺส องฺคานิ, นิทฺทิฎฺฐานิ มเหสินา;
Cattārevassa aṅgāni, niddiṭṭhāni mahesinā;
อทินฺนาทานตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
๑๑๒๓.
1123.
อิทํ ปณฺณตฺติวชฺชญฺจ, ติจิตฺตญฺจาติ ทีปิตํ;
Idaṃ paṇṇattivajjañca, ticittañcāti dīpitaṃ;
อิทเมเวตฺถ นิทฺทิฎฺฐํ, ตสฺส จสฺส วิเสสนํฯ
Idamevettha niddiṭṭhaṃ, tassa cassa visesanaṃ.
สปฺปาณกกถาฯ
Sappāṇakakathā.
เสนาสนวโคฺค ทุติโยฯ
Senāsanavaggo dutiyo.
๑๑๒๔.
1124.
ภิกฺขุสฺสาฎฺฐงฺคยุตฺตสฺส, ภิกฺขุโนวาทสมฺมุติ;
Bhikkhussāṭṭhaṅgayuttassa, bhikkhunovādasammuti;
อิธ ญตฺติจตุเตฺถน, อนุญฺญาตา มเหสินาฯ
Idha ñatticatutthena, anuññātā mahesinā.
๑๑๒๕.
1125.
โย ตายาสมฺมโต ภิกฺขุ, ครุธเมฺมหิ อฎฺฐหิ;
Yo tāyāsammato bhikkhu, garudhammehi aṭṭhahi;
เอกํ สมฺพหุลา วาปิ, ภิกฺขุนิสงฺฆเมว วาฯ
Ekaṃ sambahulā vāpi, bhikkhunisaṅghameva vā.
๑๑๒๖.
1126.
โอสาเรโนฺตว เต ธเมฺม, โอวเทยฺย สเจ ปน;
Osārentova te dhamme, ovadeyya sace pana;
โอวาทปริโยสาเน, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Ovādapariyosāne, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๑๒๗.
1127.
อเญฺญน ปน ธเมฺมน, โอวทนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;
Aññena pana dhammena, ovadantassa dukkaṭaṃ;
เอกโตอุปสมฺปนฺนํ, ครุธเมฺมหิ วา ตถาฯ
Ekatoupasampannaṃ, garudhammehi vā tathā.
๑๑๒๘.
1128.
ภิกฺขูนํ สนฺติเกเยว, อุปสมฺปนฺนภิกฺขุนิํ;
Bhikkhūnaṃ santikeyeva, upasampannabhikkhuniṃ;
ตถา, ลิงฺควิปลฺลาเส, ปาจิเตฺตว ปกาสิตาฯ
Tathā, liṅgavipallāse, pācitteva pakāsitā.
๑๑๒๙.
1129.
สมฺมตสฺสาปิ ภิกฺขุสฺส, ทุกฺกฎํ สมุทีริตํ;
Sammatassāpi bhikkhussa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;
โอวาทํ อนิยาเทตฺวา, ธเมฺมนเญฺญน ภาสโตฯ
Ovādaṃ aniyādetvā, dhammenaññena bhāsato.
๑๑๓๐.
1130.
‘‘สมคฺคมฺหา’’ติ วุเตฺตปิ, อเญฺญโนวทโต ตถา;
‘‘Samaggamhā’’ti vuttepi, aññenovadato tathā;
‘‘วคฺคมฺหา’’ติ จ วุเตฺตปิ, ครุธเมฺมหิ ทุกฺกฎํฯ
‘‘Vaggamhā’’ti ca vuttepi, garudhammehi dukkaṭaṃ.
๑๑๓๑.
1131.
อคณฺหนฺตสฺส โอวาทํ, อปจฺจาหรโตปิ ตํ;
Agaṇhantassa ovādaṃ, apaccāharatopi taṃ;
ฐเปตฺวา ทุกฺกฎํ พาลํ, คิลานํ คมิกํ สิยาฯ
Ṭhapetvā dukkaṭaṃ bālaṃ, gilānaṃ gamikaṃ siyā.
๑๑๓๒.
1132.
อธเมฺม ปน กมฺมสฺมิํ, อธมฺมนฺติ จ สญฺญิโน;
Adhamme pana kammasmiṃ, adhammanti ca saññino;
วเคฺค ภิกฺขุนิสงฺฆสฺมิํ, ติกปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Vagge bhikkhunisaṅghasmiṃ, tikapācittiyaṃ siyā.
๑๑๓๓.
1133.
ตถา เวมติกสฺสาปิ, ธมฺมกมฺมนฺติ สญฺญิโน;
Tathā vematikassāpi, dhammakammanti saññino;
นว ปาจิตฺติโย วุตฺตา, สมเคฺคปิ จ ตตฺตกาฯ
Nava pācittiyo vuttā, samaggepi ca tattakā.
๑๑๓๔.
1134.
นวกานํ วสา ทฺวินฺนํ, อฎฺฐารส ภวนฺติ ตา;
Navakānaṃ vasā dvinnaṃ, aṭṭhārasa bhavanti tā;
ทุกฺกฎํ ธมฺมกเมฺมปิ, สตฺตรสวิธํ สิยาฯ
Dukkaṭaṃ dhammakammepi, sattarasavidhaṃ siyā.
๑๑๓๕.
1135.
‘‘โอสาเรหี’’ติ วุโตฺต วา, ปญฺหํ ปุโฎฺฐ กเถติ วา;
‘‘Osārehī’’ti vutto vā, pañhaṃ puṭṭho katheti vā;
สิกฺขมานาย วา เนว, โทโส อุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Sikkhamānāya vā neva, doso ummattakādino.
๑๑๓๖.
1136.
วาจุคฺคตาว กาตพฺพา, ปคุณา เทฺวปิ มาติกา;
Vācuggatāva kātabbā, paguṇā dvepi mātikā;
สุตฺตนฺตโต จ จตฺตาโร, ภาณวารา ปกาสิตาฯ
Suttantato ca cattāro, bhāṇavārā pakāsitā.
๑๑๓๗.
1137.
เอโก ปริกถตฺถาย, กถามโคฺค ปกาสิโต;
Eko parikathatthāya, kathāmaggo pakāsito;
มงฺคลามงฺคลตฺถาย, ติโสฺสเยวานุโมทนาฯ
Maṅgalāmaṅgalatthāya, tissoyevānumodanā.
๑๑๓๘.
1138.
อุโปสถาทิอตฺถาย, กมฺมากมฺมวินิจฺฉโย;
Uposathādiatthāya, kammākammavinicchayo;
กมฺมฎฺฐานํ ตถา เอกํ, อุตฺตมตฺถสฺส ปาปกํฯ
Kammaṭṭhānaṃ tathā ekaṃ, uttamatthassa pāpakaṃ.
๑๑๓๙.
1139.
เอตฺตกํ อุคฺคเหตฺวาน, ปญฺจวโสฺส พหุสฺสุโต;
Ettakaṃ uggahetvāna, pañcavasso bahussuto;
มุญฺจิตฺวา นิสฺสยํ กามํ, วสิตุํ ลภติสฺสโรฯ
Muñcitvā nissayaṃ kāmaṃ, vasituṃ labhatissaro.
๑๑๔๐.
1140.
วาจุคฺคตา วิภงฺคา เทฺว, ปคุณา พฺยญฺชนาทิโต;
Vācuggatā vibhaṅgā dve, paguṇā byañjanādito;
จตูสฺวปิ นิกาเยสุ, เอโก วา โปตฺถโกปิ จฯ
Catūsvapi nikāyesu, eko vā potthakopi ca.
๑๑๔๑.
1141.
กมฺมากมฺมญฺจ วตฺตานิ, อุคฺคเหตพฺพเมตฺตกํ;
Kammākammañca vattāni, uggahetabbamettakaṃ;
สพฺพนฺติมปริเจฺฉโท, ทสวโสฺส สเจ ปนฯ
Sabbantimaparicchedo, dasavasso sace pana.
๑๑๔๒.
1142.
พหุสฺสุโต ทิสาโมโกฺข, เยนกามํคโม สิยา;
Bahussuto disāmokkho, yenakāmaṃgamo siyā;
ปริสํ ลภเต กามํ, อุปฎฺฐาเปตุมิสฺสโรฯ
Parisaṃ labhate kāmaṃ, upaṭṭhāpetumissaro.
๑๑๔๓.
1143.
ยสฺส สาฎฺฐกถํ สพฺพํ, วาจุคฺคํ ปิฎกตฺตยํ;
Yassa sāṭṭhakathaṃ sabbaṃ, vācuggaṃ piṭakattayaṃ;
โสยํ พหุสฺสุโต นาม, ภิกฺขุโนวาทโก สิยาฯ
Soyaṃ bahussuto nāma, bhikkhunovādako siyā.
๑๑๔๔.
1144.
อสฺสาสมฺมตตาทีนิ , ตีณิ องฺคานิ ทีปเย;
Assāsammatatādīni , tīṇi aṅgāni dīpaye;
ปทโสธมฺมตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Padasodhammatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
โอวาทกถาฯ
Ovādakathā.
๑๑๔๕.
1145.
ปาจิตฺติ ครุธเมฺมหิ, ธเมฺมนเญฺญน วา ปน;
Pācitti garudhammehi, dhammenaññena vā pana;
โหตฺยตฺถงฺคเต สูริเย, โอวทนฺตสฺส ภิกฺขุนิํฯ
Hotyatthaṅgate sūriye, ovadantassa bhikkhuniṃ.
๑๑๔๖.
1146.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, สมฺมตสฺสาปิ ภิกฺขุโน;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sammatassāpi bhikkhuno;
เอกโตอุปสมฺปนฺนํ, โอวทนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Ekatoupasampannaṃ, ovadantassa dukkaṭaṃ.
๑๑๔๗.
1147.
ตถานตฺถงฺคเต สูริเย, คเต อตฺถนฺติ สญฺญิโน;
Tathānatthaṅgate sūriye, gate atthanti saññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๑๔๘.
1148.
อุเทฺทสาทินเยนสฺส, อนาปตฺติ ปกาสิตา;
Uddesādinayenassa, anāpatti pakāsitā;
อนนฺตรสมา เสสา, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Anantarasamā sesā, samuṭṭhānādayo nayā.
อตฺถงฺคตสูริยกถาฯ
Atthaṅgatasūriyakathā.
๑๑๔๙.
1149.
ภิกฺขุนิํ โอวทนฺตสฺส, คนฺตฺวา ภิกฺขุนุปสฺสยํ;
Bhikkhuniṃ ovadantassa, gantvā bhikkhunupassayaṃ;
ครุธเมฺมหิ อญฺญตฺร, กาลา ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Garudhammehi aññatra, kālā pācittiyaṃ siyā.
๑๑๕๐.
1150.
สเจ อสมฺมโต โหติ, โหติ ปาจิตฺติยทฺวยํ;
Sace asammato hoti, hoti pācittiyadvayaṃ;
อตฺถงฺคเต จ สูริเย, สเจ วทติ ตีณิปิฯ
Atthaṅgate ca sūriye, sace vadati tīṇipi.
๑๑๕๑.
1151.
อเญฺญน ปน ธเมฺมน, วทโต ทุกฺกฎทฺวยํ;
Aññena pana dhammena, vadato dukkaṭadvayaṃ;
เอกํ ปาจิตฺติยํ โหติ, ภิกฺขุโน รตฺติเหตุกํฯ
Ekaṃ pācittiyaṃ hoti, bhikkhuno rattihetukaṃ.
๑๑๕๒.
1152.
สมฺมตสฺสาปิ ภิกฺขุสฺส, โหติ ปาจิตฺติยทฺวยํ;
Sammatassāpi bhikkhussa, hoti pācittiyadvayaṃ;
ครุธมฺมนิทานสฺส, สมฺมตตฺตา อภาวโตฯ
Garudhammanidānassa, sammatattā abhāvato.
๑๑๕๓.
1153.
ตเสฺสวเญฺญน ธเมฺมน, โอวทนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;
Tassevaññena dhammena, ovadantassa dukkaṭaṃ;
สมฺมตตฺตา อนาปตฺติ, เอกา ปาจิตฺติ รตฺติยํฯ
Sammatattā anāpatti, ekā pācitti rattiyaṃ.
๑๑๕๔.
1154.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ทุกฺกฎํ อิตรทฺวเย;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, dukkaṭaṃ itaradvaye;
เอกโตอุปสมฺปนฺนํ, โอวทนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Ekatoupasampannaṃ, ovadantassa dukkaṭaṃ.
๑๑๕๕.
1155.
ตถา อเญฺญน ธเมฺมน, คนฺตฺวา ภิกฺขุนุปสฺสยํ;
Tathā aññena dhammena, gantvā bhikkhunupassayaṃ;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, กถิเนน สมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
ภิกฺขุนุปสฺสยกถาฯ
Bhikkhunupassayakathā.
๑๑๕๖.
1156.
จีวราทีนมตฺถาย , โอวทนฺตีติ ภิกฺขุนิํ;
Cīvarādīnamatthāya , ovadantīti bhikkhuniṃ;
วทโต สมฺมเต ภิกฺขุ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Vadato sammate bhikkhu, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๑๕๗.
1157.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ตเถว ติกทุกฺกฎํ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ;
สเงฺฆนาสมฺมตํ ภิกฺขุํ, วทนฺตสฺส จ ทุกฺกฎํฯ
Saṅghenāsammataṃ bhikkhuṃ, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
๑๑๕๘.
1158.
ตเถวานุปสมฺปนฺนํ, สมฺมตํ วา อสมฺมตํ;
Tathevānupasampannaṃ, sammataṃ vā asammataṃ;
น โทโส อามิสตฺถาย, โอวทนฺตสฺส ภาสโตฯ
Na doso āmisatthāya, ovadantassa bhāsato.
๑๑๕๙.
1159.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีนํ, อนาปตฺติ ปกาสิตา;
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā;
อิทญฺหิ ติสมุฎฺฐานํ, เวทนา ทุกฺขเวทนาฯ
Idañhi tisamuṭṭhānaṃ, vedanā dukkhavedanā.
อามิสกถาฯ
Āmisakathā.
๑๑๖๐.
1160.
สเจ ภิกฺขุนิยา ภิกฺขุ, ทเทยฺย ปน จีวรํ;
Sace bhikkhuniyā bhikkhu, dadeyya pana cīvaraṃ;
อญฺญาติกาย ปาจิตฺติ, ฐเปตฺวา ปาริวตฺตกํฯ
Aññātikāya pācitti, ṭhapetvā pārivattakaṃ.
๑๑๖๑.
1161.
จีวรสฺส ปฎิคฺคาห-สิกฺขาปทสโม นโย;
Cīvarassa paṭiggāha-sikkhāpadasamo nayo;
อวเสโส มโต สทฺธิํ, สมุฎฺฐานาทินา ปนฯ
Avaseso mato saddhiṃ, samuṭṭhānādinā pana.
๑๑๖๒.
1162.
ตตฺถ ภิกฺขุนิยา ทินฺนํ, จีวรํ อิธ ภิกฺขุนา;
Tattha bhikkhuniyā dinnaṃ, cīvaraṃ idha bhikkhunā;
ตตฺถ นิสฺสคฺคิยํ สุทฺธ-ปาจิตฺติ อิธ สูจิตาฯ
Tattha nissaggiyaṃ suddha-pācitti idha sūcitā.
จีวรทานกถาฯ
Cīvaradānakathā.
๑๑๖๓.
1163.
จีวรํ โย หิ สิเพฺพยฺย, สิพฺพาเปยฺย ปเรน วา;
Cīvaraṃ yo hi sibbeyya, sibbāpeyya parena vā;
อญฺญาติกาย ปาจิตฺติ, โหติ ภิกฺขุนิยา ปนฯ
Aññātikāya pācitti, hoti bhikkhuniyā pana.
๑๑๖๔.
1164.
ยํ วา นิวาสิตุํ สกฺกา, ยํ วา ปารุปนูปคํ;
Yaṃ vā nivāsituṃ sakkā, yaṃ vā pārupanūpagaṃ;
จีวรนฺติ อธิเปฺปโต, อิทเมตฺถ มเหสินาฯ
Cīvaranti adhippeto, idamettha mahesinā.
๑๑๖๕.
1165.
สยํ สูจิํ ปเวเสตฺวา, สิพฺพนฺตสฺส จ ภิกฺขุโน;
Sayaṃ sūciṃ pavesetvā, sibbantassa ca bhikkhuno;
สูจินีหรเณ ตสฺส, ปาจิตฺติยมุทีริตํฯ
Sūcinīharaṇe tassa, pācittiyamudīritaṃ.
๑๑๖๖.
1166.
สตกฺขตฺตุมฺปิ วิชฺฌิตฺวา, สกิํ นีหรโต ปน;
Satakkhattumpi vijjhitvā, sakiṃ nīharato pana;
เอกํ ปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ปโยคสฺส วสา พหูฯ
Ekaṃ pācittiyaṃ vuttaṃ, payogassa vasā bahū.
๑๑๖๗.
1167.
‘‘สิพฺพา’’ติ ปน อาณโตฺต, อวิเสเสน ภิกฺขุนา;
‘‘Sibbā’’ti pana āṇatto, avisesena bhikkhunā;
นิฎฺฐาเปติ สเจ สพฺพํ, เอกํ ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Niṭṭhāpeti sace sabbaṃ, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
๑๑๖๘.
1168.
‘‘ยเมตฺถ จีวเร กมฺมํ, ภาโร สพฺพํ ตวา’’ติ หิ;
‘‘Yamettha cīvare kammaṃ, bhāro sabbaṃ tavā’’ti hi;
อาณโตฺต ภิกฺขุนา สพฺพํ, นิฎฺฐาเปติ สเจ ปนฯ
Āṇatto bhikkhunā sabbaṃ, niṭṭhāpeti sace pana.
๑๑๖๙.
1169.
ภิกฺขุสฺสาณาปกเสฺสว, เอกายาณตฺติยา ปน;
Bhikkhussāṇāpakasseva, ekāyāṇattiyā pana;
โหนฺติ ปาจิตฺติยาปตฺติ, อเนการาปเถ ปเถฯ
Honti pācittiyāpatti, anekārāpathe pathe.
๑๑๗๐.
1170.
ปุนปฺปุนาณาเปนฺตสฺส, อเนกาณตฺติยํ ปน;
Punappunāṇāpentassa, anekāṇattiyaṃ pana;
กา หิ นาม กถา อตฺถิ? ติกปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Kā hi nāma kathā atthi? Tikapācittiyaṃ siyā.
๑๑๗๑.
1171.
ญาติกาย จ อญฺญาติ-สญฺญิสฺส วิมติสฺส วา;
Ñātikāya ca aññāti-saññissa vimatissa vā;
เอกโตอุปสมฺปนฺน-จีวเร ทุกฺกฎํ สิยาฯ
Ekatoupasampanna-cīvare dukkaṭaṃ siyā.
๑๑๗๒.
1172.
ฐเปตฺวา จีวรํ อญฺญํ, ปริกฺขารญฺจ สิพฺพโต;
Ṭhapetvā cīvaraṃ aññaṃ, parikkhārañca sibbato;
อนาปตฺติ วินิทฺทิฎฺฐา, สิกฺขมานาทิกายปิฯ
Anāpatti viniddiṭṭhā, sikkhamānādikāyapi.
๑๑๗๓.
1173.
สญฺจริตฺตสมุฎฺฐานํ, กฺริยํ ปณฺณตฺติวชฺชกํ;
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ;
กายกมฺมํ วจีกมฺมํ, ติจิตฺตญฺจ ติเวทนํฯ
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
จีวรสิพฺพนกถาฯ
Cīvarasibbanakathā.
๑๑๗๔.
1174.
ภิกฺขุ ภิกฺขุนิยา สทฺธิํ, สํวิธาย ปเนกโต;
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāya panekato;
ปฎิปเชฺชยฺย มคฺคํ เจ, อญฺญตฺร สมยา อิธฯ
Paṭipajjeyya maggaṃ ce, aññatra samayā idha.
๑๑๗๕.
1175.
คามนฺตโรกฺกเม วาปิ, อทฺธโยชนติกฺกเม;
Gāmantarokkame vāpi, addhayojanatikkame;
อคามเก อรเญฺญ วา, โหติ อาปตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Agāmake araññe vā, hoti āpatti bhikkhuno.
๑๑๗๖.
1176.
เอตฺถากปฺปิยภูมโฎฺฐ, สํวิธานํ กโรติ โย;
Etthākappiyabhūmaṭṭho, saṃvidhānaṃ karoti yo;
สํวิธานนิมิตฺตํ ตุ, ทุกฺกฎํ ตสฺส ทีปิตํฯ
Saṃvidhānanimittaṃ tu, dukkaṭaṃ tassa dīpitaṃ.
๑๑๗๗.
1177.
สํวิธานํ กโรนฺตสฺส, ฐตฺวา กปฺปิยภูมิยํ;
Saṃvidhānaṃ karontassa, ṭhatvā kappiyabhūmiyaṃ;
สํวิธานนิมิตฺตํ ตุ, น วทนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Saṃvidhānanimittaṃ tu, na vadantassa dukkaṭaṃ.
๑๑๗๘.
1178.
อุภยตฺถาปิ ปาจิตฺติ, คจฺฉนฺตเสฺสว ภิกฺขุโน;
Ubhayatthāpi pācitti, gacchantasseva bhikkhuno;
อนนฺตรสฺส คามสฺส, อุปจาโรกฺกเม สิยาฯ
Anantarassa gāmassa, upacārokkame siyā.
๑๑๗๙.
1179.
ตตฺราปิ ปฐเม ปาเท, ทุกฺกฎํ สมุทีริตํ;
Tatrāpi paṭhame pāde, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;
ทุติเย ปทวารสฺมิํ, ปาจิตฺติยมุทีริตํฯ
Dutiye padavārasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
๑๑๘๐.
1180.
อนฺตรา สํวิธาเนปิ, ภิกฺขุโน ทุกฺกฎํ สิยา;
Antarā saṃvidhānepi, bhikkhuno dukkaṭaṃ siyā;
ทฺวารมคฺควิสเงฺกเต, สติ จาปตฺติ วุจฺจติฯ
Dvāramaggavisaṅkete, sati cāpatti vuccati.
๑๑๘๑.
1181.
อสํวิทหิเต กาเล, วิทหิโตติ สญฺญิโน;
Asaṃvidahite kāle, vidahitoti saññino;
ภิกฺขุเสฺสว วิธานสฺมิํ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Bhikkhusseva vidhānasmiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๑๘๒.
1182.
สมเย วิทหิตฺวา วา, วิสเงฺกเตน คจฺฉโต;
Samaye vidahitvā vā, visaṅketena gacchato;
อาปทาสุ อนาปตฺติ, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Āpadāsu anāpatti, tathā ummattakādino.
๑๑๘๓.
1183.
อิทํ จตุสมุฎฺฐานํ, กายโต กายวาจโต;
Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, kāyato kāyavācato;
กายจิตฺตา สมุฎฺฐาติ, กายวาจาทิกตฺตยาฯ
Kāyacittā samuṭṭhāti, kāyavācādikattayā.
สํวิธานกถาฯ
Saṃvidhānakathā.
๑๑๘๔.
1184.
เอกมุชฺชวนิํ นาวํ, ตถา โอชวนิมฺปิ วา;
Ekamujjavaniṃ nāvaṃ, tathā ojavanimpi vā;
อภิรูเหยฺย ปาจิตฺติ, สทฺธิํ ภิกฺขุนิยา สเจฯ
Abhirūheyya pācitti, saddhiṃ bhikkhuniyā sace.
๑๑๘๕.
1185.
สคามตีรปเสฺสน , คามนฺตรวเสน วา;
Sagāmatīrapassena , gāmantaravasena vā;
อคามตีรปเสฺสน, คมเน อทฺธโยชเนฯ
Agāmatīrapassena, gamane addhayojane.
๑๑๘๖.
1186.
ตถา โยชนวิตฺถิณฺณ-นทีมเชฺฌน คจฺฉโต;
Tathā yojanavitthiṇṇa-nadīmajjhena gacchato;
อทฺธโยชนสงฺขาย, โหนฺติ ปาจิตฺติโย ปนฯ
Addhayojanasaṅkhāya, honti pācittiyo pana.
๑๑๘๗.
1187.
ยถาสุขํ สมุทฺทสฺมิํ, สพฺพอฎฺฐกถาสุ หิ;
Yathāsukhaṃ samuddasmiṃ, sabbaaṭṭhakathāsu hi;
นทิยํเยว อาปตฺติ, น สมุเทฺท วิจาริตาฯ
Nadiyaṃyeva āpatti, na samudde vicāritā.
๑๑๘๘.
1188.
ติตฺถสมฺปาทนตฺถาย, อุทฺธํ วา นทิยา อโธ;
Titthasampādanatthāya, uddhaṃ vā nadiyā adho;
สเจ หรนฺติ ตํยุตฺตา, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Sace haranti taṃyuttā, anāpatti pakāsitā.
๑๑๘๙.
1189.
ตถา สํวิทหิตฺวา วา, ติริยํ ตรณาย วา;
Tathā saṃvidahitvā vā, tiriyaṃ taraṇāya vā;
อาปทาสุ วิเสโส หิ, อนนฺตรสโม มโตฯ
Āpadāsu viseso hi, anantarasamo mato.
นาวาภิรุหนกถาฯ
Nāvābhiruhanakathā.
๑๑๙๐.
1190.
ญตฺวา ภิกฺขุนิยา ภตฺตํ, ภุญฺชโต ปริปาจิตํ;
Ñatvā bhikkhuniyā bhattaṃ, bhuñjato paripācitaṃ;
หิตฺวา คิหิสมารมฺภํ, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Hitvā gihisamārambhaṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๑๙๑.
1191.
โภชนํ ปญฺจธา วุตฺตํ, คหเณ ตสฺส ทุกฺกฎํ;
Bhojanaṃ pañcadhā vuttaṃ, gahaṇe tassa dukkaṭaṃ;
อโชฺฌหาเรสุ สเพฺพสุ, ตสฺส ปาจิตฺติโย สิยุํฯ
Ajjhohāresu sabbesu, tassa pācittiyo siyuṃ.
๑๑๙๒.
1192.
สนฺตกํ ญาตกาทีนํ, คิหิสมฺปาทิตมฺปิ วา;
Santakaṃ ñātakādīnaṃ, gihisampāditampi vā;
วินา ภิกฺขุนิยา โทโส, ภุญฺชโต ปริปาจิตํฯ
Vinā bhikkhuniyā doso, bhuñjato paripācitaṃ.
๑๑๙๓.
1193.
ปริปาจิตสญฺญิสฺส , ภิกฺขุสฺสาปริปาจิเต;
Paripācitasaññissa , bhikkhussāparipācite;
อุโภสุ วิมติสฺสาปิ, โหติ สพฺพตฺถ ทุกฺกฎํฯ
Ubhosu vimatissāpi, hoti sabbattha dukkaṭaṃ.
๑๑๙๔.
1194.
เอกโตอุปสมฺปนฺน-ปริปาจิตโภชนํ;
Ekatoupasampanna-paripācitabhojanaṃ;
อโชฺฌหารวเสเนว, ทุกฺกฎํ ปริภุญฺชโตฯ
Ajjhohāravaseneva, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
๑๑๙๕.
1195.
อญฺญํ วา ปน ยํ กิญฺจิ, ฐเปตฺวา ปญฺจโภชนํ;
Aññaṃ vā pana yaṃ kiñci, ṭhapetvā pañcabhojanaṃ;
ภุญฺชนฺตสฺส อนาปตฺติ, ยาคุขชฺชผลาทิกํฯ
Bhuñjantassa anāpatti, yāgukhajjaphalādikaṃ.
๑๑๙๖.
1196.
สมุฎฺฐานาทโย ตุลฺยา, ปฐมนฺติมวตฺถุนา;
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā;
อิทํ ปณฺณตฺติวชฺชํ ตุ, ติจิตฺตญฺจ ติเวทนํฯ
Idaṃ paṇṇattivajjaṃ tu, ticittañca tivedanaṃ.
ปริปาจิตกถาฯ
Paripācitakathā.
๑๑๙๗.
1197.
ทุติยานิยเตเนว, ทสมํ สทิสํ มตํ;
Dutiyāniyateneva, dasamaṃ sadisaṃ mataṃ;
อิทํ สิกฺขาปทํ สพฺพํ, สมุฎฺฐานนยาทินาฯ
Idaṃ sikkhāpadaṃ sabbaṃ, samuṭṭhānanayādinā.
รโหนิสชฺชกถาฯ
Rahonisajjakathā.
ภิกฺขุนิวโคฺค ตติโยฯ
Bhikkhunivaggo tatiyo.
๑๑๙๘.
1198.
เอโก อาวสโถ ปิโณฺฑ, อคิลาเนน ภิกฺขุนา;
Eko āvasatho piṇḍo, agilānena bhikkhunā;
ภุญฺชิตโพฺพ ตโต อุทฺธํ, ปาจิตฺติ ปริภุญฺชโตฯ
Bhuñjitabbo tato uddhaṃ, pācitti paribhuñjato.
๑๑๙๙.
1199.
อโนทิเสฺสว ปญฺญเตฺต, ยาวทเตฺถว ภิกฺขุนา;
Anodisseva paññatte, yāvadattheva bhikkhunā;
ภุญฺชิตพฺพํ สกิํ ตตฺถ, ตโต อุทฺธํ น วฎฺฎติฯ
Bhuñjitabbaṃ sakiṃ tattha, tato uddhaṃ na vaṭṭati.
๑๒๐๐.
1200.
ทุติเย ทิวเส ตตฺถ, คหเณ ทุกฺกฎํ มตํ;
Dutiye divase tattha, gahaṇe dukkaṭaṃ mataṃ;
อโชฺฌหาเรสุ สเพฺพสุ, ตสฺส ปาจิตฺติโย มตาฯ
Ajjhohāresu sabbesu, tassa pācittiyo matā.
๑๒๐๑.
1201.
กุเลเนเกน ปญฺญเตฺต, สห นานากุเลหิ วา;
Kulenekena paññatte, saha nānākulehi vā;
นาเนกฎฺฐานเภเทสุ, เอกภาโคว วฎฺฎติฯ
Nānekaṭṭhānabhedesu, ekabhāgova vaṭṭati.
๑๒๐๒.
1202.
นานาฎฺฐาเนสุ ปญฺญโตฺต, โย จ, นานากุเลหิ วา;
Nānāṭṭhānesu paññatto, yo ca, nānākulehi vā;
ภุญฺชโต ปน สพฺพตฺถ, น โทโส ปฎิปาฎิยาฯ
Bhuñjato pana sabbattha, na doso paṭipāṭiyā.
๑๒๐๓.
1203.
ปฎิปาฎิมเสเสน, เขเปตฺวา ปุน ภุญฺชโต;
Paṭipāṭimasesena, khepetvā puna bhuñjato;
อาทิโต ปน ปฎฺฐาย, น จ กปฺปติ ภิกฺขุโนฯ
Ādito pana paṭṭhāya, na ca kappati bhikkhuno.
๑๒๐๔.
1204.
อนาปตฺติ คิลานสฺส, อาคจฺฉนฺตสฺส คจฺฉโต;
Anāpatti gilānassa, āgacchantassa gacchato;
โอทิสฺสปิ จ ปญฺญเตฺต, ปริเตฺต ภุญฺชโต สกิํฯ
Odissapi ca paññatte, paritte bhuñjato sakiṃ.
๑๒๐๕.
1205.
ยาคุอาทีนิ นิจฺจมฺปิ, ภุญฺชิตุํ ปน วฎฺฎติ;
Yāguādīni niccampi, bhuñjituṃ pana vaṭṭati;
เสสเมฬกโลเมน, สมุฎฺฐานาทิกํ สมํฯ
Sesameḷakalomena, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ.
อาวสถกถาฯ
Āvasathakathā.
๑๒๐๖.
1206.
อญฺญตฺร สมยา วุตฺตา, ปาจิตฺติ คณโภชเน;
Aññatra samayā vuttā, pācitti gaṇabhojane;
คโณติ ปน นิทฺทิฎฺฐา, จตฺตาโร วา ตตุตฺตริํฯ
Gaṇoti pana niddiṭṭhā, cattāro vā tatuttariṃ.
๑๒๐๗.
1207.
ยํ นิมนฺตนโต วาปิ, ลทฺธํ วิญฺญตฺติโตปิ วา;
Yaṃ nimantanato vāpi, laddhaṃ viññattitopi vā;
โภชนํ ปน ปญฺจนฺนํ, โหติ อญฺญตรํ อิธฯ
Bhojanaṃ pana pañcannaṃ, hoti aññataraṃ idha.
๑๒๐๘.
1208.
โภชนานมฺปิ ปญฺจนฺนํ, คเหตฺวา นามเมว ตุ;
Bhojanānampi pañcannaṃ, gahetvā nāmameva tu;
นิมเนฺตติ สเจ ภิกฺขู, จตฺตาโร พหุเกปิ วาฯ
Nimanteti sace bhikkhū, cattāro bahukepi vā.
๑๒๐๙.
1209.
‘‘โอทนํ โภชนํ ภตฺตํ, สมฺปฎิจฺฉถ คณฺหถ’’;
‘‘Odanaṃ bhojanaṃ bhattaṃ, sampaṭicchatha gaṇhatha’’;
อิติ เววจเนเหว, อถ ภาสนฺตเรน วาฯ
Iti vevacaneheva, atha bhāsantarena vā.
๑๒๑๐.
1210.
ตโต ตสฺส จ เต ภิกฺขู, สาทิยิตฺวา นิมนฺตนํ;
Tato tassa ca te bhikkhū, sādiyitvā nimantanaṃ;
เอกโต นานโต วา เจ, คนฺตฺวา คณฺหนฺติ เอกโตฯ
Ekato nānato vā ce, gantvā gaṇhanti ekato.
๑๒๑๑.
1211.
สเพฺพสํ โหติ ปาจิตฺติ, คณโภชนการณา;
Sabbesaṃ hoti pācitti, gaṇabhojanakāraṇā;
เอกโต คหณํ เอตฺถ, คณโภชนการณํฯ
Ekato gahaṇaṃ ettha, gaṇabhojanakāraṇaṃ.
๑๒๑๒.
1212.
เอกโต นานโต วาปิ, คมนํ โภชนมฺปิ วา;
Ekato nānato vāpi, gamanaṃ bhojanampi vā;
การณนฺติ น ตํ วิญฺญู, ภณนฺติ คณโภชเนฯ
Kāraṇanti na taṃ viññū, bhaṇanti gaṇabhojane.
