| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ១៤៦
The Middle-Length Suttas Collection 146
នន្ទកោវាទសុត្ត
Advice from Nandaka
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
អថ ខោ មហាបជាបតិគោតមី បញ្ចមត្តេហិ ភិក្ខុនិសតេហិ សទ្ធិំ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ។ ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ មហាបជាបតិគោតមី ភគវន្តំ ឯតទវោច: “ឱវទតុ, ភន្តេ, ភគវា ភិក្ខុនិយោ; អនុសាសតុ, ភន្តេ, ភគវា ភិក្ខុនិយោ; ករោតុ, ភន្តេ, ភគវា ភិក្ខុនីនំ ធម្មិំ កថន៑”តិ។
Then Mahāpajāpatī Gotamī together with around five hundred nuns approached the Buddha, bowed, stood to one side, and said to him, “Sir, may the Buddha please advise and instruct the nuns. Please give the nuns a Dhamma talk.”
តេន ខោ បន សមយេន ថេរា ភិក្ខូ ភិក្ខុនិយោ ឱវទន្តិ បរិយាយេន។ អាយស្មា នន្ទកោ ន ឥច្ឆតិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទិតុំ បរិយាយេន។
Now at that time the senior monks were taking turns to advise the nuns. But Venerable Nandaka didn’t want to take his turn.
អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អាមន្តេសិ: “កស្ស នុ ខោ, អានន្ទ, អជ្ជ បរិយាយោ ភិក្ខុនិយោ ឱវទិតុំ បរិយាយេនា”តិ?
Then the Buddha said to Venerable Ānanda, “Ānanda, whose turn is it to advise the nuns today?”
“សព្ពេហេវ, ភន្តេ, កតោ បរិយាយោ ភិក្ខុនិយោ ឱវទិតុំ បរិយាយេន។ អយំ, ភន្តេ, អាយស្មា នន្ទកោ ន ឥច្ឆតិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទិតុំ បរិយាយេនា”តិ។
“It’s Nandaka’s turn, sir, but he doesn’t want to do it.”
អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ នន្ទកំ អាមន្តេសិ: “ឱវទ, នន្ទក, ភិក្ខុនិយោ; អនុសាស, នន្ទក, ភិក្ខុនិយោ; ករោហិ ត្វំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុនីនំ ធម្មិំ កថន៑”តិ។
Then the Buddha said to Nandaka, “Nandaka, please advise and instruct the nuns. Please, brahmin, give the nuns a Dhamma talk.”
“ឯវំ, ភន្តេ”តិ ខោ អាយស្មា នន្ទកោ ភគវតោ បដិស្សុត្វា បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ សាវត្ថិំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ។ សាវត្ថិយំ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តោ អត្តទុតិយោ យេន រាជការាមោ តេនុបសង្កមិ។ អទ្ទសំសុ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ អាយស្មន្តំ នន្ទកំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តំ។ ទិស្វាន អាសនំ បញ្ញាបេសុំ, ឧទកញ្ច បាទានំ ឧបដ្ឋបេសុំ។ និសីទិ ខោ អាយស្មា នន្ទកោ បញ្ញត្តេ អាសនេ។ និសជ្ជ បាទេ បក្ខាលេសិ។ តាបិ ខោ ភិក្ខុនិយោ អាយស្មន្តំ នន្ទកំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ។
“Yes, sir,” replied Nandaka. Then, in the morning, he robed up and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms. He wandered for alms in Sāvatthī. After the meal, on his return from almsround, he went to the Royal Monastery with a companion. Those nuns saw him coming off in the distance, so they spread out a seat and placed water for washing the feet. Nandaka sat down on the seat spread out, and washed his feet. Those nuns bowed, and sat down to one side.
ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តា ភិក្ខុនិយោ អាយស្មា នន្ទកោ ឯតទវោច: “បដិបុច្ឆកថា ខោ, ភគិនិយោ, ភវិស្សតិ។ តត្ថ អាជានន្តីហិ: ‘អាជានាមាៜ តិស្ស វចនីយំ, ន អាជានន្តីហិ: ‘ន អាជានាមាៜ តិស្ស វចនីយំ។ យស្សា វា បនស្ស កង្ខា វា វិមតិ វា អហមេវ តត្ថ បដិបុច្ឆិតព្ពោ: ‘ឥទំ, ភន្តេ, កថំ; ឥមស្ស ក្វត្ថោៜ”តិ?
