| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ • Cūḷaniddesapāḷi |
៤. មេត្តគូមាណវបុច្ឆា
4. Mettagūmāṇavapucchā
៧៤.
74.
‘‘បុច្ឆាមិ តំ ភគវា ព្រូហិ មេតំ, [ឥច្ចាយស្មា មេត្តគូ]
‘‘Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi metaṃ, [iccāyasmā mettagū]
មញ្ញាមិ តំ វេទគុំ ភាវិតត្តំ;
Maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattaṃ;
កុតោ នុ ទុក្ខា សមុទាគតា ឥមេ, យេ កេចិ លោកស្មិមនេករូបា’’។
Kuto nu dukkhā samudāgatā ime, ye keci lokasmimanekarūpā’’.
៧៥.
75.
‘‘ទុក្ខស្ស វេ មំ បភវំ អបុច្ឆសិ, [មេត្តគូតិ ភគវា]
‘‘Dukkhassa ve maṃ pabhavaṃ apucchasi, [mettagūti bhagavā]
តំ តេ បវក្ខាមិ យថា បជានំ;
Taṃ te pavakkhāmi yathā pajānaṃ;
ឧបធិនិទានា បភវន្តិ ទុក្ខា, យេ កេចិ លោកស្មិមនេករូបា។
Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, ye keci lokasmimanekarūpā.
៧៦.
76.
‘‘យោ វេ អវិទ្វា ឧបធិំ ករោតិ, បុនប្បុនំ ទុក្ខមុបេតិ មន្ទោ;
‘‘Yo ve avidvā upadhiṃ karoti, punappunaṃ dukkhamupeti mando;
តស្មា បជានំ ឧបធិំ ន កយិរា, ទុក្ខស្ស ជាតិប្បភវានុបស្សី’’។
Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā, dukkhassa jātippabhavānupassī’’.
៧៧.
77.
‘‘យំ តំ អបុច្ឆិម្ហ អកិត្តយី នោ, អញ្ញំ តំ បុច្ឆាម តទិង្ឃ ព្រូហិ;
‘‘Yaṃ taṃ apucchimha akittayī no, aññaṃ taṃ pucchāma tadiṅgha brūhi;
‘កថំ នុ ធីរា វិតរន្តិ ឱឃំ, ជាតិំ ជរំ សោកបរិទ្ទវញ្ច’;
‘Kathaṃ nu dhīrā vitaranti oghaṃ, jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca’;
តំ មេ មុនិ សាធុ វិយាករោហិ, តថា ហិ តេ វិទិតោ ឯស ធម្មោ’’។
Taṃ me muni sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo’’.
៧៨.
78.
‘‘កិត្តយិស្សាមិ តេ ធម្មំ, [មេត្តគូតិ ភគវា]
‘‘Kittayissāmi te dhammaṃ, [mettagūti bhagavā]
ទិដ្ឋេ ធម្មេ អនីតិហំ;
Diṭṭhe dhamme anītihaṃ;
យំ វិទិត្វា សតោ ចរំ, តរេ លោកេ វិសត្តិកំ’’។
Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’.
៧៩.
79.
‘‘តញ្ចាហំ អភិនន្ទាមិ, មហេសិ ធម្មមុត្តមំ;
‘‘Tañcāhaṃ abhinandāmi, mahesi dhammamuttamaṃ;
យំ វិទិត្វា សតោ ចរំ, តរេ លោកេ វិសត្តិកំ’’។
Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’.
៨០.
80.
‘‘យំ កិញ្ចិ សម្បជានាសិ, [មេត្តគូតិ ភគវា]
‘‘Yaṃ kiñci sampajānāsi, [mettagūti bhagavā]
ឧទ្ធំ អធោ តិរិយញ្ចាបិ មជ្ឈេ;
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe;
ឯតេសុ នន្ទិញ្ច និវេសនញ្ច, បនុជ្ជ វិញ្ញាណំ ភវេ ន តិដ្ឋេ។
Etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññāṇaṃ bhave na tiṭṭhe.
៨១.
81.
‘‘ឯវំវិហារី សតោ អប្បមត្តោ, ភិក្ខុ ចរំ ហិត្វា មមាយិតានិ;
‘‘Evaṃvihārī sato appamatto, bhikkhu caraṃ hitvā mamāyitāni;
ជាតិំ ជរំ សោកបរិទ្ទវញ្ច, ឥធេវ វិទ្វា បជហេយ្យ ទុក្ខំ’’។
Jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca, idheva vidvā pajaheyya dukkhaṃ’’.
៨២.
82.
‘‘ឯតាភិនន្ទាមិ វចោ មហេសិនោ, សុកិត្តិតំ គោតមនូបធីកំ;
‘‘Etābhinandāmi vaco mahesino, sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ;
អទ្ធា ហិ ភគវា បហាសិ ទុក្ខំ, តថា ហិ តេ វិទិតោ ឯស ធម្មោ។
Addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṃ, tathā hi te vidito esa dhammo.
៨៣.
83.
‘‘តេ ចាបិ នូនប្បជហេយ្យុ ទុក្ខំ, យេ ត្វំ មុនិ អដ្ឋិតំ ឱវទេយ្យ;
‘‘Te cāpi nūnappajaheyyu dukkhaṃ, ye tvaṃ muni aṭṭhitaṃ ovadeyya;
តំ តំ នមស្សាមិ សមេច្ច នាគ, អប្បេវ មំ ភគវា អដ្ឋិតំ ឱវទេយ្យ’’។
Taṃ taṃ namassāmi samecca nāga, appeva maṃ bhagavā aṭṭhitaṃ ovadeyya’’.
៨៤.
84.
‘‘យំ ព្រាហ្មណំ វេទគុមាភិជញ្ញា, អកិញ្ចនំ កាមភវេ អសត្តំ;
‘‘Yaṃ brāhmaṇaṃ vedagumābhijaññā, akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ;
អទ្ធា ហិ សោ ឱឃមិមំ អតារិ, តិណ្ណោ ច បារំ អខិលោ អកង្ខោ។
Addhā hi so oghamimaṃ atāri, tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho.
៨៥.
85.
‘‘វិទ្វា ច យោ វេទគូ នរោ ឥធ, ភវាភវេ សង្គមិមំ វិសជ្ជ;
‘‘Vidvā ca yo vedagū naro idha, bhavābhave saṅgamimaṃ visajja;
សោ វីតតណ្ហោ អនីឃោ និរាសោ, អតារិ សោ ជាតិជរន្តិ ព្រូមី’’តិ។
So vītataṇho anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī’’ti.
មេត្តគូមាណវបុច្ឆា ចតុត្ថី។
Mettagūmāṇavapucchā catutthī.
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ចូឡនិទ្ទេស-អដ្ឋកថា • Cūḷaniddesa-aṭṭhakathā / ៤. មេត្តគូមាណវសុត្តនិទ្ទេសវណ្ណនា • 4. Mettagūmāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