๑๒๑๓.
1213.
สเจปิ โอทนาทีนํ, คเหตฺวา นามเมว วา;
Sacepi odanādīnaṃ, gahetvā nāmameva vā;
เอกโต นานโต วาปิ, วิญฺญาเปตฺวา มนุสฺสเกฯ
Ekato nānato vāpi, viññāpetvā manussake.
๑๒๑๔.
1214.
นานโต เวกโต คนฺตฺวา, สเจ คณฺหนฺติ เอกโต;
Nānato vekato gantvā, sace gaṇhanti ekato;
เอวมฺปิ ปน โหตีติ, วณฺณิตํ คณโภชนํฯ
Evampi pana hotīti, vaṇṇitaṃ gaṇabhojanaṃ.
๑๒๑๕.
1215.
ทุวิธสฺสาปิ เอตสฺส, ปฎิคฺคหณการณา;
Duvidhassāpi etassa, paṭiggahaṇakāraṇā;
ทุกฺกฎํ โหติ ปาจิตฺติ, อโชฺฌหาเรสุ ทีปิตาฯ
Dukkaṭaṃ hoti pācitti, ajjhohāresu dīpitā.
๑๒๑๖.
1216.
สมเยสุ อนาปตฺติ, สตฺตสฺวปิ ปกาสิตา;
Samayesu anāpatti, sattasvapi pakāsitā;
คเหตฺวา เอกโต ทฺวินฺนํ, ติณฺณํ วา ภุญฺชตํ ตถาฯ
Gahetvā ekato dvinnaṃ, tiṇṇaṃ vā bhuñjataṃ tathā.
๑๒๑๗.
1217.
มุนินานุปสมฺปนฺน-จาริปตฺตานิมนฺติตา ;
Muninānupasampanna-cāripattānimantitā ;
จตุเตฺถ เอกโต กตฺวาปิ, คณเภโท ปกาสิโตฯ
Catutthe ekato katvāpi, gaṇabhedo pakāsito.
๑๒๑๘.
1218.
เนว สมยลทฺธานํ, วเสนปิ หิ สพฺพโส;
Neva samayaladdhānaṃ, vasenapi hi sabbaso;
คณเภโท ปนาปตฺติ, เวทิตพฺพา วิภาวินาฯ
Gaṇabhedo panāpatti, veditabbā vibhāvinā.
๑๒๑๙.
1219.
โภชนานญฺจ ปญฺจนฺนํ, วเสน คณโภชเน;
Bhojanānañca pañcannaṃ, vasena gaṇabhojane;
นเตฺถว จ วิสเงฺกตํ, ยาคุอาทีสุ ตํ สิยาฯ
Nattheva ca visaṅketaṃ, yāguādīsu taṃ siyā.
๑๒๒๐.
1220.
คณโภชนสญฺญิสฺส, ภิกฺขุสฺสาคณโภชเน;
Gaṇabhojanasaññissa, bhikkhussāgaṇabhojane;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๒๒๑.
1221.
โภชนานิ จ ปเญฺจว, ฐเปตฺวา ยาคุอาทิสุ;
Bhojanāni ca pañceva, ṭhapetvā yāguādisu;
อนาปตฺตีติ ญาตพฺพา, นิจฺจภตฺตาทิเกสุปิฯ
Anāpattīti ñātabbā, niccabhattādikesupi.
๑๒๒๒.
1222.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีนํ, สมุฎฺฐานาทินา ปน;
Tathā ummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādinā pana;
อิทํ เอฬกโลเมน, สทิสนฺติ ปกาสิตํฯ
Idaṃ eḷakalomena, sadisanti pakāsitaṃ.
คณโภชนกถาฯ
Gaṇabhojanakathā.
๑๒๒๓.
1223.
พหูหิ โย ภิกฺขุ มนุสฺสเกหิ;
Bahūhi yo bhikkhu manussakehi;
นิมนฺติโต ปญฺจหิ โภชเนหิ;
Nimantito pañcahi bhojanehi;
หิตฺวา สเจ ปุพฺพนิมนฺตนาย;
Hitvā sace pubbanimantanāya;
วิกปฺปนํ ปญฺจสุ ยสฺส กสฺสฯ
Vikappanaṃ pañcasu yassa kassa.
๑๒๒๔.
1224.
ปจฺฉา นิมนฺติตํ ภตฺตํ, ตถา อุปฺปฎิปาฎิยา;
Pacchā nimantitaṃ bhattaṃ, tathā uppaṭipāṭiyā;
ภุญฺชโต เอกสิตฺถมฺปิ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Bhuñjato ekasitthampi, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๒๒๕.
1225.
โภชนานํ ตุ ปญฺจนฺนํ, เยน เกน นิมนฺติโต;
Bhojanānaṃ tu pañcannaṃ, yena kena nimantito;
ตํ ฐเปตฺวา สเจ อญฺญํ, โภชนํ ปริภุญฺชติฯ
Taṃ ṭhapetvā sace aññaṃ, bhojanaṃ paribhuñjati.
๑๒๒๖.
1226.
เตสเมว จ ปญฺจนฺนํ, โภชนานํ มเหสินา;
Tesameva ca pañcannaṃ, bhojanānaṃ mahesinā;
เอตํ ปรมฺปรํ นาม, โภชนํ ปริทีปิตํฯ
Etaṃ paramparaṃ nāma, bhojanaṃ paridīpitaṃ.
๑๒๒๗.
1227.
ยตฺถ ขีรํ รสํ วาปิ, อากิรนฺติ สเจ ปน;
Yattha khīraṃ rasaṃ vāpi, ākiranti sace pana;
เยน อโชฺฌตฺถฎํ ภตฺตํ, สพฺพเมกรสํ สิยาฯ
Yena ajjhotthaṭaṃ bhattaṃ, sabbamekarasaṃ siyā.
๑๒๒๘.
1228.
โกฎิโต ปน ปฎฺฐาย, สํสฎฺฐํ ปริภุญฺชโต;
Koṭito pana paṭṭhāya, saṃsaṭṭhaṃ paribhuñjato;
อนาปตฺตีติ นิทฺทิฎฺฐํ, มหาปจฺจริยํ ปนฯ
Anāpattīti niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
๑๒๒๙.
1229.
ปรมฺปรนฺติ สญฺญาย, อปรมฺปรโภชเน;
Paramparanti saññāya, aparamparabhojane;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, ทุกฺกฎํ ปริภุญฺชโตฯ
Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
๑๒๓๐.
1230.
สกเลนปิ คาเมน, ปูเคน นิคเมน วา;
Sakalenapi gāmena, pūgena nigamena vā;
นิมนฺติตสฺส วา นิจฺจ-ภเตฺต โทโส น วิชฺชติฯ
Nimantitassa vā nicca-bhatte doso na vijjati.
๑๒๓๑.
1231.
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, กถิเนนาทินา สมา;
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinenādinā samā;
กฺริยากฺริยมิทํ วุตฺตํ, โภชนญฺจาวิกปฺปนํฯ
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, bhojanañcāvikappanaṃ.
ปรมฺปรโภชนกถาฯ
Paramparabhojanakathā.
๑๒๓๒.
1232.
ปูวา ปเหณกตฺถาย, ปฎิยตฺตา สเจ ปน;
Pūvā paheṇakatthāya, paṭiyattā sace pana;
ปาเถยฺยตฺถาย มนฺถา วา, เย หิ ตตฺถ จ ภิกฺขุนาฯ
Pātheyyatthāya manthā vā, ye hi tattha ca bhikkhunā.
๑๒๓๓.
1233.
ทฺวตฺติปตฺตา คเหตพฺพา, ปูรา ปูเวหิ สตฺตุหิ;
Dvattipattā gahetabbā, pūrā pūvehi sattuhi;
ตโต เจ อุตฺตริํ ตสฺส, โหติ ปาจิตฺติ คณฺหโตฯ
Tato ce uttariṃ tassa, hoti pācitti gaṇhato.
๑๒๓๔.
1234.
คเหตฺวา นิกฺขมเนฺตน, ‘‘ทฺวตฺติปตฺตา มยา อิธ;
Gahetvā nikkhamantena, ‘‘dvattipattā mayā idha;
คหิตา ปน ปูวา’’ติ, ภิกฺขุํ ทิสฺวา วเท พุโธฯ
Gahitā pana pūvā’’ti, bhikkhuṃ disvā vade budho.
๑๒๓๕.
1235.
‘‘มา โข ตฺวํ ปฎิคณฺหา’’ติ, อวทนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;
‘‘Mā kho tvaṃ paṭigaṇhā’’ti, avadantassa dukkaṭaṃ;
คณฺหโตปิ จ ตํ สุตฺวา, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Gaṇhatopi ca taṃ sutvā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๒๓๖.
1236.
อูนกทฺวตฺติปเตฺตสุ, อติเรโกติ สญฺญิโน;
Ūnakadvattipattesu, atirekoti saññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๒๓๗.
1237.
เยน ตตฺถ ตโย ลทฺธา, ปตฺตปูรา ตโต ปน;
Yena tattha tayo laddhā, pattapūrā tato pana;
เทฺว สงฺฆสฺส ปทาตพฺพา, เทฺว เจ เอโก, น เอกโตฯ
Dve saṅghassa padātabbā, dve ce eko, na ekato.
๑๒๓๘.
1238.
อปเหณกปาเถยฺยํ, อวเสสมฺปิ วา ตโต;
Apaheṇakapātheyyaṃ, avasesampi vā tato;
สนฺตกํ ญาตกาทีนํ, เทนฺตานมฺปิ ตทูนกํฯ
Santakaṃ ñātakādīnaṃ, dentānampi tadūnakaṃ.
๑๒๓๙.
1239.
คณฺหโตปิ อนาปตฺติ, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโน;
Gaṇhatopi anāpatti, tathā ummattakādino;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, สญฺจริตฺตสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
กาณมาตุกถาฯ
Kāṇamātukathā.
๑๒๔๐.
1240.
อเญฺญน ปน ปญฺจนฺนํ, โภชนานํ ปวาริโต;
Aññena pana pañcannaṃ, bhojanānaṃ pavārito;
ปาจิตฺตินติริตฺตํ เจ, ปุน ภุญฺชติ โภชนํฯ
Pācittinatirittaṃ ce, puna bhuñjati bhojanaṃ.
๑๒๔๑.
1241.
อสนํ โภชนเญฺจว, หตฺถปาสาภิหารตา;
Asanaṃ bhojanañceva, hatthapāsābhihāratā;
กายวาจาปฎิเกฺขโป, ปญฺจเงฺคหิ ปวารณาฯ
Kāyavācāpaṭikkhepo, pañcaṅgehi pavāraṇā.
๑๒๔๒.
1242.
โอทโน สตฺตุ กุมฺมาโส, มโจฺฉ มํสนฺติ สพฺพโส;
Odano sattu kummāso, maccho maṃsanti sabbaso;
นิปฺปปเญฺจน นิทฺทิฎฺฐํ, โภชนํ ปญฺจธา มตํฯ
Nippapañcena niddiṭṭhaṃ, bhojanaṃ pañcadhā mataṃ.
๑๒๔๓.
1243.
โอทโน ตตฺถ สตฺตนฺนํ, ธญฺญานํ โอทโน มโต;
Odano tattha sattannaṃ, dhaññānaṃ odano mato;
ภชฺชิตานํ ตุ ธญฺญานํ, จุณฺณํ ‘‘สตฺตู’’ติ วุจฺจติฯ
Bhajjitānaṃ tu dhaññānaṃ, cuṇṇaṃ ‘‘sattū’’ti vuccati.
๑๒๔๔.
1244.
กุมฺมาโส ยวกุมฺมาโส, มโจฺฉ วุจฺจติ โอทโก;
Kummāso yavakummāso, maccho vuccati odako;
มํสมฺปิ กปฺปิยมํสํ, อยเมตฺถ วินิจฺฉโยฯ
Maṃsampi kappiyamaṃsaṃ, ayamettha vinicchayo.
๑๒๔๕.
1245.
สาลิ วีหิ ยโว กงฺคุ, วรโก โคธุโม ตถา;
Sāli vīhi yavo kaṅgu, varako godhumo tathā;
กุทฺรูสโกติ สเตฺตเต, ธญฺญา ธเญฺญน เทสิตาฯ
Kudrūsakoti sattete, dhaññā dhaññena desitā.
๑๒๔๖.
1246.
สามากาทิติณํ สพฺพํ, กุทฺรูเสเนว ทีปิตํ;
Sāmākāditiṇaṃ sabbaṃ, kudrūseneva dīpitaṃ;
นีวาโร สาลิยํ วุโตฺต, วรเก วรกโจรโกฯ
Nīvāro sāliyaṃ vutto, varake varakacorako.
๑๒๔๗.
1247.
สตฺตนฺนํ ปน ธญฺญานํ, โอทโน ยาคุ วา ปน;
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, odano yāgu vā pana;
องฺคสมฺปตฺติยา ยุตฺตา, สญฺชเนติ ปวารณํฯ
Aṅgasampattiyā yuttā, sañjaneti pavāraṇaṃ.
๑๒๔๘.
1248.
หเตฺถน คหิโตกาเส, โอธิํ ทเสฺสติ ยา ปน;
Hatthena gahitokāse, odhiṃ dasseti yā pana;
ยาคุสา อิธ สพฺพาปิ, โอทโนติ ปวุจฺจติฯ
Yāgusā idha sabbāpi, odanoti pavuccati.
๑๒๔๙.
1249.
อพฺภุณฺหา ปน ยา ยาคุ, อุทฺธโนโรปิตา ตนุ;
Abbhuṇhā pana yā yāgu, uddhanoropitā tanu;
สเจ โอธิํ น ทเสฺสติ, น ชเนติ ปวารณํฯ
Sace odhiṃ na dasseti, na janeti pavāraṇaṃ.
๑๒๕๐.
1250.
ปุน สา สีตลีภูตา, ฆนภาวํ คตา สเจ;
Puna sā sītalībhūtā, ghanabhāvaṃ gatā sace;
โอธิํ ทเสฺสติ โส ปุเพฺพ, ตนุภาโว น รกฺขติฯ
Odhiṃ dasseti so pubbe, tanubhāvo na rakkhati.
๑๒๕๑.
1251.
ตกฺกธญฺญรสาทีนิ, อาโรเปตฺวา พหูนิปิ;
Takkadhaññarasādīni, āropetvā bahūnipi;
ผลปณฺณกฬีรานิ, ปกฺขิปิตฺวาน ตตฺถ จฯ
Phalapaṇṇakaḷīrāni, pakkhipitvāna tattha ca.
๑๒๕๒.
1252.
ตณฺฑุเล มุฎฺฐิมเตฺตปิ, ปกฺขิปิตฺวา ปจนฺติ เจ;
Taṇḍule muṭṭhimattepi, pakkhipitvā pacanti ce;
โอธิํ ปน จ ทเสฺสติ, สญฺชเนติ ปวารณํฯ
Odhiṃ pana ca dasseti, sañjaneti pavāraṇaṃ.
๑๒๕๓.
1253.
รเส ธญฺญรเส ขีเร, วากิริตฺวาน โอทนํ;
Rase dhaññarase khīre, vākiritvāna odanaṃ;
‘‘ยาคุํ คณฺหถ, ยาคุ’’นฺติ, วตฺวา เทนฺติ สเจ ปนฯ
‘‘Yāguṃ gaṇhatha, yāgu’’nti, vatvā denti sace pana.
๑๒๕๔.
1254.
กิญฺจาปิ ตนุกา โหติ, สญฺชเนติ ปวารณํ;
Kiñcāpi tanukā hoti, sañjaneti pavāraṇaṃ;
ตํ ปจิตฺวา สเจ เทนฺติ, ยาคุสงฺคหิตา ปนฯ
Taṃ pacitvā sace denti, yāgusaṅgahitā pana.
๑๒๕๕.
1255.
ฉุปนฺติ มจฺฉมํสํ วา, ตนุกายปิ ยาคุยา;
Chupanti macchamaṃsaṃ vā, tanukāyapi yāguyā;
สเจ สาสปมตฺตมฺปิ, ปญฺญายติ ปวารณํฯ
Sace sāsapamattampi, paññāyati pavāraṇaṃ.
๑๒๕๖.
1256.
มจฺฉมํสรโส สุโทฺธ, สํสโตฺต รสยาคุ วา;
Macchamaṃsaraso suddho, saṃsatto rasayāgu vā;
น จากปฺปิยมํสํ วา, สญฺชเนติ ปวารณํฯ
Na cākappiyamaṃsaṃ vā, sañjaneti pavāraṇaṃ.
๑๒๕๗.
1257.
ฐเปตฺวา วุตฺตธญฺญานํ, โอทนํ ปน สพฺพโส;
Ṭhapetvā vuttadhaññānaṃ, odanaṃ pana sabbaso;
เวฬุตณฺฑุลกาทีนํ, น ปวาเรติ โอทโนฯ
Veḷutaṇḍulakādīnaṃ, na pavāreti odano.
๑๒๕๘.
1258.
ปุถุกา วา ตโต ตาหิ, กตภตฺตมฺปิ สตฺตุปิ;
Puthukā vā tato tāhi, katabhattampi sattupi;
สุทฺธา น ปน ปูวา วา, ปวาเรนฺติ กทาจิปิฯ
Suddhā na pana pūvā vā, pavārenti kadācipi.
๑๒๕๙.
1259.
ขรปาเกน ภฎฺฐานํ, วีหีนํ ตณฺฑุเล ปน;
Kharapākena bhaṭṭhānaṃ, vīhīnaṃ taṇḍule pana;
โกเฎฺฎตฺวา เทนฺติ ตํ จุณฺณํ, สตฺตุสงฺคหิตํ มตํฯ
Koṭṭetvā denti taṃ cuṇṇaṃ, sattusaṅgahitaṃ mataṃ.
๑๒๖๐.
1260.
ภชฺชิตานํ ตุ วีหีนํ, น ปวาเรนฺติ ตณฺฑุลา;
Bhajjitānaṃ tu vīhīnaṃ, na pavārenti taṇḍulā;
เตสํ ปน จ ยํ จุณฺณํ, ตํ ชเนติ ปวารณํฯ
Tesaṃ pana ca yaṃ cuṇṇaṃ, taṃ janeti pavāraṇaṃ.
๑๒๖๑.
1261.
ขรปาเกน ภฎฺฐานํ, วีหีนํ กุณฺฑกมฺปิ จ;
Kharapākena bhaṭṭhānaṃ, vīhīnaṃ kuṇḍakampi ca;
สตฺตุนํ โมทโก วาปิ, สญฺชเนติ ปวารณํฯ
Sattunaṃ modako vāpi, sañjaneti pavāraṇaṃ.
๑๒๖๒.
1262.
สมปาเกน ภฎฺฐานํ, สุกฺขานํ อาตเปน จ;
Samapākena bhaṭṭhānaṃ, sukkhānaṃ ātapena ca;
กุณฺฑกํ ปน วีหีนํ, น ชเนติ ปวารณํฯ
Kuṇḍakaṃ pana vīhīnaṃ, na janeti pavāraṇaṃ.
๑๒๖๓.
1263.
ลาชา วา ปน เตเหว, กตภตฺตมฺปิ สตฺตุ วา;
Lājā vā pana teheva, katabhattampi sattu vā;
ขชฺชกํ ปน สุทฺธํ วา, น ชเนติ ปวารณํฯ
Khajjakaṃ pana suddhaṃ vā, na janeti pavāraṇaṃ.
๑๒๖๔.
1264.
ปูริตํ มจฺฉมํเสหิ, ตํ ชเนติ ปวารณํ;
Pūritaṃ macchamaṃsehi, taṃ janeti pavāraṇaṃ;
ยํ กิญฺจิ ภชฺชิตํ ปิฎฺฐํ, น ปวาเรติ สุทฺธกํฯ
Yaṃ kiñci bhajjitaṃ piṭṭhaṃ, na pavāreti suddhakaṃ.
๑๒๖๕.
1265.
ยเวหิ กตกุมฺมาโส, ปวาเรติ, น จาปโร;
Yavehi katakummāso, pavāreti, na cāparo;
มจฺฉมํเสสุ วตฺตพฺพํ, ปากฎตฺตา น วิชฺชติฯ
Macchamaṃsesu vattabbaṃ, pākaṭattā na vijjati.
๑๒๖๖.
1266.
ขาทโนฺต กปฺปิยํ มํสํ, นิเสเธติ อกปฺปิยํ;
Khādanto kappiyaṃ maṃsaṃ, nisedheti akappiyaṃ;
น โส เตน ปวาเรติ, อวตฺถุตฺตาติ ทีปิตํฯ
Na so tena pavāreti, avatthuttāti dīpitaṃ.
๑๒๖๗.
1267.
ตเถวากปฺปิยํ มํสํ, ขาทโนฺต กปฺปิยํ สเจ;
Tathevākappiyaṃ maṃsaṃ, khādanto kappiyaṃ sace;
นิเสเธติ ปวาเรติ, วตฺถุกตฺตาติ วณฺณิตํฯ
Nisedheti pavāreti, vatthukattāti vaṇṇitaṃ.
๑๒๖๘.
1268.
มํสํ ปน จ ขาทโนฺต, กปฺปิยํ วา อกปฺปิยํ;
Maṃsaṃ pana ca khādanto, kappiyaṃ vā akappiyaṃ;
ปวาเรติ นิเสเธติ, กิญฺจิ กปฺปิยโภชนํฯ
Pavāreti nisedheti, kiñci kappiyabhojanaṃ.
๑๒๖๙.
1269.
สเจ อกปฺปิยํ มํสํ, ขาทโนฺตว อกปฺปิยํ;
Sace akappiyaṃ maṃsaṃ, khādantova akappiyaṃ;
นิเสธํ น ปวาเรติ, ตถา อญฺญํ อกปฺปิยํฯ
Nisedhaṃ na pavāreti, tathā aññaṃ akappiyaṃ.
๑๒๗๐.
1270.
สเจ อโชฺฌหฎํ โหติ, สิตฺถเมกมฺปิ ภิกฺขุนา;
Sace ajjhohaṭaṃ hoti, sitthamekampi bhikkhunā;
ปเตฺต หเตฺถ มุเข วาปิ, โภชนํ ปน วิชฺชติฯ
Patte hatthe mukhe vāpi, bhojanaṃ pana vijjati.
๑๒๗๑.
1271.
ปวารณปโหนํ เจ, ปฎิกฺขิปติ โภชนํ;
Pavāraṇapahonaṃ ce, paṭikkhipati bhojanaṃ;
ปวาเรติ สเจ นตฺถิ, น ปวาเรติ กตฺถจิฯ
Pavāreti sace natthi, na pavāreti katthaci.
๑๒๗๒.
1272.
คิลิตฺวา จ มุเข ภตฺตํ, เสสมาทาย คจฺฉติ;
Gilitvā ca mukhe bhattaṃ, sesamādāya gacchati;
อนฺตรา จ นิเสเธโนฺต, น ปวาเรติ โภชนํฯ
Antarā ca nisedhento, na pavāreti bhojanaṃ.
๑๒๗๓.
1273.
มุเข จ ภตฺตํ คิลิตญฺจ หเตฺถ;
Mukhe ca bhattaṃ gilitañca hatthe;
ภตฺตํ ตุ อญฺญสฺส จ ทาตุกาโม;
Bhattaṃ tu aññassa ca dātukāmo;
ปเตฺต จ ภตฺตํ ปุน ทาตุกาโม;
Patte ca bhattaṃ puna dātukāmo;
ปฎิกฺขิปโนฺต น ปวาริโต โสฯ
Paṭikkhipanto na pavārito so.
๑๒๗๔.
1274.
อสนสฺส อุปเจฺฉทา, น ปวาเรติ โสติ หิ;
Asanassa upacchedā, na pavāreti soti hi;
กถยนฺติ มหาปญฺญา, การณาการณญฺญุโนฯ
Kathayanti mahāpaññā, kāraṇākāraṇaññuno.
๑๒๗๕.
1275.
คณฺหโต ปจฺฉิมํ องฺคํ, ททโต ปุริมํ ปน;
Gaṇhato pacchimaṃ aṅgaṃ, dadato purimaṃ pana;
อุภินฺนํ อฑฺฒเตยฺยํ เจ, วินา หตฺถํ ปสาริตํฯ
Ubhinnaṃ aḍḍhateyyaṃ ce, vinā hatthaṃ pasāritaṃ.
๑๒๗๖.
1276.
ตสฺมิํ อภิหฎํ ฐาเน, ปวารณปโหนกํ;
Tasmiṃ abhihaṭaṃ ṭhāne, pavāraṇapahonakaṃ;
ตาทิสํ ภุญฺชมาโนว, นิเสเธติ ปวาริโตฯ
Tādisaṃ bhuñjamānova, nisedheti pavārito.
๑๒๗๗.
1277.
หเตฺถ อาธารเก วาปิ, ปตฺตํ อูรูสุ วา ฐิตํ;
Hatthe ādhārake vāpi, pattaṃ ūrūsu vā ṭhitaṃ;
อาหริตฺวา สเจ ภิกฺขุ, ‘‘ภตฺตํ คณฺหา’’ติ ภาสติฯ
Āharitvā sace bhikkhu, ‘‘bhattaṃ gaṇhā’’ti bhāsati.
๑๒๗๘.
1278.
อนนฺตเร นิสิโนฺนว, ตํ ปฎิกฺขิปโต ปน;
Anantare nisinnova, taṃ paṭikkhipato pana;
อภิหารสฺส จาภาวา, นตฺถิ ตสฺส ปวารณาฯ
Abhihārassa cābhāvā, natthi tassa pavāraṇā.
๑๒๗๙.
1279.
ภตฺตปจฺฉิํ ปณาเมตฺวา, ฐเปตฺวา ปุรโต ‘‘อิทํ;
Bhattapacchiṃ paṇāmetvā, ṭhapetvā purato ‘‘idaṃ;
คณฺหาหี’’ติ จ วุเตฺตปิ, อยเมว วินิจฺฉโยฯ
Gaṇhāhī’’ti ca vuttepi, ayameva vinicchayo.
๑๒๘๐.
1280.
อนนฺตรสฺส ภิกฺขุสฺส, ทียมาเน ปเนตโร;
Anantarassa bhikkhussa, dīyamāne panetaro;
ปิทหโนฺต สกํ ปตฺตํ, หเตฺถหิ น ปวาริโตฯ
Pidahanto sakaṃ pattaṃ, hatthehi na pavārito.
๑๒๘๑.
1281.
กาเยนาภิหฎํ ภตฺตํ, ปฎิกฺขิปติ โย ปน;
Kāyenābhihaṭaṃ bhattaṃ, paṭikkhipati yo pana;
กาเยน วาปิ วาจาย, โหติ กสฺส ปวารณาฯ
Kāyena vāpi vācāya, hoti kassa pavāraṇā.
๑๒๘๒.
1282.
เอโก อภิหเฎ ภเตฺต, ปวารณภยา ปน;
Eko abhihaṭe bhatte, pavāraṇabhayā pana;
‘‘อากิรากิร โกเฎฺฎตฺวา, โกเฎฺฎตฺวา ปูรยา’’ติ จฯ
‘‘Ākirākira koṭṭetvā, koṭṭetvā pūrayā’’ti ca.
๑๒๘๓.
1283.
สเจ วทติ ตสฺสาปิ, น ปนตฺถิ ปวารณา;
Sace vadati tassāpi, na panatthi pavāraṇā;
อิเจฺจวาห มหาเถโร, มหาปทุมนามโกฯ
Iccevāha mahāthero, mahāpadumanāmako.
๑๒๘๔.
1284.
สมํสญฺหิ รสํ เนตฺวา, คณฺหถาติ รสํ วเท;
Samaṃsañhi rasaṃ netvā, gaṇhathāti rasaṃ vade;
ตํ สุตฺวา จ นิเสเธโนฺต, เนว โหติ ปวาริโตฯ
Taṃ sutvā ca nisedhento, neva hoti pavārito.
๑๒๘๕.
1285.
‘‘คณฺห มจฺฉรสํ สารํ, คณฺห มํสรส’’นฺติ วา;
‘‘Gaṇha maccharasaṃ sāraṃ, gaṇha maṃsarasa’’nti vā;
‘‘อิทํ คณฺหา’’ติ วา วุเตฺต, ปฎิเกฺขเป ปวารณาฯ
‘‘Idaṃ gaṇhā’’ti vā vutte, paṭikkhepe pavāraṇā.
๑๒๘๖.
1286.
สเจ มํสํ วิสุํ กตฺวา, ‘‘คณฺห มํสรส’’นฺติ วา;
Sace maṃsaṃ visuṃ katvā, ‘‘gaṇha maṃsarasa’’nti vā;
วเทยฺยตฺถิ จ มํสํ เจ, ปฎิเกฺขเป ปวารณาฯ
Vadeyyatthi ca maṃsaṃ ce, paṭikkhepe pavāraṇā.
๑๒๘๗.
1287.
โอทเนน จ ปุจฺฉนฺตํ, ‘‘มุหุตฺตํ อาคเมหิ’’ติ;
Odanena ca pucchantaṃ, ‘‘muhuttaṃ āgamehi’’ti;
คหณตฺถํ ฐเปนฺตสฺส, เนว ตสฺส ปวารณาฯ
Gahaṇatthaṃ ṭhapentassa, neva tassa pavāraṇā.
๑๒๘๘.
1288.
กฬีรปนสาทีหิ, มิสฺสกํ มจฺฉมํสกํ;
Kaḷīrapanasādīhi, missakaṃ macchamaṃsakaṃ;
‘‘กฬีรสูปกํ คณฺห, ปนสพฺยญฺชน’’นฺติ วาฯ
‘‘Kaḷīrasūpakaṃ gaṇha, panasabyañjana’’nti vā.
๑๒๘๙.
1289.
วทนฺติ เจ ปฎิเกฺขเป, เนว โหติ ปวารณา;
Vadanti ce paṭikkhepe, neva hoti pavāraṇā;
อปวารณเหตูนํ, นาเมน ปน วุตฺตโตฯ
Apavāraṇahetūnaṃ, nāmena pana vuttato.
๑๒๙๐.
1290.
‘‘มจฺฉสูป’’นฺติ วา วุเตฺต, ‘‘มํสสูป’’นฺติ วา ปน;
‘‘Macchasūpa’’nti vā vutte, ‘‘maṃsasūpa’’nti vā pana;
‘‘อิทํ คณฺหา’’ติ วา วุเตฺต, โหติเยว ปวารณาฯ
‘‘Idaṃ gaṇhā’’ti vā vutte, hotiyeva pavāraṇā.
๑๒๙๑.
1291.
เอเสว จ นโย วุโตฺต, เญโยฺย มํสกรมฺพเก;
Eseva ca nayo vutto, ñeyyo maṃsakarambake;
สเพฺพสุ มจฺฉมํเสหิ, มิสฺสเกสุ อยํ นโยฯ
Sabbesu macchamaṃsehi, missakesu ayaṃ nayo.
๑๒๙๒.
1292.
ภตฺตสมฺมิสฺสิตํ ยาคุํ, อาหริตฺวา สเจ ปน;
Bhattasammissitaṃ yāguṃ, āharitvā sace pana;
‘‘ยาคุํ คณฺหา’’ติ วุตฺตสฺมิํ, น ปวาเรติ วารยํฯ
‘‘Yāguṃ gaṇhā’’ti vuttasmiṃ, na pavāreti vārayaṃ.
๑๒๙๓.
1293.
‘‘ภตฺตํ คณฺหา’’ติ วุเตฺต ตุ, ปวาเรติ ปฎิกฺขิปํ;
‘‘Bhattaṃ gaṇhā’’ti vutte tu, pavāreti paṭikkhipaṃ;
เยน วาปุจฺฉิโต ตสฺส, อตฺถิตายาติ การณํฯ
Yena vāpucchito tassa, atthitāyāti kāraṇaṃ.
๑๒๙๔.
1294.
‘‘ยาคุมิสฺสกํ คณฺหา’’ติ, วุเตฺต ตตฺถ จ ยาคุ เจ;
‘‘Yāgumissakaṃ gaṇhā’’ti, vutte tattha ca yāgu ce;
สมา พหุตรา วา สา, น ปวาเรติ โส กิรฯ
Samā bahutarā vā sā, na pavāreti so kira.
๑๒๙๕.
1295.
มนฺทา ยาคุ, พหุํ ภตฺตํ, สเจ โหติ ปวารณา;
Mandā yāgu, bahuṃ bhattaṃ, sace hoti pavāraṇā;
อิทํ สพฺพตฺถ นิทฺทิฎฺฐํ, การณํ ปน ทุทฺทสํฯ
Idaṃ sabbattha niddiṭṭhaṃ, kāraṇaṃ pana duddasaṃ.
๑๒๙๖.
1296.
รสํ พหุรเส ภเตฺต, ขีรํ วา พหุขีรเก;
Rasaṃ bahurase bhatte, khīraṃ vā bahukhīrake;
คณฺหถาติ วิสุํ กตฺวา, เทติ นตฺถิ ปวารณาฯ
Gaṇhathāti visuṃ katvā, deti natthi pavāraṇā.
๑๒๙๗.
1297.
คจฺฉเนฺตเนว โภตฺตพฺพํ, คจฺฉโนฺต เจ ปวาริโต;
Gacchanteneva bhottabbaṃ, gacchanto ce pavārito;
ภุญฺชิตพฺพํ ฐิเตเนว, ฐตฺวา ยทิ ปวาริโตฯ
Bhuñjitabbaṃ ṭhiteneva, ṭhatvā yadi pavārito.
๑๒๙๘.
1298.
อุทกํ วาปิ ปตฺวา โส, สเจ ติฎฺฐติ กทฺทมํ;
Udakaṃ vāpi patvā so, sace tiṭṭhati kaddamaṃ;
อติริตฺตํ ตุ กาเรตฺวา, ภุญฺชิตพฺพํ ตโต ปุนฯ
Atirittaṃ tu kāretvā, bhuñjitabbaṃ tato puna.
๑๒๙๙.
1299.
ปีฐเก โย นิสีทิตฺวา, ปวาเรติ สเจ ปน;
Pīṭhake yo nisīditvā, pavāreti sace pana;
อาสนํ อวิจาเลตฺวา, ภุญฺชิตพฺพํ ยถาสุขํฯ
Āsanaṃ avicāletvā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
๑๓๐๐.
1300.