Nandaka said to them, “Sisters, this talk shall be in the form of questions. When you understand, say so. When you don’t understand, say so. If anyone has a doubt or uncertainty, ask me about it: ‘Why, sir, does it say this? What does that mean?’”
“ឯត្តកេនបិ មយំ, ភន្តេ, អយ្យស្ស នន្ទកស្ស អត្តមនា អភិរទ្ធា យំ នោ អយ្យោ នន្ទកោ បវារេតី”តិ។
“We’re already delighted and satisfied with Venerable Nandaka, since he invites us like this.”
“តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, ចក្ខុ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ?
“What do you think, sisters? Is the eye permanent or impermanent?”
“អនិច្ចំ, ភន្តេ”។
“Impermanent, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
“ទុក្ខំ, ភន្តេ”។
“Suffering, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ?
“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។
“No, sir.”
“តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, សោតំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ …បេ… ឃានំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ” … “ជិវ្ហា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ” … “កាយោ និច្ចោ វា អនិច្ចោ វា”តិ? “អនិច្ចោ, ភន្តេ” … “មនោ និច្ចោ វា អនិច្ចោ វា”តិ?
“What do you think, sisters? Is the ear … nose … tongue … body … mind permanent or impermanent?”
“អនិច្ចោ, ភន្តេ”។
“Impermanent, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
“ទុក្ខំ, ភន្តេ”។
“Suffering, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ?
“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “បុព្ពេវ នោ ឯតំ, ភន្តេ, យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋំ: ‘ឥតិបិមេ ឆ អជ្ឈត្តិកា អាយតនា អនិច្ចាៜ”តិ។
“No, sir. Why is that? Because we have already truly seen this with right wisdom: ‘So these six interior sense fields are impermanent.’”
“សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
“Good, good, sisters! That’s how it is for a noble disciple who truly sees with right wisdom.
តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, រូបា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ?
What do you think, sisters? Are sights permanent or impermanent?”
“អនិច្ចា, ភន្តេ”។
“Impermanent, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ?
“But if they're impermanent, are they suffering or happiness?”
“ទុក្ខំ, ភន្តេ”។
“Suffering, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ?
“But if they're impermanent, suffering, and perishable, are they fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។
“No, sir.”
“តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, សទ្ទា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ …បេ… គន្ធា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ” … “រសា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ” … “ផោដ្ឋព្ពា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ” … “ធម្មា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ?
“What do you think, sisters? Are sounds … smells … tastes … touches … thoughts permanent or impermanent?”
“អនិច្ចា, ភន្តេ”។
“Impermanent, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ?
“But if they're impermanent, are they suffering or happiness?”
“ទុក្ខំ, ភន្តេ”។
“Suffering, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ?
“But if they're impermanent, suffering, and perishable, are they fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “បុព្ពេវ នោ ឯតំ, ភន្តេ, យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋំ: ‘ឥតិបិមេ ឆ ពាហិរា អាយតនា អនិច្ចាៜ”តិ។
“No, sir. Why is that? Because we have already truly seen this with right wisdom: ‘So these six exterior sense fields are impermanent.’”
“សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
“Good, good, sisters! That’s how it is for a noble disciple who truly sees with right wisdom.
តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ? “ទុក្ខំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, សោតវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ …បេ… ឃានវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ” … “ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ” … “កាយវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ” … “មនោវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ?
What do you think, sisters? Is eye consciousness … ear consciousness … nose consciousness … tongue consciousness … body consciousness … mind consciousness permanent or impermanent?”
“អនិច្ចំ, ភន្តេ”។
“Impermanent, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វាតិ”?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
“ទុក្ខំ, ភន្តេ”។
“Suffering, sir.”
“យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ?
“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus: ‘This is mine, I am this, this is my self’?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “បុព្ពេវ នោ ឯតំ, ភន្តេ, យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋំ: ‘ឥតិបិមេ ឆ វិញ្ញាណកាយា អនិច្ចាៜ”តិ។
“No, sir. Why is that? Because we have already truly seen this with right wisdom: ‘So these six classes of consciousness are impermanent.’”
“សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
“Good, good, sisters! That’s how it is for a noble disciple who truly sees with right wisdom.
