| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ៣០
The Middle-Length Suttas Collection 30
ចូឡសារោបមសុត្ត
The Shorter Simile of the Heartwood
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
អថ ខោ បិង្គលកោច្ឆោ ព្រាហ្មណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ បិង្គលកោច្ឆោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច:
Then the brahmin Piṅgalakoccha went up to the Buddha, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:
“យេមេ, ភោ គោតម, សមណព្រាហ្មណា សង្ឃិនោ គណិនោ គណាចរិយា ញាតា យសស្សិនោ តិត្ថករា សាធុសម្មតា, ពហុជនស្ស, សេយ្យថិទំ—បូរណោ កស្សបោ, មក្ខលិ គោសាលោ, អជិតោ កេសកម្ពលោ, បកុធោ កច្ចាយនោ, សញ្ចយោ ពេលដ្ឋបុត្តោ, និគណ្ឋោ នាដបុត្តោ, សព្ពេតេ សកាយ បដិញ្ញាយ អព្ភញ្ញំសុ សព្ពេវ នាព្ភញ្ញំសុ, ឧទាហុ ឯកច្ចេ អព្ភញ្ញំសុ ឯកច្ចេ នាព្ភញ្ញំសូ”តិ?
“Master Gotama, there are those ascetics and brahmins who lead an order and a community, and teach a community. They’re well-known and famous religious founders, deemed holy by many people. Namely: Pūraṇa Kassapa, the bamboo-staffed ascetic Gosāla, Ajita of the hair blanket, Pakudha Kaccāyana, Sañjaya Belaṭṭhiputta, and the Jain ascetic of the Ñātika clan. According to their own claims, did all of them have direct knowledge, or none of them, or only some?”
“អលំ, ព្រាហ្មណ, តិដ្ឋតេតំ—សព្ពេតេ សកាយ បដិញ្ញាយ អព្ភញ្ញំសុ សព្ពេវ នាព្ភញ្ញំសុ, ឧទាហុ ឯកច្ចេ អព្ភញ្ញំសុ ឯកច្ចេ នាព្ភញ្ញំសូតិ។ ធម្មំ តេ, ព្រាហ្មណ, ទេសេស្សាមិ, តំ សុណាហិ, សាធុកំ មនសិ ករោហិ, ភាសិស្សាមី”តិ។
“Enough, brahmin, let this be: ‘According to their own claims, did all of them have direct knowledge, or none of them, or only some?’ I will teach you the Dhamma. Listen and apply your mind well, I will speak.”
“ឯវំ, ភោ”តិ ខោ បិង្គលកោច្ឆោ ព្រាហ្មណោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ។ ភគវា ឯតទវោច:
“Yes sir,” Piṅgalakoccha replied. The Buddha said this:
“សេយ្យថាបិ, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ អតិក្កម្ម បបដិកំ, សាខាបលាសំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘ន វតាយំ ភវំ បុរិសោ អញ្ញាសិ សារំ, ន អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, ន អញ្ញាសិ តចំ, ន អញ្ញាសិ បបដិកំ, ន អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ អតិក្កម្ម បបដិកំ, សាខាបលាសំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតីៜតិ។
“Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But, passing over the heartwood, softwood, bark, and shoots, he’d cut off the branches and leaves and depart imagining they were heartwood. If a person with clear eyes saw him they’d say: ‘This gentleman doesn’t know what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are. That’s why he passed them over, cut off the branches and leaves, and departed imagining they were heartwood. Whatever he needs to make from heartwood, he won’t succeed.’