สเจ มเญฺจ นิสีทิตฺวา, ปวาเรติ ตโต ปน;
Sace mañce nisīditvā, pavāreti tato pana;
อิโต สํสริตุํ เอโตฺต, อีสกมฺปิ น ลพฺภติฯ
Ito saṃsarituṃ etto, īsakampi na labbhati.
๑๓๐๑.
1301.
เตน มเญฺจน นํ สทฺธิํ, วฎฺฎตญฺญตฺร เนนฺติ เจ;
Tena mañcena naṃ saddhiṃ, vaṭṭataññatra nenti ce;
เอวํ สพฺพตฺถ ญาตพฺพํ, วิญฺญุนา วินยญฺญุนาฯ
Evaṃ sabbattha ñātabbaṃ, viññunā vinayaññunā.
๑๓๐๒.
1302.
นิปชฺชิตฺวาว โภตฺตพฺพํ, นิปโนฺน เจ ปวาริโต;
Nipajjitvāva bhottabbaṃ, nipanno ce pavārito;
วาเรตุกฺกุฎิโก หุตฺวา, ภุญฺชิตพฺพํ ตเถว จฯ
Vāretukkuṭiko hutvā, bhuñjitabbaṃ tatheva ca.
๑๓๐๓.
1303.
อถาลเมตํ สพฺพนฺติ, วตฺตพฺพํ เตน ภิกฺขุนา;
Athālametaṃ sabbanti, vattabbaṃ tena bhikkhunā;
อติริตฺตํ กโรเนฺตน, โอนเมตฺวาน ภาชนํฯ
Atirittaṃ karontena, onametvāna bhājanaṃ.
๑๓๐๔.
1304.
กปฺปิยํ ปน กาตพฺพํ, น ปเตฺตเยว เกวลํ;
Kappiyaṃ pana kātabbaṃ, na patteyeva kevalaṃ;
ปจฺฉิยํ ยทิ วา กุเณฺฑ, กาตุํ วฎฺฎติ ภาชเนฯ
Pacchiyaṃ yadi vā kuṇḍe, kātuṃ vaṭṭati bhājane.
๑๓๐๕.
1305.
ปวาริตานํ อปวาริตานํ;
Pavāritānaṃ apavāritānaṃ;
อเญฺญสเมตํ ปน วฎฺฎเตว;
Aññesametaṃ pana vaṭṭateva;
เยนาติริตฺตํ ตุ กตํ ฐเปตฺวา;
Yenātirittaṃ tu kataṃ ṭhapetvā;
ตเมว เจกํ ปริภุญฺชิตพฺพํฯ
Tameva cekaṃ paribhuñjitabbaṃ.
๑๓๐๖.
1306.
กปฺปิยํ ปน กาเรตฺวา, ภุญฺชนฺตเสฺสว ภิกฺขุโน;
Kappiyaṃ pana kāretvā, bhuñjantasseva bhikkhuno;
พฺยญฺชนํ วาปิ ยํ กิญฺจิ, ปเตฺต ตสฺสากิรนฺติ เจฯ
Byañjanaṃ vāpi yaṃ kiñci, patte tassākiranti ce.
๑๓๐๗.
1307.
อติริตฺตํ ตุ กาเรตฺวา, ภุญฺชิตพฺพํ ตถา ปุน;
Atirittaṃ tu kāretvā, bhuñjitabbaṃ tathā puna;
เยน ตํ อกตํ ยํ วา, กาตพฺพํ เตน ตํ วิสุํฯ
Yena taṃ akataṃ yaṃ vā, kātabbaṃ tena taṃ visuṃ.
๑๓๐๘.
1308.
กตํ อกปฺปิยาทีหิ, อติริตฺตํ ตุ สตฺตหิ;
Kataṃ akappiyādīhi, atirittaṃ tu sattahi;
น คิลานาติริตฺตญฺจ, ตํ โหตินติริตฺตกํฯ
Na gilānātirittañca, taṃ hotinatirittakaṃ.
๑๓๐๙.
1309.
โยปิ ปาโตว เอกมฺปิ, สิตฺถํ ภุตฺวา นิสีทติ;
Yopi pātova ekampi, sitthaṃ bhutvā nisīdati;
อุปกฎฺฐูปนีตมฺปิ, กาตุํ ลภติ กปฺปิยํฯ
Upakaṭṭhūpanītampi, kātuṃ labhati kappiyaṃ.
๑๓๑๐.
1310.
อาหารตฺถาย ยามาทิ-กาลิกํ ปฎิคณฺหโต;
Āhāratthāya yāmādi-kālikaṃ paṭigaṇhato;
อนามิสํ ตเมวสฺส, ทุกฺกฎํ ปริภุญฺชโตฯ
Anāmisaṃ tamevassa, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
๑๓๑๑.
1311.
ตถา อนติริตฺตนฺติ, สญฺญิโน อติริตฺตเก;
Tathā anatirittanti, saññino atirittake;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, ทุกฺกฎํ ปริทีปิตํฯ
Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
๑๓๑๒.
1312.
อนาปตฺตาติริตฺตํ ตุ, การาเปตฺวาน ภุญฺชโต;
Anāpattātirittaṃ tu, kārāpetvāna bhuñjato;
คิลานสฺสาติริตฺตํ วา, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Gilānassātirittaṃ vā, tathā ummattakādino.
๑๓๑๓.
1313.
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, กถิเนน สมา มตา;
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
กปฺปิยากรณเญฺจว, โภชนญฺจ กฺริยากฺริยํฯ
Kappiyākaraṇañceva, bhojanañca kriyākriyaṃ.
ปฐมปวารณกถาฯ
Paṭhamapavāraṇakathā.
๑๓๑๔.
1314.
โย ปนานติริเตฺตน, ปวาเรยฺย ปวาริตํ;
Yo panānatirittena, pavāreyya pavāritaṃ;
ชานํ อาสาทนาเปโกฺข, ภุเตฺต ปาจิตฺติ ตสฺส ตุฯ
Jānaṃ āsādanāpekkho, bhutte pācitti tassa tu.
๑๓๑๕.
1315.
ทุกฺกฎํ อภิหาเร จ, คหเณ อิตรสฺส หิ;
Dukkaṭaṃ abhihāre ca, gahaṇe itarassa hi;
อโชฺฌหารปโยเคสุ, สเพฺพสุปิ จ ทุกฺกฎํฯ
Ajjhohārapayogesu, sabbesupi ca dukkaṭaṃ.
๑๓๑๖.
1316.
โภชนสฺสาวสานสฺมิํ, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา;
Bhojanassāvasānasmiṃ, pācitti paridīpitā;
อภิหารกภิกฺขุสฺส, สพฺพํ ตเสฺสว ทสฺสิตํฯ
Abhihārakabhikkhussa, sabbaṃ tasseva dassitaṃ.
๑๓๑๗.
1317.
ปวาริโตติ สญฺญิสฺส, ภิกฺขุสฺมิํ อปวาริเต;
Pavāritoti saññissa, bhikkhusmiṃ apavārite;
วิมติสฺสุภยตฺถาปิ, ทุกฺกฎํ ปริทีปิตํฯ
Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
๑๓๑๘.
1318.
อนาปตฺตาติริตฺตํ วา, การาเปตฺวาว เทติ เจ;
Anāpattātirittaṃ vā, kārāpetvāva deti ce;
คิลานสฺสาวเสสํ วา, อญฺญสฺสตฺถาย เทติ วาฯ
Gilānassāvasesaṃ vā, aññassatthāya deti vā.
๑๓๑๙.
1319.
เสสํ สพฺพมเสเสน, อนนฺตรสมํ มตํ;
Sesaṃ sabbamasesena, anantarasamaṃ mataṃ;
โอมสวาทตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
ทุติยปวารณกถาฯ
Dutiyapavāraṇakathā.
๑๓๒๐.
1320.
ขาทนียํ วา โภชนียํ วา;
Khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā;
กิญฺจิ วิกาเล โย ปน ภิกฺขุ;
Kiñci vikāle yo pana bhikkhu;
ขาทติ ภุญฺชติ วาปิ จ ตํ;
Khādati bhuñjati vāpi ca taṃ;
โส ชินวุตฺตํ โทสมุเปติฯ
So jinavuttaṃ dosamupeti.
๑๓๒๑.
1321.
ยมามิสคตเญฺจตฺถ, วนมูลผลาทิกํ;
Yamāmisagatañcettha, vanamūlaphalādikaṃ;
กาลิเกสฺวสโมฺมหตฺถํ, เวทิตพฺพมิทํ ปนฯ
Kālikesvasammohatthaṃ, veditabbamidaṃ pana.
๑๓๒๒.
1322.
มูลํ กนฺทํ มุฬาลญฺจ, มตฺถกํ ขนฺธกํ ตจํ;
Mūlaṃ kandaṃ muḷālañca, matthakaṃ khandhakaṃ tacaṃ;
ปตฺตํ ปุปฺผํ ผลํ อฎฺฐิ, ปิฎฺฐํ นิยฺยาสเมว จฯ
Pattaṃ pupphaṃ phalaṃ aṭṭhi, piṭṭhaṃ niyyāsameva ca.
๑๓๒๓.
1323.
มูลขาทนียาทีนํ, มุขมตฺตนิทสฺสนํ;
Mūlakhādanīyādīnaṃ, mukhamattanidassanaṃ;
ภิกฺขูนํ ปาฎวตฺถาย, นามเตฺถสุ นิโพธถฯ
Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, nāmatthesu nibodhatha.
๑๓๒๔.
1324.
มูลกํ ขารกเญฺจว, วตฺถุลํ ตณฺฑุเลยฺยกํ;
Mūlakaṃ khārakañceva, vatthulaṃ taṇḍuleyyakaṃ;
ตมฺพกํ ชชฺฌริกญฺจ, จจฺจุ วชกลีปิ จฯ
Tambakaṃ jajjharikañca, caccu vajakalīpi ca.
๑๓๒๕.
1325.
มูลานิ เอวมาทีนํ, สากานํ อามิเส ปน;
Mūlāni evamādīnaṃ, sākānaṃ āmise pana;
สงฺคหํ อิธ คจฺฉนฺติ, อาหารตฺถํ ผรนฺติ หิฯ
Saṅgahaṃ idha gacchanti, āhāratthaṃ pharanti hi.
๑๓๒๖.
1326.
ฉเฑฺฑนฺติ ชรฎฺฐํ เฉตฺวา, ยํ ตํ วชกลิสฺส ตุ;
Chaḍḍenti jaraṭṭhaṃ chetvā, yaṃ taṃ vajakalissa tu;
ตํ ยาวชีวิกํ วุตฺตํ, เสสานํ ยาวกาลิกํฯ
Taṃ yāvajīvikaṃ vuttaṃ, sesānaṃ yāvakālikaṃ.
๑๓๒๗.
1327.
หลิทฺทิ สิงฺคิเวรญฺจ, วจตฺตํ อติวิสํ วจํ;
Haliddi siṅgiverañca, vacattaṃ ativisaṃ vacaṃ;
อุสีรํ ภทฺทมุตฺตญฺจ, ตถา กฎุกโรหิณีฯ
Usīraṃ bhaddamuttañca, tathā kaṭukarohiṇī.
๑๓๒๘.
1328.
อิเจฺจวมาทิกํ อญฺญํ, ปญฺจมูลาทิกํ พหุ;
Iccevamādikaṃ aññaṃ, pañcamūlādikaṃ bahu;
นานปฺปการกํ มูลํ, วิเญฺญยฺยํ ยาวชีวิกํฯ
Nānappakārakaṃ mūlaṃ, viññeyyaṃ yāvajīvikaṃ.
๑๓๒๙.
1329.
มสาลุปิณฺฑลาทีนํ , วลฺลีนํ อาลุวสฺส จ;
Masālupiṇḍalādīnaṃ , vallīnaṃ āluvassa ca;
กโนฺท อุปฺปลชาตีนํ, ตถา ปทุมชาติยาฯ
Kando uppalajātīnaṃ, tathā padumajātiyā.
๑๓๓๐.
1330.
กทลีสิคฺคุตาลานํ, มาลุวสฺส จ เวฬุยา;
Kadalīsiggutālānaṃ, māluvassa ca veḷuyā;
สตาวริ กเสรูนํ, กโนฺท อมฺพาฎกสฺส จฯ
Satāvari kaserūnaṃ, kando ambāṭakassa ca.
๑๓๓๑.
1331.
อิเจฺจวมาทโย กนฺทา;
Iccevamādayo kandā;
ทสฺสิตา ยาวกาลิกา;
Dassitā yāvakālikā;
โธโต โส อามิเส วุโตฺต;
Dhoto so āmise vutto;
กโนฺท โย ขีรวลฺลิยาฯ
Kando yo khīravalliyā.
๑๓๓๒.
1332.
อโธโต ลสุณเญฺจว, ขีรกาโกลิอาทโย;
Adhoto lasuṇañceva, khīrakākoliādayo;
กนฺทา วากฺยปถาตีตา, วิเญฺญยฺยา ยาวชีวิกาฯ
Kandā vākyapathātītā, viññeyyā yāvajīvikā.
๑๓๓๓.
1333.
ปุณฺฑรีกมุฬาลญฺจ , มุฬาลํ ปทุมสฺส จ;
Puṇḍarīkamuḷālañca , muḷālaṃ padumassa ca;
เอวมาทิมเนกมฺปิ, มุฬาลํ ยาวกาลิกํฯ
Evamādimanekampi, muḷālaṃ yāvakālikaṃ.
๑๓๓๔.
1334.
ตาลหินฺตาลกุนฺตาล-นาฬิเกราทิสมฺภวํ;
Tālahintālakuntāla-nāḷikerādisambhavaṃ;
หลิทฺทิสิงฺคิเวรานํ, มุฬาลํ ยาวชีวิกํฯ
Haliddisiṅgiverānaṃ, muḷālaṃ yāvajīvikaṃ.
๑๓๓๕.
1335.
ตาลหินฺตาลกุนฺตาล-กฬีโร เกตกสฺส จ;
Tālahintālakuntāla-kaḷīro ketakassa ca;
กทลีนาฬิเกรานํ, มตฺถกํ มูลกสฺส จฯ
Kadalīnāḷikerānaṃ, matthakaṃ mūlakassa ca.
๑๓๓๖.
1336.
ขชฺชุเรรกเวตฺตานํ, อุจฺฉุเวฬุนฬาทินํ;
Khajjurerakavettānaṃ, ucchuveḷunaḷādinaṃ;
สตฺตนฺนํ ปน ธญฺญานํ, กฬีโร สาสปสฺส จฯ
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, kaḷīro sāsapassa ca.
๑๓๓๗.
1337.
อิเจฺจวมาทโยเนเก, มตฺถกา ยาวกาลิกา;
Iccevamādayoneke, matthakā yāvakālikā;
อเญฺญ หลิทฺทิอาทีนํ, มตฺถกา ยาวชีวิกาฯ
Aññe haliddiādīnaṃ, matthakā yāvajīvikā.
๑๓๓๘.
1338.
ตาลกุนฺตาลกาทีนํ, ฉินฺทิตฺวา ปาติโต ปน;
Tālakuntālakādīnaṃ, chinditvā pātito pana;
คโต ชรฎฺฐพุโนฺท โส, สงฺคหํ ยาวชีวิเกฯ
Gato jaraṭṭhabundo so, saṅgahaṃ yāvajīvike.
๑๓๓๙.
1339.
ขนฺธขาทนียํ นาม, อุจฺฉุขโนฺธ ปกาสิโต;
Khandhakhādanīyaṃ nāma, ucchukhandho pakāsito;
สาลกลฺยาณิยา ขโนฺธ, ตถา ปถวิยํ คโตฯ
Sālakalyāṇiyā khandho, tathā pathaviyaṃ gato.
๑๓๔๐.
1340.
เอวมุปฺปลชาตีนํ, ทณฺฑโก ยาวกาลิโก;
Evamuppalajātīnaṃ, daṇḍako yāvakāliko;
ปณฺณทณฺฑุปฺปลาทีนํ, สโพฺพ ปทุมชาติยาฯ
Paṇṇadaṇḍuppalādīnaṃ, sabbo padumajātiyā.
๑๓๔๑.
1341.
ยาวชีวิกสงฺขาตา , กรมทฺทาทิทณฺฑกา;
Yāvajīvikasaṅkhātā , karamaddādidaṇḍakā;
ตเจสุจฺฉุตโจเวโก, สรโส ยาวกาลิโกฯ
Tacesucchutacoveko, saraso yāvakāliko.
๑๓๔๒.
1342.
มูลกํ ขารโก จจฺจุ, ตมฺพโก ตณฺฑุเลยฺยโก;
Mūlakaṃ khārako caccu, tambako taṇḍuleyyako;
วตฺถุโล จีนมุโคฺค จ, อุมฺมา วชกลี ตถาฯ
Vatthulo cīnamuggo ca, ummā vajakalī tathā.
๑๓๔๓.
1343.
ชชฺฌรี กาสมโทฺท จ, เสลฺลุ สิคฺคุ จ นาฬิกา;
Jajjharī kāsamaddo ca, sellu siggu ca nāḷikā;
วรุโณ อคฺคิมโนฺถ จ, ชีวนฺตี สุนิสนฺนโกฯ
Varuṇo aggimantho ca, jīvantī sunisannako.
๑๓๔๔.
1344.
ราชมาโส จ มาโส จ, นิปฺผาโว มิคปุปฺผิกา;
Rājamāso ca māso ca, nipphāvo migapupphikā;
วณฺฎโก ภูมิโลณีติ, เอวมาทิมเนกกํฯ
Vaṇṭako bhūmiloṇīti, evamādimanekakaṃ.
๑๓๔๕.
1345.
ปตฺตขาทนียํ นาม, กถิตํ ยาวกาลิกํ;
Pattakhādanīyaṃ nāma, kathitaṃ yāvakālikaṃ;
อิตรา จ มหาโลณิ, ทีปิตา ยาวชีวิกาฯ
Itarā ca mahāloṇi, dīpitā yāvajīvikā.
๑๓๔๖.
1346.
ยาวกาลิกมิเจฺจว, กถิตํ อมฺพปลฺลวํ;
Yāvakālikamicceva, kathitaṃ ambapallavaṃ;
นิมฺพสฺส กุฎชสฺสาปิ, ปณฺณํ สุลสิยาปิ จฯ
Nimbassa kuṭajassāpi, paṇṇaṃ sulasiyāpi ca.
๑๓๔๗.
1347.
กปฺปาสิกปโฎลานํ , เตสํ ปุปฺผผลานิ จ;
Kappāsikapaṭolānaṃ , tesaṃ pupphaphalāni ca;
ผณิชฺชกชฺชุกานญฺจ, ปณฺณํ ตํ ยาวชีวิกํฯ
Phaṇijjakajjukānañca, paṇṇaṃ taṃ yāvajīvikaṃ.
๑๓๔๘.
1348.
อฎฺฐนฺนํ มูลกาทีนํ, ปุปฺผํ นิปฺผาวกสฺส จ;
Aṭṭhannaṃ mūlakādīnaṃ, pupphaṃ nipphāvakassa ca;
ตถา ปุปฺผํ กรีรสฺส, ปุปฺผํ วรุณกสฺส จฯ
Tathā pupphaṃ karīrassa, pupphaṃ varuṇakassa ca.
๑๓๔๙.
1349.
ปุปฺผํ กเสรุกสฺสาปิ, ชีวนฺตี สิคฺคุปุปฺผกํ;
Pupphaṃ kaserukassāpi, jīvantī siggupupphakaṃ;
ปทุมุปฺปลชาตีนํ, ปุปฺผานํ กณฺณิกาปิ จฯ
Padumuppalajātīnaṃ, pupphānaṃ kaṇṇikāpi ca.
๑๓๕๐.
1350.
นาฬิเกรสฺส ตาลสฺส, ตรุณํ เกตกสฺส จ;
Nāḷikerassa tālassa, taruṇaṃ ketakassa ca;
อิเจฺจวมาทิกํ ปุปฺผ-มเนกํ ยาวกาลิกํฯ
Iccevamādikaṃ puppha-manekaṃ yāvakālikaṃ.
๑๓๕๑.
1351.
ยาวกาลิกปุปฺผานิ, ฐเปตฺวา ปน เสสกํ;
Yāvakālikapupphāni, ṭhapetvā pana sesakaṃ;
ยาวชีวิกปุปฺผนฺติ, ทีปเย สพฺพเมว จฯ
Yāvajīvikapupphanti, dīpaye sabbameva ca.
๑๓๕๒.
1352.
ติลกมกุลสาลมลฺลิกานํ ;
Tilakamakulasālamallikānaṃ ;
กกุธกปิตฺถกกุนฺทกฬีนํ;
Kakudhakapitthakakundakaḷīnaṃ;
กุรวกกรวีรปาฎลีนํ;
Kuravakakaravīrapāṭalīnaṃ;
กุสุมมิทํ ปน ยาวชีวิกํฯ
Kusumamidaṃ pana yāvajīvikaṃ.
๑๓๕๓.
1353.
อมฺพมฺพาฎกชมฺพูนํ, ผลญฺจ ปนสสฺส จ;
Ambambāṭakajambūnaṃ, phalañca panasassa ca;
มาตุลุงฺคกปิตฺถานํ, ผลํ ตินฺติณิกสฺส จฯ
Mātuluṅgakapitthānaṃ, phalaṃ tintiṇikassa ca.
๑๓๕๔.
1354.
ตาลสฺส นาฬิเกรสฺส, ผลํ ขชฺชูริยาปิ จ;
Tālassa nāḷikerassa, phalaṃ khajjūriyāpi ca;
ลพุชสฺส จ โจจสฺส, โมจสฺส มธุกสฺส จฯ
Labujassa ca cocassa, mocassa madhukassa ca.
๑๓๕๕.
1355.
พทรสฺส กรมทฺทสฺส, ผลํ วาติงฺคณสฺส จ;
Badarassa karamaddassa, phalaṃ vātiṅgaṇassa ca;
กุมฺภณฺฑติปุสานญฺจ, ผลํ เอฬาลุกสฺส จฯ
Kumbhaṇḍatipusānañca, phalaṃ eḷālukassa ca.
๑๓๕๖.
1356.
ราชายตนผลํ ปุสฺส-ผลํ ติมฺพรุกสฺส จ;
Rājāyatanaphalaṃ pussa-phalaṃ timbarukassa ca;
เอวมาทิมเนกมฺปิ, ผลํ ตํ ยาวกาลิกํฯ
Evamādimanekampi, phalaṃ taṃ yāvakālikaṃ.
๑๓๕๗.
1357.
ติผลํ ปิปฺผลี ชาติ-ผลญฺจ กฎุกปฺผลํ;
Tiphalaṃ pipphalī jāti-phalañca kaṭukapphalaṃ;
โคฎฺฐผลํ พิลงฺคญฺจ, ตโกฺกลมริจานิ จฯ
Goṭṭhaphalaṃ bilaṅgañca, takkolamaricāni ca.
๑๓๕๘.
1358.
เอวมาทีนิ วุตฺตานิ, อวุตฺตานิ จ ปาฬิยํ;
Evamādīni vuttāni, avuttāni ca pāḷiyaṃ;
ผลานิ ปน คจฺฉนฺติ, ยาวชีวิกสงฺคหํฯ
Phalāni pana gacchanti, yāvajīvikasaṅgahaṃ.
๑๓๕๙.
1359.
ปนสมฺพาฎกฎฺฐีนิ, สาลฎฺฐิ ลพุชฎฺฐิ จ;
Panasambāṭakaṭṭhīni, sālaṭṭhi labujaṭṭhi ca;
จิญฺจาพิมฺพผลฎฺฐีนิ, โปกฺขรฎฺฐิ จ สพฺพโสฯ
Ciñcābimbaphalaṭṭhīni, pokkharaṭṭhi ca sabbaso.
๑๓๖๐.
1360.
ขชฺชูริเกตกาทีนํ , ตถา ตาลผลฎฺฐิ จ;
Khajjūriketakādīnaṃ , tathā tālaphalaṭṭhi ca;
เอวมาทีนิ คจฺฉนฺติ, ยาวกาลิกสงฺคหํฯ
Evamādīni gacchanti, yāvakālikasaṅgahaṃ.
๑๓๖๑.
1361.
ปุนฺนาคมธุกฎฺฐีนิ, เสลฺลฎฺฐิ ติผลฎฺฐิ จ;
Punnāgamadhukaṭṭhīni, sellaṭṭhi tiphalaṭṭhi ca;
เอวมาทีนิ อฎฺฐีนิ, นิทฺทิฎฺฐานิ อนามิเสฯ
Evamādīni aṭṭhīni, niddiṭṭhāni anāmise.
๑๓๖๒.
1362.
สตฺตนฺนํ ปน ธญฺญานํ, อปรณฺณานเมว จ;
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, aparaṇṇānameva ca;
ปิฎฺฐํ ปนสสาลานํ, ลพุชมฺพาฎกสฺส จฯ
Piṭṭhaṃ panasasālānaṃ, labujambāṭakassa ca.
๑๓๖๓.
1363.
ตาลปิฎฺฐํ ตถา โธตํ, ปิฎฺฐํ ยํ ขีรวลฺลิยา;
Tālapiṭṭhaṃ tathā dhotaṃ, piṭṭhaṃ yaṃ khīravalliyā;
เอวมาทิมเนกมฺปิ, กถิตํ ยาวกาลิกํฯ
Evamādimanekampi, kathitaṃ yāvakālikaṃ.
๑๓๖๔.
1364.
อโธตํ ตาลปิฎฺฐญฺจ, ปิฎฺฐํ ยํ ขีรวลฺลิยา;
Adhotaṃ tālapiṭṭhañca, piṭṭhaṃ yaṃ khīravalliyā;
อสฺสคนฺธาทิปิฎฺฐญฺจ, โหติ ตํ ยาวชีวิกํฯ
Assagandhādipiṭṭhañca, hoti taṃ yāvajīvikaṃ.
๑๓๖๕.
1365.
นิยฺยาโส อุจฺฉุนิพฺพโตฺต, เอโก สตฺตาหกาลิโก;
Niyyāso ucchunibbatto, eko sattāhakāliko;
อวเสโส จ หิงฺคาทิ, นิยฺยาโส ยาวชีวิโกฯ
Avaseso ca hiṅgādi, niyyāso yāvajīviko.
๑๓๖๖.
1366.
มูลาทีสุ มยา กิญฺจิ, มุขมตฺตํ นิทสฺสิตํ;
Mūlādīsu mayā kiñci, mukhamattaṃ nidassitaṃ;
เอตเสฺสวานุสาเรน, เสโส เญโยฺย วิภาวินาฯ
Etassevānusārena, seso ñeyyo vibhāvinā.
๑๓๖๗.
1367.
‘‘ภุญฺชิสฺสามิ วิกาเล’’ติ, อามิสํ ปฎิคณฺหโต;
‘‘Bhuñjissāmi vikāle’’ti, āmisaṃ paṭigaṇhato;
กาเล วิกาลสญฺญิสฺส, กาเล เวมติกสฺส จฯ
Kāle vikālasaññissa, kāle vematikassa ca.
๑๓๖๘.
1368.
ทุกฺกฎํ, กาลสญฺญิสฺส, อนาปตฺติ ปกาสิตา;
Dukkaṭaṃ, kālasaññissa, anāpatti pakāsitā;
อิทํ เอฬกโลเมน, สมุฎฺฐานาทินา สมํฯ
Idaṃ eḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
วิกาลโภชนกถาฯ
Vikālabhojanakathā.
๑๓๖๙.
1369.
โภชนํ สนฺนิธิํ กตฺวา, ขาทนํ วาปิ โย ปน;
Bhojanaṃ sannidhiṃ katvā, khādanaṃ vāpi yo pana;
ภุเญฺชยฺย วาปิ ขาเทยฺย, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Bhuñjeyya vāpi khādeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๓๗๐.
1370.
ภิกฺขุ ยํ สามเณรานํ, ปริจฺจชตฺยนาลโย;
Bhikkhu yaṃ sāmaṇerānaṃ, pariccajatyanālayo;
นิทหิตฺวา สเจ ตสฺส, เทนฺติ ตํ ปุน วฎฺฎติฯ
Nidahitvā sace tassa, denti taṃ puna vaṭṭati.
๑๓๗๑.
1371.
สยํ ปฎิคฺคเหตฺวาน, อปริจฺจตฺตเมว ยํ;
Sayaṃ paṭiggahetvāna, apariccattameva yaṃ;
ทุติเย ทิวเส ตสฺส, นิหิตํ ตํ น วฎฺฎติฯ
Dutiye divase tassa, nihitaṃ taṃ na vaṭṭati.
๑๓๗๒.
1372.
ตโต อโชฺฌหรนฺตสฺส, เอกสิตฺถมฺปิ ภิกฺขุโน;
Tato ajjhoharantassa, ekasitthampi bhikkhuno;
ปาจิตฺติ กถิตา สุทฺธา, สุทฺธจิเตฺตน ตาทินาฯ
Pācitti kathitā suddhā, suddhacittena tādinā.
๑๓๗๓.
1373.
อกปฺปิเยสุ มํเสสุ, มนุสฺสเสฺสว มํสเก;
Akappiyesu maṃsesu, manussasseva maṃsake;
ถุลฺลจฺจเยน ปาจิตฺติ, ทุกฺกเฎน สเหตเรฯ
Thullaccayena pācitti, dukkaṭena sahetare.
๑๓๗๔.
1374.
ยามกาลิกสงฺขาตํ , ปาจิตฺติ ปริภุญฺชโต;
Yāmakālikasaṅkhātaṃ , pācitti paribhuñjato;
ทุกฺกฎาปตฺติยา สทฺธิํ, อาหารตฺถาย ภุญฺชโตฯ
Dukkaṭāpattiyā saddhiṃ, āhāratthāya bhuñjato.
๑๓๗๕.
1375.
สเจ ปวาริโต หุตฺวา, อนฺนํ อนติริตฺตกํ;
Sace pavārito hutvā, annaṃ anatirittakaṃ;
ภุญฺชโต ปกตํ ตสฺส, โหติ ปาจิตฺติยทฺวยํฯ
Bhuñjato pakataṃ tassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
๑๓๗๖.
1376.
ถุลฺลจฺจเยน สทฺธิํ เทฺว, มํเส มานุสเก สิยุํ;
Thullaccayena saddhiṃ dve, maṃse mānusake siyuṃ;
เสเส อกปฺปิเย มํเส, ทุกฺกเฎน สห ทฺวยํฯ
Sese akappiye maṃse, dukkaṭena saha dvayaṃ.
๑๓๗๗.
1377.
ยามกาลิกสงฺขาตํ, ภุญฺชโต สติ ปจฺจเย;
Yāmakālikasaṅkhātaṃ, bhuñjato sati paccaye;
สามิเสน มุเขน เทฺว, เอกเมว นิรามิสํฯ
Sāmisena mukhena dve, ekameva nirāmisaṃ.
๑๓๗๘.
1378.
ตเมวโชฺฌหรนฺตสฺส, อาหารตฺถาย เกวลํ;
Tamevajjhoharantassa, āhāratthāya kevalaṃ;
ทฺวีสุ เตสุ วิกเปฺปสุ, ทุกฺกฎํ ปน วฑฺฒติฯ
Dvīsu tesu vikappesu, dukkaṭaṃ pana vaḍḍhati.
๑๓๗๙.
1379.
วิกาเล ภุญฺชโต สุทฺธํ, สนฺนิธิปจฺจยาปิ จ;
Vikāle bhuñjato suddhaṃ, sannidhipaccayāpi ca;
วิกาลโภชนา เจว, โหติ ปาจิตฺติยทฺวยํฯ
Vikālabhojanā ceva, hoti pācittiyadvayaṃ.
๑๓๘๐.
1380.
มํเส ถุลฺลจฺจยเญฺจว, ทุกฺกฎมฺปิ จ วฑฺฒติ;
Maṃse thullaccayañceva, dukkaṭampi ca vaḍḍhati;
มนุสฺสมํเส เสเส จ, ยถานุกฺกมโต ทฺวยํฯ
Manussamaṃse sese ca, yathānukkamato dvayaṃ.
๑๓๘๑.
1381.
นเตฺถวานติริตฺตมฺปิ, วิกาเล ปริภุญฺชโต;
Natthevānatirittampi, vikāle paribhuñjato;
โทโส สพฺพวิกเปฺปสุ, ภิกฺขุโน ตนฺนิมิตฺตโกฯ
Doso sabbavikappesu, bhikkhuno tannimittako.
๑๓๘๒.
1382.
วิกาลปจฺจยา วาปิ, น โทโส ยามกาลิเก;
Vikālapaccayā vāpi, na doso yāmakālike;
สตฺตาหกาลิกํ ยาว-ชีวิกํ ปฎิคณฺหโตฯ
Sattāhakālikaṃ yāva-jīvikaṃ paṭigaṇhato.
๑๓๘๓.
1383.
อาหารเสฺสว อตฺถาย, คหเณ ทุวิธสฺส ตุ;
Āhārasseva atthāya, gahaṇe duvidhassa tu;
อโชฺฌหารปโยเคสุ, ทุกฺกฎํ ตุ นิรามิเสฯ
Ajjhohārapayogesu, dukkaṭaṃ tu nirāmise.
๑๓๘๔.
1384.
อถ อามิสสํสฎฺฐํ, คเหตฺวา ฐปิตํ สเจ;
Atha āmisasaṃsaṭṭhaṃ, gahetvā ṭhapitaṃ sace;
ปุน อโชฺฌหรนฺตสฺส, ปาจิเตฺตว ปกาสิตาฯ
Puna ajjhoharantassa, pācitteva pakāsitā.
๑๓๘๕.
1385.
กาโล ยาโม จ สตฺตาหํ, อิติ กาลตฺตยํ อิทํ;
Kālo yāmo ca sattāhaṃ, iti kālattayaṃ idaṃ;
อติกฺกมยโต โทโส, กาลํ ตํ ตํ ตุ กาลิกํฯ
Atikkamayato doso, kālaṃ taṃ taṃ tu kālikaṃ.
๑๓๘๖.
1386.
อตฺตนา ตีณิ สมฺภินฺน-รสานิ อิตรานิ หิ;
Attanā tīṇi sambhinna-rasāni itarāni hi;
สภาวมุปเนเตว, ยาวกาลิกมตฺตโนฯ
Sabhāvamupaneteva, yāvakālikamattano.
๑๓๘๗.
1387.