សេយ្យថាបិ, ភគិនិយោ, តេលប្បទីបស្ស ឈាយតោ តេលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, វដ្ដិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា, អច្ចិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា, អាភាបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា។ យោ នុ ខោ, ភគិនិយោ, ឯវំ វទេយ្យ: ‘អមុស្ស តេលប្បទីបស្ស ឈាយតោ តេលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, វដ្ដិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា, អច្ចិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា; យា ច ខ្វាស្ស អាភា សា និច្ចា ធុវា សស្សតា អវិបរិណាមធម្មាៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ?
Suppose there was an oil lamp burning. The oil, wick, flame, and light were all impermanent and perishable. Now, suppose someone was to say: ‘While this oil lamp is burning, the oil, the wick, and the flame are all impermanent and perishable. But the light is permanent, lasting, eternal, and imperishable.’ Would they be speaking rightly?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “អមុស្ស ហិ, ភន្តេ, តេលប្បទីបស្ស ឈាយតោ តេលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, វដ្ដិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា, អច្ចិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា; បគេវស្ស អាភា អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា”តិ។
“No, sir. Why is that? Because that oil lamp’s oil, wick, and flame are all impermanent and perishable, let alone the light.”
“ឯវមេវ ខោ, ភគិនិយោ, យោ នុ ខោ ឯវំ វទេយ្យ: ‘ឆ ខោមេ អជ្ឈត្តិកា អាយតនា អនិច្ចា; យញ្ច ខោ ឆ អជ្ឈត្តិកេ អាយតនេ បដិច្ច បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តំ និច្ចំ ធុវំ សស្សតំ អវិបរិណាមធម្មន៑ៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ?
“In the same way, suppose someone was to say: ‘These six interior sense fields are impermanent. But the feeling—whether pleasant, painful, or neutral—that I experience due to these six interior sense fields is permanent, lasting, eternal, and imperishable.’ Would they be speaking rightly?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “តជ្ឹ តជ្ឹ, ភន្តេ, បច្ចយំ បដិច្ច តជ្ជា តជ្ជា វេទនា ឧប្បជ្ជន្តិ។ តជ្ជស្ស តជ្ជស្ស បច្ចយស្ស និរោធា តជ្ជា តជ្ជា វេទនា និរុជ្ឈន្តី”តិ។
“No, sir. Why is that? Because each kind of feeling arises dependent on the corresponding condition. When the corresponding condition ceases, the appropriate feeling ceases.”
“សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
“Good, good, sisters! That’s how it is for a noble disciple who truly sees with right wisdom.
សេយ្យថាបិ, ភគិនិយោ, មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ មូលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, ខន្ធោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមធម្មោ, សាខាបលាសម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, ឆាយាបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា។ យោ នុ ខោ, ភគិនិយោ, ឯវំ វទេយ្យ: ‘អមុស្ស មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ មូលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, ខន្ធោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមធម្មោ, សាខាបលាសម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, យា ច ខ្វាស្ស ឆាយា សា និច្ចា ធុវា សស្សតា អវិបរិណាមធម្មាៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ?
Suppose there was a large tree standing with heartwood. The roots, trunk, branches and leaves, and shadow were all impermanent and perishable. Now, suppose someone was to say: ‘There’s a large tree standing with heartwood. The roots, trunk, and branches and leaves are all impermanent and perishable. But the shadow is permanent, lasting, eternal, and imperishable.’ Would they be speaking rightly?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “អមុស្ស ហិ, ភន្តេ, មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ មូលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, ខន្ធោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមធម្មោ, សាខាបលាសម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ; បគេវស្ស ឆាយា អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា”តិ។
“No, sir. Why is that? Because that large tree’s roots, trunk, and branches and leaves are all impermanent and perishable, let alone the shadow.”
“ឯវមេវ ខោ, ភគិនិយោ, យោ នុ ខោ ឯវំ វទេយ្យ: ‘ឆ ខោមេ ពាហិរា អាយតនា អនិច្ចា។ យញ្ច ខោ ឆ ពាហិរេ អាយតនេ បដិច្ច បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តំ និច្ចំ ធុវំ សស្សតំ អវិបរិណាមធម្មន៑ៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ?
“In the same way, suppose someone was to say: ‘These six exterior sense fields are impermanent. But the feeling—whether pleasant, painful, or neutral—that I experience due to these six exterior sense fields is permanent, lasting, eternal, and imperishable.’ Would they be speaking rightly?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “តជ្ឹ តជ្ឹ, ភន្តេ, បច្ចយំ បដិច្ច តជ្ជា តជ្ជា វេទនា ឧប្បជ្ជន្តិ។ តជ្ជស្ស តជ្ជស្ស បច្ចយស្ស និរោធា តជ្ជា តជ្ជា វេទនា និរុជ្ឈន្តី”តិ។
“No, sir. Why is that? Because each kind of feeling arises dependent on the corresponding condition. When the corresponding condition ceases, the appropriate feeling ceases.”
“សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
“Good, good, sisters! That’s how it is for a noble disciple who truly sees with right wisdom.
សេយ្យថាបិ, ភគិនិយោ, ទក្ខោ គោឃាតកោ វា គោឃាតកន្តេវាសី វា គាវិំ វធិត្វា តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន គាវិំ សង្កន្តេយ្យ អនុបហច្ច អន្តរំ មំសកាយំ អនុបហច្ច ពាហិរំ ចម្មកាយំ។ យំ យទេវ តត្ថ អន្តរា វិលិមំសំ អន្តរា ន្ហារុ អន្តរា ពន្ធនំ តំ តទេវ តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន សញ្ឆិន្ទេយ្យ សង្កន្តេយ្យ សម្បកន្តេយ្យ សម្បរិកន្តេយ្យ។ សញ្ឆិន្ទិត្វា សង្កន្តិត្វា សម្បកន្តិត្វា សម្បរិកន្តិត្វា វិធុនិត្វា ពាហិរំ ចម្មកាយំ តេនេវ ចម្មេន តំ គាវិំ បដិច្ឆាទេត្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘តថេវាយំ គាវី សំយុត្តា ឥមិនាវ ចម្មេនាៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ?
Suppose a deft butcher or their apprentice was to kill a cow and carve it with a sharp meat cleaver. Without damaging the flesh inside or the hide outside, they’d cut, carve, sever, and slice through the connecting tendons, sinews, and ligaments, and then peel off the outer hide. Then they’d wrap that cow up in that very same hide and say: ‘This cow is joined to its hide just like before.’ Would they be speaking rightly?”
“នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “អមុ ហិ, ភន្តេ, ទក្ខោ គោឃាតកោ វា គោឃាតកន្តេវាសី វា គាវិំ វធិត្វា តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន គាវិំ សង្កន្តេយ្យ អនុបហច្ច អន្តរំ មំសកាយំ អនុបហច្ច ពាហិរំ ចម្មកាយំ។ យំ យទេវ តត្ថ អន្តរា វិលិមំសំ អន្តរា ន្ហារុ អន្តរា ពន្ធនំ តំ តទេវ តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន សញ្ឆិន្ទេយ្យ សង្កន្តេយ្យ សម្បកន្តេយ្យ សម្បរិកន្តេយ្យ។ សញ្ឆិន្ទិត្វា សង្កន្តិត្វា សម្បកន្តិត្វា សម្បរិកន្តិត្វា វិធុនិត្វា ពាហិរំ ចម្មកាយំ តេនេវ ចម្មេន តំ គាវិំ បដិច្ឆាទេត្វា កិញ្ចាបិ សោ ឯវំ វទេយ្យ: ‘តថេវាយំ គាវី សំយុត្តា ឥមិនាវ ចម្មេនាៜតិ; អថ ខោ សា គាវី វិសំយុត្តា តេនេវ ចម្មេនា”តិ។
“No, sir. Why is that? Because even if they wrap that cow up in that very same hide and say: ‘This cow is joined to its hide just like before,’ still that cow is not joined to that hide.”
“ឧបមា ខោ មេ អយំ, ភគិនិយោ, កតា អត្ថស្ស វិញ្ញាបនាយ។ អយមេវេត្ថ អត្ថោ; ‘អន្តរា មំសកាយោៜតិ ខោ, ភគិនិយោ, ឆន្នេតំ អជ្ឈត្តិកានំ អាយតនានំ អធិវចនំ; ‘ពាហិរោ ចម្មកាយោៜតិ ខោ, ភគិនិយោ, ឆន្នេតំ ពាហិរានំ អាយតនានំ អធិវចនំ; ‘អន្តរា វិលិមំសំ, អន្តរា ន្ហារុ, អន្តរា ពន្ធនន៑ៜតិ ខោ, ភគិនិយោ, នន្ទីរាគស្សេតំ អធិវចនំ; ‘តិណ្ហំ គោវិកន្តនន៑ៜតិ ខោ, ភគិនិយោ, អរិយាយេតំ បញ្ញាយ អធិវចនំ; យាយំ អរិយា បញ្ញា អន្តរា កិលេសំ អន្តរា សំយោជនំ អន្តរា ពន្ធនំ សញ្ឆិន្ទតិ សង្កន្តតិ សម្បកន្តតិ សម្បរិកន្តតិ។
“I’ve made up this simile to make a point. And this is the point. ‘The inner flesh’ is a term for the six interior sense fields. ‘The outer hide’ is a term for the six exterior sense fields. ‘The connecting tendons, sinews, and ligaments’ is a term for greed and relishing. ‘A sharp meat cleaver’ is a term for noble wisdom. And it is that noble wisdom which cuts, carves, severs, and slices the connecting corruption, fetter, and bond.
