| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ២៩
The Middle-Length Suttas Collection 29
មហាសារោបមសុត្ត
The Longer Simile of the Heartwood
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ អចិរបក្កន្តេ ទេវទត្តេ។ តត្រ ខោ ភគវា ទេវទត្តំ អារព្ភ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ:
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Rājagaha, on the Vulture’s Peak Mountain, not long after Devadatta had left. There the Buddha spoke to the bhikkhus about Devadatta:
“ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន អត្តានុក្កំសេតិ បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ លាភសក្ការសិលោកវា, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អប្បញ្ញាតា អប្បេសក្ខាៜតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន មជ្ជតិ បមជ្ជតិ បមាទំ អាបជ្ជតិ, បមត្តោ សមានោ ទុក្ខំ វិហរតិ។
“Bhikkhus, take the case of a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness, thinking, ‘I’m swamped by rebirth, old age, and death; by sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. I’m swamped by suffering, mired in suffering. Hopefully I can find an end to this entire mass of suffering.’ When they’ve gone forth they generate possessions, honor, and popularity. They’re happy with that, and they’ve got all they wished for. And they glorify themselves and put others down because of that: ‘I’m the one with possessions, honor, and popularity. These other bhikkhus are obscure and insignificant.’ And so they become indulgent and fall into negligence regarding those possessions, honor, and popularity. And being negligent they live in suffering.
សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ អតិក្កម្ម បបដិកំ, សាខាបលាសំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘ន វតាយំ ភវំ បុរិសោ អញ្ញាសិ សារំ, ន អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, ន អញ្ញាសិ តចំ, ន អញ្ញាសិ បបដិកំ, ន អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ អតិក្កម្ម បបដិកំ, សាខាបលាសំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But, passing over the heartwood, softwood, bark, and shoots, he’d cut off the branches and leaves and depart imagining they were heartwood. If a person with clear eyes saw him they’d say, ‘This gentleman doesn’t know what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are. That’s why he passed them over, cut off the branches and leaves, and departed imagining they were heartwood. Whatever he needs to make from heartwood, he won’t succeed.’ …
ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ ‘អហមស្មិ លាភសក្ការសិលោកវា, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អប្បញ្ញាតា អប្បេសក្ខាៜតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន មជ្ជតិ បមជ្ជតិ បមាទំ អាបជ្ជតិ, បមត្តោ សមានោ ទុក្ខំ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សាខាបលាសំ អគ្គហេសិ ព្រហ្មចរិយស្ស; តេន ច វោសានំ អាបាទិ។
This is called a bhikkhu who has grabbed the branches and leaves of the spiritual life and stopped short with that.
ឥធ បន, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ។ អប្បមត្តោ សមានោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ សីលវា កល្យាណធម្មោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ទុស្សីលា បាបធម្មាៜតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ មជ្ជតិ បមជ្ជតិ បមាទំ អាបជ្ជតិ, បមត្តោ សមានោ ទុក្ខំ វិហរតិ។
Next, take a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness … When they’ve gone forth they generate possessions, honor, and popularity. They’re not happy with that, and haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. Nor do they become indulgent and fall into negligence regarding those possessions, honor, and popularity. Being diligent, they become accomplished in ethics. They’re happy with that, and they’ve got all they wished for. And they glorify themselves and put others down on account of that: ‘I’m the one who is ethical, of good character. These other bhikkhus are unethical, of bad character.’ And so they become indulgent and fall into negligence regarding their accomplishment in ethics. And being negligent they live in suffering.
សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ, បបដិកំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘ន វតាយំ ភវំ បុរិសោ អញ្ញាសិ សារំ, ន អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, ន អញ្ញាសិ តចំ, ន អញ្ញាសិ បបដិកំ, ន អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ, បបដិកំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ មញ្ញមានោ; យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But, passing over the heartwood, softwood, and bark, he’d cut off the shoots and depart imagining they were heartwood. If a person with clear eyes saw him they’d say, ‘This gentleman doesn’t know what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are. That’s why he passed them over, cut off the shoots, and departed imagining they were heartwood. Whatever he needs to make from heartwood, he won’t succeed.’ …
ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ។ អប្បមត្តោ សមានោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ សីលវា កល្យាណធម្មោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ទុស្សីលា បាបធម្មាៜតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ មជ្ជតិ បមជ្ជតិ បមាទំ អាបជ្ជតិ, បមត្តោ សមានោ ទុក្ខំ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ បបដិកំ អគ្គហេសិ ព្រហ្មចរិយស្ស; តេន ច វោសានំ អាបាទិ។
This is called a bhikkhu who has grabbed the shoots of the spiritual life and stopped short with that.
ឥធ បន, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ។ អប្បមត្តោ សមានោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ សមាហិតោ ឯកគ្គចិត្តោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អសមាហិតា វិព្ភន្តចិត្តាៜតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ មជ្ជតិ បមជ្ជតិ បមាទំ អាបជ្ជតិ, បមត្តោ សមានោ ទុក្ខំ វិហរតិ។
Next, take a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness … When they’ve gone forth they generate possessions, honor, and popularity. … Being diligent, they achieve samādhi. They’re happy with that, and they’ve got all they wished for. And they glorify themselves and put others down on account of that: ‘I’m the one with samādhi and unified mind. These other bhikkhus lack samādhi, they have straying minds.’ And so they become indulgent and fall into negligence regarding that accomplishment in samādhi. And being negligent they live in suffering.
សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ តចំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ ‘ន វតាយំ ភវំ បុរិសោ អញ្ញាសិ សារំ, ន អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, ន អញ្ញាសិ តចំ, ន អញ្ញាសិ បបដិកំ, ន អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ តចំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But, passing over the heartwood and softwood, he’d cut off the bark and depart imagining it was heartwood. If a person with clear eyes saw him they’d say: ‘This gentleman doesn’t know what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are. That’s why he passed them over, cut off the bark, and departed imagining it was heartwood. Whatever he needs to make from heartwood, he won’t succeed.’ …
ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ សមាហិតោ ឯកគ្គចិត្តោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អសមាហិតា វិព្ភន្តចិត្តាៜតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ មជ្ជតិ បមជ្ជតិ បមាទំ អាបជ្ជតិ, បមត្តោ សមានោ ទុក្ខំ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ តចំ អគ្គហេសិ ព្រហ្មចរិយស្ស; តេន ច វោសានំ អាបាទិ។
This is called a bhikkhu who has grabbed the bark of the spiritual life and stopped short with that.
ឥធ បន, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ។ អប្បមត្តោ សមានោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ អប្បមត្តោ សមានោ ញាណទស្សនំ អារាធេតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ ជានំ បស្សំ វិហរាមិ។ ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អជានំ អបស្សំ វិហរន្តីៜតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន មជ្ជតិ បមជ្ជតិ បមាទំ អាបជ្ជតិ, បមត្តោ សមានោ ទុក្ខំ វិហរតិ។
Next, take a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness … When they’ve gone forth they generate possessions, honor, and popularity. … Being diligent, they achieve knowledge and vision. They’re happy with that, and they’ve got all they wished for. And they glorify themselves and put others down on account of that, ‘I’m the one who meditates knowing and seeing. These other bhikkhus meditate without knowing and seeing.’ And so they become indulgent and fall into negligence regarding that knowledge and vision. And being negligent they live in suffering.
សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ ផេគ្គុំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘ន វតាយំ ភវំ បុរិសោ អញ្ញាសិ សារំ ន អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ ន អញ្ញាសិ តចំ ន អញ្ញាសិ បបដិកំ ន អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ ផេគ្គុំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But, passing over the heartwood, he’d cut out the softwood and depart imagining it was heartwood. If a person with clear eyes saw him they’d say, ‘This gentleman doesn’t know what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are. That’s why he passed them over, cut out the softwood, and departed imagining it was heartwood. Whatever he needs to make from heartwood, he won’t succeed.’ …
ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ ញាណទស្សនំ អារាធេតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ ជានំ បស្សំ វិហរាមិ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អជានំ អបស្សំ វិហរន្តីៜតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន មជ្ជតិ បមជ្ជតិ បមាទំ អាបជ្ជតិ, បមត្តោ សមានោ ទុក្ខំ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ផេគ្គុំ អគ្គហេសិ ព្រហ្មចរិយស្ស; តេន ច វោសានំ អាបាទិ។
This is called a bhikkhu who has grabbed the softwood of the spiritual life and stopped short with that.