เอวเมว จ เสเสสุ, กาลิเกสุ วินิทฺทิเส;
Evameva ca sesesu, kālikesu viniddise;
อิเมสุ ปน สเพฺพสุ, กาลิเกสุ จตูสฺวปิฯ
Imesu pana sabbesu, kālikesu catūsvapi.
๑๓๘๘.
1388.
กาลิกทฺวยมาทิมฺหิ, อโนฺตวุตฺถญฺจ สนฺนิธิ;
Kālikadvayamādimhi, antovutthañca sannidhi;
อุภยมฺปิ น โหเตว, ปจฺฉิมํ กาลิกทฺวยํฯ
Ubhayampi na hoteva, pacchimaṃ kālikadvayaṃ.
๑๓๘๙.
1389.
อกปฺปิยาย กุฎิยา, วุเตฺถนนฺตทฺวเยน ตํ;
Akappiyāya kuṭiyā, vutthenantadvayena taṃ;
คหิตํ ตทเห วาปิ, ทฺวยํ ปุพฺพํ น วฎฺฎติฯ
Gahitaṃ tadahe vāpi, dvayaṃ pubbaṃ na vaṭṭati.
๑๓๙๐.
1390.
มุขสนฺนิธิ นามายํ, อโนฺตวุตฺถํ น กปฺปติ;
Mukhasannidhi nāmāyaṃ, antovutthaṃ na kappati;
อิติ วุตฺตํ ทฬฺหํ กตฺวา, มหาปจฺจริยํ ปนฯ
Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, mahāpaccariyaṃ pana.
๑๓๙๑.
1391.
น โทโส นิทหิตฺวาปิ, ปฐมํ กาลิกตฺตยํ;
Na doso nidahitvāpi, paṭhamaṃ kālikattayaṃ;
ตํ ตํ สกํ สกํ กาล-มนติกฺกมฺม ภุญฺชโตฯ
Taṃ taṃ sakaṃ sakaṃ kāla-manatikkamma bhuñjato.
๑๓๙๒.
1392.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีนํ, อนาปตฺติ ปกาสิตา;
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā;
สมเมฬกโลเมน, สมุฎฺฐานาทินา อิทํฯ
Samameḷakalomena, samuṭṭhānādinā idaṃ.
สนฺนิธิการกถาฯ
Sannidhikārakathā.
๑๓๙๓.
1393.
โภชนานิ ปณีตานิ, อคิลาโน ปนตฺตโน;
Bhojanāni paṇītāni, agilāno panattano;
อตฺถาย วิญฺญาเปตฺวาน, ปาจิตฺติ ปริภุญฺชโตฯ
Atthāya viññāpetvāna, pācitti paribhuñjato.
๑๓๙๔.
1394.
‘‘สปฺปินา เทหิ ภตฺตํ เม, สสปฺปิํ สปฺปิมิสฺสกํ;
‘‘Sappinā dehi bhattaṃ me, sasappiṃ sappimissakaṃ;
สปฺปิภตฺตญฺจ เทหี’’ติ, วิญฺญาเปนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Sappibhattañca dehī’’ti, viññāpentassa dukkaṭaṃ.
๑๓๙๕.
1395.
วิญฺญาเปตฺวา ตถา ตํ เจ, ทุกฺกฎํ ปฎิคณฺหโต;
Viññāpetvā tathā taṃ ce, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato;
ปุน อโชฺฌหรนฺตสฺส, ปาจิตฺติ ปริยาปุตาฯ
Puna ajjhoharantassa, pācitti pariyāputā.
๑๓๙๖.
1396.
สุทฺธานิ สปฺปิอาทีนิ, วิญฺญาเปตฺวาน ภุญฺชโต;
Suddhāni sappiādīni, viññāpetvāna bhuñjato;
เสขิเยสุปิ วิญฺญตฺติ, ทุกฺกฎํ ปริทีปเยฯ
Sekhiyesupi viññatti, dukkaṭaṃ paridīpaye.
๑๓๙๗.
1397.
ตสฺมา ปณีตสํสฎฺฐํ, วิญฺญาเปตฺวาว ภุญฺชโต;
Tasmā paṇītasaṃsaṭṭhaṃ, viññāpetvāva bhuñjato;
สตฺตธญฺญมยํ ภตฺตํ, ปาจิตฺติยมุทีรเยฯ
Sattadhaññamayaṃ bhattaṃ, pācittiyamudīraye.
๑๓๙๘.
1398.
สเจ ‘‘โคสปฺปินา มยฺหํ, เทหิ ภตฺต’’นฺติ ยาจิโต;
Sace ‘‘gosappinā mayhaṃ, dehi bhatta’’nti yācito;
อชิยา สปฺปิอาทีหิ, วิสเงฺกตํ ททาติ เจฯ
Ajiyā sappiādīhi, visaṅketaṃ dadāti ce.
๑๓๙๙.
1399.
‘‘สปฺปินา เทหิ’’ วุโตฺต เจ, นวนีตาทิเกสุปิ;
‘‘Sappinā dehi’’ vutto ce, navanītādikesupi;
เทติ อญฺญตเรนสฺส, วิสเงฺกตนฺติ ทีปิตํฯ
Deti aññatarenassa, visaṅketanti dīpitaṃ.
๑๔๐๐.
1400.
เยน เยน หิ วิญฺญตฺตํ, ตสฺมิํ มูเลปิ ตสฺส วา;
Yena yena hi viññattaṃ, tasmiṃ mūlepi tassa vā;
ลเทฺธปิ ปน ตํ ลทฺธํ, โหติเยว น อญฺญถาฯ
Laddhepi pana taṃ laddhaṃ, hotiyeva na aññathā.
๑๔๐๑.
1401.
ฐเปตฺวา สปฺปิอาทีนิ, อาคตานิ หิ ปาฬิยํ;
Ṭhapetvā sappiādīni, āgatāni hi pāḷiyaṃ;
อเญฺญหิ วิญฺญาเปนฺตสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Aññehi viññāpentassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๔๐๒.
1402.
สเพฺพหิ สปฺปิอาทีหิ, วิญฺญาเปตฺวาว เอกโต;
Sabbehi sappiādīhi, viññāpetvāva ekato;
ภุญฺชเตกรสํ กตฺวา, นว ปาจิตฺติโย มตาฯ
Bhuñjatekarasaṃ katvā, nava pācittiyo matā.
๑๔๐๓.
1403.
อกปฺปิเยน วุเตฺตปิ, สปฺปินา เทติ เตน เจ;
Akappiyena vuttepi, sappinā deti tena ce;
คหเณ ปริโภเคปิ, ทุกฺกฎํ ปริทีปิตํฯ
Gahaṇe paribhogepi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
๑๔๐๔.
1404.
คิลานสฺส คิลาโนติ, สญฺญิโน วิมติสฺส วา;
Gilānassa gilānoti, saññino vimatissa vā;
ทุกฺกฎํ มุนินา วุตฺตํ, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, anāpatti pakāsitā.
๑๔๐๕.
1405.
คิลานกาเล วิญฺญตฺต-มคิลานสฺส ภุญฺชโต;
Gilānakāle viññatta-magilānassa bhuñjato;
คิลานสฺสาวเสสํ วา, ญาตกาทีนเมว วาฯ
Gilānassāvasesaṃ vā, ñātakādīnameva vā.
๑๔๐๖.
1406.
อิทํ จตุสมุฎฺฐานํ, กายโต กายวาจโต;
Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, kāyato kāyavācato;
กายจิตฺตา ตถา กาย-วาจาจิตฺตตฺตยาปิ จฯ
Kāyacittā tathā kāya-vācācittattayāpi ca.
ปณีตโภชนกถาฯ
Paṇītabhojanakathā.
๑๔๐๗.
1407.
อทินฺนญฺหิ มุขทฺวารํ, อาหารํ อาหเรยฺย โย;
Adinnañhi mukhadvāraṃ, āhāraṃ āhareyya yo;
ทนฺตโปโนทกํ หิตฺวา, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Dantaponodakaṃ hitvā, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๔๐๘.
1408.
หตฺถปาโสภินีหาโร, มชฺฌิมุจฺจารณกฺขโม;
Hatthapāsobhinīhāro, majjhimuccāraṇakkhamo;
มนุโสฺส วามนุโสฺส วา, เทติ กายาทินา ติธาฯ
Manusso vāmanusso vā, deti kāyādinā tidhā.
๑๔๐๙.
1409.
ปฎิคฺคณฺหาติ ตํ ภิกฺขุ, ทียมานํ สเจ ทฺวิธา;
Paṭiggaṇhāti taṃ bhikkhu, dīyamānaṃ sace dvidhā;
เอวํ ปญฺจงฺคสํโยเค, คหณํ ตสฺส รูหติฯ
Evaṃ pañcaṅgasaṃyoge, gahaṇaṃ tassa rūhati.
๑๔๑๐.
1410.
ทายโก คคนโฎฺฐ เจ, ภูมโฎฺฐ เจตโร สิยา;
Dāyako gaganaṭṭho ce, bhūmaṭṭho cetaro siyā;
ภูมฎฺฐสฺส จ สีเสน, คคนฎฺฐสฺส เทหิโนฯ
Bhūmaṭṭhassa ca sīsena, gaganaṭṭhassa dehino.
๑๔๑๑.
1411.
ยมาสนฺนตรํ องฺคํ, โอริมเนฺตน ตสฺส ตุ;
Yamāsannataraṃ aṅgaṃ, orimantena tassa tu;
ทาตุํ วาปิ คเหตุํ วา, วินา หตฺถํ ปสาริตํฯ
Dātuṃ vāpi gahetuṃ vā, vinā hatthaṃ pasāritaṃ.
๑๔๑๒.
1412.
หตฺถปาโส มิเนตโพฺพ, นคฎฺฐาทีสฺวยํ นโย;
Hatthapāso minetabbo, nagaṭṭhādīsvayaṃ nayo;
เอวรูเป ปน ฐาเน, ฐตฺวา เจ เทติ วฎฺฎติฯ
Evarūpe pana ṭhāne, ṭhatvā ce deti vaṭṭati.
๑๔๑๓.
1413.
ปกฺขี วา มุขตุเณฺฑน, หตฺถี โสณฺฑาย วา ปน;
Pakkhī vā mukhatuṇḍena, hatthī soṇḍāya vā pana;
สเจ ยํ กิญฺจิ ปุปฺผํ วา, ผลํ วา เทติ วฎฺฎติฯ
Sace yaṃ kiñci pupphaṃ vā, phalaṃ vā deti vaṭṭati.
๑๔๑๔.
1414.
ภตฺตพฺยญฺชนปุณฺณานิ, ภาชนานิ พหูนิปิ;
Bhattabyañjanapuṇṇāni, bhājanāni bahūnipi;
สีเสนาทาย ภิกฺขุสฺส, คนฺตฺวา กสฺสจิ สนฺติกํฯ
Sīsenādāya bhikkhussa, gantvā kassaci santikaṃ.
๑๔๑๕.
1415.
อีสกํ ปน โอนตฺวา, ‘‘คณฺหา’’ติ ยทิ ภาสติ;
Īsakaṃ pana onatvā, ‘‘gaṇhā’’ti yadi bhāsati;
เตน หตฺถํ ปสาเรตฺวา, เหฎฺฐิมํ ปน ภาชนํฯ
Tena hatthaṃ pasāretvā, heṭṭhimaṃ pana bhājanaṃ.
๑๔๑๖.
1416.
ปฎิจฺฉิตพฺพํ ตํ เอก- เทเสนาปิ จ ภิกฺขุนา;
Paṭicchitabbaṃ taṃ eka- desenāpi ca bhikkhunā;
โหนฺติ เอตฺตาวตา ตานิ, คหิตาเนว สพฺพโสฯ
Honti ettāvatā tāni, gahitāneva sabbaso.
๑๔๑๗.
1417.
ตโต ปฎฺฐาย ตํ สพฺพํ, โอโรเปตฺวา ยถาสุขํ;
Tato paṭṭhāya taṃ sabbaṃ, oropetvā yathāsukhaṃ;
อุคฺฆาเฎตฺวา ตโต อิฎฺฐํ, คเหตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Ugghāṭetvā tato iṭṭhaṃ, gahetuṃ pana vaṭṭati.
๑๔๑๘.
1418.
ปจฺฉิอาทิมฺหิ วตฺตพฺพ-มตฺถิ กิํ เอกภาชเน;
Pacchiādimhi vattabba-matthi kiṃ ekabhājane;
กาชภตฺตํ หรโนฺต เจ, โอนตฺวา เทติ วฎฺฎติฯ
Kājabhattaṃ haranto ce, onatvā deti vaṭṭati.
๑๔๑๙.
1419.
ติํสหโตฺถ สิยา เวฬุ, อเนฺตสุ จ ทุเว ฆฎา;
Tiṃsahattho siyā veḷu, antesu ca duve ghaṭā;
สปฺปิโน, คหิเตกสฺมิํ, สพฺพํ คหิตเมว ตํฯ
Sappino, gahitekasmiṃ, sabbaṃ gahitameva taṃ.
๑๔๒๐.
1420.
พหุปตฺตา จ มเญฺจ วา, ปีเฐ วา กฎสารเก;
Bahupattā ca mañce vā, pīṭhe vā kaṭasārake;
ฐปิตา ทายโก หตฺถ-ปาเส ฐตฺวาน เทติ เจฯ
Ṭhapitā dāyako hattha-pāse ṭhatvāna deti ce.
๑๔๒๑.
1421.
ปฎิคฺคหณสญฺญาย, มญฺจาทีนิ สเจ ปน;
Paṭiggahaṇasaññāya, mañcādīni sace pana;
นิสีทติ ผุสิตฺวา โย, ยญฺจ ปเตฺตสุ ทียติฯ
Nisīdati phusitvā yo, yañca pattesu dīyati.
๑๔๒๒.
1422.
คหิตํ เตน ตํ สพฺพํ, โหติเยว น สํสโย;
Gahitaṃ tena taṃ sabbaṃ, hotiyeva na saṃsayo;
ปฎิคฺคเหสฺสามิเจฺจว, มญฺจาทีนิ สเจ ปนฯ
Paṭiggahessāmicceva, mañcādīni sace pana.
๑๔๒๓.
1423.
คหิตํ โหติ ตํ สพฺพํ, อารุหิตฺวา นิสีทติ;
Gahitaṃ hoti taṃ sabbaṃ, āruhitvā nisīdati;
อาหจฺจ กุจฺฉิยา กุจฺฉิํ, ฐิตา ปตฺตา หิ ภูมิยํฯ
Āhacca kucchiyā kucchiṃ, ṭhitā pattā hi bhūmiyaṃ.
๑๔๒๔.
1424.
ยํ ยํ องฺคุลิยา วาปิ, ผุสิตฺวา สูจิยาปิ วา;
Yaṃ yaṃ aṅguliyā vāpi, phusitvā sūciyāpi vā;
นิสิโนฺน ตตฺถ ตเตฺถว, ทียมานํ ตุ วฎฺฎติฯ
Nisinno tattha tattheva, dīyamānaṃ tu vaṭṭati.
๑๔๒๕.
1425.
กฎสาเร มหนฺตสฺมิํ, ตถา หตฺถตฺถราทิสุ;
Kaṭasāre mahantasmiṃ, tathā hatthattharādisu;
คณฺหโต หตฺถปาสสฺมิํ, วิชฺชมาเน ตุ วฎฺฎติฯ
Gaṇhato hatthapāsasmiṃ, vijjamāne tu vaṭṭati.
๑๔๒๖.
1426.
ตตฺถชาตกปเณฺณสุ, คเหตุํ น จ วฎฺฎติ;
Tatthajātakapaṇṇesu, gahetuṃ na ca vaṭṭati;
น ปเนตานิ กาเยน, ปฎิพทฺธานิ โหนฺติ หิฯ
Na panetāni kāyena, paṭibaddhāni honti hi.
๑๔๒๗.
1427.
อสํหาริมปาสาเณ , ผลเก วาปิ ตาทิเส;
Asaṃhārimapāsāṇe , phalake vāpi tādise;
ขาณุพเทฺธปิ วา มเญฺจ, คหณํ เนว รูหติฯ
Khāṇubaddhepi vā mañce, gahaṇaṃ neva rūhati.
๑๔๒๘.
1428.
ตินฺติณิกาทิปเณฺณสุ, ภูมิยํ ปตฺถเฎสุ วา;
Tintiṇikādipaṇṇesu, bhūmiyaṃ patthaṭesu vā;
ธาเรตุมสมตฺถตฺตา, คหณํ น จ รูหติฯ
Dhāretumasamatthattā, gahaṇaṃ na ca rūhati.
๑๔๒๙.
1429.
หตฺถปาสมติกฺกมฺม, ทีฆทเณฺฑน เทติ เจ;
Hatthapāsamatikkamma, dīghadaṇḍena deti ce;
วตฺตโพฺพ ภิกฺขุนาคนฺตฺวา, เทหีติ ปริเวสโกฯ
Vattabbo bhikkhunāgantvā, dehīti parivesako.
๑๔๓๐.
1430.
สเจ ปเตฺต รโช โหติ, โธวิตโพฺพ ชเล สติ;
Sace patte rajo hoti, dhovitabbo jale sati;
ตสฺมิํ อสติ ปุญฺฉิตฺวา, คเหตโพฺพ อเสสโตฯ
Tasmiṃ asati puñchitvā, gahetabbo asesato.
๑๔๓๑.
1431.
ปิณฺฑาย วิจรนฺตสฺส, รชํ ปตติ เจ ปน;
Piṇḍāya vicarantassa, rajaṃ patati ce pana;
ภิกฺขา ปฎิคฺคเหตฺวาว, คเหตพฺพา วิชานตาฯ
Bhikkhā paṭiggahetvāva, gahetabbā vijānatā.
๑๔๓๒.
1432.
อปฺปฎิคฺคหิเต ภิกฺขุํ, คณฺหโต ปน ทุกฺกฎํ;
Appaṭiggahite bhikkhuṃ, gaṇhato pana dukkaṭaṃ;
ปฎิคฺคเหตฺวานาปตฺติ, ปจฺฉา ตํ ปริภุญฺชโตฯ
Paṭiggahetvānāpatti, pacchā taṃ paribhuñjato.
๑๔๓๓.
1433.
‘‘ปฎิคฺคเหตฺวา เทถา’’ติ, วุเตฺต ตํ วจนํ ปน;
‘‘Paṭiggahetvā dethā’’ti, vutte taṃ vacanaṃ pana;
อสุตฺวานาทิยิตฺวา วา, เทนฺติ เจ นตฺถิ ทุกฺกฎํฯ
Asutvānādiyitvā vā, denti ce natthi dukkaṭaṃ.
๑๔๓๔.
1434.
ปจฺฉา ปฎิคฺคเหตฺวาว, คเหตพฺพํ วิชานตา;
Pacchā paṭiggahetvāva, gahetabbaṃ vijānatā;
สเจ รชํ นิปาเตติ, มหาวาโต ตโต ตโตฯ
Sace rajaṃ nipāteti, mahāvāto tato tato.
๑๔๓๕.
1435.
น สกฺกา จ สิยา ภิกฺขํ, คเหตุํ ยทิ ภิกฺขุนา;
Na sakkā ca siyā bhikkhaṃ, gahetuṃ yadi bhikkhunā;
อญฺญสฺส ทาตุกาเมน, คเหตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Aññassa dātukāmena, gahetuṃ pana vaṭṭati.
๑๔๓๖.
1436.
สามเณรสฺส ตํ ทตฺวา, ทินฺนํ วา เตน ตํ ปุน;
Sāmaṇerassa taṃ datvā, dinnaṃ vā tena taṃ puna;
ตสฺส วิสฺสาสโต วาปิ, ภุญฺชิตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Tassa vissāsato vāpi, bhuñjituṃ pana vaṭṭati.
๑๔๓๗.
1437.
ภิกฺขาจาเร สเจ ภตฺตํ, สรชํ เทติ ภิกฺขุโน;
Bhikkhācāre sace bhattaṃ, sarajaṃ deti bhikkhuno;
‘‘ปฎิคฺคเหตฺวา ภิกฺขํ ตฺวํ, คณฺห วา ภุญฺช วา’’ติ จฯ
‘‘Paṭiggahetvā bhikkhaṃ tvaṃ, gaṇha vā bhuñja vā’’ti ca.
๑๔๓๘.
1438.
วตฺตโพฺพ โส ตถา เตน, กตฺตพฺพเญฺจว ภิกฺขุนา;
Vattabbo so tathā tena, kattabbañceva bhikkhunā;
รชํ อุปริ ภตฺตสฺส, ตสฺสุปฺลวติ เจ ปนฯ
Rajaṃ upari bhattassa, tassuplavati ce pana.
๑๔๓๙.
1439.
กญฺชิกํ ตุ ปวาเหตฺวา, ภุญฺชิตพฺพํ ยถาสุขํ;
Kañjikaṃ tu pavāhetvā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ;
อโนฺต ปฎิคฺคเหตพฺพํ, ปวิฎฺฐํ ตุ สเจ ปนฯ
Anto paṭiggahetabbaṃ, paviṭṭhaṃ tu sace pana.
๑๔๔๐.
1440.
ปติตํ สุกฺขภเตฺต เจ, อปนียาว ตํ รชํ;
Patitaṃ sukkhabhatte ce, apanīyāva taṃ rajaṃ;
สุขุมํ เจ สภตฺตมฺปิ, ภุญฺชิตพฺพํ ยถาสุขํฯ
Sukhumaṃ ce sabhattampi, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
๑๔๔๑.
1441.
อุฬุเงฺกนาหริตฺวาปิ , เทนฺตสฺส ปฐมํ ปน;
Uḷuṅkenāharitvāpi , dentassa paṭhamaṃ pana;
เถโว อุฬุงฺกโต ปเตฺต, สเจ ปตติ วฎฺฎติฯ
Thevo uḷuṅkato patte, sace patati vaṭṭati.
๑๔๔๒.
1442.
ภเตฺต อากิรมาเน ตุ, จรุเกน ตโต ปน;
Bhatte ākiramāne tu, carukena tato pana;
มสิ วา ฉาริกา วาปิ, สเจ ปตติ ภาชเนฯ
Masi vā chārikā vāpi, sace patati bhājane.
๑๔๔๓.
1443.
ตสฺส จาภิหฎตฺตาปิ, น โทโส อุปลพฺภติ;
Tassa cābhihaṭattāpi, na doso upalabbhati;
อนนฺตรสฺส ภิกฺขุสฺส, ทียมานํ ตุ ปตฺตโตฯ
Anantarassa bhikkhussa, dīyamānaṃ tu pattato.
๑๔๔๔.
1444.
อุปฺปภิตฺวา สเจ ปเตฺต, อิตรสฺส จ ภิกฺขุโน;
Uppabhitvā sace patte, itarassa ca bhikkhuno;
ปตติ วฎฺฎเตวายํ, ปฎิคฺคหิตเมว ตํฯ
Patati vaṭṭatevāyaṃ, paṭiggahitameva taṃ.
๑๔๔๕.
1445.
ปายาสสฺส จ ปูเรตฺวา, ปตฺตํ เจ เทนฺติ ภิกฺขุโน;
Pāyāsassa ca pūretvā, pattaṃ ce denti bhikkhuno;
อุณฺหตฺตา ปน ตํ เหฎฺฐา, คเหตุํ น จ สกฺกติฯ
Uṇhattā pana taṃ heṭṭhā, gahetuṃ na ca sakkati.
๑๔๔๖.
1446.
วฎฺฎตีติ จ นิทฺทิฎฺฐํ, คเหตุํ มุขวฎฺฎิยํ;
Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, gahetuṃ mukhavaṭṭiyaṃ;
น สกฺกา เจ คเหตโพฺพ, ตถา อาธารเกนปิฯ
Na sakkā ce gahetabbo, tathā ādhārakenapi.
๑๔๔๗.
1447.
สเจ อาสนสาลายํ, คเหตฺวา ปตฺตมตฺตโน;
Sace āsanasālāyaṃ, gahetvā pattamattano;
นิทฺทายติ นิสิโนฺนว, ทียมานํ น ชานติฯ
Niddāyati nisinnova, dīyamānaṃ na jānati.
๑๔๔๘.
1448.
เนวาหริยมานํ วา, อปฺปฎิคฺคหิตเมว ตํ;
Nevāhariyamānaṃ vā, appaṭiggahitameva taṃ;
อาโภคํ ปน กตฺวา เจ, นิสิโนฺน โหติ วฎฺฎติฯ
Ābhogaṃ pana katvā ce, nisinno hoti vaṭṭati.
๑๔๔๙.
1449.
สเจ หเตฺถน มุญฺจิตฺวา, ปตฺตํ อาธารกมฺปิ วา;
Sace hatthena muñcitvā, pattaṃ ādhārakampi vā;
เปเลฺลตฺวา ปน ปาเทน, นิทฺทายติ หิ วฎฺฎติฯ
Pelletvā pana pādena, niddāyati hi vaṭṭati.
๑๔๕๐.
1450.
ปาเทนาธารกํ อกฺก-มิตฺวาปิ ปฎิคณฺหโต;
Pādenādhārakaṃ akka-mitvāpi paṭigaṇhato;
ชาครสฺสาปิ โหเตว, คหณสฺมิํ อนาทโรฯ
Jāgarassāpi hoteva, gahaṇasmiṃ anādaro.
๑๔๕๑.
1451.
ตสฺมา ตํ น จ กาตพฺพํ, ภิกฺขุนา วินยญฺญุนา;
Tasmā taṃ na ca kātabbaṃ, bhikkhunā vinayaññunā;
ยํ ทียมานํ ปตติ, คเหตุํ ตํ ตุ วฎฺฎติฯ
Yaṃ dīyamānaṃ patati, gahetuṃ taṃ tu vaṭṭati.
๑๔๕๒.
1452.
ภุญฺชนฺตานญฺจ ทนฺตา วา, ขียนฺติปิ นขาปิ วา;
Bhuñjantānañca dantā vā, khīyantipi nakhāpi vā;
ตถา ปตฺตสฺส วโณฺณ วา, อโพฺพหารนโย อยํฯ
Tathā pattassa vaṇṇo vā, abbohāranayo ayaṃ.
๑๔๕๓.
1453.
สตฺถเกนุจฺฉุอาทีนิ, ผาเลนฺตานํ สเจ มลํ;
Satthakenucchuādīni, phālentānaṃ sace malaṃ;
ปญฺญายติ หิ ตํ เตสุ, สิยา นวสมุฎฺฐิตํฯ
Paññāyati hi taṃ tesu, siyā navasamuṭṭhitaṃ.
๑๔๕๔.
1454.
ปฎิคฺคเหตฺวา ตํ ปจฺฉา, ขาทิตพฺพํ ตุ ภิกฺขุนา;
Paṭiggahetvā taṃ pacchā, khāditabbaṃ tu bhikkhunā;
น ปญฺญายติ เจ ตสฺมิํ, มลํ วฎฺฎติ ขาทิตุํฯ
Na paññāyati ce tasmiṃ, malaṃ vaṭṭati khādituṃ.
๑๔๕๕.
1455.
ปิสนฺตานมฺปิ เภสชฺชํ, โกเฎฺฎนฺตานมฺปิ วา ตถา;
Pisantānampi bhesajjaṃ, koṭṭentānampi vā tathā;
นิสโททุกฺขลาทีนํ, ขียเนปิ อยํ นโยฯ
Nisadodukkhalādīnaṃ, khīyanepi ayaṃ nayo.
๑๔๕๖.
1456.
เภสชฺชตฺถาย ตาเปตฺวา, วาสิํ ขีเร ขิปนฺติ เจ;
Bhesajjatthāya tāpetvā, vāsiṃ khīre khipanti ce;
อุเฎฺฐติ นีลิกา ตตฺถ, สตฺถเก วิย นิจฺฉโยฯ
Uṭṭheti nīlikā tattha, satthake viya nicchayo.
๑๔๕๗.
1457.
สเจ อามกตเกฺก วา, ขีเร วา ปกฺขิปนฺติ ตํ;
Sace āmakatakke vā, khīre vā pakkhipanti taṃ;
สามปากนิมิตฺตมฺหา, น ตุ มุจฺจติ ทุกฺกฎาฯ
Sāmapākanimittamhā, na tu muccati dukkaṭā.
๑๔๕๘.
1458.
ปิณฺฑาย วิจรนฺตสฺส, วสฺสกาเลสุ ภิกฺขุโน;
Piṇḍāya vicarantassa, vassakālesu bhikkhuno;
ปเตฺต ปตติ เจ โตยํ, กิลิฎฺฐํ กายวตฺถโตฯ
Patte patati ce toyaṃ, kiliṭṭhaṃ kāyavatthato.
๑๔๕๙.
1459.
ปจฺฉา ปฎิคฺคเหตฺวา ตํ, ภุญฺชิตพฺพํ ยถาสุขํ;
Pacchā paṭiggahetvā taṃ, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ;
เอเสว จ นโย วุโตฺต, รุกฺขมูเลปิ ภุญฺชโตฯ
Eseva ca nayo vutto, rukkhamūlepi bhuñjato.
๑๔๖๐.
1460.
สตฺตาหํ ปน วสฺสเนฺต, เทเว สุทฺธํ ชลํ สเจ;
Sattāhaṃ pana vassante, deve suddhaṃ jalaṃ sace;
อโพฺภกาเสปิ วา ปเตฺต, โตยํ ปตติ วฎฺฎติฯ
Abbhokāsepi vā patte, toyaṃ patati vaṭṭati.
๑๔๖๑.
1461.
โอทนํ ปน เทเนฺตน, สามเณรสฺส ภิกฺขุนา;
Odanaṃ pana dentena, sāmaṇerassa bhikkhunā;
ทาตโพฺพ อจฺฉุปเนฺตน, ตสฺส ปตฺตคโตทนํฯ
Dātabbo acchupantena, tassa pattagatodanaṃ.
๑๔๖๒.
1462.
ปฎิคฺคเหตฺวา วา ปตฺตํ, ทาตโพฺพ ตสฺส โอทโน;
Paṭiggahetvā vā pattaṃ, dātabbo tassa odano;
ฉุปิตฺวา เทติ เจ ภตฺตํ, ตํ ปนุคฺคหิตํ สิยาฯ
Chupitvā deti ce bhattaṃ, taṃ panuggahitaṃ siyā.
๑๔๖๓.
1463.
อญฺญสฺส ทาตุกาเมน, ปริจฺจตฺตํ สเจ ปน;
Aññassa dātukāmena, pariccattaṃ sace pana;
ยาว หตฺถคตํ ตาว, ปฎิคฺคหิตเมว ตํฯ
Yāva hatthagataṃ tāva, paṭiggahitameva taṃ.
๑๔๖๔.
1464.
‘‘คณฺหา’’ติ นิรเปโกฺขว, ปตฺตมาธารเก ฐิตํ;
‘‘Gaṇhā’’ti nirapekkhova, pattamādhārake ṭhitaṃ;
สเจ วทติ ปจฺฉา ตํ, ปฎิคฺคเณฺหยฺย ปณฺฑิโตฯ
Sace vadati pacchā taṃ, paṭiggaṇheyya paṇḍito.
๑๔๖๕.
1465.
สาเปโกฺขเยว โย ปตฺตํ, ฐเปตฺวาธารเก ปน;
Sāpekkhoyeva yo pattaṃ, ṭhapetvādhārake pana;
‘‘เอโตฺต ปูวมฺปิ ภตฺตํ วา, กิญฺจิ คณฺหา’’ติ ภาสติฯ
‘‘Etto pūvampi bhattaṃ vā, kiñci gaṇhā’’ti bhāsati.
๑๔๖๖.
1466.
สามเณโรปิ ตํ ภตฺตํ, โธวิตฺวา หตฺถมตฺตโน;
Sāmaṇeropi taṃ bhattaṃ, dhovitvā hatthamattano;
อตฺตปตฺตคตํ ภตฺตํ, อผุสิตฺวา สเจ ปนฯ
Attapattagataṃ bhattaṃ, aphusitvā sace pana.
๑๔๖๗.
1467.
ปกฺขิปโนฺต สตกฺขตฺตุํ, อุทฺธริตฺวาปิ คณฺหตุ;
Pakkhipanto satakkhattuṃ, uddharitvāpi gaṇhatu;
ตํปฎิคฺคหเณ กิจฺจํ, ปุน ตสฺส น วิชฺชติฯ
Taṃpaṭiggahaṇe kiccaṃ, puna tassa na vijjati.
๑๔๖๘.
1468.
อตฺตปตฺตคตํ ภตฺตํ, ผุสิตฺวา ยทิ คณฺหติ;
Attapattagataṃ bhattaṃ, phusitvā yadi gaṇhati;
ปจฺฉา ปฎิคฺคเหตพฺพํ, สํสฎฺฐตฺตา ปเรน ตํฯ
Pacchā paṭiggahetabbaṃ, saṃsaṭṭhattā parena taṃ.
๑๔๖๙.
1469.
ภิกฺขูนํ ยาคุอาทีนํ, ปจเน ภาชเน ปน;
Bhikkhūnaṃ yāguādīnaṃ, pacane bhājane pana;
ปกฺขิปิตฺวา ฐเปเนฺตน, อญฺญสฺสตฺถาย โอทนํฯ
Pakkhipitvā ṭhapentena, aññassatthāya odanaṃ.
๑๔๗๐.
1470.
ภาชนุปริ หเตฺถสุ, สามเณรสฺส ปกฺขิเป;
Bhājanupari hatthesu, sāmaṇerassa pakkhipe;
ปติตํ หตฺถโต ตสฺมิํ, น กโรติ อกปฺปิยํฯ
Patitaṃ hatthato tasmiṃ, na karoti akappiyaṃ.
๑๔๗๑.
1471.
ปริจฺจตฺตญฺหิ ตํ เอวํ, อกตฺวากิรเตว เจ;
Pariccattañhi taṃ evaṃ, akatvākirateva ce;
ภุญฺชิตพฺพํ ตุ ตํ กตฺวา, ปตฺตํ วิย นิรามิสํฯ
Bhuñjitabbaṃ tu taṃ katvā, pattaṃ viya nirāmisaṃ.
๑๔๗๒.
1472.
สเจ ยาคุกุฎํ ปุณฺณํ, สามเณโร หิ ทุพฺพโล;
Sace yāgukuṭaṃ puṇṇaṃ, sāmaṇero hi dubbalo;
ภิกฺขุํ ปฎิคฺคหาเปตุํ, น สโกฺกติ หิ ตํ ปุนฯ
Bhikkhuṃ paṭiggahāpetuṃ, na sakkoti hi taṃ puna.
๑๔๗๓.
1473.