សេយ្យថាបិ វា បន, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ, បបដិកំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘ន វតាយំ ភវំ បុរិសោ អញ្ញាសិ សារំ, ន អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, ន អញ្ញាសិ តចំ, ន អញ្ញាសិ បបដិកំ, ន អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ បបដិកំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was another person in need of heartwood … he’d cut off the shoots and depart imagining they were heartwood …
សេយ្យថាបិ វា បន, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ, តចំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘ន វតាយំ ភវំ បុរិសោ អញ្ញាសិ សារំ, ន អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, ន អញ្ញាសិ តចំ, ន អញ្ញាសិ បបដិកំ, ន អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ, តចំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was another person in need of heartwood … he’d cut off the bark and depart imagining it was heartwood …
សេយ្យថាបិ វា បន, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ, ផេគ្គុំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘ន វតាយំ ភវំ បុរិសោ អញ្ញាសិ សារំ, ន អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, ន អញ្ញាសិ តចំ, ន អញ្ញាសិ បបដិកំ, ន អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ, ផេគ្គុំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was another person in need of heartwood … he’d cut out the softwood and depart imagining it was heartwood …
សេយ្យថាបិ វា បន, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ សារញ្ញេវ ឆេត្វា អាទាយ បក្កមេយ្យ ‘សារន៑ៜតិ ជានមានោ។ តមេនំ ចក្ខុមា បុរិសោ ទិស្វា ឯវំ វទេយ្យ: ‘អញ្ញាសិ វតាយំ ភវំ បុរិសោ សារំ, អញ្ញាសិ ផេគ្គុំ, អញ្ញាសិ តចំ, អញ្ញាសិ បបដិកំ, អញ្ញាសិ សាខាបលាសំ។ តថា ហយំ ភវំ បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ សារញ្ញេវ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ “សារន៑”តិ ជានមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ អនុភវិស្សតីៜតិ។
Suppose there was another person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. He’d cut out just the heartwood and depart knowing it was heartwood. If a person with clear eyes saw him they’d say: ‘This gentleman knows what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are. That’s why he cut out just the heartwood and departed knowing it was heartwood. Whatever he needs to make from heartwood, he will succeed.’
ឯវមេវ ខោ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន អត្តមនោ ហោតិ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ លាភសក្ការសិលោកវា, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អប្បញ្ញាតា អប្បេសក្ខាៜតិ។ លាភសក្ការសិលោកេន ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ន ឆន្ទំ ជនេតិ, ន វាយមតិ, ឱលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ សាថលិកោ។ សេយ្យថាបិ សោ, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ អតិក្កម្ម បបដិកំ, សាខាបលាសំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតិ។ តថូបមាហំ, ព្រាហ្មណ, ឥមំ បុគ្គលំ វទាមិ។
In the same way, take a certain person who goes forth from the lay life to homelessness, thinking: ‘I’m swamped by rebirth, old age, and death; by sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. I’m swamped by suffering, mired in suffering. Hopefully I can find an end to this entire mass of suffering.’ When they’ve gone forth they generate possessions, honor, and popularity. They’re happy with that, and they’ve got all they wished for. And they glorify themselves and put others down on account of that: ‘I’m the one with possessions, honor, and popularity. These other bhikkhus are obscure and insignificant.’ They become lazy and slack regarding their possessions, honor, and popularity, not generating enthusiasm or trying to realize those things that are better and finer. … They’re like the person who mistakes branches and leaves for heartwood, I say.
ឥធ បន, ព្រាហ្មណ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ លាភសក្ការសិលោកេន ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ សីលវា កល្យាណធម្មោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ទុស្សីលា បាបធម្មាៜតិ។ សីលសម្បទាយ ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ន ឆន្ទំ ជនេតិ, ន វាយមតិ, ឱលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ សាថលិកោ។ សេយ្យថាបិ សោ, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ អតិក្កម្ម តចំ, បបដិកំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ, តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតិ។ តថូបមាហំ, ព្រាហ្មណ, ឥមំ បុគ្គលំ វទាមិ។
Next, take a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness … They become lazy and slack regarding their accomplishment in ethics, not generating enthusiasm or trying to realize those things that are better and finer. … They’re like the person who mistakes shoots for heartwood, I say.
ឥធ បន, ព្រាហ្មណ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ, ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ លាភសក្ការសិលោកេន ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សីលសម្បទាយ ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ សមាហិតោ ឯកគ្គចិត្តោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អសមាហិតា វិព្ភន្តចិត្តាៜតិ។ សមាធិសម្បទាយ ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច, តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ន ឆន្ទំ ជនេតិ, ន វាយមតិ, ឱលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ សាថលិកោ។ សេយ្យថាបិ សោ, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ អតិក្កម្ម ផេគ្គុំ, តចំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតិ។ តថូបមាហំ, ព្រាហ្មណ, ឥមំ បុគ្គលំ វទាមិ។
Next, take a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness … They become lazy and slack regarding their accomplishment in samādhi, not generating enthusiasm or trying to realize those things that are better and finer. … They’re like the person who mistakes bark for heartwood, I say.
