| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / อิติวุตฺตกปาฬิ • Itivuttakapāḷi |
๓. นิสฺสรณิยสุตฺตํ
3. Nissaraṇiyasuttaṃ
๗๒. วุตฺตเญฺหตํ ภควตา, วุตฺตมรหตาติ เม สุตํ –
72. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ติโสฺส อิมา, ภิกฺขเว, นิสฺสรณิยา 1 ธาตุโยฯ กตมา ติโสฺส? กามานเมตํ นิสฺสรณํ ยทิทํ เนกฺขมฺมํ, รูปานเมตํ นิสฺสรณํ ยทิทํ อารุปฺปํ, ยํ โข ปน กิญฺจิ ภูตํ สงฺขตํ ปฎิจฺจสมุปฺปนฺนํ นิโรโธ ตสฺส นิสฺสรณํ – อิมา โข, ภิกฺขเว, ติโสฺส นิสฺสรณิยา ธาตุโย’’ติฯ เอตมตฺถํ ภควา อโวจฯ ตเตฺถตํ อิติ วุจฺจติ –
‘‘Tisso imā, bhikkhave, nissaraṇiyā 2 dhātuyo. Katamā tisso? Kāmānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ nekkhammaṃ, rūpānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ āruppaṃ, yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ nirodho tassa nissaraṇaṃ – imā kho, bhikkhave, tisso nissaraṇiyā dhātuyo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘กามนิสฺสรณํ ญตฺวา, รูปานญฺจ อติกฺกมํ;
‘‘Kāmanissaraṇaṃ ñatvā, rūpānañca atikkamaṃ;
สพฺพสงฺขารสมถํ, ผุสํ อาตาปิ สพฺพทาฯ
Sabbasaṅkhārasamathaṃ, phusaṃ ātāpi sabbadā.
‘‘ส เว สมฺมทฺทโส ภิกฺขุ, ยโต ตตฺถ วิมุจฺจติ;
‘‘Sa ve sammaddaso bhikkhu, yato tattha vimuccati;
อภิญฺญาโวสิโต สโนฺต, ส เว โยคาติโค มุนี’’ติฯ
Abhiññāvosito santo, sa ve yogātigo munī’’ti.
อยมฺปิ อโตฺถ วุโตฺต ภควตา, อิติ เม สุตนฺติฯ ตติยํฯ
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / อิติวุตฺตก-อฎฺฐกถา • Itivuttaka-aṭṭhakathā / ๓. นิสฺสรณิยสุตฺตวณฺณนา • 3. Nissaraṇiyasuttavaṇṇanā