กุฎสฺส คีวํ ปตฺตสฺส, ฐเปตฺวา มุขวฎฺฎิยํ;
Kuṭassa gīvaṃ pattassa, ṭhapetvā mukhavaṭṭiyaṃ;
ภิกฺขุนา อุปนีตสฺส, อาวเชฺชติ หิ วฎฺฎติฯ
Bhikkhunā upanītassa, āvajjeti hi vaṭṭati.
๑๔๗๔.
1474.
อถ วา ภูมิยํเยว, หเตฺถ ภิกฺขุ ฐเปติ เจ;
Atha vā bhūmiyaṃyeva, hatthe bhikkhu ṭhapeti ce;
อาโรเปติ ปวเฎฺฎตฺวา, ตตฺถ เจ ปน วฎฺฎติฯ
Āropeti pavaṭṭetvā, tattha ce pana vaṭṭati.
๑๔๗๕.
1475.
ภตฺตปจฺฉุจฺฉุภาเรสุ, อยเมว วินิจฺฉโย;
Bhattapacchucchubhāresu, ayameva vinicchayo;
เทฺว ตโย สามเณรา วา, เทนฺติ เจ คหณูปคํฯ
Dve tayo sāmaṇerā vā, denti ce gahaṇūpagaṃ.
๑๔๗๖.
1476.
ภารเมกสฺส ภิกฺขุสฺส, คเหตุํ ปน วฎฺฎติ;
Bhāramekassa bhikkhussa, gahetuṃ pana vaṭṭati;
เอเกน วา ตถา ทินฺนํ, คณฺหนฺติ เทฺว ตโยปิ วาฯ
Ekena vā tathā dinnaṃ, gaṇhanti dve tayopi vā.
๑๔๗๗.
1477.
มญฺจสฺส ปาเท ปีฐสฺส, ปาเท เตลฆฎาทิกํ;
Mañcassa pāde pīṭhassa, pāde telaghaṭādikaṃ;
ลเคฺคนฺติ ตตฺถ ภิกฺขุสฺส, วฎฺฎเตว นิสีทิตุํฯ
Laggenti tattha bhikkhussa, vaṭṭateva nisīdituṃ.
๑๔๗๘.
1478.
อปฺปฎิคฺคหิตํ เหฎฺฐา-มเญฺจ เจ เตลถาลกํ;
Appaṭiggahitaṃ heṭṭhā-mañce ce telathālakaṃ;
สมฺมุชฺชโนฺต จ ฆเฎฺฎติ, น ปนุคฺคหิตํ สิยาฯ
Sammujjanto ca ghaṭṭeti, na panuggahitaṃ siyā.
๑๔๗๙.
1479.
ปฎิคฺคหิตสญฺญาย, อปฺปฎิคฺคหิตํ ปน;
Paṭiggahitasaññāya, appaṭiggahitaṃ pana;
คณฺหิตฺวา ปุน ตํ ญตฺวา, ฐเปตุํ ตตฺถ วฎฺฎติฯ
Gaṇhitvā puna taṃ ñatvā, ṭhapetuṃ tattha vaṭṭati.
๑๔๘๐.
1480.
วิวริตฺวา สเจ ปุเพฺพ, ฐปิตํ ปิหิตมฺปิ จ;
Vivaritvā sace pubbe, ṭhapitaṃ pihitampi ca;
ตเถว ตํ ฐเปตพฺพํ, กตฺตพฺพํ น ปนญฺญถาฯ
Tatheva taṃ ṭhapetabbaṃ, kattabbaṃ na panaññathā.
๑๔๘๑.
1481.
พหิ ฐเปติ เจ เตน, ฉุปิตพฺพํ น ตํ ปุน;
Bahi ṭhapeti ce tena, chupitabbaṃ na taṃ puna;
ยทิ ฉุปติ เจ ญตฺวา, ตํ ปนุคฺคหิตํ สิยาฯ
Yadi chupati ce ñatvā, taṃ panuggahitaṃ siyā.
๑๔๘๒.
1482.
ปฎิคฺคหิตเตลสฺมิํ, อุเฎฺฐติ ยทิ กณฺณกา;
Paṭiggahitatelasmiṃ, uṭṭheti yadi kaṇṇakā;
สิงฺคีเวราทิเก มูเล, ฆนจุณฺณมฺปิ วา ตถาฯ
Siṅgīverādike mūle, ghanacuṇṇampi vā tathā.
๑๔๘๓.
1483.
ตํสมุฎฺฐานโต สพฺพํ, ตเญฺญวาติ ปวุจฺจติ;
Taṃsamuṭṭhānato sabbaṃ, taññevāti pavuccati;
ปฎิคฺคหณกิจฺจํ ตุ, ตสฺมิํ ปุน น วิชฺชติฯ
Paṭiggahaṇakiccaṃ tu, tasmiṃ puna na vijjati.
๑๔๘๔.
1484.
ตาลํ วา นาฬิเกรํ วา, อารุโฬฺห โกจิ ปุคฺคโล;
Tālaṃ vā nāḷikeraṃ vā, āruḷho koci puggalo;
ตตฺรโฎฺฐ ตาลปิณฺฑิํ โส, โอตาเรตฺวาน รชฺชุยาฯ
Tatraṭṭho tālapiṇḍiṃ so, otāretvāna rajjuyā.
๑๔๘๕.
1485.
สเจ วทติ ‘‘คณฺหา’’ติ, น คเหตพฺพเมว จ;
Sace vadati ‘‘gaṇhā’’ti, na gahetabbameva ca;
ตมโญฺญ ปน ภูมโฎฺฐ, คเหตฺวา เทติ วฎฺฎติฯ
Tamañño pana bhūmaṭṭho, gahetvā deti vaṭṭati.
๑๔๘๖.
1486.
ฉินฺทิตฺวา เจ วติํ อุจฺฉุํ, ผลํ วา เทติ คณฺหิตุํ;
Chinditvā ce vatiṃ ucchuṃ, phalaṃ vā deti gaṇhituṃ;
ทณฺฑเก อผุสิตฺวาว, นิคฺคตํ ปน วฎฺฎติฯ
Daṇḍake aphusitvāva, niggataṃ pana vaṭṭati.
๑๔๘๗.
1487.
สเจ น ปุถุโล โหติ, ปากาโร อติอุจฺจโก;
Sace na puthulo hoti, pākāro atiuccako;
อโนฺตฎฺฐิตพหิฎฺฐานํ, หตฺถปาโส ปโหติ เจฯ
Antoṭṭhitabahiṭṭhānaṃ, hatthapāso pahoti ce.
๑๔๘๘.
1488.
อุทฺธํ หตฺถสตํ คนฺตฺวา, สมฺปตฺตํ ปุน ตํ ปน;
Uddhaṃ hatthasataṃ gantvā, sampattaṃ puna taṃ pana;
คณฺหโต ภิกฺขุโน โทโส, โกจิ เนวูปลพฺภติฯ
Gaṇhato bhikkhuno doso, koci nevūpalabbhati.
๑๔๘๙.
1489.
ภิกฺขุโน สามเณรํ ตุ, ขเนฺธน วหโต สเจ;
Bhikkhuno sāmaṇeraṃ tu, khandhena vahato sace;
ผลํ คเหตฺวา ตเตฺถว, นิสิโนฺน เทติ วฎฺฎติฯ
Phalaṃ gahetvā tattheva, nisinno deti vaṭṭati.
๑๔๙๐.
1490.
อปโรปิ วหโนฺตว, ภิกฺขุํ โย โกจิ ปุคฺคโล;
Aparopi vahantova, bhikkhuṃ yo koci puggalo;
ผลํ ขเนฺธ นิสินฺนสฺส, ภิกฺขุโน เทติ วฎฺฎติฯ
Phalaṃ khandhe nisinnassa, bhikkhuno deti vaṭṭati.
๑๔๙๑.
1491.
คเหตฺวา ผลินิํ สาขํ, ฉายตฺถํ ยทิ คจฺฉติ;
Gahetvā phaliniṃ sākhaṃ, chāyatthaṃ yadi gacchati;
ปุน จิเตฺต สมุปฺปเนฺน, ขาทิตุํ ปน ภิกฺขุโนฯ
Puna citte samuppanne, khādituṃ pana bhikkhuno.
๑๔๙๒.
1492.
สาขํ ปฎิคฺคหาเปตฺวา, ผลํ ขาทติ วฎฺฎติ;
Sākhaṃ paṭiggahāpetvā, phalaṃ khādati vaṭṭati;
มกฺขิกานํ นิวารตฺถํ, คหิตายปฺยยํ นโยฯ
Makkhikānaṃ nivāratthaṃ, gahitāyapyayaṃ nayo.
๑๔๙๓.
1493.
กปฺปิยํ ปน กาเรตฺวา, ปฎิคฺคณฺหาติ ตํ ปุน;
Kappiyaṃ pana kāretvā, paṭiggaṇhāti taṃ puna;
โภตฺตุกาโม สเจ มูล-คหณํเยว วฎฺฎติฯ
Bhottukāmo sace mūla-gahaṇaṃyeva vaṭṭati.
๑๔๙๔.
1494.
มาตาปิตูนมตฺถาย, คเหตฺวา สปฺปิอาทิกํ;
Mātāpitūnamatthāya, gahetvā sappiādikaṃ;
คจฺฉโนฺต อนฺตรามเคฺค, ยํ อิจฺฉติ ตโต ปนฯ
Gacchanto antarāmagge, yaṃ icchati tato pana.
๑๔๙๕.
1495.
ตํ โส ปฎิคฺคหาเปตฺวา, ปริภุญฺชติ วฎฺฎติ;
Taṃ so paṭiggahāpetvā, paribhuñjati vaṭṭati;
ตํ ปฎิคฺคหิตํ มูล-คหณํเยว วฎฺฎติฯ
Taṃ paṭiggahitaṃ mūla-gahaṇaṃyeva vaṭṭati.
๑๔๙๖.
1496.
สามเณรสฺส ปาเถยฺย-ตณฺฑุเล ภิกฺขุ คณฺหติ;
Sāmaṇerassa pātheyya-taṇḍule bhikkhu gaṇhati;
ภิกฺขุสฺส สามเณโรปิ, คเหตฺวา ปน คจฺฉติฯ
Bhikkhussa sāmaṇeropi, gahetvā pana gacchati.
๑๔๙๗.
1497.
ตณฺฑุเลสุ หิ ขีเณสุ, อตฺตนา คหิเตสุ โส;
Taṇḍulesu hi khīṇesu, attanā gahitesu so;
สเจ ยาคุํ ปจิตฺวาน, ตณฺฑุเลหิตเรหิปิฯ
Sace yāguṃ pacitvāna, taṇḍulehitarehipi.
๑๔๙๘.
1498.
อุภินฺนํ ทฺวีสุ ปเตฺตสุ, อากิริตฺวา ปนตฺตโน;
Ubhinnaṃ dvīsu pattesu, ākiritvā panattano;
ยาคุํ ภิกฺขุสฺส ตํ ทตฺวา, สยํ ปิวติ ตสฺส เจฯ
Yāguṃ bhikkhussa taṃ datvā, sayaṃ pivati tassa ce.
๑๔๙๙.
1499.
สนฺนิธิปจฺจยา เนว, น อุคฺคหิตการณา;
Sannidhipaccayā neva, na uggahitakāraṇā;
สามเณรสฺส ปีตตฺตา, โทโส ภิกฺขุสฺส วิชฺชติฯ
Sāmaṇerassa pītattā, doso bhikkhussa vijjati.
๑๕๐๐.
1500.
มาตาปิตูนมตฺถาย, เตลาทิํ หรโตปิ จ;
Mātāpitūnamatthāya, telādiṃ haratopi ca;
สาขํ ฉายาทิอตฺถาย, อิมสฺส น วิเสสตาฯ
Sākhaṃ chāyādiatthāya, imassa na visesatā.
๑๕๐๑.
1501.
ตสฺมา หิสฺส วิเสสสฺส, จิเนฺตตพฺพํ ตุ การณํ;
Tasmā hissa visesassa, cintetabbaṃ tu kāraṇaṃ;
ตสฺส สาลยภาวํ ตุ, วิเสสํ ตกฺกยามหํฯ
Tassa sālayabhāvaṃ tu, visesaṃ takkayāmahaṃ.
๑๕๐๒.
1502.
ตณฺฑุเล ปน โธวิตฺวา, นิจฺจาเลตุญฺหิ เจลโก;
Taṇḍule pana dhovitvā, niccāletuñhi celako;
น สโกฺกติ สเจ เต จ, ตณฺฑุเล ภาชนมฺปิ จฯ
Na sakkoti sace te ca, taṇḍule bhājanampi ca.
๑๕๐๓.
1503.
ปฎิคฺคเหตฺวา โธวิตฺวา, อาโรเปตฺวา ปนุทฺธนํ;
Paṭiggahetvā dhovitvā, āropetvā panuddhanaṃ;
ภิกฺขุนาคฺคิ น กาตโพฺพ, วิวริตฺวาปิ ปกฺกตาฯ
Bhikkhunāggi na kātabbo, vivaritvāpi pakkatā.
๑๕๐๔.
1504.
ญาตพฺพา ปกฺกกาลสฺมิํ, โอโรเปตฺวา ยถาสุขํ;
Ñātabbā pakkakālasmiṃ, oropetvā yathāsukhaṃ;
ภุญฺชิตพฺพํ, น ปจฺฉสฺส, ปฎิคฺคหณการณํฯ
Bhuñjitabbaṃ, na pacchassa, paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
๑๕๐๕.
1505.
อาโรเปตฺวา สเจ ภิกฺขุ, อุทฺธนํ สุทฺธภาชนํ;
Āropetvā sace bhikkhu, uddhanaṃ suddhabhājanaṃ;
อุทกํ ยาคุอตฺถาย, ตาเปติ ยทิ วฎฺฎติฯ
Udakaṃ yāguatthāya, tāpeti yadi vaṭṭati.
๑๕๐๖.
1506.
ตเตฺต ปนุทเก โกจิ, เจ ปกฺขิปติ ตณฺฑุเล;
Tatte panudake koci, ce pakkhipati taṇḍule;
ตโต ปฎฺฐาย เตนคฺคิ, น กาตโพฺพว ภิกฺขุนาฯ
Tato paṭṭhāya tenaggi, na kātabbova bhikkhunā.
๑๕๐๗.
1507.
ปฎิคฺคเหตฺวา ตํ ยาคุํ, ปาตุํ วฎฺฎติ ภิกฺขุโน;
Paṭiggahetvā taṃ yāguṃ, pātuṃ vaṭṭati bhikkhuno;
สเจ ปจติ ปจฺฉา ตํ, สามปากา น มุจฺจติฯ
Sace pacati pacchā taṃ, sāmapākā na muccati.
๑๕๐๘.
1508.
ตตฺถชาตผลํ กิญฺจิ, สห จาเลติ วลฺลิยา;
Tatthajātaphalaṃ kiñci, saha cāleti valliyā;
ตเสฺสว จ ตโต ลทฺธํ, ผลํ กิญฺจิ น วฎฺฎติฯ
Tasseva ca tato laddhaṃ, phalaṃ kiñci na vaṭṭati.
๑๕๐๙.
1509.
ผลรุกฺขํ ปรามฎฺฐุํ, ตมปสฺสยิตุมฺปิ วา;
Phalarukkhaṃ parāmaṭṭhuṃ, tamapassayitumpi vā;
กณฺฎเก พนฺธิตุํ วาปิ, ภิกฺขุโน กิร วฎฺฎติฯ
Kaṇṭake bandhituṃ vāpi, bhikkhuno kira vaṭṭati.
๑๕๑๐.
1510.
สณฺฑาเสน จ ทีเฆน, คเหตฺวา ถาลกํ ปน;
Saṇḍāsena ca dīghena, gahetvā thālakaṃ pana;
ปจโต ภิกฺขุโน เตลํ, ภสฺมํ ปตติ ตตฺถ เจฯ
Pacato bhikkhuno telaṃ, bhasmaṃ patati tattha ce.
๑๕๑๑.
1511.
อมุญฺจเนฺตน หเตฺถน, ปจิตฺวา เตลถาลกํ;
Amuñcantena hatthena, pacitvā telathālakaṃ;
โอตาเรตฺวาว ตํ ปจฺฉา, ปฎิคฺคเณฺหยฺย วฎฺฎติฯ
Otāretvāva taṃ pacchā, paṭiggaṇheyya vaṭṭati.
๑๕๑๒.
1512.
ปฎิคฺคเหตฺวา องฺคาเร, ตานิ ทารูนิ วา ปน;
Paṭiggahetvā aṅgāre, tāni dārūni vā pana;
ฐปิตานิ สเจ โหนฺติ, ปุพฺพคาโหว วฎฺฎติฯ
Ṭhapitāni sace honti, pubbagāhova vaṭṭati.
๑๕๑๓.
1513.
อุจฺฉุํ ขาทติ เจ ภิกฺขุ, สามเณโรปิ อิจฺฉติ;
Ucchuṃ khādati ce bhikkhu, sāmaṇeropi icchati;
‘‘ฉินฺทิตฺวา ตฺวมิโต คณฺห’’, อิติ วุโตฺต จ คณฺหติฯ
‘‘Chinditvā tvamito gaṇha’’, iti vutto ca gaṇhati.
๑๕๑๔.
1514.
นเตฺถว อวเสสสฺส, ปฎิคฺคหณการณํ;
Nattheva avasesassa, paṭiggahaṇakāraṇaṃ;
ขาทโต คุฬปิณฺฑมฺปิ, อยเมว วินิจฺฉโยฯ
Khādato guḷapiṇḍampi, ayameva vinicchayo.
๑๕๑๕.
1515.
กาตุํ สาครโตเยน, โลณกิจฺจํ ตุ วฎฺฎติ;
Kātuṃ sāgaratoyena, loṇakiccaṃ tu vaṭṭati;
ยาวชีวิกสงฺขาตํ, โตยตฺตา น ตุ คจฺฉติฯ
Yāvajīvikasaṅkhātaṃ, toyattā na tu gacchati.
๑๕๑๖.
1516.
อิทํ กาลวินิมฺมุตฺตํ, อุทกํ ปริทีปิตํ;
Idaṃ kālavinimmuttaṃ, udakaṃ paridīpitaṃ;
นิพฺพานํ วิย นิพฺพาน-กุสเลน มเหสินาฯ
Nibbānaṃ viya nibbāna-kusalena mahesinā.
๑๕๑๗.
1517.
อุทเกน สมา วุตฺตา, หิมสฺส กรกาปิ จ;
Udakena samā vuttā, himassa karakāpi ca;
กูปาทีสุ ชลํ ปาตุํ, พหลมฺปิ จ วฎฺฎติฯ
Kūpādīsu jalaṃ pātuṃ, bahalampi ca vaṭṭati.
๑๕๑๘.
1518.
เขเตฺตสุ กสิตฎฺฐาเน, พหลํ ตํ น วฎฺฎติ;
Khettesu kasitaṭṭhāne, bahalaṃ taṃ na vaṭṭati;
สนฺทิตฺวา ยทิ ตํ คนฺตฺวา, นทิํ ปูเรติ วฎฺฎติฯ
Sanditvā yadi taṃ gantvā, nadiṃ pūreti vaṭṭati.
๑๕๑๙.
1519.
โสเพฺภสุ กกุธาทีนํ, ชเล ปุปฺผสมากุเล;
Sobbhesu kakudhādīnaṃ, jale pupphasamākule;
น ญายติ รโส เตสํ, น ปฎิคฺคหณการณํฯ
Na ñāyati raso tesaṃ, na paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
๑๕๒๐.
1520.
สเรณุกานิ ปุปฺผานิ, ปานียสฺส ฆเฎ ปน;
Sareṇukāni pupphāni, pānīyassa ghaṭe pana;
ปกฺขิตฺตานิ สเจ โหนฺติ, ปฎิคฺคเณฺหยฺย ตํ ปนฯ
Pakkhittāni sace honti, paṭiggaṇheyya taṃ pana.
๑๕๒๑.
1521.
ปฎิคฺคเหตฺวา เทยฺยานิ, วาสปุปฺผานิ ตตฺถ วา;
Paṭiggahetvā deyyāni, vāsapupphāni tattha vā;
กมลฺลิกาสุ ทินฺนาสุ, อโพฺพหาโรติ วฎฺฎติฯ
Kamallikāsu dinnāsu, abbohāroti vaṭṭati.
๑๕๒๒.
1522.
อปฺปฎิคฺคหิตเสฺสว , ทนฺตกฎฺฐสฺส โย รโส;
Appaṭiggahitasseva , dantakaṭṭhassa yo raso;
อชานนฺตสฺส ปาจิตฺติ, โส เจ วิสติ ขาทโตฯ
Ajānantassa pācitti, so ce visati khādato.
๑๕๒๓.
1523.
สรีรเฎฺฐสุ ภูเตสุ, กิํ วฎฺฎติ? น วฎฺฎติ?
Sarīraṭṭhesu bhūtesu, kiṃ vaṭṭati? Na vaṭṭati?
กปฺปากปฺปิยมํสานํ, ขีรํ สพฺพมฺปิ วฎฺฎติฯ
Kappākappiyamaṃsānaṃ, khīraṃ sabbampi vaṭṭati.
๑๕๒๔.
1524.
กณฺณกฺขิคูถโก ทนฺต- มลํ มุตฺตํ กรีสกํ;
Kaṇṇakkhigūthako danta- malaṃ muttaṃ karīsakaṃ;
เสมฺหํ สิงฺฆาณิกา เขโฬ, อสฺสุ โลณนฺติ วฎฺฎติฯ
Semhaṃ siṅghāṇikā kheḷo, assu loṇanti vaṭṭati.
๑๕๒๕.
1525.
ยํ ปเนตฺถ สกฎฺฐานา, จวิตฺวา ปติตํ สิยา;
Yaṃ panettha sakaṭṭhānā, cavitvā patitaṃ siyā;
ปเตฺต วา ปน หเตฺถ วา, ปฎิคฺคเณฺหยฺย ตํ ปุนฯ
Patte vā pana hatthe vā, paṭiggaṇheyya taṃ puna.
๑๕๒๖.
1526.
องฺคลคฺคมวิจฺฉนฺนํ, ปฎิคฺคหิตเมว ตํ;
Aṅgalaggamavicchannaṃ, paṭiggahitameva taṃ;
อุณฺหยาคุํ ปิวนฺตสฺส, เสโท หเตฺถสุ ชายติฯ
Uṇhayāguṃ pivantassa, sedo hatthesu jāyati.
๑๕๒๗.
1527.
ปิณฺฑาย วิจรนฺตสฺส, เสโท หตฺถานุสารโต;
Piṇḍāya vicarantassa, sedo hatthānusārato;
โอโรหติ สเจ ปตฺตํ, น ปฎิคฺคหณการณํฯ
Orohati sace pattaṃ, na paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
๑๕๒๘.
1528.
สามํ คเหตฺวา จตฺตาริ, วิกฎานิ นทายเก;
Sāmaṃ gahetvā cattāri, vikaṭāni nadāyake;
สปฺปทฎฺฐกฺขเณเยว, น โทโส ปริภุญฺชโตฯ
Sappadaṭṭhakkhaṇeyeva, na doso paribhuñjato.
๑๕๒๙.
1529.
ปถวิํ มตฺติกตฺถาย, ขณิตุํ ฉินฺทิตุมฺปิ วา;
Pathaviṃ mattikatthāya, khaṇituṃ chinditumpi vā;
ตรุมฺปิ ฉาริกตฺถาย, ภิกฺขุโน ปน วฎฺฎติฯ
Tarumpi chārikatthāya, bhikkhuno pana vaṭṭati.
๑๕๓๐.
1530.
อเจฺฉทคาหนิรเปกฺขนิสชฺชโต จ;
Acchedagāhanirapekkhanisajjato ca;
สิกฺขปฺปหานมรเณหิ จ ลิงฺคเภทา;
Sikkhappahānamaraṇehi ca liṅgabhedā;
ทาเนน ตสฺส จ ปรสฺส อภิกฺขุกสฺส;
Dānena tassa ca parassa abhikkhukassa;
สพฺพํ ปฎิคฺคหณเมติ วินาสเมวํฯ
Sabbaṃ paṭiggahaṇameti vināsamevaṃ.
๑๕๓๑.
1531.
ทุรูปจิเณฺณ นิทฺทิฎฺฐํ, คหณุคฺคหิตสฺสปิ;
Durūpaciṇṇe niddiṭṭhaṃ, gahaṇuggahitassapi;
อโนฺตวุเตฺถ สยํปเกฺก, อโนฺตปเกฺก จ ทุกฺกฎํฯ
Antovutthe sayaṃpakke, antopakke ca dukkaṭaṃ.
๑๕๓๒.
1532.
ปฎิคฺคหิตเก ตสฺมิํ, อปฺปฎิคฺคหิตสญฺญิโน;
Paṭiggahitake tasmiṃ, appaṭiggahitasaññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๕๓๓.
1533.
ปฎิคฺคหิตสญฺญิสฺส , ทนฺตโปโนทเกสุปิ;
Paṭiggahitasaññissa , dantaponodakesupi;
น โทเสฬกโลเมน, สมุฎฺฐานาทโย สมาฯ
Na doseḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
๑๕๓๔.
1534.
นวมชฺฌิมเถรภิกฺขุนีนํ;
Navamajjhimatherabhikkhunīnaṃ;
อวิเสเสน ยติจฺฉิตพฺพโก;
Avisesena yaticchitabbako;
สกโล อสมาสโตว มยา;
Sakalo asamāsatova mayā;
กถิโต เอตฺถ วินิจฺฉโย ตโตฯ
Kathito ettha vinicchayo tato.
ทนฺตโปนกถาฯ
Dantaponakathā.
โภชนวโคฺค จตุโตฺถฯ
Bhojanavaggo catuttho.
๑๕๓๕.
1535.
ยํ กิญฺจิเจลกาทีนํ, ติตฺถิยานํ ปนามิสํ;
Yaṃ kiñcicelakādīnaṃ, titthiyānaṃ panāmisaṃ;
เทนฺตเสฺสกปโยเคน, เอกํ ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Dentassekapayogena, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
๑๕๓๖.
1536.
วิจฺฉินฺทิตฺวาน เทนฺตสฺส, ปโยคคณนาวสา;
Vicchinditvāna dentassa, payogagaṇanāvasā;
โหนฺติ ปาจิตฺติโย ตสฺส, ติกปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Honti pācittiyo tassa, tikapācittiyaṃ siyā.
๑๕๓๗.
1537.
อุทกํ ทนฺตโปนํ วา, เทนฺตสฺส จ อติตฺถิเย;
Udakaṃ dantaponaṃ vā, dentassa ca atitthiye;
ติตฺถิโยติ จ สญฺญิสฺส, ทุกฺกฎํ วิมติสฺส จฯ
Titthiyoti ca saññissa, dukkaṭaṃ vimatissa ca.
๑๕๓๘.
1538.
ทาเปนฺตสฺส ปนเญฺญน, สามเณราทิเกน วา;
Dāpentassa panaññena, sāmaṇerādikena vā;
นิกฺขิตฺตภาชเน เตสํ, เทนฺตสฺส พหิเลปนํฯ
Nikkhittabhājane tesaṃ, dentassa bahilepanaṃ.
๑๕๓๙.
1539.
ฐเปตฺวา โภชนํ เตสํ, สนฺติเก ‘‘คณฺหถา’’ติ จ;
Ṭhapetvā bhojanaṃ tesaṃ, santike ‘‘gaṇhathā’’ti ca;
วทนฺตสฺส อนาปตฺติ, สมุฎฺฐาเนฬกูปมํฯ
Vadantassa anāpatti, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
อเจลกกถาฯ
Acelakakathā.
๑๕๔๐.
1540.
ทาเปตฺวา วา อทาเปตฺวา, ภิกฺขุ ยํ กิญฺจิ อามิสํ;
Dāpetvā vā adāpetvā, bhikkhu yaṃ kiñci āmisaṃ;
กตฺตุกาโม สเจ สทฺธิํ, หสนาทีนิ อิตฺถิยาฯ
Kattukāmo sace saddhiṃ, hasanādīni itthiyā.
๑๕๔๑.
1541.
อุโยฺยเชติ หิ ‘‘คจฺฉา’’ติ, วตฺวา ตปฺปจฺจยา ปน;
Uyyojeti hi ‘‘gacchā’’ti, vatvā tappaccayā pana;
ตสฺสุโยฺยชนมตฺตสฺมิํ, ทุกฺกฎํ ปฐเมน จฯ
Tassuyyojanamattasmiṃ, dukkaṭaṃ paṭhamena ca.
๑๕๔๒.
1542.
ปาเทนสฺสุปจารสฺมิํ, อติกฺกเนฺต จ ทุกฺกฎํ;
Pādenassupacārasmiṃ, atikkante ca dukkaṭaṃ;
ทุติเยนสฺส ปาจิตฺติ, สีมาติกฺกมเน ปนฯ
Dutiyenassa pācitti, sīmātikkamane pana.
๑๕๔๓.
1543.
ทสฺสเน อุปจารสฺส, หตฺถา ทฺวาทส เทสิตา;
Dassane upacārassa, hatthā dvādasa desitā;
ปมาณํ สวเน เจวํ, อโชฺฌกาเส น เจตเรฯ
Pamāṇaṃ savane cevaṃ, ajjhokāse na cetare.
๑๕๔๔.
1544.
ภิกฺขุสฺมิํ ติกปาจิตฺติ, อิตเร ติกทุกฺกฎํ;
Bhikkhusmiṃ tikapācitti, itare tikadukkaṭaṃ;
อุภินฺนํ ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, กลิสาสนโรปเนฯ
Ubhinnaṃ dukkaṭaṃ vuttaṃ, kalisāsanaropane.
๑๕๔๕.
1545.
อุโยฺยเชนฺตสฺส กิเจฺจน, น โทสุมฺมตฺตกาทิโน;
Uyyojentassa kiccena, na dosummattakādino;
อทินฺนาทานตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
อุโยฺยชนกถาฯ
Uyyojanakathā.
๑๕๔๖.
1546.
ขุทฺทเก ปิฎฺฐิวํสํ โย, อติกฺกมฺม นิสีทติ;
Khuddake piṭṭhivaṃsaṃ yo, atikkamma nisīdati;
สโภชเน กุเล ตสฺส, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Sabhojane kule tassa, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๕๔๗.
1547.
หตฺถปาสํ อติกฺกมฺม, ปิฎฺฐิสงฺฆาฎกสฺส จ;
Hatthapāsaṃ atikkamma, piṭṭhisaṅghāṭakassa ca;
สยนสฺส ปนาสเนฺน, ฐาเน โทโส มหลฺลเกฯ
Sayanassa panāsanne, ṭhāne doso mahallake.
๑๕๔๘.
1548.
อสยนิฆเร ตสฺส, สยนิฆรสญฺญิโน;
Asayanighare tassa, sayanigharasaññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, ทุกฺกฎํ ปริทีปิตํฯ
Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
๑๕๔๙.
1549.
นิสีทนฺตสฺสนาปตฺติ, ภิกฺขุสฺส ทุติเย สติ;
Nisīdantassanāpatti, bhikkhussa dutiye sati;
วีตราเคสุ วา เตสุ, นิกฺขเนฺตสุ อุโภสุ วาฯ
Vītarāgesu vā tesu, nikkhantesu ubhosu vā.
๑๕๕๐.
1550.
นิสินฺนสฺสานติกฺกมฺม, ปเทสํ วุตฺตลกฺขณํ;
Nisinnassānatikkamma, padesaṃ vuttalakkhaṇaṃ;
สมุฎฺฐานาทโย ตุลฺยา, ปฐมนฺติมวตฺถุนาฯ
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā.
สโภชนกถาฯ
Sabhojanakathā.
๑๕๕๑.
1551.
จตุเตฺถ ปญฺจเม เจว, วตฺตพฺพํ นตฺถิ กิญฺจิปิ;
Catutthe pañcame ceva, vattabbaṃ natthi kiñcipi;
วตฺตพฺพํ ยญฺจ ตํ สพฺพํ, วุตฺตํ อนิยตทฺวเยฯ
Vattabbaṃ yañca taṃ sabbaṃ, vuttaṃ aniyatadvaye.
๑๕๕๒.
1552.
สมุฎฺฐานํ ปเนเตสํ, อนนฺตรสมํ มตํ;
Samuṭṭhānaṃ panetesaṃ, anantarasamaṃ mataṃ;
อยเมว วิเสโสติ, เตสเมสญฺจ ทีปิโตฯ
Ayameva visesoti, tesamesañca dīpito.
รโหปฎิจฺฉนฺนรโหนิสชฺชกถาฯ
Rahopaṭicchannarahonisajjakathā.
๑๕๕๓.
1553.
โภชนานํ ตุ ปญฺจนฺนํ, วุโตฺต อญฺญตเรน โย;
Bhojanānaṃ tu pañcannaṃ, vutto aññatarena yo;
สนฺตํ ภิกฺขุมนาปุจฺฉา, อาปเชฺชยฺย กุเลสุ เจฯ
Santaṃ bhikkhumanāpucchā, āpajjeyya kulesu ce.
๑๕๕๔.
1554.
จาริตฺตํ ตสฺส ปาจิตฺติ, อญฺญตฺร สมยา สิยา;
Cārittaṃ tassa pācitti, aññatra samayā siyā;
ฐเปตฺวา สมยํ ภิกฺขุ, ทุวิธํ วุตฺตลกฺขณํฯ
Ṭhapetvā samayaṃ bhikkhu, duvidhaṃ vuttalakkhaṇaṃ.
๑๕๕๕.
1555.
อวีติวเตฺต มชฺฌเณฺห, ฆรมญฺญสฺส คจฺฉติ;
Avītivatte majjhaṇhe, gharamaññassa gacchati;
ฆรูปจาโรกฺกมเน, ปฐเมน หิ ทุกฺกฎํฯ
Gharūpacārokkamane, paṭhamena hi dukkaṭaṃ.
๑๕๕๖.
1556.
อติกฺกเนฺต ฆรุมฺมาเร, อปรมฺปิ จ ทุกฺกฎํ;
Atikkante gharummāre, aparampi ca dukkaṭaṃ;
ทุติเยน จ ปาเทน, ปาจิตฺติ สมติกฺกเมฯ
Dutiyena ca pādena, pācitti samatikkame.
๑๕๕๗.
1557.