ឥធ បន, ព្រាហ្មណ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន …បេ… អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ លាភសក្ការសិលោកេន ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សីលសម្បទាយ ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សមាធិសម្បទាយ ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ ញាណទស្សនំ អារាធេតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តមនោ ហោតិ, បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ: ‘អហមស្មិ ជានំ បស្សំ វិហរាមិ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អជានំ អបស្សំ វិហរន្តីៜតិ។ ញាណទស្សនេន ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ន ឆន្ទំ ជនេតិ, ន វាយមតិ, ឱលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ សាថលិកោ។ សេយ្យថាបិ សោ, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ អតិក្កម្មេវ សារំ, ផេគ្គុំ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ ‘សារន៑ៜតិ មញ្ញមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ នានុភវិស្សតិ។ តថូបមាហំ, ព្រាហ្មណ, ឥមំ បុគ្គលំ វទាមិ។
Next, take a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness … They become lazy and slack regarding their knowledge and vision, not generating enthusiasm or trying to realize those things that are better and finer. … They’re like the person who mistakes softwood for heartwood, I say.
ឥធ បន, ព្រាហ្មណ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ: ‘ឱតិណ្ណោម្ហិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ, ទុក្ខោតិណ្ណោ ទុក្ខបរេតោ, អប្បេវ នាម ឥមស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស អន្តកិរិយា បញ្ញាយេថាៜតិ។ សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ លាភសក្ការសិលោកំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តមនោ ហោតិ, ន បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ លាភសក្ការសិលោកេន ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ សីលសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សីលសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សីលសម្បទាយ ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ សមាធិសម្បទំ អារាធេតិ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តាយ សមាធិសម្បទាយ ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ សមាធិសម្បទាយ ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។ សោ ញាណទស្សនំ អារាធេតិ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន អត្តមនោ ហោតិ, នោ ច ខោ បរិបុណ្ណសង្កប្បោ។ សោ តេន ញាណទស្សនេន ន អត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ។ ញាណទស្សនេន ច យេ អញ្ញេ ធម្មា ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច តេសំ ធម្មានំ សច្ឆិកិរិយាយ ឆន្ទំ ជនេតិ, វាយមតិ, អនោលីនវុត្តិកោ ច ហោតិ អសាថលិកោ។
Next, take a gentleman who has gone forth from the lay life to homelessness, thinking: ‘I’m swamped by rebirth, old age, and death; by sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. I’m swamped by suffering, mired in suffering. Hopefully I can find an end to this entire mass of suffering.’ When they’ve gone forth they generate possessions, honor, and popularity. They’re not happy with that, and haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. They don’t become lazy and slack regarding their possessions, honor, and popularity, but generate enthusiasm and try to realize those things that are better and finer. They become accomplished in ethics. They’re happy with that, but they haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. They don’t become lazy and slack regarding their accomplishment in ethics, but generate enthusiasm and try to realize those things that are better and finer. They become accomplished in samādhi. They’re happy with that, but they haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. They don’t become lazy and slack regarding their accomplishment in samādhi, but generate enthusiasm and try to realize those things that are better and finer. They achieve knowledge and vision. They’re happy with that, but they haven’t got all they wished for. They don’t glorify themselves and put others down on account of that. They don’t become lazy and slack regarding their knowledge and vision, but generate enthusiasm and try to realize those things that are better and finer.
កតមេ ច, ព្រាហ្មណ, ធម្មា ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច?
And what are those things that are better and finer than knowledge and vision?
ឥធ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកឹ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។
Take a bhikkhu who, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first jhāna, which has the (mental) joy and (bodily) pleasure born of seclusion, while thougths are being born and sustained analysis is going on. This is something better and finer than knowledge and vision.
បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិឹ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។
Furthermore, as the thougths being born and the sustained analysis going on are stilled, a bhikkhu enters and remains in the second jhāna, which has the (mental) joy and (bodily) pleasure born of samādhi, with internal clarity and mind at one, without thougths being born and without sustained analysis going on. This too is something better and finer than knowledge and vision.
បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ បីតិយា ច វិរាគា ឧបេក្ខកោ ច វិហរតិ, សតោ ច សម្បជានោ សុខញ្ច កាយេន បដិសំវេទេតិ, យំ តំ អរិយា អាចិក្ខន្តិ: ‘ឧបេក្ខកោ សតិមា សុខវិហារីៜតិ តតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។
Furthermore, with the fading away of (mental) joy, a bhikkhu enters and remains in the third jhāna, where they meditate with equanimity, mindful and aware, personally feeling deeply the (bodily) pleasure of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, a pleasure is to meditate.’ This too is something better and finer than knowledge and vision.
បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ សុខស្ស ច បហានា ទុក្ខស្ស ច បហានា បុព្ពេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អត្ថង្គមា អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធិំ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។
Furthermore, giving up pleasure and pain, and ending former happiness and sadness, a bhikkhu enters and remains in the fourth jhāna, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness. This too is something better and finer than knowledge and vision.
បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ សព្ពសោ រូបសញ្ញានំ សមតិក្កមា បដិឃសញ្ញានំ អត្ថង្គមា នានត្តសញ្ញានំ អមនសិការា ‘អនន្តោ អាកាសោៜតិ អាកាសានញ្ចាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។
Furthermore, a bhikkhu, going totally beyond perceptions of form, with the ending of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite space. This too is something better and finer than knowledge and vision.
បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ សព្ពសោ អាកាសានញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម ‘អនន្តំ វិញ្ញាណន៑ៜតិ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។
Furthermore, a bhikkhu, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that ‘consciousness is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite consciousness. This too is something better and finer than knowledge and vision.
បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ សព្ពសោ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម ‘នត្ថិ កិញ្ចីៜតិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។
Furthermore, a bhikkhu, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, enters and remains in the dimension of nothingness. This too is something better and finer than knowledge and vision.
បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ សព្ពសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។
Furthermore, take a bhikkhu who, going totally beyond the dimension of nothingness, enters and remains in the dimension of neither perception nor non-perception. This too is something better and finer than knowledge and vision.
បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ សព្ពសោ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, បញ្ញាយ ចស្ស ទិស្វា អាសវា បរិក្ខីណា ហោន្តិ។ អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មោ ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរោ ច បណីតតរោ ច។ ឥមេ ខោ, ព្រាហ្មណ, ធម្មា ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរា ច បណីតតរា ច។
Furthermore, take a bhikkhu who, going totally beyond the dimension of neither perception nor non-perception, enters and remains in the cessation of perception and feeling. And, having seen with wisdom, their defilements come to an end. This too is something better and finer than knowledge and vision. These are the things that are better and finer than knowledge and vision.
សេយ្យថាបិ សោ, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ សារត្ថិកោ សារគវេសី សារបរិយេសនំ ចរមានោ មហតោ រុក្ខស្ស តិដ្ឋតោ សារវតោ សារំយេវ ឆេត្វា អាទាយ បក្កន្តោ ‘សារន៑ៜតិ ជានមានោ។ យញ្ចស្ស សារេន សារករណីយំ តញ្ចស្ស អត្ថំ អនុភវិស្សតិ។ តថូបមាហំ, ព្រាហ្មណ, ឥមំ បុគ្គលំ វទាមិ។
Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. He’d cut out just the heartwood and depart knowing it was heartwood. Whatever he needs to make from heartwood, he will succeed. That’s what this person is like, I say.
ឥតិ ខោ, ព្រាហ្មណ, នយិទំ ព្រហ្មចរិយំ លាភសក្ការសិលោកានិសំសំ, ន សីលសម្បទានិសំសំ, ន សមាធិសម្បទានិសំសំ, ន ញាណទស្សនានិសំសំ។ យា ច ខោ អយំ, ព្រាហ្មណ, អកុប្បា ចេតោវិមុត្តិ—ឯតទត្ថមិទំ, ព្រាហ្មណ, ព្រហ្មចរិយំ, ឯតំ សារំ ឯតំ បរិយោសានន៑”តិ។
And so, brahmin, this spiritual life is not lived for the sake of possessions, honor, and popularity, or for accomplishment in ethics, or for accomplishment in samādhi, or for knowledge and vision. Rather, the goal, heartwood, and final end of the spiritual life is the unshakable freedom of heart.”
ឯវំ វុត្តេ, បិង្គលកោច្ឆោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម, អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម …បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គតន៑”តិ។
When he had spoken, the brahmin Piṅgalakoccha said to the Buddha, “Excellent, Master Gotama! Excellent! … From this day forth, may Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
ចូឡសារោបមសុត្តំ និដ្ឋិតំ ទសមំ។
ឱបម្មវគ្គោ និដ្ឋិតោ តតិយោ។
តស្សុទ្ទានំ
មោឡិយផគ្គុនរិដ្ឋញ្ច នាមោ, អន្ធវនេ កថិបុណ្ណំ និវាបោ; រាសិកណេរុមហាគជនាមោ, សារូបមោ បុន បិង្គលកោច្ឆោ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