សត្ត ខោ បនិមេ, ភគិនិយោ, ពោជ្ឈង្គា, យេសំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា ភិក្ខុ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ កតមេ សត្ត? ឥធ, ភគិនិយោ, ភិក្ខុ សតិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ។ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ …បេ… វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ … បីតិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ … បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ … សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ … ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ។ ឥមេ ខោ, ភគិនិយោ, សត្ត ពោជ្ឈង្គា, យេសំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា ភិក្ខុ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតី”តិ។
Sisters, by developing and cultivating these seven awakening factors, a bhikkhu realizes the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life. And they live having realized it with their own insight due to the ending of defilements. What seven? It’s when a bhikkhu develops the awakening factors of mindfulness, investigation of principles, energy, (mental) joy, tranquility, samādhi, and equanimity, which rely on seclusion, fading away, and cessation, and ripen as letting go. It is by developing and cultivating these seven awakening factors that a bhikkhu realizes the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life. And they live having realized it with their own insight due to the ending of defilements.”
អថ ខោ អាយស្មា នន្ទកោ តា ភិក្ខុនិយោ ឥមិនា ឱវាទេន ឱវទិត្វា ឧយ្យោជេសិ: “គច្ឆថ, ភគិនិយោ; កាលោ”តិ។
Then after giving this advice to the nuns, Nandaka dismissed them, saying, “Go, sisters, it is time.”
អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ អាយស្មតោ នន្ទកស្ស ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា អាយស្មន្តំ នន្ទកំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋំសុ។ ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភគវា ឯតទវោច: “គច្ឆថ, ភិក្ខុនិយោ; កាលោ”តិ។
And then those nuns approved and agreed with what Nandaka had said. They got up from their seat, bowed, and respectfully circled him, keeping him on their right. Then they went up to the Buddha, bowed, and stood to one side. The Buddha said to them, “Go, nuns, it is time.”
អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កមិំសុ។
Then those nuns bowed to the Buddha respectfully circled him, keeping him on their right, before departing.
អថ ខោ ភគវា អចិរបក្កន្តីសុ តាសុ ភិក្ខុនីសុ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ: “សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, តទហុបោសថេ ចាតុទ្ទសេ ន ហោតិ ពហុនោ ជនស្ស កង្ខា វា វិមតិ វា: ‘ឩនោ នុ ខោ ចន្ទោ, បុណ្ណោ នុ ខោ ចន្ទោៜតិ, អថ ខោ ឩនោ ចន្ទោ ត្វេវ ហោតិ។
Soon after those nuns had left, the Buddha addressed the bhikkhus: “Suppose, bhikkhus, it was the Uposatha day of the fourteenth. You wouldn’t get lots of people wondering whether the moon is full or not, since it is obviously not full.
ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, តា ភិក្ខុនិយោ នន្ទកស្ស ធម្មទេសនាយ អត្តមនា ហោន្តិ នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បា”តិ។
In the same way, those nuns were uplifted by Nandaka’s Dhamma teaching, but they still haven’t found what they’re looking for.”
អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ នន្ទកំ អាមន្តេសិ: “តេន ហិ ត្វំ, នន្ទក, ស្វេបិ តា ភិក្ខុនិយោ តេនេវោវាទេន ឱវទេយ្យាសី”តិ។
Then the Buddha said to Nandaka, “Well then, Nandaka, tomorrow you should give those nuns the same advice again.”