ฐิตฎฺฐาเน สเจ ภิกฺขุํ, โอโลเกตฺวา น ปสฺสติ;
Ṭhitaṭṭhāne sace bhikkhuṃ, oloketvā na passati;
‘‘อสนฺต’’นฺติ อนาปุจฺฉา, ปวิโฎฺฐ นาม วุจฺจติฯ
‘‘Asanta’’nti anāpucchā, paviṭṭho nāma vuccati.
๑๕๕๘.
1558.
สเจ ทูเร ฐิโต โหติ, อสโนฺต นาม ภิกฺขุ โส;
Sace dūre ṭhito hoti, asanto nāma bhikkhu so;
นตฺถิ อาโรจเน กิจฺจํ, คเวสิตฺวา อิโต จิโตฯ
Natthi ārocane kiccaṃ, gavesitvā ito cito.
๑๕๕๙.
1559.
น โทโส สมเย สนฺตํ, อาปุจฺฉิตฺวา จ คจฺฉโต;
Na doso samaye santaṃ, āpucchitvā ca gacchato;
ภิกฺขุํ ฆเรน มโคฺค เจ, อารามํ คจฺฉโตปิ จฯ
Bhikkhuṃ gharena maggo ce, ārāmaṃ gacchatopi ca.
๑๕๖๐.
1560.
ติตฺถิยานมฺปิ เสยฺยํ วา, ตถา ภิกฺขุนุปสฺสยํ;
Titthiyānampi seyyaṃ vā, tathā bhikkhunupassayaṃ;
อาปทาสนสาลํ วา, ภตฺติยสฺส ฆรมฺปิ วาฯ
Āpadāsanasālaṃ vā, bhattiyassa gharampi vā.
๑๕๖๑.
1561.
อิทํ ปน สมุฎฺฐานํ, กถิเนน สมํ มตํ;
Idaṃ pana samuṭṭhānaṃ, kathinena samaṃ mataṃ;
กฺริยากฺริยมจิตฺตญฺจ, ติจิตฺตญฺจ ติเวทนํฯ
Kriyākriyamacittañca, ticittañca tivedanaṃ.
จาริตฺตกถาฯ
Cārittakathā.
๑๕๖๒.
1562.
สพฺพาปิ สาทิตพฺพาว, จตุมาสปวารณา;
Sabbāpi sāditabbāva, catumāsapavāraṇā;
ภิกฺขุนา อคิลาเนน, ปุน นิจฺจปวารณาฯ
Bhikkhunā agilānena, puna niccapavāraṇā.
๑๕๖๓.
1563.
‘‘วิญฺญาเปสฺสามิ โรคสฺมิํ, สติ เม ปจฺจเย’’ติ จ;
‘‘Viññāpessāmi rogasmiṃ, sati me paccaye’’ti ca;
น ปฎิกฺขิปิตพฺพา สา, ‘‘โรโค ทานิ น เม’’ติ จฯ
Na paṭikkhipitabbā sā, ‘‘rogo dāni na me’’ti ca.
๑๕๖๔.
1564.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ทุกฺกฎํ นตตุตฺตริํ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, dukkaṭaṃ natatuttariṃ;
ตตุตฺตรินฺติ สญฺญิสฺส, ตตฺถ เวมติกสฺส จฯ
Tatuttarinti saññissa, tattha vematikassa ca.
๑๕๖๕.
1565.
นตตุตฺตริสญฺญิสฺส, เยหิ เยน ปวาริโต;
Natatuttarisaññissa, yehi yena pavārito;
ตโต อเญฺญหิ วา ภิโยฺย, อาจิกฺขิตฺวา ยถาตถํฯ
Tato aññehi vā bhiyyo, ācikkhitvā yathātathaṃ.
๑๕๖๖.
1566.
วิญฺญาเปนฺตสฺส ภิกฺขุสฺส, อญฺญสฺสตฺถาย วา ปน;
Viññāpentassa bhikkhussa, aññassatthāya vā pana;
ญาตกานมนาปตฺติ, อตฺตโน วา ธเนนปิฯ
Ñātakānamanāpatti, attano vā dhanenapi.
๑๕๖๗.
1567.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีนํ, อนาปตฺติ ปกาสิตา;
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, สญฺจริตฺตสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
เภสชฺชกถาฯ
Bhesajjakathā.
๑๕๖๘.
1568.
อุยฺยุตฺตํ ภิกฺขุโน เสนํ, ทสฺสนตฺถาย คจฺฉโต;
Uyyuttaṃ bhikkhuno senaṃ, dassanatthāya gacchato;
อญฺญตฺร ปจฺจยา ตสฺส, ทุกฺกฎํ ตุ ปเท ปเทฯ
Aññatra paccayā tassa, dukkaṭaṃ tu pade pade.
๑๕๖๙.
1569.
ทสฺสนสฺสุปจารสฺมิํ, ฐตฺวา ปาจิตฺติ ปสฺสโต;
Dassanassupacārasmiṃ, ṭhatvā pācitti passato;
อุปจารํ วิมุญฺจิตฺวา, ปสฺสนฺตสฺส ปโยคโตฯ
Upacāraṃ vimuñcitvā, passantassa payogato.
๑๕๗๐.
1570.
อาโรหา ปน จตฺตาโร, เทฺว เทฺว ตํปาทรกฺขกา;
Ārohā pana cattāro, dve dve taṃpādarakkhakā;
เอวํ ทฺวาทสโปโส จ, เอโก หตฺถีติ วุจฺจติฯ
Evaṃ dvādasaposo ca, eko hatthīti vuccati.
๑๕๗๑.
1571.
เทฺวปาทรกฺขา อาโรโห, เอโก ติปุริโสหโย;
Dvepādarakkhā āroho, eko tipurisohayo;
เอโก สารถิ โยเธโก, อาณิรกฺขา ทุเว ชนาฯ
Eko sārathi yodheko, āṇirakkhā duve janā.
๑๕๗๒.
1572.
จตุโปโส รโถ วุโตฺต, จตุสจฺจวิภาวินา;
Catuposo ratho vutto, catusaccavibhāvinā;
จตฺตาโร ปทหตฺถา จ, ปุริสา ปตฺตีติ วุจฺจติฯ
Cattāro padahatthā ca, purisā pattīti vuccati.
๑๕๗๓.
1573.
วุตฺตลกฺขณสมฺปนฺนา , อยํ ปจฺฉิมโกฎิยา;
Vuttalakkhaṇasampannā , ayaṃ pacchimakoṭiyā;
จตุรงฺคสมายุตฺตา, เสนา นาม ปวุจฺจติฯ
Caturaṅgasamāyuttā, senā nāma pavuccati.
๑๕๗๔.
1574.
หตฺถิอาทีสุ เอเกกํ, ทสฺสนตฺถาย คจฺฉโต;
Hatthiādīsu ekekaṃ, dassanatthāya gacchato;
อนุยฺยุเตฺตปิ อุยฺยุตฺต-สญฺญิสฺสาปิ จ ทุกฺกฎํฯ
Anuyyuttepi uyyutta-saññissāpi ca dukkaṭaṃ.
๑๕๗๕.
1575.
อตฺตโน จ ฐิโตกาสํ, สมฺปตฺตํ ปน ปสฺสติ;
Attano ca ṭhitokāsaṃ, sampattaṃ pana passati;
อาปทาสุ อนาปตฺติ, ตถารูเป จ ปจฺจเยฯ
Āpadāsu anāpatti, tathārūpe ca paccaye.
อุยฺยุตฺตกถาฯ
Uyyuttakathā.
๑๕๗๖.
1576.
จตุเตฺถ ทิวเส อตฺถ-งฺคเต สูริเย อโรควา;
Catutthe divase attha-ṅgate sūriye arogavā;
สเจ ติฎฺฐตุ เสนาย, นิสีทตุ นิปชฺชตุฯ
Sace tiṭṭhatu senāya, nisīdatu nipajjatu.
๑๕๗๗.
1577.
อากาเส อิทฺธิยา เสยฺยํ, ปกเปฺปตุ จ อิทฺธิมา;
Ākāse iddhiyā seyyaṃ, pakappetu ca iddhimā;
โหเตว ตสฺส ปาจิตฺติ, ติกปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Hoteva tassa pācitti, tikapācittiyaṃ siyā.
๑๕๗๘.
1578.
อูนเก จ ติรตฺตสฺมิํ, อติเรโกติ สญฺญิโน;
Ūnake ca tirattasmiṃ, atirekoti saññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๕๗๙.
1579.
ปุรารุณาว นิกฺขมฺม, ตติยาย จ รตฺติยา;
Purāruṇāva nikkhamma, tatiyāya ca rattiyā;
น โทโส ปุน วสนฺตสฺส, คิลานสฺสาปทาสุปิฯ
Na doso puna vasantassa, gilānassāpadāsupi.
เสนาวาสกถาฯ
Senāvāsakathā.
๑๕๘๐.
1580.
อุโยฺยธิกํ พลคฺคํ วา, เสนาพฺยูหมฺปิ วา ปน;
Uyyodhikaṃ balaggaṃ vā, senābyūhampi vā pana;
ทสฺสนตฺถายนีกํ วา, โหติ ปาจิตฺติ คจฺฉโตฯ
Dassanatthāyanīkaṃ vā, hoti pācitti gacchato.
๑๕๘๑.
1581.
ปุริเม ปน โย วุโตฺต, ‘‘หตฺถี ทฺวาทสโปริโส’’;
Purime pana yo vutto, ‘‘hatthī dvādasaporiso’’;
อิติ เตน ตโย หตฺถี, ‘‘หตฺถานีก’’นฺติ ทีปิตํฯ
Iti tena tayo hatthī, ‘‘hatthānīka’’nti dīpitaṃ.
๑๕๘๒.
1582.
เสเสสุปิ จ เอเสว, นโย เญโยฺย วิภาวินา;
Sesesupi ca eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;
ติณฺณเมฬกโลเมน, สมุฎฺฐานาทโย สมาฯ
Tiṇṇameḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
อุโยฺยธิกกถาฯ
Uyyodhikakathā.
อเจฬกวโคฺค ปญฺจโมฯ
Aceḷakavaggo pañcamo.
๑๕๘๓.
1583.
ปิฎฺฐาทีหิ กตํ มชฺชํ, สุรา นามาติ วุจฺจติ;
Piṭṭhādīhi kataṃ majjaṃ, surā nāmāti vuccati;
ปุปฺผาทีหิ กโต สโพฺพ, อาสโว โหติ เมรยํฯ
Pupphādīhi kato sabbo, āsavo hoti merayaṃ.
๑๕๘๔.
1584.
พีชโต ปน ปฎฺฐาย, ปิวนฺตสฺสุภยมฺปิ จ;
Bījato pana paṭṭhāya, pivantassubhayampi ca;
ปโยเค จ ปโยเค จ, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Payoge ca payoge ca, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๕๘๕.
1585.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, อมเชฺช มชฺชสญฺญิโน;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, amajje majjasaññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๕๘๖.
1586.
อมชฺชํ มชฺชวณฺณญฺจ, มชฺชคนฺธรสมฺปิ จ;
Amajjaṃ majjavaṇṇañca, majjagandharasampi ca;
อริฎฺฐํ โลณโสวีรํ, สุตฺตกํ ปิวโตปิ จฯ
Ariṭṭhaṃ loṇasovīraṃ, suttakaṃ pivatopi ca.
๑๕๘๗.
1587.
วาสคาหาปนตฺถาย, ปกฺขิปิตฺวาน อีสกํ;
Vāsagāhāpanatthāya, pakkhipitvāna īsakaṃ;
สูปาทีนํ ตุ ปาเกปิ, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Sūpādīnaṃ tu pākepi, anāpatti pakāsitā.
๑๕๘๘.
1588.
โหเตฬกสมุฎฺฐานํ, อจิตฺตํ วตฺถุชานนา;
Hoteḷakasamuṭṭhānaṃ, acittaṃ vatthujānanā;
อิทญฺจากุสเลเนว, ปานโต โลกวชฺชกํฯ
Idañcākusaleneva, pānato lokavajjakaṃ.
สุราปานกถาฯ
Surāpānakathā.
๑๕๘๙.
1589.
เยน เกนจิ อเงฺคน, หสาธิปฺปายิโน ปน;
Yena kenaci aṅgena, hasādhippāyino pana;
ผุสโต อุปสมฺปนฺนํ, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Phusato upasampannaṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๕๙๐.
1590.
สพฺพตฺถ ทุกฺกฎํ กาย-ปฎิพทฺธาทิเก นเย;
Sabbattha dukkaṭaṃ kāya-paṭibaddhādike naye;
ตเถวานุปสมฺปเนฺน, ทีปิตํ ติกทุกฺกฎํฯ
Tathevānupasampanne, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
๑๕๙๑.
1591.
เอตฺถ จานุปสมฺปนฺน-ฎฺฐาเน ติฎฺฐติ ภิกฺขุนี;
Ettha cānupasampanna-ṭṭhāne tiṭṭhati bhikkhunī;
ขิฑฺฑาธิปฺปายิโน ตมฺปิ, ผุสนฺตสฺส จ ทุกฺกฎํฯ
Khiḍḍādhippāyino tampi, phusantassa ca dukkaṭaṃ.
๑๕๙๒.
1592.
อนาปตฺติ นหสาธิ-ปฺปายสฺส ผุสโต ปรํ;
Anāpatti nahasādhi-ppāyassa phusato paraṃ;
สติ กิเจฺจ ผุสนฺตสฺส, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Sati kicce phusantassa, tathā ummattakādino.
องฺคุลิปโตทกกถาฯ
Aṅgulipatodakakathā.
๑๕๙๓.
1593.
ชเล นิมุชฺชนาทีน-มตฺถาย ปน เกวลํ;
Jale nimujjanādīna-matthāya pana kevalaṃ;
ปทวาเรสุ สเพฺพสุ, โอตรนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Padavāresu sabbesu, otarantassa dukkaṭaṃ.
๑๕๙๔.
1594.
กีฬาเปโกฺข สเจ หุตฺวา, ชเล อุปริโคปฺผเก;
Kīḷāpekkho sace hutvā, jale uparigopphake;
นิมุเชฺชยฺยปิ วา ภิกฺขุ, อุมฺมุเชฺชยฺย ตเรยฺย วาฯ
Nimujjeyyapi vā bhikkhu, ummujjeyya tareyya vā.
๑๕๙๕.
1595.
ปโยเค จ ปโยเค จ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยา;
Payoge ca payoge ca, tassa pācittiyaṃ siyā;
อโนฺตเยโวทเก ตสฺส, นิมุชฺชิตฺวาน คจฺฉโตฯ
Antoyevodake tassa, nimujjitvāna gacchato.
๑๕๙๖.
1596.
หตฺถปาทปโยเคหิ, ปาจิตฺติํ ปริทีปเย;
Hatthapādapayogehi, pācittiṃ paridīpaye;
หเตฺถเหว ตรนฺตสฺส, หตฺถวาเรหิ การเยฯ
Hattheheva tarantassa, hatthavārehi kāraye.
๑๕๙๗.
1597.
เยน เยน ปนเงฺคน, ภิกฺขุโน ตรโต ชลํ;
Yena yena panaṅgena, bhikkhuno tarato jalaṃ;
ตสฺส ตสฺส ปโยเคน, ปาจิตฺติํ ปริทีปเยฯ
Tassa tassa payogena, pācittiṃ paridīpaye.
๑๕๙๘.
1598.
ตรุโต ตีรโต วาปิ, ปาจิตฺติ ปตโต ชเล;
Taruto tīrato vāpi, pācitti patato jale;
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ตเถว ติกทุกฺกฎํฯ
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ.
๑๕๙๙.
1599.
ปาเชโนฺตปิ สเจ นาวํ, อริเตฺตน ผิเยน วา;
Pājentopi sace nāvaṃ, arittena phiyena vā;
อุสฺสาเรโนฺตปิ ตีเร วา, นาวํ กีฬติ ทุกฺกฎํฯ
Ussārentopi tīre vā, nāvaṃ kīḷati dukkaṭaṃ.
๑๖๐๐.
1600.
หเตฺถน วาปิ ปาเทน, กเฎฺฐน กถลาย วา;
Hatthena vāpi pādena, kaṭṭhena kathalāya vā;
อุทกํ นีหรนฺตสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Udakaṃ nīharantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๐๑.
1601.
อุทกํ กญฺชิกํ วาปิ, จิกฺขลฺลํ วาปิ วิกฺขิปํ;
Udakaṃ kañjikaṃ vāpi, cikkhallaṃ vāpi vikkhipaṃ;
กีฬนฺตสฺสาปิ ภิกฺขุสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Kīḷantassāpi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๐๒.
1602.
วิคาหิตฺวา ชลํ กิเจฺจ, สติ นิมฺมุชฺชนาทิกํ;
Vigāhitvā jalaṃ kicce, sati nimmujjanādikaṃ;
กโรนฺตสฺส อนาปตฺติ, ตถา ปารญฺจ คจฺฉโตฯ
Karontassa anāpatti, tathā pārañca gacchato.
๑๖๐๓.
1603.
สมุฎฺฐานาทโย ตุลฺยา, ปฐมนฺติมวตฺถุนา;
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā;
อนนฺตรสฺสิมสฺสาปิ, นตฺถิ กาจิ วิเสสตาฯ
Anantarassimassāpi, natthi kāci visesatā.
หสธมฺมกถาฯ
Hasadhammakathā.
๑๖๐๔.
1604.
วุจฺจมาโน สเจ ภิกฺขุ, ปญฺญเตฺตเนว ภิกฺขุนา;
Vuccamāno sace bhikkhu, paññatteneva bhikkhunā;
อกตฺตุกามตายสฺส, วจนํ ธมฺมเมว วาฯ
Akattukāmatāyassa, vacanaṃ dhammameva vā.
๑๖๐๕.
1605.
โย อสิกฺขิตุกาโมว, น กโรติ ปนาทรํ;
Yo asikkhitukāmova, na karoti panādaraṃ;
ตสฺสานาทริเย ตสฺมิํ, ปาจิตฺติยมุทีรเยฯ
Tassānādariye tasmiṃ, pācittiyamudīraye.
๑๖๐๖.
1606.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ติกาตีเตน สตฺถุนา;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tikātītena satthunā;
ตเถวานุปสมฺปนฺนา-นาทเร ติกทุกฺกฎํฯ
Tathevānupasampannā-nādare tikadukkaṭaṃ.
๑๖๐๗.
1607.
สุเตฺตเนวาภิธเมฺมน, อปญฺญเตฺตน ภิกฺขุนา;
Suttenevābhidhammena, apaññattena bhikkhunā;
ทุกฺกฎํ สามเณเรน, วุตฺตสฺส อุภเยนปิฯ
Dukkaṭaṃ sāmaṇerena, vuttassa ubhayenapi.
๑๖๐๘.
1608.
‘‘อาจริยานมยํ คาโห, อมฺหากํ ตุ ปเวณิยา;
‘‘Ācariyānamayaṃ gāho, amhākaṃ tu paveṇiyā;
อาคโต’’ติ ภณนฺตสฺส, น โทสุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Āgato’’ti bhaṇantassa, na dosummattakādino.
๑๖๐๙.
1609.
เอตฺถ เนว คเหตโพฺพ, คารยฺหาจริยุคฺคโห;
Ettha neva gahetabbo, gārayhācariyuggaho;
โอมสวาทตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
อนาทริยกถาฯ
Anādariyakathā.
๑๖๑๐.
1610.
ภยสญฺชนนตฺถาย, รูปาทิํ อุปสํหเร;
Bhayasañjananatthāya, rūpādiṃ upasaṃhare;
ภยานกํ กถํ วาปิ, กเถยฺย ปรสนฺติเกฯ
Bhayānakaṃ kathaṃ vāpi, katheyya parasantike.
๑๖๑๑.
1611.
ทิสฺวา วา ปน ตํ สุตฺวา, มา วา ภายตุ, ภายตุ;
Disvā vā pana taṃ sutvā, mā vā bhāyatu, bhāyatu;
อิตรสฺส ตุ ภิกฺขุสฺส, โหติ ปาจิตฺติ ตงฺขเณฯ
Itarassa tu bhikkhussa, hoti pācitti taṅkhaṇe.
๑๖๑๒.
1612.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ตเถว ติกทุกฺกฎํ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ;
สามเณรํ คหฎฺฐํ วา, ภิํสาเปนฺตสฺส ภิกฺขุโนฯ
Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, bhiṃsāpentassa bhikkhuno.
๑๖๑๓.
1613.
นภิํสาเปตุกามสฺส, อนาปตฺตาทิกมฺมิโน;
Nabhiṃsāpetukāmassa, anāpattādikammino;
สมุฎฺฐานาทิ สพฺพมฺปิ, อนนฺตรสมํ มตํฯ
Samuṭṭhānādi sabbampi, anantarasamaṃ mataṃ.
ภิํสาปนกถาฯ
Bhiṃsāpanakathā.
๑๖๑๔.
1614.
โชติํ ตเปฺปตุกาโม เจ, ชลาเปยฺย ชเลยฺย วา;
Jotiṃ tappetukāmo ce, jalāpeyya jaleyya vā;
ฐเปตฺวา โหติ ปาจิตฺติ, ตถารูปํ ตุ ปจฺจยํฯ
Ṭhapetvā hoti pācitti, tathārūpaṃ tu paccayaṃ.
๑๖๑๕.
1615.
สยํ สมาทหนฺตสฺส, ยาว ชาลา น ชายติ;
Sayaṃ samādahantassa, yāva jālā na jāyati;
ตาว สพฺพปโยเคสุ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tāva sabbapayogesu, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๑๖.
1616.
ชาลุฎฺฐาเน ปนาปตฺติ, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา;
Jāluṭṭhāne panāpatti, pācitti paridīpitā;
ชาลาเปนฺตสฺส อเญฺญน, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Jālāpentassa aññena, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๑๗.
1617.
คิลานสฺส คิลาโนติ, สญฺญิสฺส วิมติสฺส วา;
Gilānassa gilānoti, saññissa vimatissa vā;
อลาตํ อุกฺขิปนฺตสฺส, อวิชฺฌาตํ ตุ ทุกฺกฎํฯ
Alātaṃ ukkhipantassa, avijjhātaṃ tu dukkaṭaṃ.
๑๖๑๘.
1618.
วิชฺฌาตํ ตุชฺชลนฺตสฺส, ยถาวตฺถุกตา มตา;
Vijjhātaṃ tujjalantassa, yathāvatthukatā matā;
อนาปตฺติ คิลานสฺส, กตํ อเญฺญน วา ปนฯ
Anāpatti gilānassa, kataṃ aññena vā pana.
๑๖๑๙.
1619.
วิสิเพฺพนฺตสฺส องฺคารํ, ปทีปุชฺชาลนาทิเก;
Visibbentassa aṅgāraṃ, padīpujjālanādike;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, สญฺจริตฺตสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
โชติสมาทหนกถาฯ
Jotisamādahanakathā.
๑๖๒๐.
1620.
อปุเณฺณ อทฺธมาสสฺมิํ, เทเส เจ มชฺฌิเม ปน;
Apuṇṇe addhamāsasmiṃ, dese ce majjhime pana;
‘‘นฺหายิสฺสามี’’ติ จุณฺณํ วา, มตฺติกํ วาปิ โคมยํฯ
‘‘Nhāyissāmī’’ti cuṇṇaṃ vā, mattikaṃ vāpi gomayaṃ.
๑๖๒๑.
1621.
อภิสงฺขรโต สพฺพ-ปโยเคสุปิ ทุกฺกฎํ;
Abhisaṅkharato sabba-payogesupi dukkaṭaṃ;
นฺหานสฺส ปริโยสาเน, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Nhānassa pariyosāne, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๖๒๒.
1622.
อติเรกทฺธมาสูน-สญฺญิโน วิมติสฺส วา;
Atirekaddhamāsūna-saññino vimatissa vā;
ทุกฺกฎํ อติเรกทฺธ- มาเส จ สมเยสุ จฯ
Dukkaṭaṃ atirekaddha- māse ca samayesu ca.
๑๖๒๓.
1623.
นฺหายนฺตสฺส อนาปตฺติ, นทีปารมฺปิ คจฺฉโต;
Nhāyantassa anāpatti, nadīpārampi gacchato;
วาลิกํ อุกฺกิริตฺวาน, กตาวาเฎสุ วา ตถาฯ
Vālikaṃ ukkiritvāna, katāvāṭesu vā tathā.
๑๖๒๔.
1624.
ปจฺจนฺติเมปิ วา เทเส, สเพฺพสํ อาปทาสุปิ;
Paccantimepi vā dese, sabbesaṃ āpadāsupi;
อิทเมฬกโลเมน, สมุฎฺฐานาทินา สมํฯ
Idameḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
นฺหานกถาฯ
Nhānakathā.
๑๖๒๕.
1625.
จีวรํ ยํ นิวาเสตุํ, สกฺกา ปารุปิตุมฺปิ วา;
Cīvaraṃ yaṃ nivāsetuṃ, sakkā pārupitumpi vā;
ฉนฺนมญฺญตรํ ภิกฺขุ, รชิตฺวา ยตฺถ กตฺถจิฯ
Channamaññataraṃ bhikkhu, rajitvā yattha katthaci.
๑๖๒๖.
1626.
ปเทเส กํสนีเลน, ปตฺตนีเลน วา ปน;
Padese kaṃsanīlena, pattanīlena vā pana;
เยน เกนจิ กาเฬน, กทฺทเมนปิ วา ตถาฯ
Yena kenaci kāḷena, kaddamenapi vā tathā.
๑๖๒๗.
1627.
มงฺคุลสฺส มยูรสฺส, ปิฎฺฐิอกฺขิปฺปมาณกํ;
Maṅgulassa mayūrassa, piṭṭhiakkhippamāṇakaṃ;
อกตฺวา กปฺปิยํ พินฺทุํ, ปาจิตฺติ ปริภุญฺชโตฯ
Akatvā kappiyaṃ binduṃ, pācitti paribhuñjato.
๑๖๒๘.
1628.
ปาฬิกณฺณิกกโปฺป วา, น จ วฎฺฎติ กตฺถจิ;
Pāḷikaṇṇikakappo vā, na ca vaṭṭati katthaci;
เอกํ วาปิ อเนกํ วา, พินฺทุ วฎฺฎติ วฎฺฎกํฯ
Ekaṃ vāpi anekaṃ vā, bindu vaṭṭati vaṭṭakaṃ.
๑๖๒๙.
1629.
อาทิเนฺนปิ อนาทินฺน-สญฺญิโน วิมติสฺส จ;
Ādinnepi anādinna-saññino vimatissa ca;
ทุกฺกฎํ มุนินา วุตฺตํ, อนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, anāpatti pakāsitā.
๑๖๓๐.
1630.
กเปฺป นเฎฺฐปิ วา สทฺธิํ, เตน สํสิพฺพิเตสุ วา;
Kappe naṭṭhepi vā saddhiṃ, tena saṃsibbitesu vā;
กฺริยากฺริยมิทํ วุตฺตํ, สมุฎฺฐาเนฬกูปมํฯ
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
ทุพฺพณฺณกรณกถาฯ
Dubbaṇṇakaraṇakathā.
๑๖๓๑.
1631.
วิกปฺปนา ทุเว วุตฺตา, สมฺมุขาสมฺมุขาติปิ;
Vikappanā duve vuttā, sammukhāsammukhātipi;
สมฺมุขาย วิกเปฺปโนฺต, ภิกฺขุเสฺสกสฺส สนฺติเกฯ
Sammukhāya vikappento, bhikkhussekassa santike.
๑๖๓๒.
1632.
เอกตฺตํ พหุภาวํ วา, ทูรสนฺติกตมฺปิ วา;
Ekattaṃ bahubhāvaṃ vā, dūrasantikatampi vā;
จีวรานํ ตุ ชานิตฺวา, ยถาวจนโยคโตฯ
Cīvarānaṃ tu jānitvā, yathāvacanayogato.
๑๖๓๓.
1633.
‘‘อิมาหํ จีวรํ ตุยฺหํ, วิกเปฺปมี’’ติ นิทฺทิเส;
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ, vikappemī’’ti niddise;
กปฺปเตตฺตาวตา กามํ, นิเธตุํ, น จ กปฺปติฯ
Kappatettāvatā kāmaṃ, nidhetuṃ, na ca kappati.
๑๖๓๔.
1634.
ปริโภคาทิกํ เตน, อปจฺจุทฺธฎโต ปน;
Paribhogādikaṃ tena, apaccuddhaṭato pana;
เตน ปจฺจุทฺธเฎเยว, ปริโภคาทิ วฎฺฎติฯ
Tena paccuddhaṭeyeva, paribhogādi vaṭṭati.
๑๖๓๕.
1635.
‘‘สนฺตกํ ปน มยฺหํ ตฺวํ, ปริภุญฺช ปริจฺจช;
‘‘Santakaṃ pana mayhaṃ tvaṃ, paribhuñja pariccaja;
ยถาปจฺจยํ กโรหี’’ติ, วุเตฺต ปจฺจุทฺธฎํ สิยาฯ
Yathāpaccayaṃ karohī’’ti, vutte paccuddhaṭaṃ siyā.
๑๖๓๖.
1636.
อปรา สมฺมุขา วุตฺตา, ภิกฺขุเสฺสกสฺส สนฺติเก;
Aparā sammukhā vuttā, bhikkhussekassa santike;
ยสฺส กสฺสจิ นามํ ตุ, คเหตฺวา สหธมฺมินํฯ
Yassa kassaci nāmaṃ tu, gahetvā sahadhamminaṃ.
๑๖๓๗.
1637.
‘‘อิมาหํ จีวรํ ติสฺส- ภิกฺขุโน, ติสฺสเถริยา;
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tissa- bhikkhuno, tissatheriyā;
วิกเปฺปมี’’ติ วตฺตพฺพํ, วตฺตพฺพํ ปุน เตนปิฯ
Vikappemī’’ti vattabbaṃ, vattabbaṃ puna tenapi.
๑๖๓๘.
1638.
‘‘ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน วา ตฺวํ, ตสฺสา ติสฺสาย เถริยา;
‘‘Tissassa bhikkhuno vā tvaṃ, tassā tissāya theriyā;
สนฺตกํ ปริภุญฺชาหิ, วิสฺสเชฺชหี’’ติ วา ตถาฯ
Santakaṃ paribhuñjāhi, vissajjehī’’ti vā tathā.
๑๖๓๙.
1639.
ตโต ปภุติ สพฺพมฺปิ, ปริโภคาทิ วฎฺฎติ;
Tato pabhuti sabbampi, paribhogādi vaṭṭati;
เอวํ ปรมฺมุขายาปิ, วตฺตพฺพํ เอกสนฺติเกฯ
Evaṃ parammukhāyāpi, vattabbaṃ ekasantike.
๑๖๔๐.
1640.
‘‘อิมาหํ จีวรํ ตุยฺหํ, วิกปฺปตฺถาย ทมฺมิ’’ติ;
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ, vikappatthāya dammi’’ti;
ปุน เตนปิ วตฺตพฺพํ, ‘‘โก เต มิโตฺต’’ติ ภิกฺขุนาฯ
Puna tenapi vattabbaṃ, ‘‘ko te mitto’’ti bhikkhunā.
๑๖๔๑.
1641.
อิตเรนปิ วตฺตพฺพํ, ‘‘ติโสฺส ติสฺสา’’ติ วา ปุน;
Itarenapi vattabbaṃ, ‘‘tisso tissā’’ti vā puna;
วตฺตพฺพํ ภิกฺขุนา เตน, ‘‘อิทํ ติสฺสสฺส สนฺตกํฯ
Vattabbaṃ bhikkhunā tena, ‘‘idaṃ tissassa santakaṃ.
๑๖๔๒.
1642.
ติสฺสาย เถริยา วา ตฺวํ, สนฺตกํ ปริภุญฺช วา;
Tissāya theriyā vā tvaṃ, santakaṃ paribhuñja vā;
วิสฺสเชฺชหี’’ติ วา วุเตฺต, โหติ ปจฺจุทฺธฎํ ปุนฯ
Vissajjehī’’ti vā vutte, hoti paccuddhaṭaṃ puna.
๑๖๔๓.
1643.
อิเจฺจตาสุ ปน ทฺวีสุ, ยาย กายจิ จีวรํ;
Iccetāsu pana dvīsu, yāya kāyaci cīvaraṃ;
วิกเปฺปตฺวา สธเมฺมสุ, ยสฺส กสฺสจิ ปญฺจสุฯ
Vikappetvā sadhammesu, yassa kassaci pañcasu.
๑๖๔๔.
1644.
อปจฺจุทฺธารกํ วาปิ, อวิสฺสาเสน ตสฺส วา;
Apaccuddhārakaṃ vāpi, avissāsena tassa vā;
เยน ตํ วินยํ กมฺมํ, กตํ ปนิธ ภิกฺขุนาฯ
Yena taṃ vinayaṃ kammaṃ, kataṃ panidha bhikkhunā.
๑๖๔๕.
1645.
จีวรํ ปริภุเญฺชยฺย, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโน;
Cīvaraṃ paribhuñjeyya, hoti pācitti bhikkhuno;
ตเญฺจวาธิฎฺฐหนฺตสฺส, วิสฺสชฺชนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Tañcevādhiṭṭhahantassa, vissajjantassa dukkaṭaṃ.
๑๖๔๖.
1646.
ปจฺจุทฺธารกวเตฺถสุ , อปจฺจุทฺธารสญฺญิโน;
Paccuddhārakavatthesu , apaccuddhārasaññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๔๗.
1647.
ปจฺจุทฺธารณสญฺญิสฺส, วิสฺสาสา ปริภุญฺชโต;
Paccuddhāraṇasaññissa, vissāsā paribhuñjato;
อนาปตฺติ สมุฎฺฐานํ, กถิเนนาทินา สมํฯ
Anāpatti samuṭṭhānaṃ, kathinenādinā samaṃ.
วิกปฺปนกถาฯ
Vikappanakathā.
๑๖๔๘.
1648.
อธิฎฺฐานุปคํ ปตฺตํ, จีวรํ วาปิ ตาทิสํ;
Adhiṭṭhānupagaṃ pattaṃ, cīvaraṃ vāpi tādisaṃ;
ตถา สูจิฆรํ กาย-พนฺธนํ วา นิสีทนํฯ
Tathā sūcigharaṃ kāya-bandhanaṃ vā nisīdanaṃ.
๑๖๔๙.
1649.
อปเนตฺวา นิเธนฺตสฺส, หสาเปกฺขสฺส เกวลํ;
Apanetvā nidhentassa, hasāpekkhassa kevalaṃ;
โหติ ปาจิตฺติยํ อญฺญํ, อาณาเปนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Hoti pācittiyaṃ aññaṃ, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
๑๖๕๐.