ឥធ បន, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ, ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ ញាណទស្សនំ អារាធេតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ អសមយវិមោក្ខំ អារាធេតិ។ អដ្ឋានមេតំ, ភិក្ខវេ, អនវកាសោ យំ សោ ភិក្ខុ តាយ អសមយវិមុត្តិយា បរិហាយេថ។
Next, take a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness, thinking, ‘I’m swamped by rebirth, old age, and death; by sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. I’m swamped by suffering, mired in suffering. Hopefully I can find an end to this entire mass of suffering.’ When they’ve gone forth they generate possessions, honor, and popularity. They’re not happy with that, and haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. Nor do they become indulgent and fall into negligence regarding those possessions, honor, and popularity. Being diligent, they become accomplished in ethics. They’re happy with that, but they haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. Nor do they become indulgent and fall into negligence regarding that accomplishment in ethics. Being diligent, they achieve samādhi. They’re happy with that, but they haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. Nor do they become indulgent and fall into negligence regarding that accomplishment in samādhi. Being diligent, they achieve knowledge and vision. They’re happy with that, but they haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. Nor do they become indulgent and fall into negligence regarding that knowledge and vision. Being diligent, they achieve permanent liberation. And it’s impossible for that bhikkhu to fall away from that irreversible liberation.
សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ សារញ្ញេវ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ ជានមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘អញ្ញាសិ វតាយំ ភវំ បុរិសោ សារំ, អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, អញ្ញាសិ តចំ, អញ្ញាសិ បបដិកំ, អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ សារញ្ញេវ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ ជានមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ អនុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. He’d cut out just the heartwood and depart knowing it was heartwood. If a person with clear eyes saw him they’d say, ‘This gentleman knows what heartwood, softwood, bark, shoots, and branches and leaves are. That’s why he cut out just the heartwood and departed knowing it was heartwood. Whatever he needs to make from heartwood, he will succeed.’ …
ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ កុលបុត្តោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ, ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ ញាណទស្សនំ អារាធេតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន ន មជ្ជតិ នប្បមជ្ជតិ ន បមាទំ អាបជ្ជតិ, អប្បមត្តោ សមានោ អសមយវិមោក្ខំ អារាធេតិ។ អដ្ឋានមេតំ, ភិក្ខវេ, អនវកាសោ យំ សោ ភិក្ខុ តាយ អសមយវិមុត្តិយា បរិហាយេថ។
It’s impossible for that bhikkhu to fall away from that irreversible liberation.
ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, នយិទំ ព្រហ្មចរិយំ លាភសក្ការសិលោកានិសំសំ, ន សីលសម្បទានិសំសំ, ន សមាធិសម្បទានិសំសំ, ន ញាណទស្សនានិសំសំ។ យា ច ខោ អយំ, ភិក្ខវេ, អកុប្បា ចេតោវិមុត្តិ—ឯតទត្ថមិទំ, ភិក្ខវេ, ព្រហ្មចរិយំ, ឯតំ សារំ ឯតំ បរិយោសានន៑”តិ។
And so, bhikkhus, this spiritual life is not lived for the sake of possessions, honor, and popularity, or for accomplishment in ethics, or for accomplishment in samādhi, or for knowledge and vision. Rather, the goal, heartwood, and final end of the spiritual life is the unshakable freedom of heart.”
ឥទមវោច ភគវា។ អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ។
That is what the Buddha said. Satisfied, the bhikkhus approved what the Buddha said.
មហាសារោបមសុត្តំ និដ្ឋិតំ នវមំ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