“ឯវំ, ភន្តេ”តិ ខោ អាយស្មា នន្ទកោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ។ អថ ខោ អាយស្មា នន្ទកោ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ សាវត្ថិំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ។ សាវត្ថិយំ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តោ អត្តទុតិយោ យេន រាជការាមោ តេនុបសង្កមិ។ អទ្ទសំសុ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ អាយស្មន្តំ នន្ទកំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តំ។ ទិស្វាន អាសនំ បញ្ញាបេសុំ, ឧទកញ្ច បាទានំ ឧបដ្ឋបេសុំ។ និសីទិ ខោ អាយស្មា នន្ទកោ បញ្ញត្តេ អាសនេ។ និសជ្ជ បាទេ បក្ខាលេសិ។ តាបិ ខោ ភិក្ខុនិយោ អាយស្មន្តំ នន្ទកំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ។ ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តា ភិក្ខុនិយោ អាយស្មា នន្ទកោ ឯតទវោច: “បដិបុច្ឆកថា ខោ, ភគិនិយោ, ភវិស្សតិ។ តត្ថ អាជានន្តីហិ ‘អាជានាមាៜ តិស្ស វចនីយំ, ន អាជានន្តីហិ ‘ន អាជានាមាៜ តិស្ស វចនីយំ។ យស្សា វា បនស្ស កង្ខា វា វិមតិ វា, អហមេវ តត្ថ បដិបុច្ឆិតព្ពោ: ‘ឥទំ, ភន្តេ, កថំ; ឥមស្ស ក្វត្ថោៜ”តិ។ “ឯត្តកេនបិ មយំ, ភន្តេ, អយ្យស្ស នន្ទកស្ស អត្តមនា អភិរទ្ធា យំ នោ អយ្យោ នន្ទកោ បវារេតី”តិ។
“Yes, sir,” Nandaka replied. And the next day he went to those nuns, and all unfolded just like the previous day.
“តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, ចក្ខុ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ? “ទុក្ខំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, សោតំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ …បេ… ឃានំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ … ជិវ្ហា … កាយោ … មនោ និច្ចោ វា អនិច្ចោ វា”តិ? “អនិច្ចោ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ? “ទុក្ខំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “បុព្ពេវ នោ ឯតំ, ភន្តេ, យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋំ: ‘ឥតិបិមេ ឆ អជ្ឈត្តិកា អាយតនា អនិច្ចាៜ”តិ។ “សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, រូបា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ? “ទុក្ខំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, សទ្ទា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ …បេ… គន្ធា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ … រសា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ … ផោដ្ឋព្ពា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ … ធម្មា និច្ចា វា អនិច្ចា វា”តិ? “អនិច្ចា, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ? “ទុក្ខំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “បុព្ពេវ នោ ឯតំ, ភន្តេ, យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋំ: ‘ឥតិបិមេ ឆ ពាហិរា អាយតនា អនិច្ចាៜ”តិ។ “សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
តំ កិំ មញ្ញថ, ភគិនិយោ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ …បេ… សោតវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ … ឃានវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ … ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ … កាយវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ … មនោវិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា”តិ? “អនិច្ចំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វា តំ សុខំ វា”តិ? “ទុក្ខំ, ភន្តេ”។ “យំ បនានិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, កល្លំ នុ តំ សមនុបស្សិតុំ: ‘ឯតំ មម, ឯសោហមស្មិ, ឯសោ មេ អត្តាៜ”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “បុព្ពេវ នោ ឯតំ, ភន្តេ, យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋំ: ‘ឥតិបិមេ ឆ វិញ្ញាណកាយា អនិច្ចាៜ”តិ។ “សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