1650.
เตนาปนิหิเต ตสฺส, ปาจิตฺติํ ปริทีปเย;
Tenāpanihite tassa, pācittiṃ paridīpaye;
วุตฺตํ อนุปสมฺปนฺน-สนฺตเก ติกทุกฺกฎํฯ
Vuttaṃ anupasampanna-santake tikadukkaṭaṃ.
๑๖๕๑.
1651.
วินา วุตฺตปฺปการานิ, ปตฺตาทีนิ ตโต ปน;
Vinā vuttappakārāni, pattādīni tato pana;
อญฺญํ อปนิเธนฺตสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Aññaṃ apanidhentassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๕๒.
1652.
สเพฺพสฺวนุปสมฺปนฺน-สนฺตเกสุปิ ทุกฺกฎํ;
Sabbesvanupasampanna-santakesupi dukkaṭaṃ;
ทุนฺนิกฺขิตฺตมนาปตฺติ, ปฎิสามยโต ปนฯ
Dunnikkhittamanāpatti, paṭisāmayato pana.
๑๖๕๓.
1653.
ตถา ‘‘ธมฺมกถํ กตฺวา, ทสฺสามี’’ติ นิเธติ เจ;
Tathā ‘‘dhammakathaṃ katvā, dassāmī’’ti nidheti ce;
อวิเหเสตุกามสฺส, อกีฬสฺสาทิกมฺมิโนฯ
Avihesetukāmassa, akīḷassādikammino.
๑๖๕๔.
1654.
สมุฎฺฐานาทโย ตุลฺยา, ทุติยนฺติมวตฺถุนา;
Samuṭṭhānādayo tulyā, dutiyantimavatthunā;
อิทํ อกุสเลเนว, สจิตฺตญฺจ ติเวทนํฯ
Idaṃ akusaleneva, sacittañca tivedanaṃ.
จีวราปนิธานกถาฯ
Cīvarāpanidhānakathā.
สุราปานวโคฺค ฉโฎฺฐฯ
Surāpānavaggo chaṭṭho.
๑๖๕๕.
1655.
ติรจฺฉานคตํ ปาณํ, มหนฺตํ ขุทฺทกมฺปิ วา;
Tiracchānagataṃ pāṇaṃ, mahantaṃ khuddakampi vā;
โหติ ปาจิตฺติยาปตฺติ, มาเรนฺตสฺสสฺส ภิกฺขุโนฯ
Hoti pācittiyāpatti, mārentassassa bhikkhuno.
๑๖๕๖.
1656.
อปฺปาเณ ปาณสญฺญิสฺส, วิมติสฺสุภยตฺถ จ;
Appāṇe pāṇasaññissa, vimatissubhayattha ca;
ทุกฺกฎํ ตุ อนาปตฺติ, อสญฺจิจฺจ อชานโตฯ
Dukkaṭaṃ tu anāpatti, asañcicca ajānato.
๑๖๕๗.
1657.
น จ มาเรตุกามสฺส, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโน;
Na ca māretukāmassa, tathā ummattakādino;
สมุฎฺฐานาทโย ตุลฺยา, ตติยนฺติมวตฺถุนาฯ
Samuṭṭhānādayo tulyā, tatiyantimavatthunā.
สญฺจิจฺจปาณกถาฯ
Sañciccapāṇakathā.
๑๖๕๘.
1658.
สปฺปาณกํ ชลํ ชานํ, ปาจิตฺติ ปริภุญฺชโต;
Sappāṇakaṃ jalaṃ jānaṃ, pācitti paribhuñjato;
ปโยคพหุตายสฺส, ปาจิตฺติพหุตา สิยาฯ
Payogabahutāyassa, pācittibahutā siyā.
๑๖๕๙.
1659.
เอเกเนว ปโยเคน, อวิจฺฉิชฺช สเจ ปน;
Ekeneva payogena, avicchijja sace pana;
ปิวโต ปตฺตปูรมฺปิ, เอกํ ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Pivato pattapūrampi, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
๑๖๖๐.
1660.
ตาทิเสนุทเกนสฺส, อาวิญฺฉิตฺวาน สามิสํ;
Tādisenudakenassa, āviñchitvāna sāmisaṃ;
โธวโต ปน ปตฺตํ วา, นิพฺพาเปนฺตสฺส ยาคุโยฯ
Dhovato pana pattaṃ vā, nibbāpentassa yāguyo.
๑๖๖๑.
1661.
หเตฺถน ตํ อุฬุเงฺกน, คเหตฺวา นฺหายโตปิ วา;
Hatthena taṃ uḷuṅkena, gahetvā nhāyatopi vā;
ปโยเค จ ปโยเค จ, ปาจิตฺติ ปริทีปิตาฯ
Payoge ca payoge ca, pācitti paridīpitā.
๑๖๖๒.
1662.
อปฺปาณเกปิ สปฺปาณ-สญฺญิสฺส อุภยตฺถปิ;
Appāṇakepi sappāṇa-saññissa ubhayatthapi;
วิมติสฺสาปิ ภิกฺขุสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Vimatissāpi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๖๓.
1663.
สปฺปาเณปิ จ อปฺปาเณ, อปฺปาณมิติ สญฺญิโน;
Sappāṇepi ca appāṇe, appāṇamiti saññino;
น โทโส ‘‘ปริโภเคน, น มรนฺตี’’ติ ชานโตฯ
Na doso ‘‘paribhogena, na marantī’’ti jānato.
๑๖๖๔.
1664.
ปตนํ สลภาทีนํ, ญตฺวา สุเทฺธน เจตสา;
Patanaṃ salabhādīnaṃ, ñatvā suddhena cetasā;
ปทีปุชฺชลนเญฺจตฺถ, ญตฺวา สปฺปาณภาวตํฯ
Padīpujjalanañcettha, ñatvā sappāṇabhāvataṃ.
๑๖๖๕.
1665.
ภุญฺชโต ชลสญฺญาย, เญยฺยา ปณฺณตฺติวชฺชตา;
Bhuñjato jalasaññāya, ñeyyā paṇṇattivajjatā;
สิญฺจเน สิญฺจนํ วุตฺตํ, ปริโภเค อิทํ ปนฯ
Siñcane siñcanaṃ vuttaṃ, paribhoge idaṃ pana.
๑๖๖๖.
1666.
อยเมว วิเสโสติ, ตสฺส เจว ปนสฺส จ;
Ayameva visesoti, tassa ceva panassa ca;
อทินฺนาทานตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
สปฺปาณกกถาฯ
Sappāṇakakathā.
๑๖๖๗.
1667.
นิหตํ ตุ ยถาธมฺมํ, กิจฺจาธิกรณํ ปุน;
Nihataṃ tu yathādhammaṃ, kiccādhikaraṇaṃ puna;
นิหาตพฺพนฺติ ปาจิตฺติ, อุโกฺกเฎนฺตสฺส ภิกฺขุโนฯ
Nihātabbanti pācitti, ukkoṭentassa bhikkhuno.
๑๖๖๘.
1668.
‘‘อกตํ ทุกฺกตํ กมฺมํ, กาตพฺพํ ปุนเทวิ’’ติ;
‘‘Akataṃ dukkataṃ kammaṃ, kātabbaṃ punadevi’’ti;
วทตา ปน ตํ กมฺมํ, อุจฺจาเลตุํ น วฎฺฎติฯ
Vadatā pana taṃ kammaṃ, uccāletuṃ na vaṭṭati.
๑๖๖๙.
1669.
สเจ วิปฺปกเต กเมฺม, ปฎิโกฺกสติ ตํ ปุน;
Sace vippakate kamme, paṭikkosati taṃ puna;
สญฺญาเปตฺวาว กาตพฺพํ, น กาตพฺพํ ปนญฺญถาฯ
Saññāpetvāva kātabbaṃ, na kātabbaṃ panaññathā.
๑๖๗๐.
1670.
อธเมฺม ปน กมฺมสฺมิํ, ธมฺมกมฺมนฺติ สญฺญิโน;
Adhamme pana kammasmiṃ, dhammakammanti saññino;
วิมติสฺสุภยตฺถาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๗๑.
1671.
‘‘อธเมฺมน จ วเคฺคน, น จ กมฺมารหสฺส วา;
‘‘Adhammena ca vaggena, na ca kammārahassa vā;
กต’’นฺติ ชานโต นตฺถิ, โทโส อุโกฺกฎเน ปนฯ
Kata’’nti jānato natthi, doso ukkoṭane pana.
๑๖๗๒.
1672.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีน-มนาปตฺติ ปกาสิตา;
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā;
โอมสวาทตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
อุโกฺกฎนกถาฯ
Ukkoṭanakathā.
๑๖๗๓.
1673.
สงฺฆาทิเสสํ ทุฎฺฐุลฺลํ, อาปตฺติํ ภิกฺขุโน ปน;
Saṅghādisesaṃ duṭṭhullaṃ, āpattiṃ bhikkhuno pana;
ญตฺวา ฉาทยโต ตสฺส, ปาจิตฺติ ปริยาปุตาฯ
Ñatvā chādayato tassa, pācitti pariyāputā.
๑๖๗๔.
1674.
นิกฺขิปิตฺวา ธุรํ ตสฺส, ปฎิจฺฉาทนเหตุกํ;
Nikkhipitvā dhuraṃ tassa, paṭicchādanahetukaṃ;
อาโรเจติ สจญฺญสฺส, โสปิ อญฺญสฺส วาติ หิฯ
Āroceti sacaññassa, sopi aññassa vāti hi.
๑๖๗๕.
1675.
เอวํ สตมฺปิ ภิกฺขูนํ, สหสฺสมฺปิ จ ตาว ตํ;
Evaṃ satampi bhikkhūnaṃ, sahassampi ca tāva taṃ;
อาปชฺชเตว อาปตฺติํ, ยาว โกฎิ น ฉิชฺชติฯ
Āpajjateva āpattiṃ, yāva koṭi na chijjati.
๑๖๗๖.
1676.
มูเลนาโรจิตเสฺสว , ทุติยสฺส ปกาสิเต;
Mūlenārocitasseva , dutiyassa pakāsite;
ตติเยน นิวตฺติตฺวา, โกฎิ ฉินฺนาติ วุจฺจติฯ
Tatiyena nivattitvā, koṭi chinnāti vuccati.
๑๖๗๗.
1677.
ทุฎฺฐุลฺลาย จ ทุฎฺฐลฺล-สญฺญี ปาจิตฺติยํ ผุเส;
Duṭṭhullāya ca duṭṭhalla-saññī pācittiyaṃ phuse;
อิตเรสุ ปน ทฺวีสุ, ทุกฺกฎํ ปริทีปิตํฯ
Itaresu pana dvīsu, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
๑๖๗๘.
1678.
อทุฎฺฐุลฺลาย สพฺพตฺถ, นิทฺทิฎฺฐํ ติกทุกฺกฎํ;
Aduṭṭhullāya sabbattha, niddiṭṭhaṃ tikadukkaṭaṃ;
สพฺพตฺถานุปสมฺปนฺน-วาเรสุปิ จ ทุกฺกฎํฯ
Sabbatthānupasampanna-vāresupi ca dukkaṭaṃ.
๑๖๗๙.
1679.
‘‘สงฺฆสฺส เภทนาทีนิ, ภวิสฺสนฺตี’’ติ วา ปน;
‘‘Saṅghassa bhedanādīni, bhavissantī’’ti vā pana;
น จ ฉาเทตุกาโม วา, สภาคํ วา น ปสฺสติฯ
Na ca chādetukāmo vā, sabhāgaṃ vā na passati.
๑๖๘๐.
1680.
‘‘ปญฺญายิสฺสติ กเมฺมน, สเกนายนฺติ กกฺขโฬ’’;
‘‘Paññāyissati kammena, sakenāyanti kakkhaḷo’’;
อนาโรเจติ เจ โทโส, นตฺถิ อุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Anāroceti ce doso, natthi ummattakādino.
๑๖๘๑.
1681.
ธุรนิเกฺขปตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยา;
Dhuranikkhepatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā;
กายกมฺมํ วจีกมฺมํ, อกฺริยํ ทุกฺขเวทนํฯ
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, akriyaṃ dukkhavedanaṃ.
ทุฎฺฐุลฺลกถาฯ
Duṭṭhullakathā.
๑๖๘๒.
1682.
อูนวีสติวสฺสํ โย, กเรยฺย อุปสมฺปทํ;
Ūnavīsativassaṃ yo, kareyya upasampadaṃ;
ตสฺส ปาจิตฺติยํ โหติ, เสสานํ โหติ ทุกฺกฎํฯ
Tassa pācittiyaṃ hoti, sesānaṃ hoti dukkaṭaṃ.
๑๖๘๓.
1683.
อุปสมฺปาทิโต เจโส, ชานตา วา อชานตา;
Upasampādito ceso, jānatā vā ajānatā;
โหเตวานุปสมฺปโนฺน, กาตโพฺพ ปุนเรว โสฯ
Hotevānupasampanno, kātabbo punareva so.
๑๖๘๔.
1684.
ทสวสฺสจฺจเยนสฺส, อุปชฺฌายสฺส เจ สโต;
Dasavassaccayenassa, upajjhāyassa ce sato;
อุปสมฺปาทเน โทโส, อเญฺญสํ นตฺถิ โกจิปิฯ
Upasampādane doso, aññesaṃ natthi kocipi.
๑๖๘๕.
1685.
มุญฺจิตฺวา ปน ตํ ภิกฺขุํ, คโณ เจ ปริปูรติ;
Muñcitvā pana taṃ bhikkhuṃ, gaṇo ce paripūrati;
โหนฺติ เต สูปสมฺปนฺนา, น โทโส โกจิ วิชฺชติฯ
Honti te sūpasampannā, na doso koci vijjati.
๑๖๘๖.
1686.
อุปชฺฌาโย สเจ หุตฺวา, คณํ อาจริยมฺปิ วา;
Upajjhāyo sace hutvā, gaṇaṃ ācariyampi vā;
ปริเยสติ ปตฺตํ วา, สมฺมนฺนติ จ มาฬกํฯ
Pariyesati pattaṃ vā, sammannati ca māḷakaṃ.
๑๖๘๗.
1687.
‘‘อุปสมฺปาทยิสฺสามิ’’ , อิติ สเพฺพสุ ตสฺส หิ;
‘‘Upasampādayissāmi’’ , iti sabbesu tassa hi;
ญตฺติยา จ ตถา ทฺวีสุ, กมฺมวาจาสุ ทุกฺกฎํฯ
Ñattiyā ca tathā dvīsu, kammavācāsu dukkaṭaṃ.
๑๖๘๘.
1688.
กมฺมวาจาย โอสาเน, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา;
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā;
อูนวีสติสญฺญิสฺส, ปริปุเณฺณปิ ปุคฺคเลฯ
Ūnavīsatisaññissa, paripuṇṇepi puggale.
๑๖๘๙.
1689.
วิมติสฺสุภยตฺถาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํ;
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
ปริปุโณฺณติ สญฺญิสฺส, อุภยตฺถ น โทสตาฯ
Paripuṇṇoti saññissa, ubhayattha na dosatā.
๑๖๙๐.
1690.
ตถา อุมฺมตฺตกสฺสาปิ, อาทิกมฺมิกภิกฺขุโน;
Tathā ummattakassāpi, ādikammikabhikkhuno;
อทินฺนาทานตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
อูนวีสติกถาฯ
Ūnavīsatikathā.
๑๖๙๑.
1691.
เถยฺยสเตฺถน ชานโนฺต, สํวิธาย สเจ ปน;
Theyyasatthena jānanto, saṃvidhāya sace pana;
มคฺคํ คจฺฉติ สทฺธิํ โย, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Maggaṃ gacchati saddhiṃ yo, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๖๙๒.
1692.
คมเน สํวิธาเน จ, วตฺตโพฺพ โย วินิจฺฉโย;
Gamane saṃvidhāne ca, vattabbo yo vinicchayo;
โส จ ภิกฺขุนิวคฺคสฺมิํ, วุตฺตตฺตา น จ อุทฺธโฎฯ
So ca bhikkhunivaggasmiṃ, vuttattā na ca uddhaṭo.
๑๖๙๓.
1693.
มคฺคาฎวิวิสเงฺกเต, ยถาวตฺถุกเมว ตุ;
Maggāṭavivisaṅkete, yathāvatthukameva tu;
เตสฺวสํวิทหเนฺตสุ, สยํ วิทหโตปิ จฯ
Tesvasaṃvidahantesu, sayaṃ vidahatopi ca.
๑๖๙๔.
1694.
ตเถวาเถยฺยสเตฺถปิ, เถยฺยสตฺถนฺติ สญฺญิโน;
Tathevātheyyasatthepi, theyyasatthanti saññino;
วิมติสฺสุภยตฺถาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๖๙๕.
1695.
อเถยฺยสตฺถสญฺญิสฺส , อสํวิทหโตปิ จ;
Atheyyasatthasaññissa , asaṃvidahatopi ca;
อาปทาสุ อนาปตฺติ, วิสเงฺกเต จ กาลิเกฯ
Āpadāsu anāpatti, visaṅkete ca kālike.
๑๖๙๖.
1696.
เถยฺยสตฺถสมุฎฺฐานํ, กถิตํ กายจิตฺตโต;
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, kathitaṃ kāyacittato;
กายวาจาจิตฺตโต จ, ติจิตฺตญฺจ ติเวทนํฯ
Kāyavācācittato ca, ticittañca tivedanaṃ.
เถยฺยสตฺถกถาฯ
Theyyasatthakathā.
๑๖๙๗.
1697.
โหติ ภิกฺขุนิยา สทฺธิํ, สํวิธาเนน สตฺตมํ;
Hoti bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhānena sattamaṃ;
สมุฎฺฐานาทินา ตุลฺยํ, วิเสโส นตฺถิ โกจิปิฯ
Samuṭṭhānādinā tulyaṃ, viseso natthi kocipi.
สํวิธานกถาฯ
Saṃvidhānakathā.
๑๖๙๘.
1698.
กมฺมํ กิเลโส ปาโก จ, อุปวาโท อติกฺกโม;
Kammaṃ kileso pāko ca, upavādo atikkamo;
อนฺตรายกรา เอเต, ปญฺจ ธมฺมา ปกาสิตาฯ
Antarāyakarā ete, pañca dhammā pakāsitā.
๑๖๙๙.
1699.
‘‘อนนฺตรายิกา เอเต, ยถา โหนฺติ ตถา อหํ;
‘‘Anantarāyikā ete, yathā honti tathā ahaṃ;
เทสิตํ มุนินา ธมฺม-มาชานามี’’ติ โย วเทฯ
Desitaṃ muninā dhamma-mājānāmī’’ti yo vade.
๑๗๐๐.
1700.
ติกฺขตฺตุํ เตหิ วตฺตโพฺพ, เย ปสฺสนฺติ สุณนฺติ จ;
Tikkhattuṃ tehi vattabbo, ye passanti suṇanti ca;
‘‘มา เหวํ อวจายสฺมา’’, อิติ ภิกฺขูหิ โส ปนฯ
‘‘Mā hevaṃ avacāyasmā’’, iti bhikkhūhi so pana.
๑๗๐๑.
1701.
ทุกฺกฎํ อวทนฺตสฺส, ตํ อนิสฺสชโตปิ จ;
Dukkaṭaṃ avadantassa, taṃ anissajatopi ca;
ญตฺติยา จ ตถา ทฺวีหิ, กมฺมวาจาหิ ทุกฺกฎํฯ
Ñattiyā ca tathā dvīhi, kammavācāhi dukkaṭaṃ.
๑๗๐๒.
1702.
กมฺมวาจาย โอสาเน, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา;
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā;
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, อธเมฺม ติกทุกฺกฎํฯ
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, adhamme tikadukkaṭaṃ.
๑๗๐๓.
1703.
นาปตฺตากตกมฺมสฺส, ปฎินิสฺสชโตปิ จ;
Nāpattākatakammassa, paṭinissajatopi ca;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, วุตฺตา สมนุภาสเนฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, vuttā samanubhāsane
อริฎฺฐกถาฯ
Ariṭṭhakathā.
๑๗๐๔.
1704.
ญตฺวากตานุธเมฺมน, ตถาวาทิกภิกฺขุนา;
Ñatvākatānudhammena, tathāvādikabhikkhunā;
สํวเสยฺย จ ภุเญฺชยฺย, ปาจิตฺติ สห เสยฺย วาฯ
Saṃvaseyya ca bhuñjeyya, pācitti saha seyya vā.
๑๗๐๕.
1705.
อุโปสถาทิกํ กมฺมํ, กโรโต สห เตน หิ;
Uposathādikaṃ kammaṃ, karoto saha tena hi;
กมฺมสฺส ปริโยสาเน, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Kammassa pariyosāne, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๗๐๖.
1706.
เอเกเนว ปโยเคน, คณฺหโต อามิสํ พหุํ;
Ekeneva payogena, gaṇhato āmisaṃ bahuṃ;
ททโตปิ ตถา เอกํ, พหูนิ จ พหูสฺวปิฯ
Dadatopi tathā ekaṃ, bahūni ca bahūsvapi.
๑๗๐๗.
1707.
อุกฺขิตฺตเก นิปนฺนสฺมิํ, อิตโร เสติ เจ ปน;
Ukkhittake nipannasmiṃ, itaro seti ce pana;
อิตรสฺมิํ นิปเนฺน วา, ปโร เสติ อุโภปิ วาฯ
Itarasmiṃ nipanne vā, paro seti ubhopi vā.
๑๗๐๘.
1708.
นิปชฺชนปโยคานํ, วเสนาปตฺติโย สิยุํ;
Nipajjanapayogānaṃ, vasenāpattiyo siyuṃ;
เอกนานูปจาเรสุ, เอกจฺฉเนฺน วินิจฺฉโยฯ
Ekanānūpacāresu, ekacchanne vinicchayo.
๑๗๐๙.
1709.
อนุกฺขิเตฺตปิ อุกฺขิตฺต-สญฺญิโน ปน ภิกฺขุโน;
Anukkhittepi ukkhitta-saññino pana bhikkhuno;
วิมติสฺสุภยตฺถาปิ, ทุกฺกฎํ ปริทีปิตํฯ
Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
๑๗๑๐.
1710.
อนาปตฺตุภยตฺถาปิ, อนุกฺขิตฺตกสญฺญิโน;
Anāpattubhayatthāpi, anukkhittakasaññino;
นิสฺสโฎฺฐติ จ ตํ ทิฎฺฐิํ, สญฺญิโสฺสสาริโตติ จฯ
Nissaṭṭhoti ca taṃ diṭṭhiṃ, saññissosāritoti ca.
๑๗๑๑.
1711.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีนํ, อิทํ ปณฺณตฺติวชฺชกํ;
Tathā ummattakādīnaṃ, idaṃ paṇṇattivajjakaṃ;
อทินฺนาทานตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
อุกฺขิตฺตกถาฯ
Ukkhittakathā.
๑๗๑๒.
1712.
ตถา วินาสิตํ ชานํ, อุปลาเปยฺย เตน วา;
Tathā vināsitaṃ jānaṃ, upalāpeyya tena vā;
อุปฎฺฐาเปยฺย ปาจิตฺติ, สํภุเญฺชยฺย วเสยฺย วาฯ
Upaṭṭhāpeyya pācitti, saṃbhuñjeyya vaseyya vā.
๑๗๑๓.
1713.
สํวาเสน จ ลิเงฺคน, ทณฺฑกเมฺมน นาสนา;
Saṃvāsena ca liṅgena, daṇḍakammena nāsanā;
ติโสฺส เอตฺถ อธิเปฺปตา, ทณฺฑกเมฺมน นาสนาฯ
Tisso ettha adhippetā, daṇḍakammena nāsanā.
๑๗๑๔.
1714.
สโมฺภคา สหเสยฺยา จ, อนนฺตรสมา มตา;
Sambhogā sahaseyyā ca, anantarasamā matā;
ตตฺถ วุตฺตนเยเนว, เวทิตโพฺพ วินิจฺฉโยฯ
Tattha vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
๑๗๑๕.
1715.
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, อริเฎฺฐน สมา มตา;
Samuṭṭhānādayo sabbe, ariṭṭhena samā matā;
น เหตฺถ กิญฺจิ วตฺตพฺพํ, สพฺพํ อุตฺตานเมวิทํฯ
Na hettha kiñci vattabbaṃ, sabbaṃ uttānamevidaṃ.
กณฺฎกกถาฯ
Kaṇṭakakathā.
สปฺปาณกวโคฺค สตฺตโมฯ
Sappāṇakavaggo sattamo.
๑๗๑๖.
1716.
วุจฺจมาโน หิ ภิกฺขูหิ, ภิกฺขุ สิกฺขาปเทน โย;
Vuccamāno hi bhikkhūhi, bhikkhu sikkhāpadena yo;
‘‘สิกฺขาปเท ปเนตสฺมิํ, น สิกฺขิสฺสามิ ตาวหํฯ
‘‘Sikkhāpade panetasmiṃ, na sikkhissāmi tāvahaṃ.
๑๗๑๗.
1717.
ยาว นาญฺญํ วิยตฺตญฺจ, ปกตญฺญุํ พหุสฺสุตํ;
Yāva nāññaṃ viyattañca, pakataññuṃ bahussutaṃ;
ปุจฺฉามี’’ติ ภณนฺตสฺส, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Pucchāmī’’ti bhaṇantassa, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๗๑๘.
1718.
สตฺถุนานุปสมฺปเนฺน, ทีปิตํ ติกทุกฺกฎํ;
Satthunānupasampanne, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ;
น สเลฺลขายิทํ โหติ, วุจฺจมานสฺสุโภหิปิฯ
Na sallekhāyidaṃ hoti, vuccamānassubhohipi.
๑๗๑๙.
1719.
อปญฺญเตฺตน ตเสฺสวํ, วทโต โหติ ทุกฺกฎํ;
Apaññattena tassevaṃ, vadato hoti dukkaṭaṃ;
น โทสุมฺมตฺตกาทีนํ, ‘‘สิกฺขิสฺสามี’’ติ ภาสโตฯ
Na dosummattakādīnaṃ, ‘‘sikkhissāmī’’ti bhāsato.
สหธมฺมิกกถาฯ
Sahadhammikakathā.
๑๗๒๐.
1720.
อุทฺทิเฎฺฐหิ กิเมเตหิ, กุกฺกุจฺจาทินิทานโต;
Uddiṭṭhehi kimetehi, kukkuccādinidānato;
โหติ ปาจิตฺติยาปตฺติ, สิกฺขาปทวิวณฺณเนฯ
Hoti pācittiyāpatti, sikkhāpadavivaṇṇane.
๑๗๒๑.
1721.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ตเถว ติกทุกฺกฎํ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ;
วิวเณฺณนุปสมฺปนฺน-สนฺติเก ตํ สเจ ปนฯ
Vivaṇṇenupasampanna-santike taṃ sace pana.
๑๗๒๒.
1722.
ทุกฺกฎํ ปนุภินฺนมฺปิ, อญฺญธมฺมวิวณฺณเน;
Dukkaṭaṃ panubhinnampi, aññadhammavivaṇṇane;
นวิวเณฺณตุกามสฺส, ‘‘สุตฺตนฺตํ ปริยาปุณฯ
Navivaṇṇetukāmassa, ‘‘suttantaṃ pariyāpuṇa.
๑๗๒๓.
1723.
วินยํ ปน ปจฺฉาปิ, หนฺท ปริยาปุณิสฺสสิ’’;
Vinayaṃ pana pacchāpi, handa pariyāpuṇissasi’’;
อิเจฺจวํ ตุ วทนฺตสฺส, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโนฯ
Iccevaṃ tu vadantassa, tathā ummattakādino.
๑๗๒๔.
1724.
อนาปตฺตีติ ญาตพฺพํ, สมุฎฺฐานาทโย นยา;
Anāpattīti ñātabbaṃ, samuṭṭhānādayo nayā;
อนนฺตรสฺสิมสฺสาปิ, โอมสวาทสาทิสาฯ
Anantarassimassāpi, omasavādasādisā.
วิเลขนกถาฯ
Vilekhanakathā.
๑๗๒๕.
1725.
อญฺญาเณน ปนาปตฺติ, โมโกฺข เนวสฺส วิชฺชติ;
Aññāṇena panāpatti, mokkho nevassa vijjati;
กาเรตโพฺพ ตถา ภิกฺขุ, ยถา ธโมฺม ฐิโต ปนฯ
Kāretabbo tathā bhikkhu, yathā dhammo ṭhito pana.
๑๗๒๖.
1726.
ตสฺสาโรปนิโย โมโห, อุตฺตริมฺปิ หิ ภิกฺขุโน;
Tassāropaniyo moho, uttarimpi hi bhikkhuno;
ทุติเยเนว กเมฺมน, นินฺทิตฺวา ตญฺหิ ปุคฺคลํฯ
Dutiyeneva kammena, ninditvā tañhi puggalaṃ.
๑๗๒๗.
1727.
เอวํ อาโรปิเต โมเห, ยทิ โมเหติ โย ปน;
Evaṃ āropite mohe, yadi moheti yo pana;
ตสฺมิํ โมหนเก วุตฺตา, ปาจิตฺติ ปน ปุคฺคเลฯ
Tasmiṃ mohanake vuttā, pācitti pana puggale.
๑๗๒๘.
1728.
อธเมฺม ปน กมฺมสฺมิํ, ทีปิตํ ติกทุกฺกฎํ;
Adhamme pana kammasmiṃ, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ;
ตถานาโรปิเต โมเห, ทุกฺกฎํ ปริกิตฺติตํฯ
Tathānāropite mohe, dukkaṭaṃ parikittitaṃ.
๑๗๒๙.
1729.
น จ โมเหตุกามสฺส, วิตฺถาเรนาสุตสฺสปิ;
Na ca mohetukāmassa, vitthārenāsutassapi;
อูนเก ทฺวตฺติกฺขตฺตุํ วา, วิตฺถาเรนาสุตสฺส จฯ
Ūnake dvattikkhattuṃ vā, vitthārenāsutassa ca.
๑๗๓๐.
1730.
อนาปตฺตีติ วิเญฺญยฺยํ, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโน;
Anāpattīti viññeyyaṃ, tathā ummattakādino;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, อนนฺตรสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
โมหนกถาฯ
Mohanakathā.
๑๗๓๑.
1731.
กุโทฺธ เทติ ปหารํ เจ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยา;
Kuddho deti pahāraṃ ce, tassa pācittiyaṃ siyā;
สมฺปหริตุกาเมน, ปหาเร ภิกฺขุโน ปนฯ
Sampaharitukāmena, pahāre bhikkhuno pana.
๑๗๓๒.
1732.
ทิเนฺน ภิชฺชตุ สีสํ วา, ปาโท วา ปริภิชฺชตุ;
Dinne bhijjatu sīsaṃ vā, pādo vā paribhijjatu;
โส เจ มรตุ วา, มา วา, ปาจิตฺติ ปริทีปิตาฯ
So ce maratu vā, mā vā, pācitti paridīpitā.
๑๗๓๓.
1733.
วิรูปกรณาเปโกฺข, ‘‘อิจฺจายํ น วิโรจติ’’;
Virūpakaraṇāpekkho, ‘‘iccāyaṃ na virocati’’;
กณฺณํ วา ตสฺส นาสํ วา, ยทิ ฉินฺทติ ทุกฺกฎํฯ
Kaṇṇaṃ vā tassa nāsaṃ vā, yadi chindati dukkaṭaṃ.
๑๗๓๔.
1734.
ตเถวานุปสมฺปเนฺน, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา;
Tathevānupasampanne, itthiyā purisassa vā;
ติรจฺฉานคตสฺสาปิ, ปหารํ เทติ ทุกฺกฎํฯ
Tiracchānagatassāpi, pahāraṃ deti dukkaṭaṃ.
๑๗๓๕.
1735.
สเจ ปหรติตฺถิญฺจ, ภิกฺขุ รเตฺตน เจตสา;
Sace paharatitthiñca, bhikkhu rattena cetasā;
ครุกา ตสฺส อาปตฺติ, วินิทฺทิฎฺฐา มเหสินาฯ
Garukā tassa āpatti, viniddiṭṭhā mahesinā.
๑๗๓๖.
1736.
ปหารํ เทติ โมกฺขาธิ-ปฺปาโย โทโส น วิชฺชติ;
Pahāraṃ deti mokkhādhi-ppāyo doso na vijjati;
กาเยน กายพเทฺธน, ตถา นิสฺสคฺคิเยน วาฯ
Kāyena kāyabaddhena, tathā nissaggiyena vā.
๑๗๓๗.
1737.
ปสฺสิตฺวา อนฺตรามเคฺค, โจรํ ปจฺจตฺถิกมฺปิ วา;
Passitvā antarāmagge, coraṃ paccatthikampi vā;
เหเฐตุกามมายนฺตํ, ‘‘มา อิธาคจฺฉุปาสก’’ฯ
Heṭhetukāmamāyantaṃ, ‘‘mā idhāgacchupāsaka’’.
๑๗๓๘.
1738.
อิติ วตฺวา ปนายนฺตํ, ‘‘คจฺฉ เร’’ติ จ มุคฺครํ;
Iti vatvā panāyantaṃ, ‘‘gaccha re’’ti ca muggaraṃ;
สตฺถํ วาปิ คเหตฺวา วา, ปหริตฺวา ตุ ยาติ เจฯ
Satthaṃ vāpi gahetvā vā, paharitvā tu yāti ce.
๑๗๓๙.
1739.
อนาปตฺติ สเจ เตน, ปหาเรน มเตปิ จ;
Anāpatti sace tena, pahārena matepi ca;
เอเสว จ นโย วุโตฺต, ธุตฺตวาฬมิเคสุปิฯ
Eseva ca nayo vutto, dhuttavāḷamigesupi.
๑๗๔๐.
1740.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, เสเส จ ติกทุกฺกฎํ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ;
กายจิตฺตสมุฎฺฐานํ, สจิตฺตํ ทุกฺขเวทนํฯ
Kāyacittasamuṭṭhānaṃ, sacittaṃ dukkhavedanaṃ.
ปหารกถาฯ
Pahārakathā.
๑๗๔๑.
1741.
กายํ วา กายพทฺธํ วา, อุจฺจาเรยฺย สเจ ปน;
Kāyaṃ vā kāyabaddhaṃ vā, uccāreyya sace pana;
โหติ ปาจิตฺติยาปตฺติ, ตสฺสุคฺคิรณปจฺจยาฯ
Hoti pācittiyāpatti, tassuggiraṇapaccayā.