សេយ្យថាបិ, ភគិនិយោ, តេលប្បទីបស្ស ឈាយតោ តេលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, វដ្ដិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា, អច្ចិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា, អាភាបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា។ យោ នុ ខោ, ភគិនិយោ, ឯវំ វទេយ្យ: ‘អមុស្ស តេលប្បទីបស្ស ឈាយតោ តេលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, វដ្ដិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា, អច្ចិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា; យា ច ខ្វាស្ស អាភា សា និច្ចា ធុវា សស្សតា អវិបរិណាមធម្មាៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “អមុស្ស ហិ, ភន្តេ, តេលប្បទីបស្ស ឈាយតោ តេលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, វដ្ដិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា, អច្ចិបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា; បគេវស្ស អាភា អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា”តិ។ “ឯវមេវ ខោ, ភគិនិយោ, យោ នុ ខោ ឯវំ វទេយ្យ: ‘ឆ ខោមេ អជ្ឈត្តិកា អាយតនា អនិច្ចា។ យញ្ច ខោ ឆ អជ្ឈត្តិកេ អាយតនេ បដិច្ច បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តំ និច្ចំ ធុវំ សស្សតំ អវិបរិណាមធម្មន៑ៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “តជ្ឹ តជ្ឹ, ភន្តេ, បច្ចយំ បដិច្ច តជ្ជា តជ្ជា វេទនា ឧប្បជ្ជន្តិ។ តជ្ជស្ស តជ្ជស្ស បច្ចយស្ស និរោធា តជ្ជា តជ្ជា វេទនា និរុជ្ឈន្តី”តិ។ “សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
សេយ្យថាបិ, ភគិនិយោ, មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ មូលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, ខន្ធោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមធម្មោ, សាខាបលាសម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, ឆាយាបិ អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា។ យោ នុ ខោ, ភគិនិយោ, ឯវំ វទេយ្យ: ‘អមុស្ស មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ មូលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, ខន្ធោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមធម្មោ, សាខាបលាសម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ; យា ច ខ្វាស្ស ឆាយា សា និច្ចា ធុវា សស្សតា អវិបរិណាមធម្មាៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “អមុស្ស ហិ, ភន្តេ, មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ មូលម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ, ខន្ធោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមធម្មោ, សាខាបលាសម្បិ អនិច្ចំ វិបរិណាមធម្មំ; បគេវស្ស ឆាយា អនិច្ចា វិបរិណាមធម្មា”តិ។ “ឯវមេវ ខោ, ភគិនិយោ, យោ នុ ខោ ឯវំ វទេយ្យ: ‘ឆ ខោមេ ពាហិរា អាយតនា អនិច្ចា។ យញ្ច ខោ ពាហិរេ អាយតនេ បដិច្ច បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តំ និច្ចំ ធុវំ សស្សតំ អវិបរិណាមធម្មន៑ៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “តជ្ឹ តជ្ឹ, ភន្តេ, បច្ចយំ បដិច្ច តជ្ជា តជ្ជា វេទនា ឧប្បជ្ជន្តិ។ តជ្ជស្ស តជ្ជស្ស បច្ចយស្ស និរោធា តជ្ជា តជ្ជា វេទនា និរុជ្ឈន្តី”តិ។ “សាធុ សាធុ, ភគិនិយោ។ ឯវញ្ហេតំ, ភគិនិយោ, ហោតិ អរិយសាវកស្ស យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ។
សេយ្យថាបិ, ភគិនិយោ, ទក្ខោ គោឃាតកោ វា គោឃាតកន្តេវាសី វា គាវិំ វធិត្វា តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន គាវិំ សង្កន្តេយ្យ អនុបហច្ច អន្តរំ មំសកាយំ អនុបហច្ច ពាហិរំ ចម្មកាយំ។ យំ យទេវ តត្ថ អន្តរា វិលិមំសំ អន្តរា ន្ហារុ អន្តរា ពន្ធនំ តំ តទេវ តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន សញ្ឆិន្ទេយ្យ សង្កន្តេយ្យ សម្បកន្តេយ្យ សម្បរិកន្តេយ្យ។ សញ្ឆិន្ទិត្វា សង្កន្តិត្វា សម្បកន្តិត្វា សម្បរិកន្តិត្វា វិធុនិត្វា ពាហិរំ ចម្មកាយំ តេនេវ ចម្មេន តំ គាវិំ បដិច្ឆាទេត្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘តថេវាយំ គាវី សំយុត្តា ឥមិនាវ ចម្មេនាៜតិ; សម្មា នុ ខោ សោ, ភគិនិយោ, វទមានោ វទេយ្យា”តិ? “នោ ហេតំ, ភន្តេ”។ “តំ កិស្ស ហេតុ”? “អមុ ហិ, ភន្តេ, ទក្ខោ គោឃាតកោ វា គោឃាតកន្តេវាសី វា គាវិំ វធិត្វា តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន គាវិំ សង្កន្តេយ្យ អនុបហច្ច អន្តរំ មំសកាយំ អនុបហច្ច ពាហិរំ ចម្មកាយំ។ យំ យទេវ តត្ថ អន្តរា វិលិមំសំ អន្តរា ន្ហារុ អន្តរា ពន្ធនំ តំ តទេវ តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន សញ្ឆិន្ទេយ្យ សង្កន្តេយ្យ សម្បកន្តេយ្យ សម្បរិកន្តេយ្យ។ សញ្ឆិន្ទិត្វា សង្កន្តិត្វា សម្បកន្តិត្វា សម្បរិកន្តិត្វា វិធុនិត្វា ពាហិរំ ចម្មកាយំ តេនេវ ចម្មេន តំ គាវិំ បដិច្ឆាទេត្វា កិញ្ចាបិ សោ ឯវំ វទេយ្យ: ‘តថេវាយំ គាវី សំយុត្តា ឥមិនាវ ចម្មេនាៜតិ; អថ ខោ សា គាវី វិសំយុត្តា តេនេវ ចម្មេនា”តិ។
“ឧបមា ខោ មេ អយំ, ភគិនិយោ, កតា អត្ថស្ស វិញ្ញាបនាយ អយមេវេត្ថ អត្ថោ។ ‘អន្តរា មំសកាយោៜតិ ខោ, ភគិនិយោ, ឆន្នេតំ អជ្ឈត្តិកានំ អាយតនានំ អធិវចនំ; ‘ពាហិរោ ចម្មកាយោៜតិ ខោ, ភគិនិយោ, ឆន្នេតំ ពាហិរានំ អាយតនានំ អធិវចនំ; ‘អន្តរា វិលិមំសំ អន្តរា ន្ហារុ អន្តរា ពន្ធនន៑ៜតិ ខោ, ភគិនិយោ, នន្ទីរាគស្សេតំ អធិវចនំ; ‘តិណ្ហំ គោវិកន្តនន៑ៜតិ ខោ, ភគិនិយោ, អរិយាយេតំ បញ្ញាយ អធិវចនំ; យាយំ អរិយា បញ្ញា អន្តរា កិលេសំ អន្តរា សំយោជនំ អន្តរា ពន្ធនំ សញ្ឆិន្ទតិ សង្កន្តតិ សម្បកន្តតិ សម្បរិកន្តតិ។
សត្ត ខោ បនិមេ, ភគិនិយោ, ពោជ្ឈង្គា, យេសំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា ភិក្ខុ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ កតមេ សត្ត? ឥធ, ភគិនិយោ, ភិក្ខុ សតិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ។ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ …បេ… វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ … បីតិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ … បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ … សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ … ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ។ ឥមេ ខោ, ភគិនិយោ, សត្ត ពោជ្ឈង្គា យេសំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា ភិក្ខុ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតី”តិ។
អថ ខោ អាយស្មា នន្ទកោ តា ភិក្ខុនិយោ ឥមិនា ឱវាទេន ឱវទិត្វា ឧយ្យោជេសិ: “គច្ឆថ, ភគិនិយោ; កាលោ”តិ។ អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ អាយស្មតោ នន្ទកស្ស ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា អាយស្មន្តំ នន្ទកំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋំសុ។ ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភគវា ឯតទវោច: “គច្ឆថ, ភិក្ខុនិយោ; កាលោ”តិ។ អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កមិំសុ។
អថ ខោ ភគវា អចិរបក្កន្តីសុ តាសុ ភិក្ខុនីសុ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ: “សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, តទហុបោសថេ បន្នរសេ ន ហោតិ ពហុនោ ជនស្ស កង្ខា វា វិមតិ វា: ‘ឩនោ នុ ខោ ចន្ទោ, បុណ្ណោ នុ ខោ ចន្ទោៜតិ, អថ ខោ បុណ្ណោ ចន្ទោ ត្វេវ ហោតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, តា ភិក្ខុនិយោ នន្ទកស្ស ធម្មទេសនាយ អត្តមនា ចេវ បរិបុណ្ណសង្កប្បា ច។ តាសំ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ភិក្ខុនិសតានំ យា បច្ឆិមិកា ភិក្ខុនី សា សោតាបន្នា អវិនិបាតធម្មា និយតា សម្ពោធិបរាយនា”តិ។
Soon after those nuns had left, the Buddha addressed the bhikkhus: “Suppose, bhikkhus, it was the Uposatha day of the fifteenth. You wouldn’t get lots of people wondering whether the moon is full or not, since it is obviously full. In the same way, those nuns were uplifted by Nandaka’s Dhamma teaching, and they found what they’re looking for. Even the last of these five hundred nuns is a stream-enterer, not liable to be reborn in the underworld, bound for awakening.”
ឥទមវោច ភគវា។ អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។
That is what the Buddha said. Satisfied, the bhikkhus approved what the Buddha said.
នន្ទកោវាទសុត្តំ និដ្ឋិតំ ចតុត្ថំ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