๑๗๔๒.
1742.
อุคฺคิริตฺวา วิรโทฺธ โส, ปหารํ เทติ เจ ปน;
Uggiritvā viraddho so, pahāraṃ deti ce pana;
อสมฺปหริตุกาเมน, ทินฺนตฺตา ทุกฺกฎํ สิยาฯ
Asampaharitukāmena, dinnattā dukkaṭaṃ siyā.
๑๗๔๓.
1743.
สเจ เตน ปหาเรน, ปหฎสฺส จ ภิกฺขุโน;
Sace tena pahārena, pahaṭassa ca bhikkhuno;
หตฺถาทีสุปิ ยํ กิญฺจิ, องฺคํ ภิชฺชติ ทุกฺกฎํฯ
Hatthādīsupi yaṃ kiñci, aṅgaṃ bhijjati dukkaṭaṃ.
๑๗๔๔.
1744.
เสโส อนนฺตเร วุตฺต-นเยน วินยญฺญุนา;
Seso anantare vutta-nayena vinayaññunā;
สมุฎฺฐานาทินา สทฺธิํ, เวทิตโพฺพ วินิจฺฉโยฯ
Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, veditabbo vinicchayo.
ตลสตฺติกถาฯ
Talasattikathā.
๑๗๔๕.
1745.
อมูลเกน สงฺฆาทิ-เสเสน ปน ภิกฺขุ โย;
Amūlakena saṅghādi-sesena pana bhikkhu yo;
โจทาเปยฺยปิ โจเทยฺย, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Codāpeyyapi codeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๗๔๖.
1746.
ติกปาจิตฺติยํ ตตฺถ, ทิฎฺฐาจารวิปตฺติยา;
Tikapācittiyaṃ tattha, diṭṭhācāravipattiyā;
โจทโต ทุกฺกฎาปตฺติ, เสเส จ ติกทุกฺกฎํฯ
Codato dukkaṭāpatti, sese ca tikadukkaṭaṃ.
๑๗๔๗.
1747.
ตถาสญฺญิสฺสนาปตฺติ , ตถา อุมฺมตฺตกาทิโน;
Tathāsaññissanāpatti , tathā ummattakādino;
โอมสวาทตุลฺยาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
อมูลกกถาฯ
Amūlakakathā.
๑๗๔๘.
1748.
สญฺจิจฺจ ปน กุกฺกุจฺจํ, อุปฺปาเทนฺตสฺส ภิกฺขุโน;
Sañcicca pana kukkuccaṃ, uppādentassa bhikkhuno;
‘‘อูนวีสติวโสฺส ตฺวํ, มเญฺญ’’ อิเจฺจวมาทินาฯ
‘‘Ūnavīsativasso tvaṃ, maññe’’ iccevamādinā.
๑๗๔๙.
1749.
โหติ วาจาย วาจาย, ปาจิตฺติ ปน ภิกฺขุโน;
Hoti vācāya vācāya, pācitti pana bhikkhuno;
ตถารูเป ปนญฺญสฺมิํ, สเจ อสติ ปจฺจเยฯ
Tathārūpe panaññasmiṃ, sace asati paccaye.
๑๗๕๐.
1750.
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, เสเส จ ติกทุกฺกฎํ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ;
นอุปฺปาเทตุกามสฺส, กุกฺกุจฺจํ นตฺถิ วชฺชตาฯ
Nauppādetukāmassa, kukkuccaṃ natthi vajjatā.
๑๗๕๑.
1751.
‘‘หิเตสิตายหํ มเญฺญ, นิสินฺนํ อิตฺถิยา สห;
‘‘Hitesitāyahaṃ maññe, nisinnaṃ itthiyā saha;
วิกาเล จ ตยา ภุตฺตํ, มา เอว’’นฺติ จ ภาสโตฯ
Vikāle ca tayā bhuttaṃ, mā eva’’nti ca bhāsato.
๑๗๕๒.
1752.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีน-มนาปตฺติ ปกาสิตา;
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, อนนฺตรสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
สญฺจิจฺจกถาฯ
Sañciccakathā.
๑๗๕๓.
1753.
สเจ ภณฺฑนชาตานํ, ภิกฺขูนํ ปน ภิกฺขุ โย;
Sace bhaṇḍanajātānaṃ, bhikkhūnaṃ pana bhikkhu yo;
ติเฎฺฐยฺยุปสฺสุติํ โสตุํ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Tiṭṭheyyupassutiṃ sotuṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
๑๗๕๔.
1754.
‘‘ยํ อิเม ตุ ภณิสฺสนฺติ, ตํ โสสฺสามี’’ติ คจฺฉโต;
‘‘Yaṃ ime tu bhaṇissanti, taṃ sossāmī’’ti gacchato;
โจเทตุกามตายสฺส, ทุกฺกฎํ ตุ ปเท ปเทฯ
Codetukāmatāyassa, dukkaṭaṃ tu pade pade.
๑๗๕๕.
1755.
ปุรโต คจฺฉโต โสตุํ, โอหียนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;
Purato gacchato sotuṃ, ohīyantassa dukkaṭaṃ;
คจฺฉโต ตุริตํ วาปิ, อยเมว วินิจฺฉโยฯ
Gacchato turitaṃ vāpi, ayameva vinicchayo.
๑๗๕๖.
1756.
ฐิโตกาสํ ปนาคนฺตฺวา, ยทิ มเนฺตนฺติ อตฺตโน;
Ṭhitokāsaṃ panāgantvā, yadi mantenti attano;
อุกฺกาสิตฺวาปิ วา เอตฺถ, ญาเปตพฺพมหนฺติ วาฯ
Ukkāsitvāpi vā ettha, ñāpetabbamahanti vā.
๑๗๕๗.
1757.
ตเสฺสวมกโรนฺตสฺส , ปาจิตฺติ สวเน สิยา;
Tassevamakarontassa , pācitti savane siyā;
ติกปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, เสเส จ ติกทุกฺกฎํฯ
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ.
๑๗๕๘.
1758.
‘‘อิเมสํ วจนํ สุตฺวา, โอรมิสฺส’’นฺติ คจฺฉโต;
‘‘Imesaṃ vacanaṃ sutvā, oramissa’’nti gacchato;
ตถา อุมฺมตฺตกาทีน-มนาปตฺติ ปกาสิตาฯ
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā.
๑๗๕๙.
1759.
เถยฺยสตฺถสมุฎฺฐานํ, อิทํ โหติ กฺริยากฺริยํ;
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, idaṃ hoti kriyākriyaṃ;
กายกมฺมํ วจีกมฺมํ, สโทสํ ทุกฺขเวทนํฯ
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, sadosaṃ dukkhavedanaṃ.
อุปสฺสุติกถาฯ
Upassutikathā.
๑๗๖๐.
1760.
ธมฺมิกานํ ตุ กมฺมานํ, ฉนฺทํ ทตฺวา สเจ ปน;
Dhammikānaṃ tu kammānaṃ, chandaṃ datvā sace pana;
ปจฺฉา ขียติ ปาจิตฺติ, วาจโต วาจโต สิยาฯ
Pacchā khīyati pācitti, vācato vācato siyā.
๑๗๖๑.
1761.
อธเมฺม ปน กมฺมสฺมิํ, ธมฺมกมฺมนฺติ สญฺญิโน;
Adhamme pana kammasmiṃ, dhammakammanti saññino;
วิมติสฺสุภยตฺถาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๗๖๒.
1762.
‘‘อธเมฺมน จ วเคฺคน, ตถากมฺมารหสฺส จ;
‘‘Adhammena ca vaggena, tathākammārahassa ca;
อิเม กมฺมํ กโรนฺตี’’ติ, ญตฺวา ขียติ ตสฺส จฯ
Ime kammaṃ karontī’’ti, ñatvā khīyati tassa ca.
๑๗๖๓.
1763.
ตถา อุมฺมตฺตกาทีน-มนาปตฺติ ปกาสิตา;
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā;
อมูลกสมานาว, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Amūlakasamānāva, samuṭṭhānādayo nayā.
กมฺมปฎิพาหนกถาฯ
Kammapaṭibāhanakathā.
๑๗๖๔.
1764.
ยาว อาโรจิตํ วตฺถุ, อวินิจฺฉิตเมว วา;
Yāva ārocitaṃ vatthu, avinicchitameva vā;
ฐปิตา ญตฺติ วา นิฎฺฐํ, กมฺมวาจา น คจฺฉติฯ
Ṭhapitā ñatti vā niṭṭhaṃ, kammavācā na gacchati.
๑๗๖๕.
1765.
เอตสฺมิํ อนฺตเร กมฺมํ, โกเปตุํ ปริสาย หิ;
Etasmiṃ antare kammaṃ, kopetuṃ parisāya hi;
หตฺถปาสํ ชหนฺตสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Hatthapāsaṃ jahantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๗๖๖.
1766.
อทตฺวา ชหิเต ฉนฺทํ, ตสฺส ปาจิตฺติยํ สิยา;
Adatvā jahite chandaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā;
ธมฺมกเมฺม อธเมฺม จ, วิมติสฺส จ ทุกฺกฎํฯ
Dhammakamme adhamme ca, vimatissa ca dukkaṭaṃ.
๑๗๖๗.
1767.
อธเมฺมปิ จ กมฺมสฺมิํ, ธมฺมกมฺมนฺติ สญฺญิโน;
Adhammepi ca kammasmiṃ, dhammakammanti saññino;
‘‘สงฺฆสฺส ภณฺฑนาทีนิ, ภวิสฺสนฺตี’’ติ สญฺญิโนฯ
‘‘Saṅghassa bhaṇḍanādīni, bhavissantī’’ti saññino.
๑๗๖๘.
1768.
คิลาโน วา คิลานสฺส, กรณีเย น โทสตา;
Gilāno vā gilānassa, karaṇīye na dosatā;
น จ โกเปตุกามสฺส, กมฺมํ ปสฺสาวนาทินาฯ
Na ca kopetukāmassa, kammaṃ passāvanādinā.
๑๗๖๙.
1769.
ปีฬิตสฺสาคมิสฺสามิ, อิเจฺจวํ คจฺฉโตปิ วา;
Pīḷitassāgamissāmi, iccevaṃ gacchatopi vā;
สมํ สมนุภาเสน, สมุฎฺฐานํ กฺริยากฺริยํฯ
Samaṃ samanubhāsena, samuṭṭhānaṃ kriyākriyaṃ.
ฉนฺทํ อทตฺวา คมนกถาฯ
Chandaṃ adatvā gamanakathā.
๑๗๗๐.
1770.
สมเคฺคน จ สเงฺฆน, สทฺธิํ ทตฺวาน จีวรํ;
Samaggena ca saṅghena, saddhiṃ datvāna cīvaraṃ;
สมฺมตสฺส หิ ภิกฺขุสฺส, ปจฺฉา ขียติ โย ปนฯ
Sammatassa hi bhikkhussa, pacchā khīyati yo pana.
๑๗๗๑.
1771.
ตสฺส วาจาย วาจาย, ปาจิตฺติ ปริทีปิตา;
Tassa vācāya vācāya, pācitti paridīpitā;
ติกปาจิตฺติยํ ธมฺม- กเมฺม วุตฺตํ ตุ จีวรํฯ
Tikapācittiyaṃ dhamma- kamme vuttaṃ tu cīvaraṃ.
๑๗๗๒.
1772.
ฐเปตฺวาญฺญปริกฺขารํ, ทตฺวา ขียติ ทุกฺกฎํ;
Ṭhapetvāññaparikkhāraṃ, datvā khīyati dukkaṭaṃ;
สเงฺฆนาสมฺมตสฺสาปิ, จีวรํ อญฺญเมว วาฯ
Saṅghenāsammatassāpi, cīvaraṃ aññameva vā.
๑๗๗๓.
1773.
ตเถวานุปสมฺปเนฺน, สพฺพตฺถาปิ จ ทุกฺกฎํ;
Tathevānupasampanne, sabbatthāpi ca dukkaṭaṃ;
ฉนฺทาทีนํ วเสเนว, กโรนฺตญฺจ สภาวโตฯ
Chandādīnaṃ vaseneva, karontañca sabhāvato.
๑๗๗๔.
1774.
ขียนฺตสฺส อนาปตฺติ, ตถา อุมฺมตฺตกาทิโน;
Khīyantassa anāpatti, tathā ummattakādino;
อมูลกสมา เญยฺยา, สมุฎฺฐานาทโย นยาฯ
Amūlakasamā ñeyyā, samuṭṭhānādayo nayā.
ทุพฺพลกถาฯ
Dubbalakathā.
๑๗๗๕.
1775.
อิทํ ติํสกกณฺฑสฺมิํ, อนฺติเมน จ สพฺพถา;
Idaṃ tiṃsakakaṇḍasmiṃ, antimena ca sabbathā;
ตุลฺยํ ทฺวาทสมํ สพฺพํ, อยเมว วิเสสตาฯ
Tulyaṃ dvādasamaṃ sabbaṃ, ayameva visesatā.
๑๗๗๖.
1776.
ตตฺถ นิสฺสคฺคิยํ วุตฺตํ, อตฺตโน ปริณามนา;
Tattha nissaggiyaṃ vuttaṃ, attano pariṇāmanā;
อิธ สุทฺธิกปาจิตฺติ, ปุคฺคเล ปริณามนาฯ
Idha suddhikapācitti, puggale pariṇāmanā.
ปริณามนกถาฯ
Pariṇāmanakathā.
สหธมฺมิกวโคฺค อฎฺฐโมฯ
Sahadhammikavaggo aṭṭhamo.
๑๗๗๗.
1777.
อนิกฺขเนฺต เจ ราชสฺมิํ, อนิกฺขนฺตาย เทวิยา;
Anikkhante ce rājasmiṃ, anikkhantāya deviyā;
สยนียฆรา ตสฺส, อุมฺมารํ โย อติกฺกเมฯ
Sayanīyagharā tassa, ummāraṃ yo atikkame.
๑๗๗๘.
1778.
ทุกฺกฎํ ปฐเม ปาเท, ปาจิตฺติ ทุติเย สิยา;
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā;
เทวิยา วาปิ รโญฺญ วา, สเจ น วิทิตาคโมฯ
Deviyā vāpi rañño vā, sace na viditāgamo.
๑๗๗๙.
1779.
ปฎิสํวิทิเต เนว-ปฎิสํวิทิตสญฺญิโน;
Paṭisaṃvidite neva-paṭisaṃviditasaññino;
ตตฺถ เวมติกสฺสาปิ, ทุกฺกฎํ ปริทีปิตํฯ
Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
๑๗๘๐.
1780.
ปฎิสํวิทิตสญฺญิสฺส, เนว จ ขตฺติยสฺส วา;
Paṭisaṃviditasaññissa, neva ca khattiyassa vā;
น ขตฺติยาภิเสเกน, อภิสิตฺตสฺส วา ปนฯ
Na khattiyābhisekena, abhisittassa vā pana.
๑๗๘๑.
1781.
อุโภสุภินฺนมญฺญสฺมิํ, นิกฺขเนฺต วิสโตปิ วา;
Ubhosubhinnamaññasmiṃ, nikkhante visatopi vā;
น โทสุมฺมตฺตกาทีนํ, กถิเนน กฺริยากฺริยํฯ
Na dosummattakādīnaṃ, kathinena kriyākriyaṃ.
อเนฺตปุรกถาฯ
Antepurakathā.
๑๗๘๒.
1782.
รชตํ ชาตรูปํ วา, อุคฺคณฺหนฺตสฺส อตฺตโน;
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, uggaṇhantassa attano;
ตสฺส นิสฺสคฺคิยาปตฺติ, อุคฺคณฺหาปยโตปิ วาฯ
Tassa nissaggiyāpatti, uggaṇhāpayatopi vā.
๑๗๘๓.
1783.
คณปุคฺคลสงฺฆานํ, นวกมฺมสฺส เจติเย;
Gaṇapuggalasaṅghānaṃ, navakammassa cetiye;
อุคฺคณฺหาปยโต โหติ, ทุกฺกฎํ คณฺหโตปิ วาฯ
Uggaṇhāpayato hoti, dukkaṭaṃ gaṇhatopi vā.
๑๗๘๔.
1784.
อวเสสญฺจ มุตฺตาทิ-รตนํ อตฺตโนปิ วา;
Avasesañca muttādi-ratanaṃ attanopi vā;
สงฺฆาทีนมฺปิ อตฺถาย, อุคฺคณฺหนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Saṅghādīnampi atthāya, uggaṇhantassa dukkaṭaṃ.
๑๗๘๕.
1785.
สเจ กปฺปิยวตฺถุํ วา, วตฺถุํ วาปิ อกปฺปิยํ;
Sace kappiyavatthuṃ vā, vatthuṃ vāpi akappiyaṃ;
ตาลปณฺณมฺปิ วา โหตุ, มาตุกณฺณปิลนฺธนํฯ
Tālapaṇṇampi vā hotu, mātukaṇṇapilandhanaṃ.
๑๗๘๖.
1786.
ภณฺฑาคาริกสีเสน, ยํ กิญฺจิ คิหิสนฺตกํ;
Bhaṇḍāgārikasīsena, yaṃ kiñci gihisantakaṃ;
ตสฺส ปาจิตฺติยาปตฺติ, ปฎิสามยโต ปนฯ
Tassa pācittiyāpatti, paṭisāmayato pana.
๑๗๘๗.
1787.
‘‘อิทํ ฐเปตฺวา เทหี’’ติ, วุเตฺตน ปน เกนจิ;
‘‘Idaṃ ṭhapetvā dehī’’ti, vuttena pana kenaci;
‘‘น วฎฺฎตี’’ติ วตฺวา ตํ, น นิเธตพฺพเมว ตุฯ
‘‘Na vaṭṭatī’’ti vatvā taṃ, na nidhetabbameva tu.
๑๗๘๘.
1788.
‘‘ฐเปหี’’ติ จ ปาเตตฺวา, สเจ คจฺฉติ ปุคฺคโล;
‘‘Ṭhapehī’’ti ca pātetvā, sace gacchati puggalo;
ปลิโพโธ หิ นาเมโส, ฐเปตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Palibodho hi nāmeso, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati.
๑๗๘๙.
1789.
อนุญฺญาเต ปนฎฺฐาเน, อุคฺคเหตฺวา อนาทรา;
Anuññāte panaṭṭhāne, uggahetvā anādarā;
สมฺมา อนิกฺขิปนฺตสฺส, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Sammā anikkhipantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๗๙๐.
1790.
อนุญฺญาเต ปนฎฺฐาเน, คเหตฺวา รตนํ ปน;
Anuññāte panaṭṭhāne, gahetvā ratanaṃ pana;
นิกฺขิปนฺตสฺส วา สมฺมา, ภณฺฑํ รตนสมฺมตํฯ
Nikkhipantassa vā sammā, bhaṇḍaṃ ratanasammataṃ.
๑๗๙๑.
1791.
คณฺหนฺตสฺส จ วิสฺสาสํ, ตาวกาลิกเมว จ;
Gaṇhantassa ca vissāsaṃ, tāvakālikameva ca;
น โทสุมฺมตฺตกาทีนํ, สญฺจริตฺตสโมทยํฯ
Na dosummattakādīnaṃ, sañcarittasamodayaṃ.
รตนกถาฯ
Ratanakathā.
๑๗๙๒.
1792.
มชฺฌณฺหสมยา อุทฺธํ, อรุณุคฺคมโต ปุเร;
Majjhaṇhasamayā uddhaṃ, aruṇuggamato pure;
เอตสฺมิํ อนฺตเร กาโล, วิกาโลติ ปวุจฺจติฯ
Etasmiṃ antare kālo, vikāloti pavuccati.
๑๗๙๓.
1793.
สนฺตํ ภิกฺขุมนาปุจฺฉา, วิกาเล ปจฺจยํ วินา;
Santaṃ bhikkhumanāpucchā, vikāle paccayaṃ vinā;
ปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส, ปริเกฺขโปกฺกเม ปนฯ
Parikkhittassa gāmassa, parikkhepokkame pana.
๑๗๙๔.
1794.
อปริกฺขิตฺตคามสฺส, อุปจาโรกฺกเมปิ วา;
Aparikkhittagāmassa, upacārokkamepi vā;
ทุกฺกฎํ ปฐเม ปาเท, ปาจิตฺติ ทุติเย สิยาฯ
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā.
๑๗๙๕.
1795.
อถ สมฺพหุลา คามํ, วิกาเล ปวิสนฺติ เจ;
Atha sambahulā gāmaṃ, vikāle pavisanti ce;
อาปุจฺฉิตฺวาว คนฺตพฺพํ, อญฺญมญฺญํ น จญฺญถาฯ
Āpucchitvāva gantabbaṃ, aññamaññaṃ na caññathā.
๑๗๙๖.
1796.
คจฺฉนฺติ เจ ตโต อญฺญํ, ตโต อญฺญนฺติ วฎฺฎติ;
Gacchanti ce tato aññaṃ, tato aññanti vaṭṭati;
ปุน อาปุจฺฉเน กิจฺจํ, นตฺถิ คามสเตปิ จฯ
Puna āpucchane kiccaṃ, natthi gāmasatepi ca.
๑๗๙๗.
1797.
ปสฺสเมฺภตฺวาน อุสฺสาหํ, วิหารตฺถาย นิคฺคตา;
Passambhetvāna ussāhaṃ, vihāratthāya niggatā;
ปวิสนฺติ สเจ อญฺญํ, ปุจฺฉิตพฺพํ ตุ อนฺตราฯ
Pavisanti sace aññaṃ, pucchitabbaṃ tu antarā.
๑๗๙๘.
1798.
กตฺวา กุลฆเร ภตฺต- กิจฺจํ อญฺญตฺถ วา ปน;
Katvā kulaghare bhatta- kiccaṃ aññattha vā pana;
สเจ จริตุกาโม โย, สปฺปิภิกฺขาย วา สิยาฯ
Sace caritukāmo yo, sappibhikkhāya vā siyā.
๑๗๙๙.
1799.
อาปุจฺฉิตฺวาว คนฺตพฺพํ, ปเสฺส เจ ภิกฺขุ ลพฺภติ;
Āpucchitvāva gantabbaṃ, passe ce bhikkhu labbhati;
อสเนฺต ปน นตฺถีติ, คนฺตพฺพํ ตุ ยถาสุขํฯ
Asante pana natthīti, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ.
๑๘๐๐.
1800.
โอตริตฺวา มหาวีถิํ, ภิกฺขุํ ยทิ จ ปสฺสติ;
Otaritvā mahāvīthiṃ, bhikkhuṃ yadi ca passati;
นตฺถิ อาปุจฺฉเน กิจฺจํ, จริตพฺพํ ยถาสุขํฯ
Natthi āpucchane kiccaṃ, caritabbaṃ yathāsukhaṃ.
๑๘๐๑.
1801.
คามมเชฺฌน มเคฺคน, คจฺฉนฺตเสฺสว ภิกฺขุโน;
Gāmamajjhena maggena, gacchantasseva bhikkhuno;
‘‘จริสฺสามี’’ติ อุปฺปเนฺน, เตลภิกฺขาย มานเสฯ
‘‘Carissāmī’’ti uppanne, telabhikkhāya mānase.
๑๘๐๒.
1802.
อาปุจฺฉิตฺวาว คนฺตพฺพํ, ปเสฺส เจ ภิกฺขุ วิชฺชติ;
Āpucchitvāva gantabbaṃ, passe ce bhikkhu vijjati;
อโนกฺกมฺม จรนฺตสฺส, มคฺคา อาปุจฺฉเนน กิํ?
Anokkamma carantassa, maggā āpucchanena kiṃ?
๑๘๐๓.
1803.
ติกปาจิตฺติยํ , กาเล, วิกาโลยนฺติ สญฺญิโน;
Tikapācittiyaṃ , kāle, vikāloyanti saññino;
กาเล เวมติกสฺสาปิ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Kāle vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๑๘๐๔.
1804.
อาปุจฺฉิตฺวาว สนฺตํ วา, อนาปุจฺฉา อสนฺตกํ;
Āpucchitvāva santaṃ vā, anāpucchā asantakaṃ;
กิเจฺจ อจฺจายิเก วาปิ, ปวิสนฺตสฺส ภิกฺขุโนฯ
Kicce accāyike vāpi, pavisantassa bhikkhuno.
๑๘๐๕.
1805.
คจฺฉโต อนฺตรารามํ, ภิกฺขุนีนํ อุปสฺสยํ;
Gacchato antarārāmaṃ, bhikkhunīnaṃ upassayaṃ;
ตถา อาสนสาลํ วา, ติตฺถิยานํ อุปสฺสยํฯ
Tathā āsanasālaṃ vā, titthiyānaṃ upassayaṃ.
๑๘๐๖.
1806.
สิยา คาเมน มโคฺค เจ, อนาปตฺตาปทาสุปิ;
Siyā gāmena maggo ce, anāpattāpadāsupi;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, กถิเนน สมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
๑๘๐๗.
1807.
น เกวลมนาปุจฺฉา, อพนฺธิตฺวา จ พนฺธนํ;
Na kevalamanāpucchā, abandhitvā ca bandhanaṃ;
อปารุปิตฺวา สงฺฆาฎิํ, คจฺฉโตปินวชฺชตาฯ
Apārupitvā saṅghāṭiṃ, gacchatopinavajjatā.
วิกาลคามปฺปเวสนกถาฯ
Vikālagāmappavesanakathā.
๑๘๐๘.
1808.
อฎฺฐิทนฺตมยํ สูจิ-ฆรํ วาปิ วิสาณชํ;
Aṭṭhidantamayaṃ sūci-gharaṃ vāpi visāṇajaṃ;
การาปเน จ กรเณ, ภิกฺขุโน โหติ ทุกฺกฎํฯ
Kārāpane ca karaṇe, bhikkhuno hoti dukkaṭaṃ.
๑๘๐๙.
1809.
ลาเภ เภทนกํ ตสฺส, ปาจิตฺติยมุทีริตํ;
Lābhe bhedanakaṃ tassa, pācittiyamudīritaṃ;
อญฺญสฺสตฺถาย กรเณ, ตถา การาปเนปิ จฯ
Aññassatthāya karaṇe, tathā kārāpanepi ca.
๑๘๑๐.
1810.
อเญฺญน จ กตํ ลทฺธา, ทุกฺกฎํ ปริภุญฺชโต;
Aññena ca kataṃ laddhā, dukkaṭaṃ paribhuñjato;
อนาปตฺตารณิเก วิเธ, คณฺฐิกญฺชนิกาสุปิฯ
Anāpattāraṇike vidhe, gaṇṭhikañjanikāsupi.
๑๘๑๑.
1811.
ทกปุญฺฉนิยา วาสิ-ชเฎ อุมฺมตฺตกาทิโน;
Dakapuñchaniyā vāsi-jaṭe ummattakādino;
สมุฎฺฐานาทโย นยา, สญฺจริตฺตสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo nayā, sañcarittasamā matā.
สูจิฆรกถาฯ
Sūcigharakathā.
๑๘๑๒.
1812.
นวํ มญฺจมฺปิ ปีฐํ วา, การาเปเนฺตน ภิกฺขุนา;
Navaṃ mañcampi pīṭhaṃ vā, kārāpentena bhikkhunā;
อฎฺฐงฺคุลปฺปมาเณน, สุคตงฺคุลโต ปนฯ
Aṭṭhaṅgulappamāṇena, sugataṅgulato pana.
๑๘๑๓.
1813.
การาเปตพฺพเมวํ ตุ, ฐเปตฺวา เหฎฺฐิมาฎนิํ;
Kārāpetabbamevaṃ tu, ṭhapetvā heṭṭhimāṭaniṃ;
สเจฺฉทา ตสฺส ปาจิตฺติ, ตมติกฺกมโต สิยาฯ
Sacchedā tassa pācitti, tamatikkamato siyā.
๑๘๑๔.
1814.
อญฺญสฺสตฺถาย กรเณ, ตถา การาปเนปิ จ;
Aññassatthāya karaṇe, tathā kārāpanepi ca;
อเญฺญน จ กตํ ลทฺธา, ทุกฺกฎํ ปริภุญฺชโตฯ
Aññena ca kataṃ laddhā, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
๑๘๑๕.
1815.
อนาปตฺติ ปมาเณน, กโรนฺตสฺสปฺปมาณิกํ;
Anāpatti pamāṇena, karontassappamāṇikaṃ;
ลภิตฺวา ตสฺส ปาเทสุ, ฉินฺทิตฺวา ปริภุญฺชโตฯ
Labhitvā tassa pādesu, chinditvā paribhuñjato.
๑๘๑๖.
1816.
เนว ฉินฺทิตุกาโม เจ, นิขณิตฺวา ปมาณโต;
Neva chinditukāmo ce, nikhaṇitvā pamāṇato;
อุตฺตานํ วาปิ อฎฺฎํ วา, พนฺธิตฺวา ปริภุญฺชโตฯ
Uttānaṃ vāpi aṭṭaṃ vā, bandhitvā paribhuñjato.
มญฺจกถาฯ
Mañcakathā.
๑๘๑๗.
1817.
มญฺจํ วา ปน ปีฐํ วา, ตูโลนทฺธํ กเรยฺย โย;
Mañcaṃ vā pana pīṭhaṃ vā, tūlonaddhaṃ kareyya yo;
ตสฺสุทฺทาลนกํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติยมนีตินาฯ
Tassuddālanakaṃ vuttaṃ, pācittiyamanītinā.
๑๘๑๘.
1818.
อนาปตฺติ ปนาโยเค, พนฺธเน อํสพทฺธเก;
Anāpatti panāyoge, bandhane aṃsabaddhake;
พิโพฺพหเน ปริสฺสาเว, ถวิกาทีสุ ภิกฺขุโนฯ
Bibbohane parissāve, thavikādīsu bhikkhuno.
๑๘๑๙.
1819.
อเญฺญน จ กตํ ลทฺธา, อุทฺทาเลตฺวา นิเสวโต;
Aññena ca kataṃ laddhā, uddāletvā nisevato;
อนนฺตรสฺสิมสฺสาปิ, สญฺจริตฺตสมา นยาฯ
Anantarassimassāpi, sañcarittasamā nayā.
ตูโลนทฺธกถาฯ
Tūlonaddhakathā.
๑๘๒๐.
1820.
นิสีทนํ กโรเนฺตน, กาตพฺพํ ตุ ปมาณโต;
Nisīdanaṃ karontena, kātabbaṃ tu pamāṇato;
ปมาณาติกฺกเม ตสฺส, ปโยเค ทุกฺกฎํ สิยาฯ
Pamāṇātikkame tassa, payoge dukkaṭaṃ siyā.
๑๘๒๑.
1821.
ปฎิลาเภน สเจฺฉทํ, ปาจิตฺติยมุทีริตํ;
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ;
ทฺวีสุ ฐาเนสุ ผาเลตฺวา, ตสฺส ติโสฺส ทสา สิยุํฯ
Dvīsu ṭhānesu phāletvā, tassa tisso dasā siyuṃ.
๑๘๒๒.
1822.
อนาปตฺติ ปมาเณน, กโรนฺตสฺส ตทูนกํ;
Anāpatti pamāṇena, karontassa tadūnakaṃ;
วิตานาทิํ กโรนฺตสฺส, สญฺจริตฺตสมา นยาฯ
Vitānādiṃ karontassa, sañcarittasamā nayā.
นิสีทนกถาฯ
Nisīdanakathā.
๑๘๒๓.
1823.
โรเค กณฺฑุปฎิจฺฉาทิ, กาตพฺพา หิ ปมาณโต;
Roge kaṇḍupaṭicchādi, kātabbā hi pamāṇato;
ปมาณาติกฺกเม ตสฺส, ปโยเค ทุกฺกฎํ สิยาฯ
Pamāṇātikkame tassa, payoge dukkaṭaṃ siyā.
๑๘๒๔.
1824.
ปฎิลาเภน สเจฺฉทํ, ปาจิตฺติยมุทีริตํ;
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ;
อนาปตฺตินโยเปตฺถ, อนนฺตรสโม มโตฯ
Anāpattinayopettha, anantarasamo mato.
กณฺฑุปฎิจฺฉาทิกถาฯ
Kaṇḍupaṭicchādikathā.
๑๘๒๕.
1825.
ปมาเณเนว กาตพฺพา, ตถา วสฺสิกสาฎิกา;
Pamāṇeneva kātabbā, tathā vassikasāṭikā;
ปมาณาติกฺกเม ตสฺส, อนนฺตรสโม นโยฯ
Pamāṇātikkame tassa, anantarasamo nayo.
วสฺสิกสาฎิกกถาฯ
Vassikasāṭikakathā.
๑๘๒๖.
1826.
จีวเรน สเจ ตุลฺย-ปฺปมาณํ สุคตสฺส ตุ;
Cīvarena sace tulya-ppamāṇaṃ sugatassa tu;
จีวรํ ภิกฺขุ กาเรยฺย, กรเณ ทุกฺกฎํ สิยาฯ
Cīvaraṃ bhikkhu kāreyya, karaṇe dukkaṭaṃ siyā.
๑๘๒๗.
1827.
ปฎิลาเภน สเจฺฉทํ, ปาจิตฺติยมุทีริตํ;
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ;
อนนฺตรสโมเยว, อนาปตฺตินโย มโตฯ
Anantarasamoyeva, anāpattinayo mato.
๑๘๒๘.
1828.
ทีฆโส จ ปมาเณน, นว ตสฺส วิทตฺถิโย;
Dīghaso ca pamāṇena, nava tassa vidatthiyo;
ติริยํ ฉ วินิทฺทิฎฺฐา, สุคตสฺส วิทตฺถิยาฯ
Tiriyaṃ cha viniddiṭṭhā, sugatassa vidatthiyā.
๑๘๒๙.
1829.
อเญฺญน จ กตํ ลทฺธา, เสวโต ทุกฺกฎํ ภเว;
Aññena ca kataṃ laddhā, sevato dukkaṭaṃ bhave;
สมุฎฺฐานาทโย สเพฺพ, สญฺจริตฺตสมา มตาฯ
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
นนฺทกถาฯ
Nandakathā.
ราชวโคฺค นวโมฯ
Rājavaggo navamo.
อิติ วินยวินิจฺฉเย ปาจิตฺติยกถา นิฎฺฐิตาฯ
Iti vinayavinicchaye pācittiyakathā niṭṭhitā.
